II FSK 1151/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. sp. z o. o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 284/12 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 listopada 2011 r. nr (...) w przedmiocie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia oddalić skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 284/12, mocą którego odrzucono skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 18 listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że w niniejszej sprawie w imieniu spółki działał pełnomocnik – adwokat R. D. Pismem z 31 stycznia 2012 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 27 stycznia 2012 r., pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie - w terminie 7 dni - oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia (w postaci np. wyciągu z rejestru sądowego). Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłkę zawierającą wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 7 lutego 2012 r. na wskazany w skardze adres do doręczeń. W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik Skarżącej w dniu 13 lutego 2012r. (data stempla pocztowego) złożył prawidłowo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz odpis pełny KRS spółki, której cały majątek, w trybie art. 492 § 1 pkt 2 Kodeksu Spółek Handlowych, został przeniesiony na Skarżącą, czyli tzw. spółki przejmowanej - S. sp. z o.o. w likwidacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na wstępie wskazał na treść art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - i stwierdził, że nieuzupełnienie braków formalnych, którymi dotknięta jest skarga, w wyznaczonym terminie, skutkuje odrzuceniem skargi. Brakiem formalnym obarczona jest zaś skarga, do której podpisujący ją pełnomocnik nie złożył pełnomocnictwa oraz dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Następnie Sąd wskazał na treść art. 37 § 1 P.p.s.a., art. 28 § 1 P.p.s.a., art. 29 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że wyżej wskazany brak formalny możliwy jest do uzupełnienia zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. Sąd podał, że w odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik w terminie, tj. 13 lutego 2012 r., uzupełnił brak formalny skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi. Jednak, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie złożył oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa, do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Za uzupełnienie braku formalnego w tym zakresie nie sposób bowiem uznać złożenia wypisu z rejestru przedsiębiorców prowadzonego dla innej spółki niż strona skarżąca, choćby nawet była nią – tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy – spółka, której majątek został w całości przejęty przez Skarżącą. Z odpisu pełnego KRS tej spółki nie wynika bowiem, aby osoby, które udzieliły pełnomocnictwa, były upoważnione do reprezentacji Skarżącej spółki. Tym samym dokument ten nie wykazuje umocowania osoby, która podpisała skargę, do działania w imieniu Skarżącej. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia spółka zarzuciła naruszenie art. 37 § 1 w zw. z art. 29 P.p.s.a. przez błędną wykładnię i uznanie, że skarga spółki dotknięta była brakami formalnymi, a także art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1, art. 133 § 1 i art. 166 § 1 P.p.s.a. przez ich błędną wykładnię i odrzucenie skargi mimo faktu, że w aktach sprawy znajdował się odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców spółki, w wyniku czego Sąd nie oparł się na aktach sprawy i odrzucił skargę wskutek nieistniejącego braku formalnego. Na tej podstawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik spółki podkreślił, że do inicjującego postępowanie administracyjne wniosku o stwierdzenie nadpłaty załączono pełnomocnictwo dla adwokata R. D. oraz odpis pełny z rejestru przedsiębiorców dla T. sp. z o.o. Do dziś pełnomocnictwo to nie zostało odwołane, a jego zakres obejmował także postępowanie przed WSA w Warszawie. Pełnomocnik skarżącej wnosił skargę do WSA za pośrednictwem organu, a więc w dniu składania skargi - która to czynność jest pierwszą czynnością w sprawie - w aktach sprawy znajdowały się już oba oczekiwane przez Sąd dokumenty. Zdaniem pełnomocnika jego stanowisko potwierdza treść art. 54 P.p.s.a., który nakazuje organowi przekazać do sądu między innymi akta sprawy. Pełnomocnik podkreślił, że w wielu sprawach toczących się przed WSA w Warszawie nie musiał składać ponownie do akt sprawy pełnomocnictwa i odpisu z KRS, powoływał się jedynie na dokumenty zawarte w aktach podatkowych. Pełnomocnik stwierdził także, że wezwanie Sądu wykonał jedynie z ostrożności procesowej, a ponadto, że z treści wezwania nie wynikało, że odpis z rejestru skarżącej ma dotyczyć skarżącej, bowiem wskazano w nim jedynie, że chodzi o "spółkę", a więc wezwanie to było niejasne. W konsekwencji, skoro pełnomocnik nie złożył do akt sprawy nowego pełnomocnictwa, to znajdujący się odpis spółki z rejestru przedsiębiorców wskazywał na umocowanie członków zarządu skarżącej do udzielenia pierwotnego pełnomocnictwa. Pełnomocnik podkreślił też, że Sąd jest obowiązany orzekać na podstawie akt sprawy, a więc także materiałów zgromadzonych przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem ocenę Sądu pierwszej instancji, że treść art. 37 § 1 w zw. z art. 29 P.p.s.a. musi prowadzić do wniosku, że zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i dokument wykazujący umocowanie osób, które pełnomocnictwo podpisały, do reprezentacji spółki, musi być przez profesjonalnego pełnomocnika złożony do akt sądowych. Art. 37 § 1 P.p.s.a. nakłada na pełnomocnika obowiązek dołączenia przy pierwszej czynności procesowej do akt sprawy pełnomocnictwa (podkr. NSA) z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądowym utrwaliła się wykładnia powołanego przepisu, którą skład orzekający w tej sprawie podziela, w myśl której nie zwalnia od obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowoadministracyjnym fakt, że stosowny dokument został już dołączony do akt administracyjnych sprawy (por. np. wyroki z dnia: 21 kwietnia 2005 r., FSK 1551/04; 7 października 2005 r., FSK 2137/04; 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05; 26 maja 2006 r., II FSK 322/05; post. z dnia: 15 czerwca 2007 r., II FSK 707/06; 22 sierpnia 2008 r., II FSK 829/07; 23 września 2008 r., I FSK 347/08; 13 lutego 2009 r., II FSK 1692/07; 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; 27 listopada 2009 r., II FSK 430/09). Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że skarga nie była dotknięta brakiem formalnym, gdyż odpowiednie pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych. Podkreślenia wymaga, że postępowanie sądowoadministracyjne jest nowym, odrębnym, w stosunku do postępowania administracyjnego postępowaniem, a nie jego kontynuacją. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która w art. 37 § 1 i art. 29 nakazuje przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy stosowne dokumenty, reguluje właśnie postępowanie przed sądem administracyjnym, a więc to do akt sądowych dokumenty dołączyć należy. Podkreślenia wymaga też, że argumentacja pełnomocnika skarżącej zawarta w środku odwoławczym jest niekonsekwentna: z jednej strony twierdzi on, że złożył skargę do WSA za pośrednictwem organu, a już w następnym zdaniu, że złożył skargę do organu. Tymczasem nie może budzić wątpliwości, że to nie organ, ale sąd administracyjny jest adresatem skargi. Choć organ został wyposażony w kompetencję do uwzględnienia skargi do pierwszej rozprawy (art. 54 § 3 P.p.s.a.), celem skargi nie jest ponowna kontrola sprawy przez organ, ale kontrola działań administracji przez sąd. Oczywiście nie może również budzić wątpliwości, że chodzi tu o akta konkretnej sprawy, więc wykluczone jest także powoływanie się na pełnomocnictwo (bądź dokument z art. 29 P.p.s.a.) złożone do akt innego postępowania sądowego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji słusznie stanął na stanowisku, że umocowanie do działania w imieniu strony nie zostało prawidłowo wykazane, a więc do usunięcia tego braku skargi należało wezwać pełnomocnika w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Następnie stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej mija się z prawdą stwierdzając, że wykonał wezwanie Sądu (i to jedynie z daleko posuniętej ostrożności procesowej), gdyż przesyłając do Sądu odpis z rejestru innej, niż skarżąca, spółki, wezwania tego po prostu nie wykonał. To zaś musiało skutkować odrzuceniem skargi spółki na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutu, że wezwanie skierowane do pełnomocnika było niejasne, gdyż użyto w nim określenia "spółki", zamiast pełnej nazwy podmiotu, stwierdzić należy, że jest on przejawem desperacji pełnomocnika, który w ten nieudolny sposób próbuje zamaskować własny, ewidentny błąd. W główce wezwania wyraźnie stwierdzono, że pismo to adresowane jest do R. D. - pełnomocnika T. sp. z o.o., a następnie powołano datę skargi, numer i datę zaskarżonej decyzji (karta 25 akt sądowych). Wszystkie te elementy wezwania w sposób czytelny i oczywisty identyfikują podmiot, którego wezwanie dotyczyło. Z uwagi na powyższe nie wystąpiła przeszkoda do zastosowania, w konsekwencji niewykonania wezwania przez pełnomocnika, rygoru w postaci odrzucenia skargi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.