IV SA/Wr 433/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-12-08
Skład orzekający: sędzia NSA Ryszard Pęk, sędzia WSA Marcin Miemiec, sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po uchyleniu przepisów rozporządzenia przyznających to świadczenie?Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Policji nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego po uchyleniu przepisów rozporządzenia, które przyznawały to świadczenie, ponieważ ustawa o Policji nie przewiduje takiego uprawnienia dla emerytów i rencistów, a jedynie dla policjantów w służbie czynnej. Prawo do równoważnika nie jest prawem nabytym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi emerytowanego funkcjonariusza Policji na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008. Skarżący domagał się wypłaty świadczenia, powołując się na wcześniejszą decyzję przyznającą mu to prawo. Organy administracji odmówiły wypłaty, argumentując, że po uchyleniu odpowiednich przepisów rozporządzenia, prawo do równoważnika przysługuje jedynie czynnym policjantom.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Marcin Miemiec,, sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant: Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T. . na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu miesz-kalnego za lata 2006-2011 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277; dalej: ustawa o Policji) oraz 29 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 67 ze zm.; dalej: ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji), Komendant Wojewódzki Policji we W. (dalej: organ II instancji), po rozpoznaniu odwołania złożonego przez T. L. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006, 2007 i 2008 oraz uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009, 2010 i 2011 i w tej części umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ustalił, że skarżący nabył prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2004 r. i pobierał z tego tytułu świadczenia do 2005 r., gdyż z dniem 1 stycznia 2006 r. został uchylony § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100, poz. 919 ze zm.), przyznający emerytom i rencistom prawo do 3 ust. 2 w prawo emerytów i rencistów do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, że w dniu 6 stycznia 2009 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008. W kolejnych wnioskach, złożonych w dniach 27 lipca 2010 r. i 10 sierpnia 2010 r., skarżący domagał się wypłaty pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2010. Po przedstawieniu przebiegu toczącego się postępowania organ II instancji wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w L., postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia wnioski z dnia 6 stycznia 2009 r., 27 lipca 2010 r. i 10 sierpnia 2010 r. i wydał tego samego decyzję o odmowie wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Organ II instancji, stwierdzając, że odwołanie skarżącego od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] marca 2011 r. w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008 nie zasługuje na uwzględnienie, przyjął, że po uchyleniu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, podmiotem uprawnionym do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego jest jedynie policjant w służbie czynnej. Świadczenie to, podobnie jak inne świadczenia mieszkaniowe, zostało przewidziane w ustawie o Policji, jako przywilej związany z pełnieniem służby, przy czym- jak zaznaczył organ II instancji – art. 91 ust. 1 ustawy o Policji od początku jego obowiązywania nie przyznawał prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ani emerytom, ani rencistom policyjnym.
Organ II instancji powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08, w którym stwierdzono, że uchylenie § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, dokonane rozporządzeniem z dnia 6 kwietnia 2008 r. było zgodne z Konstytucją i że nie zmieniło stanu prawnego, gdyż prawo do równoważnika pieniężnego nie wynikało z ustawy. W odniesieniu do rozporządzenia będącego przedmiotem oceny Trybunał Konstytucyjny stwierdził ponadto, że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej. Organ II instancji zwrócił następnie uwagę na to, że skoro od 1 stycznia 2006 r. przestały w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych obowiązywać przepisy rozporządzenia dotyczące stawek i sposobu wyliczenia równoważnika pieniężnego, to decyzja z dnia 2 kwietnia 2004 r.. przyznająca skarżącemu prawo do tego świadczenia nie mogła być realizowana, gdyż brak było podstaw prawnych do wyliczenia jego wysokości. Powyższe rozważania zdaniem organu II instancji wskazywały na to, że brak jest podstaw do przyznania emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego i słusznie organ I instancji odmówił skarżącemu wypłaty równoważnika za lata 2006 - 2008.
W końcowej części uzasadnienia organ II instancji zauważył, że organ I instancji nie wziął pod uwagę faktu, że prowadził już postępowanie w sprawie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok 2009 i 2010 i że w tej sprawie została wydana decyzja z dnia [...] października 2010 r.(nr [...]) uchylająca decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006, 2007 i 2008 i w tej części umarzająca postępowanie oraz utrzymująca powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009 i 2010. Powyższa decyzja – jak zaznaczył organ II instancji – została zaskarżona i jest przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Skarżący nie składał przy tym wniosku o wypłatę równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za 2011 r. Wobec powyższego organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika za lata 2009, 2010 i 2011 i umorzył w tej części postępowanie. Utrzymał natomiast powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006, 2007 i 2008.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wyjaśnił, że w dniu 6 stycznia 2009 r. złożył wniosek o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego "w oparciu o wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008 r. I OSK 953/07 i decyzję nr 61/2002 KP w Lubaniu". Zarzucił, że w tej sprawie postępowanie toczyło się przewlekle i że w jego toku wydawano zmienne rozstrzygnięcia. Wskazał, że brak było podstaw prawnych do odmowy wypłaty równoważnika, ponieważ art. 91 ust. 2 ustawy o Policji "ustawowej odmowy nie zawiera". Podniósł, że decyzje przyznające prawo do równoważnika nigdy nie określały jego wysokości a trudności z naliczeniem i wypłatą równoważnika nie stanowiły podstawy do stwierdzenia, że decyzja nr [...] stała się niewykonalna, gdyż § 3 ust. 6 rozporządzenia z 2002 r. "w dalszym ciągu obowiązuje". Skarżący zarzucił w rezultacie, że postępowania prowadzone przez organ I i II instancji oraz wydane decyzje o odmowie wypłaty równoważnika były "kolejnym kruczkiem prawnym na przedłużenie postępowania". W toku postępowań – jak podkreślił – nie uwzględniono prawomocnych decyzji: Komendanta Głównego Policji Nr [...] i Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] oraz pominięto art. 110 kpa. Skarżący argumentował, że sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08 nie rozstrzygała o samoistnym żądaniu emerytów w zakresie ustalenia prawa do wypłaty świadczeń w sytuacji, gdy legitymują się pozostającą w obrocie prawnym decyzją ostateczną przyznającą prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Decyzja ta – jak podkreślił – nawet w sytuacji zmiany stanu prawnego, pozostając nadal w obrocie prawnym, rodzi określone skutki prawne w sposób ciągły i nieprzerwany. Przyznany równoważnik, jako prawo nabyte na podstawie decyzji ostatecznej pozostaje pod ochroną art. 2 Konstytucji RP.
Skarżący, powołując się na powyższe argumenty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i "wydanie wyroku w sprawie prawa do równoważnika pieniężnego za lata 2006 – 2008".
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 18 listopada 2011 r. skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7, 8 k.p.a., tj. zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz poprzez przewlekłość postępowania naruszono art. 12 i 35 k.p.a. Ponadto wydane decyzje naruszały przepisy prawa materialnego, tj. art 91 ust. 1 I 2 ustawy o Policji oraz art. 2, 7 i 32 Konstytucji RP. Skarżący podniósł między innymi, że podobna jak w tej sprawie argumentacja została przedstawiona przez organy obu instancji w decyzji nr 17/II-RL/2011 o odmowie prawa do równoważnika za lata 2009 – 2010 i że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. (IV SA/Wr 756/10) powyższa decyzja została uchylona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż jest wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja nie naruszała prawa.
Rozpatrując skargę w pierwszej kolejności zauważyć należy w punkcie wyjścia, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 6 stycznia 2009 r., w którym skarżący wystąpił do organu I instancji o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008, powołując się między innymi na decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2002 r. przyznającą skarżącemu prawo do wspomnianego wyżej równoważnika pieniężnego. W kolejnych wnioskach, złożonych w dniach 27 lipca 2010 r. i 10 sierpnia 2010 r., skarżący domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2010.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 6 stycznia 2009 r., toczyło się oddzielnie: pierwotnie, decyzją z dnia 3 czerwca 2009 r. organ I instancji umorzył postępowanie (k. 68), a następnie, po uchyleniu tej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...] lipca 2009 r. (k. 71), w dniu 28 sierpnia 2009 r. organ I instancji wydał decyzję o odmowie prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (k. 74), po czym – po uchyleniu tej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu 6 listopada 2009 r. (k. 81) – postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone w dniu 20 stycznia 2010 r. (k. 84). Po zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżący złożył kolejne wnioski (k. 113 i 114), w których domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2010. W efekcie została wydana przez organ I instancji decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmawiająca prawa do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2009 i rok 2010 (k. 116).
Komendant Wojewódzki Policji we W., decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008 i w tej części umorzył postępowanie oraz utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] sierpnia 2010r. w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę wniesioną przez skarżącego od decyzji Komendant Wojewódzki Policji we W. z dnia [...] października 2010 r., wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. (IV SA/Wr 756/10) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 i dalej idącą skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że "problem prawa, czy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2008 stanowi odrębną od niniejszej sprawy sprawę administracyjną i będzie podlegał odrębnemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 6 stycznia 2009 r. wszczynającym sprawę w powyższym zakresie" (str. 8 uzasadnienia wyroku).
W rezultacie ocenie w rozpoznawanej sprawie podlegała zasadność skargi w części dotyczącej odmowy wypłaty skarżącemu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego za lata 2006 – 2008, gdyż w sprawie dotyczącej wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010 toczy się odrębne postępowanie, co przesądził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2011 r. (IV SA/Wr 756/10). Oznaczało to tym samym, że organ II instancji zasadnie w tej sprawie umorzył postępowanie w części dotyczącej odmowy wypłaty j wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za lata 2009 – 2010.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie nie był związany treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2011 r. (IV SA/Wr 756/10). Wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku oceny i zapatrywania, choć dotyczyły tego samego świadczenia, tj. równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, to jednak obejmowały inny okres i – jak przesądził Sąd w przywołanym wyżej uzasadnieniu wyroku – była to odrębna od niniejszej sprawy sprawa administracyjna.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach należy odnotować, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy emerytowanemu funkcjonariuszowi policji przysługuje prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego.
Rozpoznając ten spór trzeba odnotować, że w dniu 1 stycznia 2006r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, korzystając z tej samej delegacji ustawowej, czyli art. 91 ust. 2 ustawy o Policji zmienił rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r. w ten sposób, że:
- uchylił § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 919);
- uchylił ust. 2 § 9 rozporządzenia wymienionego wyżej, przy czym rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246).
W zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy organy słusznie zatem uznały, że z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła podstawa prawna do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego dla skarżącego.
W szczególności organy prowadzące w tej sprawie postępowanie, rozpoznając wniosek o wypłatę równoważnika pieniężnego za lata 2006 – 2008, nie miały podstaw do stosowania przepisów obowiązujących przed dokonaniem zmiany przywołanego wyżej rozporządzenia, gdyż obowiązane były rozpoznawać sprawę w oparciu o stan prawny istniejący w latach 2006 – 2008, tj. w latach, za które skarżący domagał się wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Co się tyczy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Lubaniu z dnia [...] kwietnia 2002 r., z której – jak wynikało z treści skargi i składanych pism procesowych – skarżący wywodził prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, to nie miała ona charakteru konstytuwnego, kształtującego prawo skarżącego do równoważnika, lecz miała charakter deklaratoryjny. Innymi słowy decyzja powyższa wyłącznie stwierdzała istnienie uprawnienia, które wynikało z § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Podkreślić trzeba, że prawo do równoważnika w pełnej wysokości nabywali tylko ci policjanci, których uprawnienie do uzyskania tego świadczenia w określonej wysokości istniało na początku danego okresu i trwało do jego końca. Organ każdorazowo, otrzymując oświadczenie mieszkaniowe miał zatem obowiązek rozstrzygnąć, czy są podstawy do pozytywnego rozpatrzenia takiego wniosku, nawet jeżeli wcześniej wydał pozytywną decyzję w takim przedmiocie.
W tej mierze przesądzające znaczenie miała treść § 3 ust. 2 rozporządzenia, wedle którego "Ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1, oraz do liczby norm zaludnienia przysługujących zamieszkałym z nim członkom rodziny dokonuje się według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego (podkr. Sądu) na podstawie corocznie składanego przez niego oświadczenia mieszkaniowego".
Użyty w przywołanym wyżej przepisie zwrot "według stanu na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego" nie ograniczał się wyłączenie do stanu faktycznego, tj. ustalenia iloczynu liczby norm zaludnienia należnych policjantowi oraz członkom jego rodziny i kwoty 111,30 zł., lecz wymagał każdorazowo ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego, tj. czy w świetle stanu prawnego obowiązującego na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego, policjantowi przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego.
Wprawdzie z treści decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] kwietnia 2002 r. można (jak czyni to skarżący), wyprowadzić wniosek, że prawo do równoważnika pieniężnego przyznano mu "bezterminowo", to jednak nie oznaczało to zwolnienia organu do weryfikacji składanych corocznie oświadczeń mieszkaniowych i ustalenia czy w świetle stanu prawnego obowiązującego na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego, skarżącemu przysługiwało prawo do równoważnika pieniężnego. Obowiązek takiej weryfikacji wynikał – jak to już powiedziano – z treści § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu II instancji, w decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r., przyznając skarżącemu równoważnik za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego jednocześnie określono, ze będzie on wypłacany corocznie, a jego wysokość ustalona zostanie każdorazowo na podstawie obowiązujących stawek. W kwestii obliczania wysokości świadczenia do wypłaty, w decyzji związanej, odesłano do przepisów prawa. Skoro jednak od dnia 1 stycznia 2006 r. przepisy rozporządzenia dotyczące stawek, jak i sposób wyliczenia równoważnika, przestały obowiązywać w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych, wobec braku w tym zakresie innych regulacji, od dnia 1 stycznia 2006 r. brak było podstaw prawnych do wyliczenia równoważnika dla tych osób. Przewidziane w ustawie stawki i zasady wyliczenia świadczenia mogą być stosowane jedynie w odniesieniu do policjantów w służbie czynnej. Tym samym decyzja przyznająca skarżącemu równoważnik, od dnia 1 stycznia 2006 r. nie mogła być realizowana, poprzez jego wypłatę.
Niezależnie od powyższych wywodów, które przesądzały o bezzasadności skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę w tej sprawie podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że:
a/ ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu
b/ art. 91 ustawy o Policji nie przyznawał emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a zatem wydane na podstawie ust. 2 tego przepisu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, w swoim pierwotnym brzmieniu (§ 8), przyznające to świadczenie między innymi emerytom policyjnym, wykraczało poza ustawowe upoważnienie;
c/ utrata mocy obowiązującej przez § 8 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wyklucza możliwość przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego osobom będącym emerytami (rencistami) policyjnymi
(por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2006 r. II SA/Wa 1335/06 LEX nr 328783, z dnia 9 grudnia 2009 r., VIII SA/Wa 620/09, LEX nr 583664, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. I OSK 3/10, lex nr 595338 oraz z dnia 31 sierpnia 2010 r. I OSK 407/10, lex nr 737501 a także wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 13 września 2011 r. IV SA/Wr 294/11, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 listopada 2010 r, II SA/Go 752/10, LEX nr 753151).
Na szczególne podkreślenie zasługuje to, że nie istnieje żaden przepis, który pozwalałby w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego traktować osoby uprawnione do policyjnych świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego w sposób analogiczny, jak policjantów w służbie czynnej. Stosownie bowiem do art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, to policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jak wynika z literalnego brzmienia tego przepisu, prawo do tego równoważnika przysługuje policjantowi, a nie emerytom czy rencistom policyjnym. Także przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie pozwalają traktować emerytów czy rencistów w zakresie tego prawa w sposób tożsamy, jak policjantów w służbie czynnej. Jej art. 29 stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do lokalu mieszkalnego, a art. 30 - o prawie do pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Przepis art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji nie pozwala rozciągnąć wszystkich dobrodziejstw pomocy mieszkaniowej, wskazanych w ustawie o Policji na emerytów i rencistów policyjnych, lecz tylko tych, które wynikają z art. 88, art. 92 i art. 94 ustawy. Stąd też należy wyciągnąć wniosek, że uprawnienie do równoważnika za remont lokalu nie wynika z przepisów rangi ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela zapatrywania prawne wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010r., I OSK 407/10/Lex nr 737501). Sąd ten nie tylko w motywach zaakceptował stanowisko, w myśl którego z dniem 1 stycznia 2006r. odpadła podstawa prawna do kontynuacji wypłacania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, ale sformułował tezę w myśl której przepis art. 91 ust. 1 ustawy o Policji w żadnym swym brzmieniu nie przyznawał uprawnienia do równoważnika za remont lokalu emerytom bądź rencistom policyjnym. Skoro zatem z dniem 31 grudnia 2005 r. odpadła jedyna normatywna podstawa uprawnień dla emerytów bądź rencistów policyjnych do równoważnika za remont lokalu, zawarta w rozporządzeniu z 28 grudnia 2005 r., a uprawnienie to nigdy nie zostało przyznane ustawą (ani ustawą o Policji, ani ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji), przeto nie nabyli oni z tego tytułu słusznie nabytych praw, to bezprzedmiotowość uprzednio wydanych decyzji o przyznaniu uprawnień do równoważnika za remont lokalu wynika z całokształtu nowego unormowania w tej materii.
Należy zauważyć, że ustawa o Policji nie stanowiła i nadal nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi czy renciście policyjnemu. Jej art. 91 ust. 1 w swojej treści jednoznacznie ogranicza prawo do równoważnika wyłącznie do czynnych policjantów, zaś ust. 2 art. 91 upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia wysokości, zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, o którym mowa w ust. 1.
Na szczególne podkreślenie zasługuje zatem to, że upoważnienie ustawowe zawarte w art. 91 ust. 2 ustawy o Policji nie dawał Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji delegacji do wskazania podmiotów upoważnionych do otrzymywania tego świadczenia, lecz wyłącznie "do określenia w drodze rozporządzenia wysokości, zasad przyznawania (...).
Przepis art. 91 ust. 1 wskazuje podmiot uprawniony do uzyskania określonego w nim świadczenia ("policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny") oraz jego funkcję ("za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego).
Przez "policjanta" w świetle przepisów ustawy o Policji należy rozumieć osobę pełniącą służbę, tj. wykonującą w jej ramach czynności służące realizacji zadań nałożonych na Policję. Policjant zwolniony ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych, nie pełni służby, nie wykonuje żadnych czynności powierzonych Policji. a w związku z tym nie przysługuje mu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Także przepis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w szczególności jej art. 29 ust. 1, nie daje podstaw do odmiennego wniosku, mówi on bowiem o prawie do lokalu mieszkalnego z zasobów odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zatem odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących lokali dla funkcjonariuszy jest związane z tym prawem, tj. prawem do lokalu mieszkalnego w sensie zasad jego przydzielania. Gdyby emerytom policyjnym miały służyć jeszcze inne uprawnienia związane z szeroko pojętym prawem do lokalu zostałoby to wyraźnie wskazane w ustawie, podobnie jak ma to miejsce w art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Na podstawie tego przepisu emerytom zapewniona jest pomoc na budownictwo mieszkaniowe (a nie na remont mieszkania), na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Powyższe oznacza, że uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów określone w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy ograniczają się do prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji właściwego organu oraz prawa do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Przesądza to, że wydane na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy o Policji rozporządzenie wykonawcze w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2006 r. wykraczało poza granicę delegacji ustawowej. Konieczne było w związku z tym uchylenie § 8 stanowiącego, że "Przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego (...)".
Krąg uprawnionych do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stanowi materię uregulowaną w ustawie i zagadnienie to nie zostało przekazane do unormowania w drodze rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny zwracał na to uwagę między innymi w wyroku z 29 listopada 2004 r., sygn. K 7/04, stwierdzając, że "zarówno krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania przedmiotowego świadczenia, jak i funkcja świadczenia są określone bezpośrednio w samej ustawie".
W świetle tego co zostało wyżej powiedziane odmowa wypłacenia skarżącemu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie naruszała zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji), zasady praworządności (art. 7 Konstytucji) oraz zasady równości (art. 32 Konstytucji) a także zasad wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a.
Prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie jest prawem nabytym (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r. I OSK 1757/09, LEX nr 595296).
Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił zarzutów i argumentacji skargi, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło