I OSK 1462/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-10

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Janina Antosiewicz, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spłata zadłużenia czynszowego stanowi "niezbędną potrzebę bytową" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, uzasadniającą przyznanie zasiłku celowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że konieczność spłaty zadłużenia z tytułu zaległych opłat czynszowych nie jest "niezbędną potrzebą bytową" w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek celowy jest związany z bieżącymi, aktualnymi potrzebami, a nie z regulowaniem długoterminowych zadłużeń, zwłaszcza gdy osoba zajmuje lokal bez tytułu prawnego i orzeczono jej eksmisję.
Stan faktyczny
M.J. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia czynszowego oraz bieżącego czynszu. Prezydent odmówił przyznania zasiłku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że spłata zadłużenia nie mieści się w celach zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.J., podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.J., zarzucającą naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia del. NSA Jacek Hyla, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1771/11 w sprawie ze skargi M.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1771/11, oddalił skargę M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2011 r. M. J. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na częściowe pokrycie zadłużenia czynszowego, a także na opłacenie bieżącego czynszu i przyznanie tego zasiłku w pierwszej dekadzie stycznia 2011 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Prezydent m.st. Warszawy odmówił przyznania zasiłku celowego. Od powyższej decyzji M. J. wniósł odwołanie. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że spłata zadłużenia nie mieści się w celach, na jaki przyznawany jest zasiłek celowy. Również w ocenie Kolegium wniosek skarżącego o dopłatę do bieżącego czynszu za styczeń 2011 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Kolegium odmowa przyznania zasiłków celowych na wskazane cele znajduje uzasadnienie w przepisach obowiązującego prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. J. zarzucając organowi stronniczość, brak obiektywizmu i mijanie się z prawdą odnośnie jego ciężkiej i beznadziejnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Dodatkowe zarzuty naruszenia przepisów postępowania – k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego - ustawy o pomocy społecznej podniósł pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z jej art. 39 ust. 1 w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że nie ma charakteru zamkniętego. Organy pomocy społecznej mają jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji, a nie gwarantować źródła utrzymania. (art. 3 ust. 2 ustawy). W myśl art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że M. J. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma czasowo orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, nie pracuje i nie posiada uprawnień do świadczeń z ZUS. Dochód jego stanowi zasiłek stały w kwocie 324 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Skarżący spełnia zatem ogólne przesłanki warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej. Organy obu instancji odmawiając skarżącemu zasiłku celowego na opłacenie należności mieszkaniowych (bieżących i zaległych) wzięły pod uwagę nie tylko sytuację materialną skarżącego, ale cel na jaki zasiłek ma być przyznany oraz możliwości finansowe organów pomocy społecznej i potrzeby innych osób ubiegających się w tym czasie o pomoc pieniężną. Zdaniem Sądu, organy orzekające w sprawie ten wybór należycie uzasadniły tym, że opłacenie zaległych opłat za mieszkanie nie mieści się w celach pomocy społecznej. Wprawdzie art. 39 ust. 2 ustawy zawiera przykładowy katalog "niezbędnych potrzeb życiowych", jednak charakter i rodzaj wskazanych celów pozwala na przyjęcie, iż chodzi o zapewnienie potrzeb podstawowych, bieżących, pilnych, aktualnych, związanych z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że w celach pomocy społecznej nie mieści się regulowanie jakichkolwiek zadłużeń, wobec czego uregulowanie zaległych zobowiązań za mieszkanie nie mieści się w pojęciu niezbędnej potrzeby życiowej. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych, skarżący, lokal przy ul. [...] w Warszawie zajmuje bez tytułu prawnego, a Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa wyrokiem z dnia 29 marca 2010 r. orzekł jego eksmisję. Również stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie bieżącego czynszu za miesiąc styczeń 2011 r. Sąd uznał za prawidłowe. Sąd zauważył ponadto, że z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący korzysta ze stałego wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. W okresie od czerwca do grudnia 2010 r. otrzymał pomoc w formie zasiłku stałego w wysokości 324 zł miesięcznie, bezpłatne usługi opiekuńcze (czerwiec – lipiec 2010 r.), w maju zasiłek celowy w wysokości 1000 zł z przeznaczeniem na czynsz, gaz, energię elektryczną, w lipcu zasiłek celowy w wysokości 749,08 zł z przeznaczeniem na energię, gaz, leki, środki czystości, dożywianie, w październiku zasiłek celowy w wysokości 978,90 zł z przeznaczeniem na energię, gaz, leki, odzież, dożywianie, czynsz, środki czystości, w grudniu zasiłek celowy w wysokości 977,62 zł z przeznaczeniem na gaz, energię, czynsz, leki, środki czystości, dożywianie. Ponadto w lipcu 2010 r. ośrodek wypłacił wyrównanie zasiłku stałego za okres od 1 listopada 2009 r. do 28 lutego 2010 r. na łączną kwotę 1296 zł. W lutym 2011 r. skarżący otrzymał zasiłek celowy na uregulowanie bieżącego czynszu w wysokości 150 zł oraz przyznane mu zostało prawo do usług opiekuńczych. Sąd zaznaczył w związku z powyższym, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz, że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącego (który otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w piśmie z dnia 30 listopada 2011 r. przepisów k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. Od powyższego wyroku M. J. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zaskarżonemu wyrokowi zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez ich błędne zastosowanie polegające na nieudzieleniu skarżącemu pomocy społecznej w rozmiarze odpowiednim do okoliczności, to jest jego ciężkiej sytuacji bytowej i materialnej, co z kolei uniemożliwia skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędną wykładnię pojęcia "niezbędnej potrzeby życiowej" polegającej na przyjęciu, że prawo do posiadania czy też utrzymania mieszkania nie mieści się w zakresie terminu "niezbędnej potrzeby życiowej'', w konsekwencji czego odmówiono skarżącemu zasiłku celowego celem spłaty zadłużenia czynszowego. Wobec powyższego, na podstawie art. 176 p.p.s.a w zw. z art. 188 p.p.s.a. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. tj. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponadto zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji w niniejszej sprawie dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, których lektura powinna być dokonywana łącznie. Przepis art. 39 powołanej ustawy reguluje kwestię przyznawania zasiłków celowych. Zasiłek taki stosownie do ust. 1 tego artykułu może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W ust. 2 omawianego przepisu wymieniono w sposób przykładowy, używając zwrotu "w szczególności' cele, na które może być taki zasiłek przyznawany. W treści przepisu nie wymienia się wprost zadłużenia czynszowego, co oczywiście w ocenie pełnomocnika nie stanowi, że koszt zadłużenia nie mieści się w pojęciu "niezbędnej potrzeby życiowej". Pełnomocnik skarżącego nie podzielił stanowiska Sądu, przyjętego w ślad za decyzjami organów, że zadłużenie czynszowe nie mieści się w granicach "niezbędnej potrzeby życiowej". Prawidłowa wykładni przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy powinna wyglądać następująco: literalne brzmienie przepisu umożliwia przyznanie zasiłku celowego celem spłaty zadłużenia czynszowego - przy spełnieniu szeregu innych przesłanek określonych w przepisach ustawy o pomocy społecznej, które skarżący spełnia - zaś przepisy art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4 ustawy nie mogą tego prawa do otrzymania zasiłku niweczyć. Wykładnia przepisu powinna być również zgodna i nie wprowadzać w tym względzie sprzeczności w stosunku do innych przepisów ustawy o pomocy społecznej. W tym względzie doniosły jest przepis art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi przecież że celem pomocy społecznej jest przezwyciężanie trudności, których osoby nie są w stanie pokonać samodzielnie. Skarżący podzielił wyrażone w stanowiskach Naczelnego Sądu Administracyjnego oceny, że spłata zaległości czynszowych może być przedmiotem świadczenia w formie zasiłku celowego, a zatem że mieści się w pojęciu "niezbędnej potrzeby życiowej" (tak: wyrok NSA z dnia 12 października 2007 r., I OSK 45/07, wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999 r., II SA/Łd 1393/98). Wniosek analogiczny do prezentowanego powyżej wydedukować również można w ocenie pełnomocnika z tych wszystkich orzeczeń sądowych, które mówią iż posiadanie czy utrzymanie posiadania mieszkania można zaliczyć do kategorii "niezbędnej potrzeby życiowej" (tak: wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2008 r., I OSK 131/08; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 marca 2008 r., I SA/Go 632/08). W ślad za przywołanymi judykatami godny podzielenia jest prezentowany tam pogląd, iż brak spłaty zadłużenia czynszowego czy należności czynszowych prowadzi w prostej drodze do utraty posiadania mieszkania, a zatem prawa podstawowego warunkującego godziwe i akceptowalne warunki życia. Bez znaczenia przy tym jest, że skarżący zajmuje lokal bez tytułu prawnego, ponieważ jest tak czy inaczej zobowiązany do opłat za mieszkanie tytułem odszkodowania za zajmowany lokal. A ponadto spłata zaległości czynszowych bez względu na utratę bądź posiadanie prawa do lokalu obciąża skarżącego. W tym zakresie skarżący zwrócił uwagę, że już po orzeczeniu eksmisji wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa otrzymywał on tytułem spłaty czynszu zasiłki celowe — luty 2011 r., maj 2010 r., październik 2010 i grudzień 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny związany podstawami skargi kasacyjnej z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy w tej sprawie nie wystąpiły, a wobec tego Sąd odwoławczy ograniczył się do kontroli zaskarżonego orzeczenia w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, który był podstawą orzekania w sprawie niniejszej przez organy pomocy społecznej - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest zasadność odmowy przyznania M. J. pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na pokrycie zadłużenia czynszowego, które jak wynika z uzasadnienia organu II instancji, opiewało na kwotę 8.100 zł. Należy w związku z tym podzielić pogląd Sądu I instancji, że konieczność spłaty zadłużenia z tytułu zaległych opłat czynszowych nie jest "niezbędną potrzebą bytową" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym trzeba wyrazić akceptację dla analogicznego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego w wyrokach z dnia 23 września 2008 r., I OSK 1513/07 (Lex nr 489092), z dnia 30 września 2008 r., I OSK 1451/07 (Lex nr 489096) i z dnia 15 października 1996 r., SA/Ka 2772/95 (Lex nr 28677). Nie powtarzając argumentacji zawartej w tych orzeczeniach a przywołanej również częściowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i posługującej się wykładnią językową komentowanego przepisu ustawy o pomocy społecznej, można ponadto odwołać się jeszcze do jego interpretacji celowościowej. W myśl ustępu drugiego art. 39 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyliczenie w powyższym przepisie ma co prawda charakter jedynie przykładowy, ale wskazuje, że zasiłek celowy, jak to trafnie podkreślił również Sąd I instancji, jest związany, co do zasady, głównie z bieżącymi, aktualnymi potrzebami osoby ubiegającej się o pomoc społeczną. Do takich potrzeb można zaliczyć opłacenie bieżącego czynszu, jednak nie można zaliczyć spłaty zadłużenia czynszowego powstałego wskutek długotrwałego nieregulowania opłat czynszowych. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w składzie niniejszym, nie podziela przywołanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej i zmierzających w odmiennym kierunku wyroków NSA z dnia 17 grudnia 2008 r., I OSK 131/08, z dnia 12 października 2007 r., I OSK 45/07 i z dnia 12 lutego 1999 r., II SA/Łd 1393/98. Wobec powyższego, podniesiony w podstawach skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony. Tak samo za nieusprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej polegające, w ocenie skarżącego, na ich błędnym zastosowaniu poprzez nieudzielenie mu pomocy społecznej w rozmiarze odpowiednim do okoliczności, to jest jego ciężkiej sytuacji bytowej i materialnej, co z kolei uniemożliwia skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W tym też kontekście należy wykładać z kolei przepis art. 2 ust. 1 ustawy, w myśl którego, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości - na który to przepis powołuje się skarżący. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 czerwca 2007 r., I OSK 1464/06 (Lex nr 299415) z brzmienia art. 39 powołanej ustawy o pomocy społecznej i użytego w niej zwrotu "może", wynika, że decyzja w zakresie pomocy społecznej podejmowana przez organ administracyjny, ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Wysokość przyznawanego zasiłku celowego każdorazowo determinowana jest możliwościami pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu da oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Nie ulega zatem wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości (podobnie: wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., I OSK 1742/11, z dnia 14 stycznia 2011 r., I OSK 1498/10, czy z dnia 21 grudnia 2005 r., I OSK 658/05). Podzielając w całej rozciągłości pogląd zawarty w powołanym wyżej orzeczeniu należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji jako przykład podano, iż w lutym 2011 r. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Mokotów dysponował kwotą 1770 zł na opłaty czynszowe. Wskazano również, że Ośrodek nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej, a zasadność przyznania zasiłku w sprawie niniejszej oceniona została także w świetle możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Przypomnieć jednocześnie należy, że zadłużenie czynszowe skarżącego na dzień wydania decyzji II instancji i podane przez organ, wynosiło 8.100 zł. Skarżący korzysta ze stałego wsparcia Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dokonanych na podstawie akt sprawy, w okresie od czerwca do grudnia 2010 r. skarżący otrzymał pomoc w formie zasiłku stałego w wysokości 324 zł miesięcznie, w maju zasiłek celowy w wysokości 1000 zł, w lipcu zasiłek celowy w wysokości 749,08 zł, w październiku zasiłek celowy w wysokości 978,90 zł, w grudniu zasiłek celowy w wysokości 977,62 zł. Ponadto w lipcu 2010 r. ośrodek wypłacił wyrównanie zasiłku stałego za okres od 1 listopada 2009 r. do 28 lutego 2010 r. na łączną kwotę 1296 zł. W lutym 2011 r. skarżącemu przyznano zasiłek celowy na uregulowanie bieżącego czynszu w wysokości 150 zł. Kwoty zasiłków wymienionych wyżej były więc przyznawane również z przeznaczeniem na opłaty czynszowe. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności odmowy przyznania zasiłku celowego na spłatę zadłużenia czynszowego pozostaje także okoliczność, że przedmiotowy lokal skarżący zajmuje bez tytułu prawnego, a w dniu 29 marca 2010 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa orzekł jego eksmisję z tegoż właśnie lokalu. Już z tego tylko powodu wątpliwe jest, aby przyznanie w takiej sytuacji zasiłku celowego na spłatę zadłużenia czynszowego odpowiadało jego celowi, jak stanowi art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Spłata zadłużenia czynszowego mieszkania, do którego ubiegający się o przyznanie pomocy społecznej nie może wykazać się tytułem prawnym, nie spowoduje bowiem, że takie prawo zacznie mu przysługiwać. Także w tym kontekście, uregulowania przedmiotowego zadłużenia nie można uznać za "niezbędną potrzebę bytową" w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy pomocy społecznej, której niezaspokojenie mogłoby uniemożliwić skarżącemu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka z powodu utraty mieszkania, z którego prawomocnie orzeczono eksmisję. Bez znaczenia jest natomiast powoływana przez skarżącego okoliczność, że juz po orzeczeniu eksmisji, otrzymywał on zasiłki celowe na spłatę czynszu. Czym innym jest bowiem przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem m.in. na pokrycie bieżącego czynszu, a czym innym wymaganie od organów pomocy społecznej spłaty zadłużenia czynszowego powstałego w długim okresie czasu, tak jak w sprawie niniejszej. Reasumując, w takiej sytuacji również okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, czyli wysokość wnioskowanej pomocy finansowej przy uwzględnieniu zasobów finansowych ośrodka pomocy społecznej, dotychczas przyznana pomoc, brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i orzeczona eksmisja, pozwalają zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na uznanie, że organy orzekając w sprawie niniejszej w ramach uznania administracyjnego nie naruszyły przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi strony wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej, ponieważ należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie za wykonaną pomoc prawną pełnomocnika ustanowionego z urzędu (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, do którego pełnomocnik winien zwrócić się w tym zakresie składając oświadczenie, o jakim mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło