II SA/Ke 88/12

WyrokWSA w Kielcach2012-02-22

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kierowca, który przekroczył 24 punkty karne, może uniknąć zatrzymania prawa jazdy i obowiązku zdania egzaminu kwalifikacyjnego poprzez odbycie szkolenia redukującego punkty karne, jeśli przystąpił do niego po przekroczeniu limitu 24 punktów?
Ratio decidendi
Kierowca, który przekroczył 24 punkty karne, nie może uniknąć zatrzymania prawa jazdy i obowiązku zdania egzaminu kwalifikacyjnego poprzez odbycie szkolenia redukującego punkty karne, jeśli przystąpił do niego po przekroczeniu limitu 24 punktów. Przepisy prawa o ruchu drogowym jednoznacznie wskazują na obowiązek zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów, a możliwość zmniejszenia liczby punktów poprzez szkolenie dotyczy jedynie kierowców, którzy w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczyli 24 punktów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy Ł. P. SKO uznało, że odbycie przez Ł. P. szkolenia redukującego punkty karne, mimo przekroczenia 24 punktów, spowodowało zmniejszenie ich liczby do 19, co wyeliminowało podstawę do zatrzymania prawa jazdy. Prokurator Rejonowy złożył skargę na decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz naruszenie zasady praworządności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2012r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 5 września 2011r. znak: SKO.RD-52/3301/155/2011 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Ł. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Ostrowieckiego przez Kierownika Referatu ds. Praw Jazdy z dnia 4 lipca 2011r., orzekającej o zatrzymaniu Ł. P. prawa jazdy kat. AB do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium ustaliło, że w dniu 30 marca 2011r. do Starostwa Powiatowego w O. wpłynął wniosek Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Wojewódzkiej Policji o skierowanie Ł. P. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu wykazano 4 przypadki naruszenia przepisów w okresie od 9 lipca 2010r. do 11 marca 2011r., za które przypisano łącznie 25 punktów karnych. Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.- dalej przywołanej jako ustawa) kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z kolei z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 - dalej przywołanego jako rozporządzenie) wynika, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Organ II instancji wskazał, że podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawarty w wyroku z dnia 14 marca 2007r. sygn. akt III SA/Łd 483/06, że § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiący, że nie można odliczyć punktów karnych, mimo przebytego szkolenia w przypadku przekroczenia 24 punktów jest niezgodny z ustawą. Z upoważnienia ustawowego wynika, że rozporządzenie miało określać jedynie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia, wprowadzająca dodatkowe ograniczenia w zakresie możliwości odejmowania punktów karnych po odbyciu szkolenia, wykracza poza delegację ustawową z art. 130 ust. 4, ingerując w sferę stanowiącą materię ustawową, a tym samym nie może być stosowana. W ocenie sądu, art. 130 ust. 4 pkt 4 ustanawia zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jedyne ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy (podobnie WSA w W. w wyroku z dnia 3 czerwca 2009r. sygn. akt VIII SA/Wa 15/09). Zbieżny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 885/09 uznając, iż w ustawie prawo o ruchu drogowym, a w szczególności z brzmienia art. 130 ust. 3 nie można wywieść normy prawnej, która by ograniczała możliwość zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia, w sytuacji gdy przed jego rozpoczęciem dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Jedyne bowiem ograniczenie jakie można wywieść z ww. przepisu dotyczy kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Dodatkowo Kolegium podało, że w gestii Policji leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie, w konsekwencji także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego nie ma on prawa, podobnie jak starosta, do usunięcia punków z ewidencji. Jednak zauważył, że dane zawarte w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 § 1 kpa. Dlatego też Kolegium jest zobligowane do uwzględnienia przedłożonego przez stronę zaświadczenia wystawionego na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego o odbyciu w dniu 24 marca 2011r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, które ma charakter dokumentu urzędowego. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, iż w rzeczywistości nie dokonał czynności związanych ze zmianą danych w ewidencji, które są zastrzeżone dla komendanta wojewódzkiego Policji, lecz uwzględnił tylko stan faktyczny jaki miał miejsce w dniu orzekania i wynikające z niego konsekwencje prawne w świetle brzmienia art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy. Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) organ II instancji nie może orzekać wyłącznie na podstawie dostarczonych mu akt sprawy organu I instancji, ale sam powinien ocenić, czy zgromadzony przed organem I instancji materiał dowodowy jest wystarczający i odpowiedni do istniejącego w dniu orzekania stanu prawnego (wyrok WSA w W. z dnia 16 grudnia 2005 r., VI SA/Wa 1634/05, LEX nr 190917). Skoro zatem Ł. P. odbył w dniu 24 marca 2011r. szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w celu zmniejszenia liczby punktów karnych, to liczbę posiadanych punktów, tj. 25 należało pomniejszyć o 6 punktów, co w konsekwencji powoduje, że strona ma na swoim koncie 19 punkty. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Prokurator Rejonowy Kielce - Wschód , który domagając się jej uchylenia zarzucił: - obrazę prawa materialnego – tj. art. 130 ust. 3 ustawy w zw. z § 6 rozporządzenia polegającą na błędnym przyjęciu, że odbycie przez Ł. P. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, potwierdzonego zaświadczeniem z dnia 24 marca 2011r. wystawionym przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w W., wywołuje automatycznie skutki określone w ust. 4 § 8 rozporządzenia (zmniejszenie o 6 liczby posiadanych punktów), podczas gdy zgodnie z ust. 6 § 8 rozporządzenia " odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.", a Starosta nie jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i dokonywania w niej wpisów oraz ich wykreślania, do czego upoważniony jest Komendant Wojewódzki Policji; - obrazę prawa materialnego - art. 130 ust. 3 w zw. z art.114 ust. 1 ustawy, polegającą na błędnym przyjęciu, że uczestnictwo w szkoleniu, o którym mowa w ust. 6 § 8 rozporządzenia, po skierowaniu wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i jego rozpoznaniu, wywołuje skutki w postaci zmniejszenia ilości punktów, podczas gdy prawidłowa interpretacja ww. przepisów prowadzi do wniosku, że zmniejszenie liczby punktów w drodze odbycia szkolenia może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów; - obrazę prawa procesowego mającą istotny wpływ na treść orzeczenia - art. 6 kpa, polegającą na naruszeniu zasady praworządności wyrażonej w tym artykule, poprzez odmówienie zastosowania obowiązujących przepisów prawa, tj. § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na uznanie, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekroczył delegację ustawową wynikająca z art. 130 ust. 4 ustawy, podczas gdy z art. 6 kpa wynika, że organy mają obowiązek stosowania w ustalonym przez siebie stanie faktycznym obowiązujące aktualnie przepisy wymienione w katalogu zawartym w Konstytucji jako źródła prawa. Prokurator zarzucił, że analiza powołanych przepisów prawa o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając zastosowania przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia, bezpodstawnie odliczyło 6 punktów karnych tylko na podstawie zaświadczenia o odbyciu przez Ł. P. w dniu 24 marca 2011r. szkolenia i tym samym naruszyło zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w przeciwieństwie do sądów, nie może w procesie stosowania prawa dokonywać kontroli zgodności aktów podustawowych z ustawą czy Konstytucją, a dokonując takiej oceny tym samym dopuściło się naruszenia normy zawartej w art. 6 kpa, co miało istotny wpływ na treść skarżonego orzeczenia. Dalej Prokurator wskazał, że tylko w kompetencji Policji leży przypisywanie punktów za naruszenia, dokonywanie wpisów punktów karnych do ewidencji oraz ich usuwanie, również usuwanie punktów karnych przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia. Czynności te więc nie mogą być dokonane przez organy administracji państwowej - a w niniejszej sprawie przez starostę, który nie jest również upoważniony do kwestionowania prawidłowości wpisów w ewidencji. W konsekwencji nie może on dokonać samodzielnie odliczenia punktów z racji odbytego szkolenia przez zainteresowanego. Dopóki Policja nie usunie, jako organ prowadzący z ewidencji wpisu ilości uzyskanych punktów karnych, to organ administracji publicznej jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów, przypisanych zgodnie z ewidencją naruszeń jakich kierowca się dopuścił. Skarżący podkreślił, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy prawa ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej. Strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji winna zwrócić się z wnioskiem do organu prowadzącego ewidencję o podjęcie stosownej czynności i w zależności od zajętego przez ten organ stanowiska, skierować skargę do sądu administracyjnego. W żadnym przypadku kwestie związane z wpisami lub ich usuwaniem z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów karnych uwidocznionych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi podstawę rozstrzygnięcia o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Również strona skarżąca nie zgodziła się z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że odbycie przez kierowcę szkolenia w okresie, gdy zostało wszczęte postępowanie zmierzające do skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powoduje ich zmniejszenie. Analiza art. 130 ust. 3 i art. 114 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, że szkolenie mające na celu zmniejszenie ilości otrzymanych punktów karnych dotyczy jedynie tych kierowców, którzy do dnia podjęcia szkolenia nie przekroczyli granicy 24 punktów karnych. Udział w szkoleniu – zgodnie z intencją ustawodawcy, nie może być drogą do uniknięcia kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, następującego po przekroczeniu 24 punktów, a służyć ma świadomej i celowej kontroli sytuacji przez kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (tak. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 16 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Bd 303/09 oraz NSA wyrok z dnia 16 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 275/10 oraz WSA w dotychczas ferowanych wyrokach). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny ustalony w sprawie jest bezsporny i wynika ze zgromadzonych dowodów. Nie ulega wątpliwości, że Ł. P. w okresie od 9 lipca 2010r. do 11 marca 2011r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie 25 punktów. W związku z tym pismem z dnia 24 marca 2011r. Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starosty Ostrowieckiego o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji Ł. P.. Nadto, jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy na podstawie złożonej temu organowi nie poświadczonej za zgodność z oryginałem odbitki kserograficznej zaświadczenia z 24 marca 2011r. wystawionego przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w W., Ł. P. w dniu 24 marca 2011r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym, w oparciu o który została wydana decyzja przez organ I instancji, decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g wydaje starosta. Z kolei w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g wskazano, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zestawienie norm zawartych w wyżej zacytowanych przepisach wskazuje na to, że w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Tak sformułowana norma prawna nie pozostawia organowi żadnej możliwości odstępstwa od obowiązku zatrzymania prawa jazdy. Decyzja wydana w oparciu o ten przepis nie jest bowiem decyzją uznaniową ani też nie zezwala na żadną dowolność ( por. wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 1208/10). Tymczasem zdaniem Kolegium mimo przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego starosta jak i SKO nie mają obowiązku stosowania art. 138 ustawy o ruchu drogowym w sytuacji, gdy kierujący pojazdem na własny koszt odbędzie szkolenie. W ocenie bowiem tego organu norma zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy o ruchu drogowym pozwala na zmniejszenie liczby punktów za naruszeniem przepisów ruchu drogowego w każdym czasie. Innymi słowy zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego to do uznania kierowcy pozostawiono wybór: czy w przypadku przekroczenia 24 punktów powinien mieć zatrzymane prawo jazdy do czasu zdania egzaminu sprawdzającego jego kwalifikacje, czy też poprzez uczestniczenie w szkoleniu będzie zwolniony z obowiązku zdania takiego egzaminu, a starosta nie będzie mógł zatrzymania mu prawa jazdy. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Zarówno wykładnia językowa przepisu art. 138 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g jak i wykładania systemowa i celowościowa jednoznacznie zdaniem sądu wskazują na to, że w przypadku, gdy kierujący pojazdem w ciągu roku licząc od daty pierwszego wykroczenia, uzyska więcej niż 24 punkty, a więc przekroczy liczbę 24 punktów, nie ma do niego zastosowania norma wynikająca z art. 130 ust. 3 prawa ruchu drogowym. Odbycie bowiem takiego szkolenia nie może spowodować cofnięcia faktu, że został przez kierującego przekroczony limit 24 punktów. Podkreślenia wymaga to, że ustawodawca nie wymaga, aby w dacie wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego widniał wpis, że kierujący pojazdem nadal ma przypisane ponad 24 punkty, gdyż w świetle przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym istotne jest samo przekroczenie tej liczby punktów. Sąd w całości podziela pogląd reprezentowany zarówno w orzecznictwie - między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 października 2011r. w sprawie I OSK 1812/10, z 22 marca 2011r. w sprawie sygn. I OSK 723/10, z dnia 16 grudnia 2010r. w sprawie sygn. I OSK 275/10, z dnia 17 czerwca 2010r.sygn. I OSK 1152/09 ( orzeczenia dostępne w internetowej bazie danych orzecznictwa NSA), jak i w doktrynie – Komentarz ABC wyd. 2011 W. Kotowskiego - zgodnie z którym przewidziana przepisem art. 130 ust. 3 możliwość zmniejszenia liczby punktów dotyczy tylko tych kierowców, którzy w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczyli 24 punktów. Jak to podkreślił między innymi NSA w uzasadnieniu wyroku w sprawie I OSK 1152/09 " zarówno interpretacja jak i zastosowanie w sprawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g Prawa o.r.d. musiało być podporządkowane nadrzędnemu celowi, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Zatrzymanie prawa jazdy ze względu na przekroczenie przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest uzasadnione tym, że liczba uzyskanych punktów budzi zastrzeżenia co do możliwości bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym i wymaga poddania kierowcy obligatoryjnemu sprawdzeniu kwalifikacji". Podkreślenia wymaga, że wyżej zaprezentowany pogląd, iż z możliwości o jakiej mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym może skorzystać tylko kierowca, który w chwili przystąpienia do szkolenia nie przekroczył 24 punktów jest zgodnie przyjmowany we wszystkich dotychczasowych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ( II SA/Ke 652/11, II SA/Ke 691/10, II SA/Ke 561/11, II SA/Ke 407/11, II SA/Ke 291/11, II SA/Ke 45/11), którymi zostały uwzględnione skargi prokuratora od decyzji SKO . Organ odwoławczy zajmując odmienne stanowisko powołał się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007r. sygn. III SA/Łd 483/06, w którym Sąd ten uznał, że § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisu ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236 poz. 1998) "został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą". Otóż zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nawet gdyby przyjąć, że § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, to nie można się zgodzić, aby był on sprzeczny z samą ustawą Prawo o ruchu drogowym. Wcześniej przedstawiona wykładnia przepisów art. 138 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g świadczy o tym, że kwestionowany przepis rozporządzenia w całości koreluje z ustawowymi rozwiązaniami przyjętymi w przepisach art. 135 ust. 2 pkt 1 lit. g, a także art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b jak i art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b. Wszystkie normy zawarte w tych przepisach przewidują obowiązek wydania przez starostę stosownej decyzji w związku z wystąpieniem jednej przesłanki, a mianowicie przekroczenia przez kierującego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dobrowolne poddanie się szkoleniu nie może cofnąć skutku przekroczenia 24 punktów. Tylko tak długo, jak długo kierowca nie przekroczył 24 punktów można poprzez szkolenie spowodować zmniejszenie ich liczby o 6. Poza tym zdaniem Sądu same przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, a mianowicie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g w zw. z art. 138 ust. 1 pozwalają na stwierdzenie, że zachodziła podstawa do zatrzymania J. T. prawa jazdy, bez sięgania do regulacji zawartej w § 8 ust. 6 rozporządzenia. Organ odwoławczy powołał się także na wyrok NSA z 15 lipca 2010r. I OSK 885/09. Zauważyć jednak należy, iż w wyroku tym NSA nie przesądził o możliwości pomniejszenia ilości punktów przez poddanie się szkoleniu już po przekroczeniu 24 punktów, a jedynie polecił wyjaśnienie tej kwestii sądowi I instancji. Pomijając powyższe kwestie zasadnie skarżący Prokurator zarzuca Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie wynikającej z art. 6 kpa zasady praworządności polegającej na tym, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji R.P. jednym ze źródeł prawa są rozporządzenia. Organy administracji publicznej nie są uprawnione do dokonywania oceny zgodności rozporządzeń z Konstytucją, a co za tym idzie do odmowy zastosowania obowiązującego rozporządzenia. Trafny jest także zarzut, że Kolegium nie jest uprawnione do samodzielnego ustalania ilości punktów karnych, jaka figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wbrew stanowisku organu ewidencja nie jest dokumentem urzędowym; co najwyżej za dokument może być uznane zaświadczenie wydane w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji. Tymczasem w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zweryfikowało zaświadczenia, lecz w sposób samodzielny dokonało ustalenia, jaka ilość punktów w tej ewidencji powinna być ujawniona, przekraczając w tej sposób swoje uprawnienia. Podkreślić należy, iż zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja (stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia, komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych). Przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy (§ 6 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia). Czynności te nie mogą być zatem dokonane ani przez starostę ani też przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W konsekwencji Kolegium nie było władne dokonać samodzielnego odliczenia punktów z racji odbycia przez skarżącego szkolenia, dopóki bowiem takiego usunięcia nie dokona Policja jako organ prowadzący ewidencję, dopóty inne organy są związane wskazaną przez Policję liczbą punktów. Reasumując, ponieważ w niniejszej sprawie Ł. P. w okresie od 9 lipca 2010 do 11 marca 2011roku, a więc mniej niż roku, wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisano mu 25 punktów, zaś do szkolenia przystąpił (o ile przesłana przez niego odbitka kserograficzna zaświadczenia może być uznana za wystarczający dowód potwierdzający fakt odbycia takiego szkolenia, co także może budzić wątpliwości) dopiero w dniu 24 marca 2011r., a więc po przekroczeniu 24 punktów, obowiązkiem organu było zatrzymanie prawa jazdy, co też Starosta uczynił. Starosta wydał więc decyzję zgodnie z obowiązującymi go przepisami. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając tę decyzję i umarzając postępowanie naruszyło zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania. Dlatego też decyzja organu odwoławczego podlegała uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" p.p.s.a. Stosownie do art. 152 tej samej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Ponownie rozpoznają sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić wskazaną wyżej wykładnię przepisów i wydać decyzję zgodną z prawem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło