II SA/Bd 308/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-05-24

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielami działki sąsiadującej z działką objętą zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykazali istnienie i naruszenie swojego interesu prawnego, uzasadniające ich legitymację do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, będący właścicielami działki sąsiadującej z działką objętą zmianą planu, nie wykazali istnienia i naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Legitymacja skargowa w tym trybie wymaga wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z regulacji materialnoprawnej, a nie tylko zagrożenia naruszeniem praw lub przynależności do wspólnoty samorządowej.
Stan faktyczny
Mieszkańcy Borówca wezwali Radę Miejską w Kórniku do uchylenia uchwały zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla jednej działki, zarzucając naruszenie zasady równości, brak informacji oraz destrukcję ładu przestrzennego. Po bezskutecznym wezwaniu, skarżący, właściciele sąsiedniej działki, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały. Zarzucili szereg naruszeń przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz zasad techniki prawodawczej. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zarzuty nie stanowią istotnego naruszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale II w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. Z., A. Z. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. II SA/Bd 308/11 Uzasadnienie Rada Miejska w Kórniku w dniu 28 kwietnia 2008 r. podjęła uchwałę nr LIII/531/ 210 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej Borówiec I. W § 1 tej uchwały wskazano, że zmiana planu dotyczy działki nr [...] oraz, że uchwałę tę podjęto po stwierdzeniu zgodności planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Kórnik (uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Kórniku z dnia [...]). Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. mieszkańcy Borówca: [...], wezwali Radę Miejską w Kórniku do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie własnych uchwał, a to chwały z dnia 28 kwietnia, nr LIII /531 /2010, w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla zabudowy mieszkaniowej Borówiec I oraz poprzedzającej ją uchwały dnia 12 grudnia 2008 r., nr XXX/331/2008, w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany. Podnieśli, że zmiana obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiła wyłącznie dla jednej działki (jednego inwestora), w sytuacji gdy pozostała część jednostki planistycznej jest już zagospodarowana zgodnie z planem, co narusza zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, że organy samorządu nie są upoważnione do przedkładania interesu jednego podmiotu nad oczekiwania i stanowisko społeczności lokalnej, które zostało wyrażone w pismach z dnia 8 września 2009 r. z dnia 11 stycznia 2010 r., że mieszkańcy Borówca nie zostali w żaden sposób poinformowani o zabiegach zmierzających do zmiany planu i podjętych czynnościach. Wskazali, odnosząc się do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717; z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako: "u.p.z.p.", że proponowana zmiana obowiązującego planu miejscowego nie ma nic wspólnego z kształtowaniem ładu przestrzennego, a wręcz jest jego destrukcją oraz, że nie wiadomo kto jest inicjatorem zmiany planu, ponieważ brak w aktach stosownego dokumentu. W ocenie mieszkańców Borówca procedurę zmiany obowiązującego planu podjęto z pominięciem ustawowego obowiązku obiektywizacji potrzeby dokonania takiej zmiany, a kontynuacja procedury jest przykładem przekroczenia granic władztwa planistycznego oraz oczywistym woluntaryzmem. Rada Miejska w Kórniku nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie, poinformowała jedynie, że zostanie ono rozpatrzone na wrześniowej sesji Rady. Skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 28 kwietnia 2010 r. pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. wnieśli do Sądu [...]. Domagali się w niej stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. Zaskarżonej uchwale zarzucili: 1) naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 u.p.z.p.poprzez umożliwienie obejścia tego przepisu przez potencjalnego inwestora spółkę S. i ukształtowanie warunków zagospodarowania działki nr [...] wyłącznie na jego wniosek i w jego interesie - co jest niczym innym jak indywidualnym tworzeniem normy prawa miejscowego (skierowanej do określonego adresata), niezgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), ale także z rażącym naruszeniem uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich, 2) naruszenie art. 14 ust. 4 i ust. 5 w zw. z art. 27 u.p.z.p. poprzez przystąpienie do zmiany, a w konsekwencji uchwalenie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej Borowiec I (działka nr [...]) w zakresie jednej działki, która (zmiana) - w zakresie przyjętych założeń i koncepcji planistycznych - nie znajduje żadnego uzasadnienia w celach, jakim planowanie przestrzenne ma służyć (art. 1 ust. 1 in fine i ust. 2 u.p.z.p.), a także z naruszenie właściwości burmistrza, jako wyłącznego autora projektu (art. 28 u.p.z.p., art. 17 pkt 5). Wskazano, że nie budzi wątpliwości, to że organ ten przygotowywał projekt planu we współpracy, a co najmniej w nieformalnym (pozaprawnym) uzgodnieniu z inwestorem. Zmieniony plan bowiem "wychodzi naprzeciw" przedsięwzięciu projektowanemu przez spółkę S. na działce nr [...], podczas gdy żadne propozycje inwestora nie zostały - w przepisanym trybie - chociażby tylko przedstawione (art. 214 k.p.a. lub art. 17 pkt 1 in fine i 3 u.p.z.p.), 3) naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 2 ust. 4 u.p.z.p. poprzez podjęcie uchwały o zmianie przeznaczenia działki nr [...] na cele dominującego wykorzystania usługowego, handlowego i rekreacyjnego (U) pomimo, że na całym otaczającym ją terenie objętym dotychczasowym planem zabudowy mieszkaniowej Borowiec I ukształtowała się społeczność lokalna dążąca do zachowania i zrównoważonego rozwoju obszaru zamieszkania (§ 4 ust. 2 i 3 uchwały Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 28 listopada 1996 r. Nr XXXIII/215/96, Dz. Urz. Woj. Poznańskiego Nr 30, poz. 368), 4) naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 2 ust. 4 u.p.z.p. poprzez przeznaczenie działki nr [...] na cele intensywnego wykorzystania usługowego -handlowego - rekreacyjnego (U) pomimo, że nie da się zidentyfikować żadnych "zobiektywizowanych potrzeb społeczności lokalnej", które by przemawiały za taką zmianą; intensywne wykorzystanie działki nr [..] wręcz "kłóci się" z obiektywnymi, wyrażonymi w dotychczasowym planie potrzebami lokalnej społeczności, jakimi są: zrównoważony rozwój zabudowy mieszkaniowej, ochrona interesów publicznych w zakresie ekologii i urządzenie obszarów zieleni rekreacyjnej oraz sieci podstawowych dróg komunikacyjnych (§ 3 i § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 uchwały Nr XXXIII /215/96), 5) naruszenie § 12 pkt 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587 ze zm.), naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP oraz § 131 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. z 2002 r., Nr 100, poz. 908) poprzez pominięcie w uzasadnieniu uchwały merytorycznych argumentów przemawiających za ustaleniem konkretnych, przyjętych przez Gminę Kórnik zasad zagospodarowania działki nr [..]. Brak uzasadnienia motywów arbitralnej uchwały Rady Gminy uznano za celowy zabiegiem mający na celu uchylenie jej spod kontroli w świetle ustawowych zasad planowania przestrzennego, 6) rażące naruszenie § 83 i bezwzględnie obowiązującego § 86 w zw. z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez dokonanie dorozumianej zmiany przepisów prawa miejscowego w ten sposób, że wprowadzono nowe przepisy miejscowe o charakterze szczegółowym, które w zakresie przedmiotowym są całkowicie sprzeczne z dotychczasową i nie uchyloną wyraźnie regulacją planu - m.in. § 3, § 4 i § 8 uchwały Nr XXXIII/215/96 - co w konsekwencji uniemożliwia adresatowi norm precyzyjne ustalenie ich treści i sensu, 7) naruszenie zasad przyzwoitej legislacji wynikających z założeń demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP): a) poprzez dokonanie zmiany planu miejscowego w formie, która nie pozwala odtworzyć struktury aktu normatywnego, b) wprowadzenie w nowelizacji aktu prawa miejscowego definicji tożsamych pojęć sprzecznych z dotychczasowymi (np. "planu" - § 6 ust. 2 pkt 1 uchwały Nr XXXIII/215/96 oraz § 1 ust. 1 uchwały Nr LIII/531/2010), c) wprowadzenie w części szczególnej aktu normatywnego, jaką jest regulacja dotycząca działki nr [...] definicji pojęć, którymi posługuje się uchwała Nr XXXIII/215/96 w części ogólnej (działka, nieprzekraczalna linia zabudowy, powierzchnia zabudowy), a więc w sposób ingerujący w całą siatkę pojęciową planu miejscowego Nr XXXIII/215/96, 8) naruszenie bezwzględnej zasady wynikającej z § 149 oraz § 137 w związku z § 143 Załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez nieuprawnione zdefiniowanie w planie pojęć jakimi posługuje się ustawodawca w ustawach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Prawie budowlanym, takich jak "teren", "nieprzekraczalna linia zabudowy", czy "powierzchnia zabudowy". W uzasadnieniu skargi skarżący obszernie rozwinęli poszczególne zarzuty, wzmacniając argumentację treścią orzeczeń sądów a także poglądami zaczerpniętymi z literatury prawniczej. Ponadto skarżący przedstawili z czego wywodzą swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w Kórniku oraz wskazali spełnienie warunków formalnych związanych ze skutecznym złożeniem skargi. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Kórniku wniosła o jej oddalenie, twierdząc że podniesione w skardze zarzuty nie stanowią istotnego naruszenia zasad i trybu sporządzenia miejscowego planu w rozumieniu u.p.z.p., skutkującego stwierdzeniem jej nieważności. Podniesiono, że sporna uchwała była przedmiotem badania co do jej zgodności z prawem przez organ nadzoru, który nie dopatrując się żadnych istotnych naruszeń procedury planistycznej przekazał ją do publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego i jako stanowiąca prawo miejscowe obowiązuje od dnia 3 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z przepisem art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie skargę wniesiono w trybie art. 101ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591; z późn.. zm.), dalej powoływanej w skrócie jako: "u.s.g." Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na wstępie koniecznym jest więc ustalenie czy skarga będąca przedmiotem rozpoznania spełnia warunki formalne wynikające z przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. Z akt sprawy wynika, że wniesie skargi poprzedzone zostało wezwaniem Rady Miejskiej w Kórniku do usunięcia naruszenia prawa z dnia 30 czerwca 2010 r. oraz, że skargę nadano w Urzędzie Pocztowym w dniu 26 sierpnia 2010 r. (wpłynęła do Rady Miejskiej w Kórniku w dniu 31 sierpnia 2010 r.), to jest z zachowaniem 60-dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie skarżących, a jedynie poinformował ich, że wezwanie zostanie rozpatrzone dopiero na wrześniowej sesji Rady Miejskiej w Kórniku z powodu konieczności zasięgnięcia opinii planisty co do zasadności podniesionych w wezwaniu zarzutów oraz odniesienie się do tej opinii przez właściwe komisje Rady Miejskiej. Dodatkowo pismem z dnia 13 maja 2011 r. Rada Miejska w Kórniku poinformowała WSA w Bydgoszczy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zostało przez nią rozpatrzone w związku z wpływem skargi w dniu 31 sierpnia 2010 r. Podnieść należy także, że zaskarżona uchwała Rady Gminy w Kórniku z dnia 28 kwietnia 2010 r. Nr LIII/5313/2010 w sprawie zmiany miejscowe planu zagospodarowania przestrzennego zabudowy mieszkaniowej Borówiec I (działka nr [...]) jest niewątpliwie uchwałą z zakresu administracji publicznej jako akt skierowany do podmiotów pozostających poza strukturą organizacyjną gminy, rozstrzygający o sytuacji materialnoprawnej adresatów. W następnej kolejności koniecznym było wyjaśnienie czy skarżący są legitymowani do skutecznego kwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., to znaczy, czy skarżącym przysługuje interes prawny umożliwiający zaskarżenie przedmiotowej uchwały oraz czy ich interes prawny został naruszony tą uchwałą. Warto w związku z tym wskazać, że przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. był przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego w związku ze złożeniem skargi konstytucyjnej, w której zarzucono, że umożliwienie zaskarżenia aktów administracyjnych jedynie tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06, OTK – A 2008/7/121)Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności art. 101 ust. 1 u.s.g. z wymienionymi powyżej przepisami Konstytucji RP. W uzasadnieniu prawnym tego wyroku Trybunał wskazał, że charakter prawny skargi wynikającej z art. 101 u.s.g. był już przedmiotem oceny Trybunału w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r. (sygn. akt SK 30/02; OTK-A 2003/8/84), w którym orzeczono o zgodności art. 101 ust. 2 u.s.g. z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i w którym Trybunał wypowiedział się także odnośnie do treści normatywnych ust. 1 art. 101 u.s.g. Trybunał w związku z rozpatrywaną wówczas skargą ustalił między innymi, że art. 101 ustawy stwarza możliwość ochrony interesów prawnych i uprawnień różnych podmiotów w takich sytuacjach, w których nie są one chronione w inny sposób w trybie procedury administracyjnej lub cywilnej przez kontrolę sądu administracyjnego lub powszechnego. Zgodnie z art. 101ust. 1 ustawy legitymowanym do wniesienia skargi jest "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie zakresu administracji publicznej." Legitymacja ta opiera się na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały podjętej przez jednostkę samorządu terytorialnego. W jednym przepisie połączono kryteria dwu odrębnych konstrukcji prawnych wyznaczających zakres kontroli sądu administracyjnego nad działalnością uchwałodawczą organów gmin. Skarga na podstawie art. 101 nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Rozumienie interesu prawnego z art. 101 ust. 1 pozwala na ocenę, czy interes ten ma charakter wyłącznie indywidualny, czy też może to być interes szerszy, grupowy czy wręcz powszechny - wszystkich mieszkańców gminy. Uchwała organu gminy może bowiem naruszyć dwojakiego rodzaju interes prawny: interes podmiotu o charakterze indywidualnym oraz interes określonego podmiotu, także jako członka większej społeczności (mieszkańców), których interesy są identyczne. Trybunał w przywołanym wyroku z 4 listopada 2003 r. rozumie przez interes powszechny wszystkich mieszkańców gminy identyczne interesy tych mieszkańców, wynikające z regulacji materialnoprawnej, a nie z samej przynależności do wspólnoty samorządowej. Legitymacja skargowa wywodzona z art. 101 ust. 1 ustawy, nie przysługuje więc z tytułu samej przynależności do wspólnoty samorządowej, gdyż skarga nie ma charakteru actio popularis; trzeba, oprócz wskazania niezgodności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy, wskazać również naruszenie, przez uchwałę lub zarządzenie, konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej. W dalszej części uzasadnienia Trybunał podkreślił, że to właśnie przyjęta powszechnie przez sądy interpretacja, w myśl której prawo do zaskarżania uchwał do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy, przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego - gwarantuje prawo do sądu, wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Prawo do sądu wiąże się bowiem ściśle z rozpatrzeniem sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, w sposób sprawiedliwy i jawny, bez nieuzasadnionej zwłoki. Przyjęta powszechnie przez sądy wykładnia pojęcia "interes prawny", jako indywidualnego interesu prawnego określonego przez konkretną normę prawa materialnego, powoduje, że mamy do czynienia z indywidualną sprawą indentyfikowaną przez określony stan faktyczny, związany z określonym podmiotem, wymagający prawnej kwalifikacji na podstawie normy prawnej, mającej charakter generalny i abstrakcyjny. Natomiast przyjęcie interpretacji, że interes prawny wynika z samej przynależności do społeczności samorządowej, w oderwaniu od prawa materialnego - powodowałoby, że legitymacja skargowa każdego członka społeczności samorządowej mogłaby uruchomić kontrolę legalności aktu wydanego przez organy samorządu terytorialnego, bez względu na indywidualny interes prawny, chroniony przez prawo materialne. Tak pojmowana legitymacja skargowa nie służyłaby ochronie indywidualnych praw skarżących, dzięki której uruchamiana byłaby kontrola legalności aktów organów gminy, o których mowa w art. 101 ust. 1 ustawy; taka legitymacja skargowa nie mieściłaby się w konstytucyjnym pojęciu sprawy, stanowiącym nieodłączny element prawa do sądu i istoty sprawowania wymiaru sprawiedliwości, wynikających z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał stwierdził, że interes prawny wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej interes faktyczny i stwarzającej prawną podstawę ochrony, danego konkretnego interesu faktycznego. Należy oczywiście podzielić wywody Trybunału Konstytucyjnego odnośnie sposobu interpretacji art. 101 ust. 1 u.s.g. W ich świetle, uwzględniając okoliczności niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali istnienia i naruszenia tak, jak wyżej rozumianego interesu prawnego. Podkreślić należy, że skarżący zaskarżyli uchwałę w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która to zmiana dotyczy tylko działki o nr ewidencyjnym [...]. Jak wynika to z przedłożonego na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej nr [...] skarżący są właścicielami działek o numerach [...], z których działka [..] sąsiaduje bezpośrednio z działką [...]. Skarżący nie mają żadnych praw do działki nr [...] będącej przedmiotem zaskarżonej uchwały. Okoliczność powyższa nie przesądza wprawdzie o tym, że interes prawny skarżących nie może być naruszony skarżoną uchwałą, ale w takiej sytuacji koniecznym jest ustalenie czy i w jakim stopniu konkretne zapisy planu wpływają na sytuacje prawną nieruchomości skarżących, usytuowaną po sąsiedzku, przy czym nie stanowi podstawy do wniesienia skargi samo zagrożenie naruszeniem praw chronionych (vide: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 606/10 i z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1940/10: dostępne na stronach nsa.gov.pl). W związku z tym warto wskazać, że w zmienionym planie zapisano przeznaczenie działki w [..] pod zabudowę usługową: usługi ogólnospołeczne i konsumpcyjne m.in. w zakresie handlu, gastronomii, oświaty, zabudowy biurowo - administracyjnej, a także obiektów i urządzeń sportowo – rekreacyjnych, a także 1) lokalizacja usług handlu o powierzchni sprzedaży poniżej 2000 m2 ; 2) nieprzekraczalne linie zabudowy zgodnie z rysunkiem; 3) maksymalna powierzchnia zabudowy – 35% powierzchni działki; 4) minimalna powierzchnia zieleni – 30 %powierzchni działki przy uwzględnianiu strefy zieleni urządzonej na rysunku; 5) maksymalna wysokość budynków 2 kondygnacje - 11 m; 6) stosowanie dachów stromych albo płaskich; 7) w przypadku dachu stromego kąt nachylenia głównych połaci dachowych nie większy niż 35º; 8) lokalizację zabudowy z uwzględnieniem istniejącej linii elektroenergetycznej wraz ze strefą oznaczoną na rysunku, zgodnie z przepisami odrębnymi i dopuszczeniem określonym w § 13 pkt 2; 9) lokalizacja zieleni izolacyjno-krajobrazowej zgodnie z rysunkiem; 10) dopuszczenie lokalizacji ogrodzenia ażurowego o wysokości nie przekraczającej 2m; 11) dopuszczenie lokalizacji reklam wyłącznie na elewacji budynków od strony terenów komunikacji; 12) dopuszczenie lokalizacji szyldów i tablic informacyjnych, lokalizowanych wyłącznie od strony terenów komunikacji w tym wjazdu na teren; 13) dopuszczenie podpiwniczenia budynków i realizacji kondygnacji podziemnych; 14) nakaz zapewnienia stanowisk postojowych dla samochodów osobowych na terenie w łącznej ilości nie mniejszej niż: a) 4 stanowiska na każde 100 m2 powierzchni użytkowej w obiektach świadczących usługi biurowo-administracyjne, oświatowe i sportowo- rekreacyjne, b) 20 stanowisk na każde 1000 m2 powierzchni użytkowej obiektów handlowych; c) c 15 stanowisk na każde 100 miejsc w obiektach gastronomicznych; 15) dla obiektów wymagających obsługi samochodami ciężarowymi lokalizację co najmniej 1 stanowiska przeładunku i 1 stanowiska postoju poza stanowiskami postojowymi wymienionymi w punkcie 14; 16) obsługa komunikacyjna terenu poprzez drogi położone poza obszarem planu; 17) podział na działki o powierzchni nie mniejszej niż 2000 m2. W zakresie zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustalono: 1) sytuowanie budynków, charakter architektoniczny nowej zabudowy, nieprzekraczalne linie zabudowy, powierzchnie zabudowy, maksymalne wysokości budynków, formy dachów -zgodnie z zapisami w planie; 2) zakaz sytuowania reklam i tablic informacyjnych w miejscach i w sposób utrudniający czytelność informacji drogowskazowej; 3) zakaz oświetlania zrealizowanych na obszarze planu obiektów w sposób ujemnie wpływający na drogi i sąsiednią zabudowę poza obszarem planu. W zakresie zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego ustalono: 1) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych, z wyjątkiem przedsięwzięć wynikających z przeznaczenia terenu zapisanych w planie; 2) ochronę powierzchni ziemi, powietrza i wód zgodnie z przepisami odrębnymi; 3) gromadzenie i segregację odpadów w miejscach ich powstawania oraz ich dalsze zagospodarowanie zgodnie z gminnym planem gospodarki odpadami i przepisami odrębnymi; 4) zagospodarowanie zielenią wszystkich powierzchni wolnych od utwardzenia; 5) stosowanie w nasadzeniach drzew i krzewów gatunków zimozielonych akceptujących warunki środowiska zurbanizowanego, w ilości co najmniej 50% nasadzeń na działce; 6) w przypadku lokalizacji usług oświaty dopuszczalne poziomy hałasu jak dla terenów przeznaczonych pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, zgodnie z przepisami odrębnymi: 7) wykorzystanie nadmiaru mas ziemnych, pozyskanych podczas procesów budowlanych w granicach planu, dla ukształtowania terenów zieleni na obszarze planu lub usuwanie ich na miejsce wskazane przez odpowiednie służby miejskie zgodnie z przepisami odrębnymi. W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustalono: 1) zachowanie istniejącej sieci i urządzeń infrastruktury technicznej z dopuszczeniem jej rozbudowy, przebudowy i remontu; 2) dopuszczenie przełożenia linii elektroenergetycznej na tereny dróg poza granicami planu lub wzdłuż granicy planu, poza strefę oddziaływania w stosunku do części budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi; 3) dopuszczenie lokalizowania nowych sieci infrastruktury technicznej, w szczególności sieci: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej i cieplnej, zgodnie z ustaleniami planu i przepisami odrębnymi; 4) dopuszczenie lokalizowania przyłączy do sieci infrastruktury technicznej zgodnie z przepisami odrębnymi; 5) zaopatrzenie w wodę pitną wyłącznie z sieci wodociągowej; 6) nakaz odprowadzania ścieków bytowych i komunalnych do kanalizacji sanitarnej; 7) zagospodarowanie wód opadowych lub roztopowych w granicach terenu z dopuszczeniem ich wtórnego wykorzystania do celów bytowo-gospodarczych; 8) zagospodarowanie wód opadowych lub roztopowych z parkingów przez stosowanie zbiorników odparowujących lub nawierzchni przepuszczalnych z urządzeniami podczyszczającymi; 9) dopuszczenie odprowadzania wód o których mowa w pkt 7 i 8 do kanalizacji deszczowej; 10) zastosowanie do wytwarzania energii cieplnej paliw płynnych, gazowych i stałych charakteryzujących się niskimi wskaźnikami emisji oraz alternatywne źródła energii; 11) zaopatrzenie w gaz z sieci gazowej; 12) zaopatrzenie w energię elektryczną z sieci elektroenergetycznej; 13) lokalizację nowych linii telekomunikacyjnych wyłącznie jako kablowych; 14) dopuszczenie lokalizacji węzłów telekomunikacyjnych i szafek kablowych. 15) w przypadku projektowania stacji transformatorowych jako wbudowanych w budynki pomieszczenia na ten cel należy zlokalizować na poziomie "O", w przypadku wolnostojących stacji transformatorowych 15/0,4kV grunty pod stacje należy wydzielić w postaci samodzielnych działek o powierzchni ok. 50m2 posiadających dostęp do drogi publicznej. Powyżej przedstawione zapisy planu są, w ocenie sądu tak sformułowane, że nie zagrażają interesom prawnym skarżących, nie przekreślają możliwości korzystania, bądź rozporządzania ich nieruchomościami, zgodnie z przysługującym im prawem własności nie nakładają na nich żadnych obowiązków. Skarżący w swojej skardze także nie stawiają zarzutu jakoby jakiś konkretny zapis spornego planu wpływał negatywnie na ich prawa. Wykazując swój interes prawny skarżący wskazali na naruszenie ich praw nabytych na podstawie uchwały zmienianej z 28 listopada 1996 r. do zachowania wymagań ładu przestrzennego, w tym wymagań urbanistyki i architektury, gwarancji których to praw upatrują w treści art. 1 ust. 1 in fine, art. 2 ust. 1, 2 i 7, art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 14 ust. 5 u.p.z.p. Odnosząc się do powyższego wskazać należy na treść przepisu art. 1 ust. 1 u.p.z.p. Brzmi on następująco: "Ustawa określa: 1) zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej, 2) zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalenia zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań." Z tego przepisu, zdaniem sądu, skarżący nie mogą wywodzić swojego interesu prawnego, ponieważ jest to norma prawna ogólna, zawierająca tylko pewien postulat, nie gwarantująca żadnych konkretnych praw dla właścicieli nieruchomości. Zgodnie natomiast z przepisem art. 6 u.p.z.p., ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (ust. 1). Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (ust. 2). Nie wynika z niego, jak chcieliby tego skarżący gwarancja ochrony istniejącego ładu przestrzennego. Przepis ten raczej odczytywany jest w literaturze i orzecznictwie jako ustawowe upoważnienie dla gminy do ingerencji w prawo własności w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze (dot. ust.1). Art. 6 ust. 2 pkt 2. nie jest natomiast przepisem prawa materialnego, który kształtowałby sytuację prawną skarżących. Statuuje on ogólną zasadę ochrony interesu prawnego danego podmiotu przy zagospodarowywaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Zasada wynikająca z tego przepisu w istocie dotyczy naruszenia interesu prawnego osoby trzeciej na skutek ustalenia warunków zabudowy lub warunków lokalizacji celu publicznego na rzecz innych osób lub jednostek o organizacyjnych. Przepis ten więc nie może być źródłem prawa materialnego w postępowaniu opartym o art. 101 u.s.g. w skardze skierowanej przeciwko uchwale o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (vide: wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt II OSK 133/08, System Informacji Prawnej Lex nr 459347). Ponadto podkreślić należy, że żaden właściciel nieruchomości planując jej wykorzystanie, określoną zabudowę, inwestycję nie ma zagwarantowanego przepisami prawa określonego status quo, czy też prawnej gwarancji niezmienności otoczenia (vide: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 554/09 SIP Lex nr 603329). Co do pozostałych przepisów u.p.z.p. wskazanych przez skarżących jak o gwarancje istniejącego ładu przestrzennego, to wskazać należy, że art. 2 pkt 1 zawiera jedynie definicję pojęcia ładu przestrzennego, art. 2 pkt 2 definicję pojęcia zrównoważonego rozwoju, a art. 2 pkt 7 obszaru problemowego. Nie można więc przyjąć, że z definicji pojęć skarżący mogą wywieść swój interes prawny. Powołany zaś przepis art. 14 ust. 5 u.p.z.p. stanowi, że przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wykonuje analizy dotyczące zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności przewidywanych rozwiązań z ustaleniami studium, przygotowuje materiały geodezyjne do opracowania planu oraz ustala niezbędny zakres prac planistycznych. Przepis ten dotyczy niewątpliwie procedury planistycznej, jej etapu wstępnego. Naruszenia interesu prawnego nie można zaś upatrywać w naruszeniu przepisów procedury planistycznej, gdyż procedura planistyczna może być kontrolowana przez sąd administracyjny dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że interes prawny strony skarżącej został naruszony (vide: wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 589/09 dostępny w Internecie). Skarżący ponadto wskazując na standardy ustalania (zmiany) przeznaczenie jednostek planistycznych wynikające z art. 1 ust. 2 pkt 1, 2, 7 u.p.z.p (które dodatkowo wiąża z art. 140 Kc), twierdzą, że jako właściciele nieruchomości znajdującej się na terenie jednostki planistycznej (4M/OR), mają uprawnienie do utrzymania tych standardów i że gwarantują im to przepisy u.p.z.p., których to jednak nie precyzują. Zarzucają Radzie Miejskiej w Kórniku nie dochowanie tych standardów poprzez zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. została wskazana tylko pewna kategoria wartości, które wytyczają kierunki planowania i zagospodarowania przestrzennego, katalog czynników które powinny być uwzględnione przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek ich uwzględnienie nie oznacza jednak, że są one objęte bezwzględną ochroną, o czym może świadczyć przepis art. 6 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Wpływają więc na swobodę korzystania z rzeczy przez osoby posiadające do niej tytuł prawny, ograniczając ją poprzez przeznaczenie danej nieruchomości ma ściśle określony cel (vide: T. Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004; do art. 1). Skarżący wywodzą także, że uchwała zmieniająca dotychczasowy plan miejscowy (z 1996 r.), jakkolwiek dotyczy tylko wskazanego w niej obszaru, to jednak wprost ma wpływ na interpretację całego dotychczasowego brzmienia uchwały nr XXXIII/215/96, w tym także w zakresie regulującym ich prawa i obowiązki. Uzasadniają tę tezę tym, że nowa uchwała (nr LIII/531/2010) zmienia w sposób zasadniczy siatkę definicyjną dotychczasowego planu (z 1996 r.), ponieważ doprecyzowuje pojęcie "powierzchni zabudowy", "działki", "nieprzekraczalnej linii zabudowy", które to pojęcia zostały użyte w planie zmienianym. Odnosząc się do powyższych zarzutów podkreślić należy, że uchwała w przedmiocie zmiany planu miejscowego ma swój własny byt prawny, a zatem nie ma przeszkód, by zawierała także tzw. przepisy własne, wyłącznie na użytek tej uchwały. Istnienie takich zapisów nie może być uznane za kolidujące z zapisami ogólnymi, wprowadzonymi w uchwale podstawowej, dotyczącymi nowelizowanego planu miejscowego. Uchwała taka może przy tym zawierać słowniczek użytych w uchwale nowelizującej wyrażeń wyłącznie na jej użytek (vide: wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 2133/10, dostępne na stronach internetowych nsa.gov.pl). Tak też jest w uchwale nr LIII/531/2010. Nie ma, zdaniem sądu wątpliwości co do tego, że wyjaśnione w § 2 tej uchwały pojęcia odnoszą się wyłączenie do jej zapisów. Treść § 2 potwierdza powyższe cyt.: "ilekroć w uchwale jest mowa o:" Zapis § 2 uchwały jest czytelny i jednoznaczny. Nie pozostawia wątpliwości co do tego, że dotyczy uchwały, w której jest zawarty. Nie podważa tej tezy to, że w uchwale nr XXXIII/ 215/96 zawarta jest definicja uchwały. Reasumując ponownie należy podkreślić, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a podstawą zaskarżenia musi być niezgodność uchwały z prawem przy jednoczesnym naruszeniu przez tą uchwałę indywidualnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, bądź innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). Dla wykazania naruszenia interesu prawnego koniecznym jest przy tym wskazanie naruszenia przez uchwałę konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, wynikających z regulacji materialnoprawnej (vide: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 606/10, dostępny na stronie internetowej nsa.gov.pl). Uznając, że skarżący nie wykazali istnienia i naruszenia ich interesu prawnego zaskarżoną uchwałą, a zatem nie posiadają legitymacji skargowej, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, nie wypowiadając się na temat zgodności z prawem zaskarżonej uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło