II OSK 1635/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-05

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Wojciech Mazur, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego jest prawidłowe, jeśli nie zawiera terminu do wykonania obowiązku rozbiórki i nie precyzuje sposobu zapłaty grzywny przez dwie zobowiązane osoby?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu nadzoru budowlanego, uznając, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było wadliwe. Kluczowe wady to brak wskazania terminu do wykonania obowiązku rozbiórki, co jest obligatoryjnym elementem postanowienia zgodnie z art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz nieprecyzyjne określenie sposobu zapłaty grzywny przez dwie zobowiązane osoby, co narusza art. 120 § 1 i 2 tej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych, który nie został wykonany pomimo ostatecznej decyzji administracyjnej. Po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zostało utrzymane w mocy przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżący wnieśli skargę do WSA w Gdańsku. WSA oddalił skargę, uznając postanowienia za prawidłowe. Następnie skarżący wnieśli skargę kasacyjną do NSA, zarzucając WSA naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących treści postanowienia o nałożeniu grzywny.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Zasądził od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz K. B.-Ś. oraz A. Ś. kwotę 497 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. B.-Ś. oraz A. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 735/11 w sprawie ze skargi K. B.-Ś. oraz A.Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku solidarnie na rzecz K. B.-Ś. oraz A. Ś. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 735/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. B.-Ś. oraz A. Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2011r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], nakazał K. B. – Ś. i A. Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w.c.), wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K.B. gmina K. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 433/09, oddalił skargę zobowiązanych na decyzję PWINB w Gdańsku. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim, upomnieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wezwał zobowiązanych do bezzwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało odebrane przez zobowiązanych w dniu [...] sierpnia 2009 r. Następnie, tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], PINB w Powiecie Puckim wszczął postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanym w dniu [...] czerwca 2010 r. PINB w Powiecie Puckim, postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] nałożył na K. B. – Ś. i A. Ś. grzywnę w wysokości 10.000 zł. w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki. Zażalenie na postanowienie organu I instancji wniosła K. B. – Ś., domagając się również uchylenia decyzji organu I i II instancji w sprawie przedmiotowej rozbiórki ze względów ekonomicznych i zdrowotnych. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, iż nałożenie grzywny na zobowiązanych w maksymalnej wysokości jest zasadne. Organy nadzoru budowlanego biorąc pod uwagę upływ czasu od wydania decyzji nakazującej rozbiórkę (która powinna być wykonana niezwłocznie). Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1148/04 organ wyjaśnił, iż nie ma obowiązku uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanych. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji, dostatecznie umotywował celowość prowadzonej egzekucji i wysokość nałożonej grzywny. Ustalając wysokość grzywny organ kierował się zasadą racjonalnego działania i zasadą niezbędności oraz postawą zobowiązanych, którzy uchylają się od wykonania orzeczonej rozbiórki. K. B. – Ś. i A.Ś. wnieśli skargę na powyższe postanowienie. Skarżący domagali się uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia a także decyzji PINB w Powiecie Puckim z dnia [...] kwietnia 2009 r. jak również decyzji Wójta Gminy Krokowa z dnia [...] stycznia 2011 r. o odmowie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej. W odpowiedzi na skargę WINB w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wskazał, że podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 oraz art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.: Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1945 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.e.a. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny zobligowany był do zastosowania w niniejszej sprawie środków przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ skarżący nie wykonali nałożonego na nich ostateczną decyzją administracyjną obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. W ocenie Sądu I instancji w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci wskazywanej w art. 6 § 1 ustawy grzywny w celu przymuszenia. Sąd podał, że w niniejszej sprawie do ustalenia wysokości grzywny znajduje zastosowanie art. 121 § 2 ustawy p.e.a. Przepis ten stanowi, iż z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. Organ wymierzając grzywnę na tej podstawie działa w granicach uznania administracyjnego. Uznanie to nie oznacza dowolności, organ winien zatem uzasadnić wysokość nałożonej grzywny. W ocenie Sądu organ prawidłowo określił wysokość grzywny w wysokości 10 000 zł. - w granicach unormowania art. 121 § 2 ustawy p.e.a., a w zaskarżonym postanowieniu, szczegółowo uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny a dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności. Skoro grzywna w celu przymuszenia w przedmiotowej sprawie jest jednorazowa, co wynika z art. 121 § 4 ustawy p.e.a., to wymierzając ją organ musiał mieć zatem świadomość, iż środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Organ wymierzając grzywnę winien także wziąć pod uwagę postępowanie zobowiązanego po orzeczeniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania rozbiórki, upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego na niego decyzją obowiązku. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, ustalenie grzywny w wysokości 10 000 zł. jest zgodne z prawem i nie nosi cech niesprawiedliwości czy nieadekwatności. Organy administracji prawidłowo określiły wysokość grzywny kierując się przede wszystkim zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Sąd wskazał, że od czasu orzeczenia upłynął okres ponad dwóch lat, w którym skarżący mieli obowiązek i możliwość wykonania rozbiórki obu wskazanych w decyzji rozbiórkowej obiektów. Skarżący uchylają się od wykonania nałożonego na nich obowiązku. Z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania nałożonego obowiązku był od skarżących niezależny. Wykonanie rozbiórki obiektów, które nie są trwale związane z gruntem, nie jest związane ze szczególnymi trudnościami. Skarżący nie mają woli realizacji treści decyzji i podejmują działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku. Z treści wniesionej skargi wynika, iż skarżący w istocie kwestionują orzeczony wobec nich nakaz rozbiórki, którego nie chcą zrealizować. Sąd zaznaczył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, iż z treści art. 121 ustawy p.e.a. nie można wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego, bowiem zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Skarżący nie muszą uiszczać nałożonej grzywny, mogą oni zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 ustawy, zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. W ocenie Sądu I instancji podniesione w skardze zarzuty, dotyczące orzeczonego nakazu rozbiórki oraz czynności podjętych w celu legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów, nie są uzasadnione. Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy p.e.a., organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd wskazał, że w toku niniejszego postępowania nie jest uprawniony do oceny prawidłowości decyzji o nakazie rozbiórki jak i wszelkich okoliczności związanych z jej wydaniem. Sąd wskazał, że grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego w wysokości 10 000 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację. W skardze kasacyjnej działający za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika A. Ś. i K. B. – Ś. zaskarżyli powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia, mimo iż brak jest obowiązkowej części tego postanowienia w postaci wskazania terminu do wykonania obowiązku, - art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia, mimo iż brak jest dostatecznie precyzyjnego wskazania na kogo nałożono grzywnę, - art. 145 § 1 pkt lit. c) p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonego postanowienia, mimo iż zostało ono wydane z naruszeniem art. 122 § 2 i art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wskazali, że zaskarżony wyrok jest wadliwy. Podali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest do zbadania zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem niezależnie od podnoszonych przez skarżących argumentów czy okoliczności. Tym samym podnoszenie przez skarżących kwestii, które nie mogły być przedmiotem rozpoznania przez Sąd nie zwalniało Sądu od konieczności zbadania prawidłowości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Postanowienie organu I instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego. W szczególności postanowienie organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem art. 122 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany przepis nakazuje określenie terminu, po upływie którego może nastąpić zastosowania innego środka egzekucyjnego - wykonania zastępczego. Termin winien zostać wskazany w dniach, tygodniach, miesiącach bądź latach. W żadnym wypadku określenia terminu w akcie wydanym przez organ administracji nie można zastępować stwierdzeniem "niezwłocznie". Tego rodzaju nieostre stwierdzenie nie może zstępować obowiązku wskazania terminu. Skarżący kasacyjnie wskazali też, że w sytuacji gdy grzywnę wymierzono dwóm osobom stanowisko co do zapłaty grzywny przez jedną z nich musi być jednoznacznie wyrażone w treści postanowienia. Z postanowienia nie wynika w szczególności czy wymierzono w istocie rzeczy dwie niezależne grzywny, czy też jedną za zapłatę której strony odpowiadają solidarnie. Przepisy ustawy w tym w szczególności art. 120 § 2 ustawy p.e.a. pozwalają na nałożenie kilku grzywien na różne podmioty dla wyegzekwowania jednego obowiązku. W tym kontekście zapis z którego wynika iż nałożono jedną grzywnę na dwie osoby bez ustalenia sposobu "wspólnej" zapłaty grzywny jest niedopuszczalne. W oparciu o powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, iż stosownie do art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110, poz. 968 ze zm.), grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Organ egzekucyjny nakładający grzywnę obowiązany jest dochować warunków formalnych określonych w art. 122 ustawy p.e.a., tj. powinien doręczyć postanowienie o zastosowaniu tego środka egzekucyjnego wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Postanowienie zaś zgodnie z art. 122 § 2 ustawy p.e.a. powinno zawierać dwa wezwania. Pierwsze do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz drugie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia nie zawierają obligatoryjnego elementu, o którym mowa w art. 122 § 2 ustawy p.e.a. Omawiane rozstrzygnięcia nie wskazują bowiem terminu do realizacji decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego mimo, że oznaczenie jego ma istotne znaczenie dla podjęcia następnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym. Wprawdzie w postanowieniu z dnia [...] maja 2011 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wezwał zobowiązanych do niezwłocznego wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku, to jednak zdaniem Sądu termin "niezwłocznie" jest określeniem nieostrym i nie może być uznany za spełnienie tego warunku i to bez względu na podnoszony przez organ okres niewykonywania tego obowiązku przez zobowiązanego. Takie stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie sądowym (min. w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2307/07 i WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/Bk 162/11) i zaakceptowane przez doktrynę m. in. w Komentarzu do art. 122 u.p.e. Joanny Radwanowicz-Wanczewskiej – System Informacji Prawnej LEX, oraz w Komentarzu do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pod redakcją R. Hausera 6 Wyd. C.H. Beck str. 622-623. W tym miejscu podnieść należy, iż wskazanie terminu do wykonania określonego w decyzji obowiązku jest podstawowym elementem postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia, a brak jego określenia jest wadą mającą wpływ na wynik sprawy. Wskazany brak, w postaci nieokreślenia w postanowieniu terminu wykonania obowiązku, nie może być bowiem uznany za nieistotny, gdyż niweczy on cel stosowania środka egzekucyjnego i uniemożliwia on w razie uchylania się od wykonania obowiązku nałożenie dalszych grzywien, a w przypadku obowiązku wynikających z przepisów prawa budowlanego - jak w niniejszej sprawie - orzeczenia wykonania zastępczego (por. wyrok NSA z 30 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/793/98 Lex 44662, wyrok WSA w Warszawie z 17 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1112/06 Lex 304103, wyrok WSA w Opolu z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Op 372/10 Lex 652114). Zgodnie zaś z ugruntowanym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym, brak określenia tego terminu stanowi podstawę do uchylenia takiego postanowienia (tak: wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 567/08 Lex 536596, wyrok WSA w Gliwicach z 13 lutego 2008 r. II SA/Gl 952/07 Lex nr 443769; wyrok WSA w Warszawie z 17 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1112/06 - Lex nr 304103). Jeszcze raz powtórzyć należy, iż postanowienie organu pierwszej instancji nie wskazuje terminu do wykonania obowiązku wynikającego z nakazu, a opisanego w tytule wykonawczym. Za spełnienie tego warunku wbrew twierdzeniom organu, nie można natomiast uznać wezwania do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, albowiem jak już wyżej podniesiono takie określenie terminu nie spełnia celu stosowania środka egzekucyjnego i uniemożliwia stosowanie dalszych środków przymusu. W postępowaniu zażaleniowym organ odwoławczy nie konwalidował tej wady postanowienia organu pierwszej instancji i z naruszeniem wspomnianego wyżej przepisu utrzymał je w mocy, co skutkuje tym, że z naruszeniem prawa zostało wydane również zaskarżone postanowienie. Ponadto postanowienie organu I instancji jest zredagowane nieprecyzyjnie, nieprawidłowo i w sposób wieloznaczny. Postanowieniem tym nałożono na dwie osoby fizyczne grzywnę w wysokości 10000 zł bez wskazania zakresu zobowiązania adresatów postanowienia, w szczególności nie wynika z niego, czy adresaci postanowienia są zobowiązani solidarnie do zapłaty ww. kwoty grzywny (art. 366 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego), czy też każdy z nich ma zapłacić wskazaną kwotę oddzielnie, czy jakąś przypadającą na niego część tej kwoty ( świadczenie podzielne art. 379 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego). Nakładając grzywnę w celu przymuszenia na kilku zobowiązanych organ egzekucyjny ma obowiązek określenia zasad realizacji tego obowiązku. Z postanowienia winno jasno wynikać, czy organ nałożył grzywnę w określonej wysokości w części na każdego ze zobowiązanych, czy też potraktował zobowiązanie jako solidarne. Brak tych elementarnych danych powoduje wątpliwości interpretacyjne, co stanowi istotną wadliwość wydanego orzeczenia. Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] kwietnia 2009r. nałożony został na dwa podmioty. Nakładając w jednym postanowieniu grzywnę w wysokości 10.000 zł na obu zobowiązanych organ nie wskazał jaki charakter ma to świadczenie. Zważywszy, iż nieuiszczona grzywna także podlega egzekucji (art. 124 ustawy) obowiązkiem organu jest precyzyjne wskazanie podmiotu na który nałożona została grzywna i jej wysokości. Nałożenie zaskarżonym postanowieniem na K. B.-Ś. i A. Ś. grzywny w wysokości 10.000 zł skutkuje niepewnością prawną obu osób. Jak wskazano wyżej nie wynika bowiem z kwestionowanego postanowienia czy nałożona grzywna ma charakter zobowiązania solidarnego, czy może jest to grzywna po 10.000 zł nałożona na każdy podmiot. Także z tego powodu zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlega uchyleniu, jako że wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 120 § 1 i 2 ustawy p.e.a. mającym wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowisko również jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym np. wyrokach WSA w Warszawie z 28 maja 2009r. o sygn. akt VII SA/Wa 89/09, WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2011r. o sygn. II SA/Kr 86/11, WSA w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/ Bk 162/11). Sąd pierwszej instancji stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, dlatego pomimo braku zarzutów tożsamych ze słusznymi zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej powinien dostrzec wyżej wskazane uchybienia organów egzekucyjnych. Wobec tego Sąd ten z naruszeniem art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji a jak wykazano zostały wydane z uchybieniem art. 122 § 2 pkt 2 i art. 120 § 1 i 2 ustawy p.e.a. Zgodnie z treścią art. 188 p.p.s.a. jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę. Podniesione w uwzględnianej skardze kasacyjnej zarzuty zasadniczo wynikają z niewłaściwego zastosowania przepisów ustawy p.e.a. które w istocie traktować należy jako zarzuty naruszenia prawa materialnego, ponieważ przepisy postępowania które stosuje Sąd pierwszej instancji i które podlegają ocenie w postępowaniu kasacyjnym to przepisy ustawy p.p.s.a. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny mając na względzie wyżej przedstawione stanowisko co do zasadności skargi kasacyjnej, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c i w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Przyczyny uwzględnienia skargi wynikają wprost z przedstawionej wcześniej argumentacji stanowiącej podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku. Rozpatrując sprawę ponownie organy mając na uwadze powyższą ocenę prawna i wskazania winny zwrócić uwagę na brzmienie przepisów art. 120 § 1 i 2 i art.122 § 2 ustawy p.e.a. i stosować normy w nich wyrażone, tak aby elementy rozstrzygnięć egzekucyjnych odpowiadały ustawie o postępowaniu egzekucyjnym. Umożliwi to skuteczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego i w efekcie realizację obowiązku nałożonego na skarżących. Powyższa ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wiązać będą organy egzekucyjne. O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżących kasacyjnie orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na które składają się wpisy od skargi i skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za wniosek o uzasadnienie wyroku, wynagrodzenie adwokata i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło