II FSK 679/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Beata Cieloch, WSA del. Bogusław Woźniak, Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi D. K. i I. K. o wznowienie postępowania sadowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1339/13 oddalającym skargę kasacyjną D. K. i I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/GL 464/12 w sprawie ze skargi D. K. i I. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 10 lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 1) oddala skargę o wznowienie postępowania, 2) zasądza od D. K. i I. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi. 1.1. Wyrokiem z 21 lipca 2015 r. (II FSK 1339/13) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną D. K. i I. K. – nazywanych dalej "Skarżącymi", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 listopada 2012 r. (I SA/Gl 464/12). 1.2. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że decyzją z 12 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. Organ zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków opisanych w niektórych fakturach. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało bowiem, że faktury te nie dokumentowały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych. Decyzją z 10 lutego 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, zgodził się z organami, że wystawcy faktur nie mogli dostarczyć usług wielkociśnieniowej impregnacji drewna, dębu sezonowanego, sklejki oraz tarcicy. Działalność wystawców była pozorna, nie zatrudniali oni żadnych osób, nie dysponowali środkami koniecznymi do realizacji opisanych w fakturach usług. Skarżący nie dochował zatem obowiązku prawidłowego dokumentowania ponoszonych wydatków, do czego był zobowiązany na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f."). Zdaniem sądu, nie było również podstaw do oszacowania podstawy opodatkowania z zastosowaniem art. 23 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.; powoływanej dalej jako "O.p."). Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z tą oceną, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Skarżących. 2. Skarga o wznowienie postępowania sądowego. 2.1. W skardze o wznowienie postępowania sądowego pełnomocnik Skarżących domagał się wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2015 r. (II FSK 1339/13), jego uchylenie, jak również uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 listopada 2012 r. (I SA/Gl 464/12). Jako podstawę prawną skargi wskazano art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wyjaśnił, że po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny Dyrektor Urzędu Skarbowego wniósł akt oskarżenia względem Skarżącego. Skarżącemu zarzucono nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych. Wyrokiem z 14 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] uniewinnił Skarżącego od popełnienia zarzucanego mu czynu. 2.2. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowego pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o jej oddalenie, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3.1. Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest niezasadna, dlatego została oddalona. 3.2. Rozważając kwestie objęte hipotezą art. 273 § 2 P.p.s.a. należy pamiętać o istocie wznowienia postępowania jako swoistej instytucji procesowej. Wznowienie postępowania z przyczyn restytucyjnych zmierza do umożliwienia ponownego postępowania ze względu na to, że prawomocne orzeczenie sądu jest niezasadne z punktu widzenia materiału faktycznego i dowodowego, który istniał już w poprzednim postępowaniu. Wymienione w art. 273 § 2 P.p.s.a. przesłanki należy zatem rozumieć w ten sposób, że dowody, na które powołuje się strona, istniały przez zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one znane stronie. Pogląd taki utrwalony jest zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z: 22 lutego 2017 r., I FSK 1121/16; 19 maja 2014 r., II FSK 962/14; 28 stycznia 2014 r., I FSK 368/13; 25 kwietnia 2013 r., II FSK 1776/11; 24 kwietnia 2013 r., I OSK 2068/11; 20 listopada 2012 r., II OSK 1853/12; 8 luty 2011 r., II OSK 2355/10), jak i w doktrynie (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa, 2016, s. 1183). Podobny pogląd prezentuje Sąd Najwyższy na gruncie art. 403 § 2 ustawy z 17 listopada 1966 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.) – odpowiednika art. 273 § 2 P.p.s.a. w postępowaniu cywilnym (por. postanowienia z: 17 marca 2017 r., III CZ 7/17; 24 listopada 2016 r., III CZ 48/16; 17 listopada 2016 r., IV CZ 71/16; por. wyroki z: 29 września 2016 r., V CSK 72/16; 24 lutego 2016 r., I CSK 173/15; por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68). 3.3. Załączony do skargi o wznowienie postępowania sądowego wyrok Sądu Rejonowego w [...] nie spełnia opisanych powyżej przesłanek. Przede wszystkim został on wydany 14 grudnia 2016 r., czyli po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku kończącego postępowanie, którego wznowienia domaga się strona. Nie mógł on zatem zostać powołany przez Skarżącego w toku tego postępowania. Ponadto, skoro dowód ten nie istniał w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł mieć on wpływu na wynik sprawy. In fine skargi o wznowienie postępowania sądowego pełnomocnik strony wytknął Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, że na s. 17 i 18 uzasadnienia wyroku skopiowano fragment innego wyroku, w który dotyczył obrotu paliwem. Dostrzegające ten błąd, należy jednak stwierdzić, że uchybienie to nie mieści się w graniach wskazanej przez pełnomocnika strony podstawy skargi o wznowienie postępowania sądowego, czyli art. 273 § 2 P.p.s.a. 3.4. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 209 P.p.s.a. w zw. z art. 204 pkt 1 tej ustawy.