VII SA/Wa 2381/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-13
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Mariola Kowalska, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi ekspresowej, została wydana z naruszeniem prawa, a w szczególności czy naruszenie to ma charakter rażący, uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...], ponieważ naruszono przepisy Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla dróg publicznych, nie zachowując wymaganej odległości od zabudowy. Jednakże, sąd nie stwierdził nieważności tej decyzji, ponieważ w pozostałym zakresie nie była ona dotknięta wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 K.p.a., a naruszenie dotyczące zbiornika nie było rażące w rozumieniu tego przepisu, zwłaszcza w kontekście ograniczeń wynikających z ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2012 r., która w części stwierdziła wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a w pozostałej części odmówiła stwierdzenia nieważności. Wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji GINB z dnia [...] marca 2007 r., która uchylała decyzję Wojewody z dnia [...] października 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi ekspresowej. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, ochrony środowiska, dostępu do drogi publicznej oraz niezgodności projektu z decyzją lokalizacyjną. Postępowanie było wieloinstancyjne i obejmowało wcześniejsze wyroki WSA i NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skarg S. K., M. K., E. P., D. P., E. T.-K., K. B., L. B., H. A. i Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w części i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałej części skargi oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku S. K. działającego w imieniu własnym i w imieniu E. P., D. P., G. K., E. T. – K., K. B., odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r., znak [...], uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi ekspresowej "[...]" Trasy [...] – od węzła "[...]" do węzła "[...]" – odcinek A – od km 1 + 0,99 do km 7 + 420 (węzeł "[...]" – węzeł "[...]") – wraz z przebudową infrastruktury technicznej – obiekt budowlany kategorii XXV i XXVIII, w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności, a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy wyżej wymienioną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r.
W ocenie organu nadzoru weryfikowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana przez, właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto, decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, nie jest również dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalna. W świetle powyższego w ocenie organu nadzoru brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności badanej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z. dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] jako dotkniętej jedną z wad wymienionych w art. 1 56 § 1 Kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku S. K., E. P., D. P., G. K., E. T.– K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...].
W ocenie organu nadzoru badana decyzja o pozwoleniu na budowę nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Została wydana przez prawidłowy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną i przy spełnieniu przez inwestora wymagań określonych w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Również bez wpływu na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na budowę pozostają zarzuty, odnoszące się do uciążliwości związanej z użytkowaniem drogi. Skarżący, zdaniem organu, mają zapewniony dostęp do drogi publicznej poprzez zaprojektowaną drogę dojazdową. Podnoszona przez skarżących kwestia wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r., zezwalającej na zajęcie nieruchomości, pozostaje bez wpływu na ocenę legalności pozwolenia na budowę.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. K., E. P., D. P., G. K., E. T.-K. oraz K. B..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W dniu 3 grudnia 2009 r. skarga E. P. została odrzucona wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1084/09 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak [...]oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Art. 31 ust. 1 tej ustawy ogranicza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę, w
sytuacji, gdy inwestor rozpoczął budowę drogi, a wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Sąd wskazał, iż decyzja organu odwoławczego datowana jest na dzień [...] marca 2007 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji został przez skarżących skierowany do Ministra Budownictwa w dniu 13 marca 2008 r. Biorąc zaś pod uwagę pisma samych skarżących o uciążliwości realizowanej budowy, inwestor rozpoczął budowę drogi. Tym samym uwzględnienie wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę – w świetle cytowanego art. 31 ust. 1 ustawy – nie byłoby możliwe. Jednakże przepis ten określa w takiej sytuacji, iż art. 158 § 2 K.p.a. stosuje się odpowiednio. Art. 158 § 2 K.p.a. w przypadku braku możliwości stwierdzenia nieważności pozwala organowi administracyjnemu na stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu, których nie można było stwierdzić nieważności decyzji. Zdaniem Sądu, przy rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która wydana została na podstawie cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. organ przede wszystkim powinien powołać się na ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w rozpatrywanej sprawie ani stan faktyczny, ani też stan prawny nie zostały wyjaśnione w sposób pozwalający na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd podał, iż wniosek z dnia 12 marca 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę formułował wiele zarzutów do tej decyzji. Do części tych zarzutów organ nadzoru ustosunkował się w decyzji pierwszoinstancyjnej. Jednakże skarżący podnieśli zarzuty braku spełnienia w pozwoleniu na budowę warunków określonych w raporcie oddziaływania na środowisko. W dalszych pismach, jak również w skardze, zasygnalizowana została sprzeczność decyzji lokalizacyjnej z decyzją o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu, nie można w pełni zgodzić się z organem administracyjnym, iż raport oddziaływania na środowisko nie może być przedmiotem badania w postępowaniu nieważnościowym. Ocena, bowiem prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę to stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska. Zbadanie tej zgodności w świetle sporządzonego raportu nie przekracza uprawnień organu nadzoru. Do akt
sprawy organy administracyjne nie załączyły zaś ani decyzji lokalizacyjnej na tę inwestycję, ani też raportu oddziaływania tej inwestycji na środowisko. Wskazuje to, iż organy w postępowaniu nadzorczym nie miały tych dokumentów, a więc ich ocena prawidłowości wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie była wnikliwa i pełna. Brak zaś pełnych dokumentów powoduje, iż Sąd nie był w stanie wyjaśnić nasuwających się w sprawie wątpliwości, czy zarzuty zgłoszone w sprawie zasługują na uwzględnienie, czy też nie. W ocenie Sądu, jeżeli żądania strony przedstawione we wniosku z dnia 13 marca 2008 r. lub następnych pismach, zdaniem organu były niewystarczająco precyzyjne, czy też niewłaściwie sformułowane, obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie było wezwanie (przed wydaniem decyzji) do usunięcia występujących braków lub nieścisłości wraz z pouczeniem o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania organu przy rozstrzyganiu sprawy. Ani decyzja z dnia [...] marca 2009 r., ani też wydana w trybie art. 127 § 3 K.p.a. decyzja z dnia [...] kwietnia 2009 r., nie ustosunkowały się do całości zarzutów wniosku skarżących o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w sposób szczegółowy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1107/10 uchylił ww. wyrok z dnia 3 grudnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż jak wynika z zawiadomienia z dnia 13 października 2008 r. postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek stron, złożony pismem z dnia 12 marca 2008 r. do Ministra Budownictwa. To pismo, potraktowane przez organ, jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, powinno mieć kluczowe znaczenie w sprawie, jako wyznaczające zakres postępowania nieważnościowego, a nie inne pisma późniejsze, kierowane przez strony do organu i sądów administracyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ właściwy do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, miał obowiązek w tym postępowaniu sprawdzić, czy jego decyzja z dnia [...] marca 2007 r., ewentualnie decyzja Wojewody [...]z dnia [...] października 2006 r., nr [...], są dotknięte wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. Ponadto Sąd podkreślił,
że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należało zaś skontrolowanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zgodnie z kryteriami określonymi w art. 145 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podał, że w aktach administracyjnych odnaleziono wszystkie dokumenty, których brak stwierdził Sąd pierwszej instancji. Nie było, więc podstaw do twierdzenia, że organy w postępowaniu nadzorczym nie miały tych dokumentów, a ich ocena prawidłowości wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie była wnikliwa i pełna. Było to stwierdzenie nieuprawnione i przedwczesne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wiadomo, co Sąd pierwszej instancji miał na myśli uznając, iż ani stan faktyczny, ani stan prawny nie zostały wyjaśnione w sposób pozwalający na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Również, jako lakoniczne Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał stwierdzenie prowadzące do wniosku, że organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów stron zawartych we wniosku z dnia 12 marca 2008 r. Zauważył, że skoro Sąd stwierdził brak pełnej dokumentacji, co powoduje, że nie jest w stanie wyjaśnić nasuwających się w sprawie wątpliwości, czy zarzuty zgłoszone w sprawie zasługują na uwzględnienie czy nie, nie powinien oceniać merytorycznie zaskarżonego aktu, gdyż takie oceny nie mogą być obiektywne i prawidłowe. Wobec stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku stron, NSA stwierdził, iż tylko okoliczności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji i to w granicach interesu prawnego stron, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Natomiast we wniosku z dnia 12 marca 2008 r. podnoszone są też zarzuty nie dotyczące kwestionowanej decyzji, a innych postępowań (w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia), czy też przesłanek do ewentualnego wznowienia postępowania. Ponadto NSA podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wskazań, co do dalszego postępowania. Wskazał także, iż ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych mają
zastosowanie w konkretnej sprawie dopiero wtedy, kiedy organ stwierdzi, że ma miejsce, chociaż jedna z okoliczności wymienionych w art. 156 § k.p.a. Sąd zauważył, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja lokalizacyjna Wojewody [...] z dnia z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], natomiast nie ma decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r., która wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 77/05 została częściowo uchylona i skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 27 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 633/06. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przed ponownym rozpoznaniem sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien wezwać organ do przedłożenia ww. brakującej w aktach decyzji, ewentualnie innych dokumentów, które uzna za niezbędne do rozpoznania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2062/10 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 K.p.a. obligujących organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz szczegółowego uzasadnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odniesie się do zarzutów skarżących zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, mając jednak na względzie, iż - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1107/10 - we wniosku z dnia 12 marca 2008 r. podniesione zostały także zarzuty niedotyczące kwestionowanej decyzji, lecz innych postępowań (w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia), czy też przesłanek do ewentualnego wznowienia postępowania, a wyłącznie okoliczności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji i to w granicach interesu prawnego stron, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Jednocześnie organ będzie miał na uwadze - iż jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w
ww. wyroku - ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych mają zastosowanie w konkretnej sprawie dopiero wtedy, kiedy organ stwierdzi, że ma miejsce, chociaż jedna z okoliczności wymienionych w art. 156 § K.p.a. Organ uwzględni również stanowisko Sądu zawarte w powyższym wyroku, zgodnie, z którym ponieważ postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek stron z dnia 12 marca 2008 r., pismo to powinno mieć kluczowe znaczenie w sprawie. Skarżący zarzucili decyzji: wydanie decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., na podstawie fałszywych dokumentów, rażące naruszenie decyzją art. 135 Prawa ochrony środowiska przez zmianę jego treści, pominięcie udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez nieustosunkowanie się do uwag zgłoszonych przez społeczność, brak przy pozwoleniu na budowę prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, naruszenie decyzją interesów osób trzecich, brak rozpoznania przez organ odwoławczy zarzutów skarżących, zgłoszonych tak we wniosku, jak i w odwołaniu. Wskazali, iż prowadzą działalność gospodarczą. Obecna droga dojazdowa do ich posesji, o szerokości 3 m i o promieniu skrętu 6,0 m, nie spełnia wymagań ustawy o drogach publicznych. Inwestycja pozbawia ich, więc dostępu do drogi publicznej. W pismach z dnia: 18 września 2009 r., 23 października 2009 r. i 23 listopada 2009 r. podnieśli ponadto, iż zbiornik odbierający ścieki z drogi posadowiony został w granicy ich działek, a różnica terenu spowoduje notoryczne zalewanie ich posesji. Nieruchomości skarżących nie będą mogły spełniać dotychczasowych funkcji gospodarczych na skutek realizacji budowy drogi, a działki staną się niezbywalne. Ponadto inwestycja nie spełnia warunków zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko (brak stref ochronnych, pasa terenu zabezpieczającego przed wzajemnym niekorzystnym oddziaływaniem). Zdaniem skarżących, wydana wcześniej decyzja lokalizacyjna przewidywała dwa pasy ruchu w każdą stronę, gdy projekt budowlany zawiera trzy pasy ruchu. Powoduje to sprzeczność decyzji lokalizacyjnej z projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak: [...]działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.
o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721), po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. K. działającego w imieniu własnym oraz w imieniu E. P.l, D. P., G. K., E. T. – K., K. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...]uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę drogi ekspresowej "[...]" - Trasy [...]- od węzła "[...]" do węzła "[...]" - odcinek A — od km 1 + 099 do km 7 + 420 (węzeł "[...]" - węzeł "[...]") - wraz z przebudową infrastruktury technicznej - obiekt budowlany kategorii XXV i XXVIII, w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności, a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. oraz w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/09 uchylającym decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku H. A., M. K. i L. B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. - uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]i [...]w miejscowości [...]i w tym zakresie stwierdził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie i jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności z uwagi na przepis art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
w zakresie dróg krajowych oraz w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi S. K., E. T. – K., D. P., G. K. i K. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r.. znak: [...]uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2062/10, stwierdzając, że organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku stron naruszając art. 7, 77 § 1 i art. 107 K.p.a., obligujący do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz szczegółowego uzasadnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził "Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odniesie się do zarzutów skarżących zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, mając na względzie, iż - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1107/10 - we wniosku z dnia 12.03.2008 r. podniesione zostały zarzuty nie dotyczące kwestionowanej decyzji, lecz innych postępowań (w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia), czy też przesłanek do ewentualnego wznowienia postępowania, a wyłącznie okoliczności wymienione w art. 156 § 1 K.p.a. mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji i to w granicach interesu prawnego stron, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Jednocześnie organ będzie miał na uwadze mają zastosowanie w konkretnej sprawie dopiero wtedy, kiedy organ stwierdzi, że ma miejsce, chociaż jedna z okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Organ uwzględni również stanowisko Sądu zawarte w powyższym wyroku, zgodnie, z którym ponieważ postępowanie nieważnościowe zostało wszczęte na wniosek stron z dnia 12 marca 2008 r., pismo to powinno mieć kluczowe znaczenie w sprawie".
W ramach niniejszego postępowania w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
9 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/09 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrzy również wniosek H. A., M. K. i L. B. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...]. Powyższym wyrokiem Sąd stwierdził, że organ nie rozważył dokładnie kwestii położenia nieruchomości skarżących w stosunku do miejsca lokalizacji spornej inwestycji, a także nie wykazał, iż nieruchomości skarżących nie znajdują się obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
Organ nadzoru wyjaśnił, że rozpatrzenie wniosku ww. osób ma miejsce w niniejszym postępowaniu z uwagi na fakt, że w ramach postępowania prowadzonego pod znakiem [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął już postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], na wniosek innych stron. Z tego względu nie jest możliwe ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie. Sąd przywołanym powyżej wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2062/10, uchylił rozstrzygnięcie wydane w drugiej instancji. Tym samym w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], którą poprzedziło wszczęcie postępowania w ww. sprawie (zawiadomienie z dnia [...] października 2008 r., znak: [...]).
Organ nadzoru, po uzupełnieniu materiału dowodowego i dokonaniu analizy stosownie do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 258/09, stwierdził, że H. A., M. K. oraz L. B. przysługuje przymiot strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] (znak: [...]). Okoliczności z uwagi, na które ww. osoby zostały uznane za strony postępowania oraz merytoryczne odniesienie się do zarzutów zostaną przedstawione poniżej w uzasadnieniu.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy mając na uwadze wytyczne Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
We wniosku z dnia [...] marca 2008 r. (wniosek S. K. działającego w imieniu własnym oraz w imieniu E. P., D. P., G. K., E. T. – K., K. B.); z dnia [...] października 2008 r. (wniosek M. K. ) i z dnia [...] października 2008 r. (wniosek H. A. i L. B.) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] (znak: [...]), wnioskodawcy podnoszą, że ww. pozwolenie na budowę rażąco narusza prawo, bowiem zostało wydane bez podstawy prawnej oraz narusza przepisy dotyczące ochrony środowiska w tym bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko lub z naruszeniem przepisów normujących udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu.
Wnioskodawcy podnoszą także, że kwestionowana decyzja jest niezgodna z Raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz. że w przypadku spornej inwestycji na etapie sporządzania projektu budowlanego istniał obowiązek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania i wykupu ich działek, "realizacja inwestycji bez utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania i nie wykupienie Naszych nieruchomości spowoduje (zgodnie z raportem oddziaływania na środowisk) negatywny wpływ na środowisko, nasze życie i zdrowie, pogorszy, jakość życia naszą i naszych dzieci długotrwałe przebywanie w ww. obszarze, na które będziemy skazani poprzez działanie mutagenne i kartogenne substancji chemicznych o dużej mobilności (spalin i pyłów Pm – 10) stwarza najwyższe zagrożenie użytkowników terenów przyległych a także wpłynie na wartość rynkową naszych nieruchomości, która to znacznie zmaleje".
Wnioskodawcy twierdzą także, że lokalizacja instalacji związanych z infrastrukturą trasy [...] na nieruchomościach [...]i [...], lokalizacja zbiornika na ścieki pomiędzy ich nieruchomościami spowoduje ograniczenie zagospodarowania oraz ograniczenie dostępu do drogi publicznej. Brak odpowiedniego zjazdu publicznego z drogi nr [...] uniemożliwi dojazd samochodów ciężarowych do nieruchomości położonych przy ul. [...]i [...]. na których prowadzona jest działalność gospodarcza.
Ponadto bliskie sąsiedztwo ekranów akustycznych pogarsza walory krajobrazowe i stagnacje spalin i pyłów. Nieruchomości przy ul. [...]i [...] będą miały ograniczony dostęp światła słonecznego. Lokalizacja drogi w sąsiedztwie inwestycji powoduje, że niemożliwe jest wykorzystywanie w/w nieruchomości zgodnie z dotychczasową funkcją mieszkaniową i usługową.
Natomiast w piśmie z dnia 7 grudnia 2011 r. wnioskodawcy podnoszą naruszenie art. 30, 29 i 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086. z późn. zm.), zarzucając brak dostępu do drogi publicznej oraz nieprzebudowanie przez inwestora (zarządcę drogi) istniejącego wcześniej zjazdu z nieruchomości znajdujących się przy ul. [...]i [...] na drogę nr [...].
Wnioskodawcy zarzucają również naruszenie § 108 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43. poz. 430. z późn. zm.) polegające na zlokalizowaniu zbiorników sedymentacyjno - infiltracyjnych w odległości 2 m od zabudowy. Ponadto pełnomocnik żąda od inwestora wykupu działek wnioskodawców.
Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że S. K. i M. K. są współwłaścicielami działki nr [...] (odpis z KW nr [...]), na której jak twierdzą prowadzą działalność gospodarczą (w aktach sprawy znajduje się kopia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 1993 r., znak: L.dz. [...], udzielająca S. K. pozwolenia na nadbudowę budynku warsztatowego na ww. działce [...]położonej przy ul. [...]).
Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] (znak: [...]) (projekt zagospodarowania terenu - rys [...]), wynika, że na część inwestycji zaplanowanej przy ul. [...] w miejscowości [...] składa się droga [...] biegnąca ponad ul. [...] wraz z [...] nr [...] i [...], drogi dojazdowe wzdłuż ul. [...] oznaczone, jako nr [...] i [...] oraz 4 zbiorniki retencyjne w tym zbiornik nr [...]. Nieruchomość będąca współwłasnością S. K. usytuowana jest wzdłuż zaplanowanej drogi dojazdowej nr [...]. Powyższa działka jest oddzielona od elementów infrastruktury składających się na inwestycję (zbiornik retencyjny nr [...], chodnik, ekrany akustyczne oraz wiadukt - obiekt nr [...]) działką o nr ew. [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że odległość od granicy działki nr ew. [...] do najbliżej położonego obiektu - ogrodzenia zbiornika retencyjnego nr [...] wynosi ponad 40 m i ok. 75 m od ekranów akustycznych usytuowanych wzdłuż zaplanowanej [...].
L. B., K. B. i H. A. są współwłaścicielami działek nr ew. [...][...],[...] (odpis z KW nr [...] ; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...], o zasiedzeniu działek nr ew. [...]i [...]; postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] , o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym H. B.). Działki nr ew. [...][...] powstały na skutek kolejnych podziałów działki nr ew. [...] na inne działki (mapa sytuacyjna sporządzona do celów sądowych - sygn. akt [...]).
Z projektu budowlanego wynika, że ww. działki bezpośrednio graniczą z drogą wojewódzką nr [...] (ul. [...]) i znalazły się poza granicami inwestycji.
Organ nadzoru zauważył, iż na projekcie zagospodarowania terenu naniesiono oznaczenie bramy wjazdowej na dawnej działce nr ew. [...] (obecnie nr ew. [...]) - stanowiącej współwłasność L. B., K. B. i H. A. oraz na działce nr ew. [...]stanowiącej współwłasność S. K.. Z akt sprawy wynika, że S. K. nie przedstawił inwestorowi - zarządcy drogi nr [...] decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę zjazdu na działce nr ew. [...] (pismo GDDKiA z dnia [...] października 2008 r., znak: [...]), jak również nie przedstawił dowodu potwierdzającego, że L. B. posiada zgodę na wybudowanie zjazdu na obecnej działce nr ew. [...].
W tym miejscu w kontekście podnoszonych zarzutów, organ wyjaśnił, że czym innym jest zjazd faktyczny i nieformalny, a czym innym posiadanie przez właściciela działki zjazdu prawnego, tj. uzyskanie zgody właściwego zarządcy drogi na wybudowanie zjazdu. Dodał, że nie można uznać, że określony właściciel działki posiada zjazd prawny w sytuacji, gdy właściwy zarządca drogi potwierdza, że komunikacja danej nieruchomości odbywa się poprzez określoną drogę zaliczoną do kategorii publicznych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 29 ust. 2 w/w ustawy, w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Za zjazd dotychczas istniejący w świetle art. 29 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, należy uznać zjazd, na budowę, którego właściciel działki uzyskał zgodę zarządcy drogi. W przeciwnym wypadku, jeśli właściciel danej nieruchomości dokonuje budowy zjazdu bez wymaganej zgody - mamy do czynienia z istnieniem faktycznego, nie zaś prawnego zjazdu. Dodał także, że w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę w art. 29a ust. 1 pkt 1 ustawodawca przewidział karę pieniężną za wybudowanie zjazdu bez zezwolenia zarządcy drogi.
Wyjaśnił również, że nie należy utożsamiać braku prawnego, czy też nawet faktycznego zjazdu w postaci utwardzonej nawierzchni o parametrach określonych w przepisach prawa z dostępem do drogi publicznej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień 19.10.2006 r.), obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. dostęp do drogi publicznej. Reasumując brak zjazdu prawnego, który nie uległ odtworzeniu lub przebudowie oraz rozbiórka istniejącego dotychczas zjazdu w omawianym przypadku ma wpływ jedynie na komfort korzystania z działek wnioskodawców i faktu tego nie można utożsamić z pozbawieniem dostępu do drogi publicznej.
Wskazał, że nieruchomość M. i S. K., na której prowadzi on działalność gospodarczą ma dostęp do drogi publicznej - wewnętrznej drogi dojazdowej nr [...] biegnącej częściowo wzdłuż ul. [...] i częściowo wzdłuż [...]nr [...]. Natomiast działka należąca do L. B., K. B. i H. A. przylega bezpośrednio do drogi publicznej nr [...]. Organ stwierdził, że zarzut braku dostępu do drogi publicznej poprzez realizację zaplanowanej inwestycji nie znajduje, więc potwierdzenia w dokumentacji projektowej, zaś wnioskodawcy nie wykazali, że posiadają decyzję udzielającą pozwolenia na budowę zjazdu, w związku z powyższym bezpodstawne jest także żądanie dokonania przebudowy lub zmiany lokalizacji zjazdu przez zarządcę drogi w ramach spornej inwestycji.
G. K., E. T. – K. są współwłaścicielkami zabudowanej działki o nr ew. [...] (odpis z KW nr [...]), położonej przy ul. [...]w miejscowości [...].
D. P. jest właścicielem działki nr ew. [...] położonej przy ul. [...].
Organ wskazał, że od strony zachodniej działka [...] sąsiaduje z pasem drogi dojazdowej nr [...]. a działkę nr ew. [...] oddziela od inwestycji (drogi dojazdowej nr [...]) działka nr ew. [...]. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że na ww. nieruchomościach w ich południowej części usytuowane są w granicy budynki gospodarcze. Od strony południowej działki nr ew. [...] i [...] graniczą z będącym częścią inwestycji zbiornikiem infiltracyjnym nr [...], który został zaplanowany w odległości ok. 2,5 m od ich granicy. Projekt budowlany (tom pt. Rozbiórka budynków) nie przewiduje rozbiórki obiektów gospodarczych na działkach nr ew. [...] i [...].
Zgodnie z przepisem § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, odległość od zabudowy zbiorników infiltracyjnych, o których mowa w ust. 4, nie powinna być mniejsza niż 8 m. W związku z powyższym zbiornik nr [...] został usytuowany niezgodnie z przywołanym wyżej przepisem § 108 ww. rozporządzenia - w odległości ok. 2,5 m od budynków gospodarczych na działkach nr ew. [...] i 25[...], zamiast w odległości nie mniejszej niż 8 m. Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi. Tym samym weryfikowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Jednocześnie stosownie do przepisu art. 31 ust 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, organ zobowiązany jest odmówić stwierdzenia nieważności ograniczając się do stwierdzenia, że rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Ewentualne szkody powstałe w wyniku zalewania piwnic budynków sąsiadujących ze zbiornikiem infiltracyjnym nr [...], mogą być rozpatrywane wyłącznie przez właściwy sąd powszechny.
E. P. jest właścicielką działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] przy ul. [...]. Nieruchomość ta jest zlokalizowana wzdłuż drogi dojazdowej nr [...] będącej częścią inwestycji. Z analizy projektu zagospodarowania trenu wynika, że zostały spełnione warunki określone w przywołanym wyżej § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Organ wskazał, że nie można natomiast zgodzić się z zarzutem naruszenia w stosunku do działek nr ew. [...],[...] i [...] przepisu art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie, z którym obiekty budowlane przy drogach ekspresowych powinny być usytuowane w odległości, od zewnętrznej krawędzi jezdni wynoszącej, co najmniej 20 m. Jak wynika z literalnego brzmienia tego przepisu to inne obiekty muszą być sytuowane w określonej odległości od krawędzi jezdni, nie zaś krawędź jezdni od budynków. Powyższą interpretację potwierdza orzecznictwo sądowo - administracyjne. W wyroku z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 993/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że art. 43 ustawy o drogach publicznych nie dotyczy sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego.
We wniosku o stwierdzenie nieważności wnioskodawcy żądają także wykupu swoich nieruchomości i ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień 19.10.2006 r.), jeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, z analizy porealizacyjnej albo z przeglądu ekologicznego wynika, że mimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych nie mogą być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu lub innego obiektu, to dla m.in. trasy komunikacyjnej tworzy się obszar ograniczonego użytkowania. Obszar ograniczonego użytkowania dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, lub dla zakładów, bądź innych obiektów, guzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana, jako takie przedsięwzięcie, tworzy wojewoda w drodze rozporządzenia. W takim przypadku wojewoda występuje, jako właściwy organ ochrony środowiska - stosownie do art. 376 pkt 3 ww. ustawy Prawo ochrony środowiska. Wojewoda wydający decyzję o pozwoleniu na budowę w pierwszej instancji występuje, jako organ administracji architektoniczno - budowlanej - zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W tym wypadku ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania nie należy do organu, który wydal kwestionowane pozwolenie na budowę. Roszczenie to należy kierować do Wojewody [...] występującego w charakterze organu ochrony środowiska, jako organu właściwego. Do kompetencji tego organu należy także weryfikacja czy zachodzą warunki określone w przywołanym powyżej art. 135 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Naruszenie zaś ewentualnego obowiązku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania będzie podlegało ocenie organu ochrony środowiska wyższego stopnia względem wojewody, zgodnie z przepisami tytułu VII Działu I ww. ustawy Prawo ochrony środowiska wg stanu prawnego na dzień 19.10.2006 r. Z powyższych względów zapis, zawarty m.in. w pkt 18 Podsumowania Raportu oddziaływania drogi ekspresowej na środowisko (opracowanie na czerwiec 2005 r.), cyt: "Uwzględniając zasięg oddziaływania akustycznego drogi jest prawdopodobna potrzeba utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania obejmującego tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co powinno być zapisane w decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wskazał, że wykonanie analizy porealizacyjnej umożliwi przeprowadzenie wniosków dotyczących rzeczywistej uciążliwości drogi i granic obszaru", nie może stanowić podstawy do kwestionowana w tym zakresie pozwolenia na budowę. Po pierwsze, wyjaśnił, że jak wskazano już wyżej obowiązek ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania wynika z przepisów Prawa ochrony środowiska, nie zaś od zawarcia informacji o konieczności jego utworzenia w decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto z brzmienia zacytowanego wniosku zawartego w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko spornej drogi ekspresowej wynika, że istnieje "prawdopodobna potrzeba ustanowienia" takiego obszaru, co ma potwierdzić analiza porealizacyjna, której wykonanie i wyegzekwowanie należy do kompetencji właściwych organów ochrony środowiska. Organ wydający pozwolenie na budowę jest niewłaściwy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów wnioskodawców dotyczących braku przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz braku zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, organ nadzoru wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...], jako organ wydający pozwolenie na budowę oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ odwoławczy i organ nadzorczy byliby związani wynikiem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w postaci wydanej przez organ wojewódzki, (jako organ ochrony środowiska) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Natomiast możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach, którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko może zapewnić organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska). Do egzekwowania tej procedury również nie jest właściwy wojewoda działający, jako organ administracji architektoniczno - budowlanej. Jednak z analizy przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że w przypadku omawianej inwestycji ustawa nie wymagała wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zgodnie, bowiem z art. 46 ust. 1 Prawa ochrony środowiska realizacja przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 - jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie (art. 46 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Inwestycja zatwierdzona decyzją Wojewody [...]z dnia [...] października 2006 r., nr [...] jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w myśl § 1 pkt 29 i 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień 19.10.2006 r.) i wymaga sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W dacie wydania spornego pozwolenia na budowę obowiązywał przepis art. 383 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie, z którym wymogu uzgodnienia lub opiniowania przez organ ochrony środowiska nie stosuje się, jeżeli organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie jest jednocześnie organem uzgadniającym lub opiniującym. Powyższy warunek został spełniony, bowiem, wojewoda jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana, jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest obowiązkowe (art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa ochrony środowiska). Organ nadzoru stwierdził, że skoro, więc w przypadku omawianej inwestycji nie było wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tym samym nie było wymagane przeprowadzenie postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko w myśl zacytowanego wcześniej art. 46 ust. 3 Prawa ochrony środowiska.
Inwestor spełnił natomiast obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Analiza tego dokumentu nie wykazała, aby projekt budowlany zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], był z nim sprzeczny. Z Raportu oddziaływania drogi ekspresowej na środowisko wynika przede wszystkim, że projekt budowlany drogi ekspresowej [...]- trasa [...]- na odcinku do węzła "[...]do węzła "[...]" powinien zawierać rozwiązania termiczne minimalizujące negatywne oddziaływania związane z fazą eksploatacji. Projektowane ekrany akustyczne zapewnią dotrzymanie wymaganych standardów jakości środowiska w zakresie klimatu akustycznego. Wody opadowe przed ich odprowadzeniem do środowiska będą oczyszczane z zanieczyszczeń charakterystycznych dla dróg (str. 91).
Raport oddziaływania drogi ekspresowej na środowisko, zakłada, że w celu ograniczenia negatywnego wpływu wód opadowych, będą one na odcinku od węzła "[...]" do węzła "[...]" odprowadzane do zbiorników infiltracyjnych i rowu melioracyjnego z wykorzystaniem procesów samooczyszczania. Projekt budowlany przewiduje rozwiązania w tym zakresie i tym samym spełnia wymogi określone w Raporcie. Projekt przewiduje także ekrany akustyczne chroniące otoczenie przed nadmiernym hałasem.
W kwestii ochrony powietrza przed zanieczyszczeniami, w ww. Raporcie stwierdzono, że ze względu na specyfikę planowanego przedsięwzięcia nie planuje się podejmowania działań zmniejszających emisję zanieczyszczeń do środowiska powstających w związku z eksploatacją drogi, z tego względu, że pośrednio duży wpływ na wielkość emisji i rozkład stężeń ma stan techniczny pojazdów, rodzaj stosowanego paliwa, budowa silnika. Parametry te nie zależą natomiast od rozwiązań projektowych podejmowanych w ramach projektu budowlanego.
Organ wskazał, że działki nr ew. [...] i [...] zgodnie z Uchwałą Nr [...]Rady Gminy [...] z dnia [...] lutego 1998 r. (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...], poz. [...] z dnia [...]kwietnia 1998 r., obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę) znajdowały się na obszarze oznaczonym symbolem UM, tj. strefa usług z zabudową mieszkaniową, przeznaczone na usługi rzemiosła, handlu, gastronomii z zabudową mieszkaniową z zasięgiem uciążliwości od tras komunikacyjnych odpowiednio od ul[...]- 40 m od krawędzi jezdni i od projektowanej Trasy [...]80 m od krawędzi jezdni. Działka nr ew. [...] - obecnie działki nr ew. [...]-[...], znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem 2KUG - teren drogi głównej krajowej nr [...] - ul. [...] szerokość w liniach rozgraniczających [...] m.
Natomiast działki nr ew. [...].[...] i [...] znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem Mu, tj. strefa mieszkaniowo - usługowa, dla której w planie dopuszczono m.in. sieci i urządzenia infrastruktury technicznej oraz drogi dojazdowe niezbędne do obsługi obszaru. Organ nadzoru stwierdził, więc, że przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony kilka lat wcześniej niż nastąpiło opracowanie projektu budowlanego spornej inwestycji oraz że miejscowy plan przewidywał rozbudowę drogi krajowej nr [...], stwierdzić należy, że wnioskodawcom powinien być znany fakt zlokalizowania ich nieruchomości w strefie uciążliwości intensywnego ruchu drogowego. Ponadto na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uwagi do projektu planu miejscowego mógł wnieść każdy, kto kwestionował ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu, o którym mowa w art. 17 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień 19.10.2006 r.).
Odnosząc się do argumentów dotyczących ekranów akustycznych, tj. zacieniania przez nie nieruchomości wnioskodawców oraz pogorszenia walorów krajobrazowych, organ nadzoru wyjaśnił, że organy badając zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa nie analizują walorów estetycznych. Ponadto przepisy ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi nie regulują odległości, w jakich mają być sytuowane ekrany akustyczne. Przepis § 179, uznaje ekrany akustyczne za podstawowe urządzenia ochrony obiektów i obszarów przed hałasem. Zaś przepisy regulujące odpowiednie nasłonecznienie (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690. z późn. zm.) dotyczą budynków i związanych z nimi urządzeń powstających na działce budowlanej (§ 1 ww. rozporządzenia), nie zaś dróg publicznych i ekranów. Ponadto przepisy ww. rozporządzenia (§ 2 ust. 1) stosuje się przy projektowaniu i budowie w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków.
Natomiast pominięcie wnioskodawców w procesie inwestycyjnym stanowi ewentualną przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie zaś przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Żadna z przesłanek wznowienia postępowania nie może być jednocześnie przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji (por. teza druga wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 988/97).
Organ nadzoru stwierdził, że analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...]oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej [...]- Trasy [...] etap odcinek: węzeł "[...]" - węzeł "[...]", poza niezgodnym z przepisami usytuowaniem zbiornika infiltracyjnego nr [...] - nie wykazała niezgodności ww. pozwolenia na budowę z decyzją ustalającą lokalizację.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. została wydana na podstawie art. 24 ust. 1, art. 26 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Zgodnie z przepisem art. 31 ust. 1 ww. ustawy nie stwierdza się nieważności ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę drogi, jeżeli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został złożony po upływie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi. Artykuł 158 § 2 K.p.a. stosuje się odpowiednio.
Organ stwierdził, że jak wskazano powyżej, projekt budowlany zatwierdzony decyzją rażąco narusza przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Dodał, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki, tj. oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno gospodarcze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1306/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 888/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 876/99; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1288/98; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 473/08).
W ocenie organu nadzoru decyzja z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy juz uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto, decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale wykonalna.
Mając na uwadze powyższe należało uchylić w całości decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] uchylającej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności, a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. i stwierdzić, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie oraz odmówić stwierdzenia jej nieważności z uwagi na przepis art. 31 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. S. K., M. K., E. P., D. P., E. T.-K., K. B. L. B., H. A. oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W swojej skardze S. K., M. K., E. P., D. P., E. T.-K., K. B., L. B., H.A. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżących.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że badana decyzja jest niezgodna z decyzją lokalizacyjną, gdyż opiewa na trzy pasy ruchu, natomiast decyzja lokalizacyjna na dwa pasy ruchu; decyzja lokalizacyjna nie obejmuje lokalizacji zbiorników sedymentacyjno - infiltracyjnych zlokalizowanych w obrębie Węzła [...], jak i dróg wewnętrznych. Wskazali, że lokalizacja zbiorników jest niezgodna z raportem oddziaływania na środowisko oraz zbiornik ma degradujący wpływ na ich nieruchomości. Zarzucili naruszenie badaną decyzją interesów osób trzecich – intensywny ruch drogowy, emisje spalin oraz brak przy pozwoleniu na budowę prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również brak dostępu do drogi publicznej.
W swojej skardze Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej organ uchylił własną decyzję z dnia [...] marca 2009 r. w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] zlokalizowanego na działkach ew. [...] i [...] w miejscowości [...] i orzekł, że decyzja z dnia [...] marca 2007 r. została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku § 108 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że zasada działania kanalizacji deszczowej na odcinku od km 1+099 do km 7+420, czyli na odcinku gdzie znajduje się zbiornik retencyjny nr [...] , Drogi ekspresowej [...] - Trasa [...] od węzła "[...]" do węzła "[...]" przedstawiona została w części opisowej projektu budowlanego (strona 46), stanowiącego załącznik do niniejszej skargi. Z opisu wynika, że (...) woda opadowa odprowadzana jest do projektowanej kanałowej kanalizacji deszczowej i dalej kierowana do dwóch przepompowni PW1 i PW2. Przed wprowadzeniem do przepompowni woda 1 zostanie oczyszczona w osadnikach, a następnie w separatorach substancji ropopochodnych. Z przepompowni PW 1 woda kierowana jest do zbiornika retencyjnego nr [...]. Biorąc pod uwagę przepisy § 108 wskazanego rozporządzenia i ww. opis należy zauważyć, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zbiornik nr [...] ma charakter zbiornika retencyjnego, a zainstalowane urządzenia oczyszczające zapewniają odprowadzenie wód zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie sZkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137, poz. 984
Z powyższego wynika, że do zbiornika nr [...] retencjonującego oczyszczone wody opadowe mają zastosowanie jedynie przepisy § 108 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Nie znajdują do niego zastosowania przepisy § 108 ust. 3-5. Konsekwentnie brak jest podstaw do twierdzenia, że odległość zbiornika nr [...] powinna wynosić 8 metrów od granicy działki sąsiedniej, skoro urządzenia wskazane w § 108 ust. 3 nie zostały zastosowane.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte się w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) zarządził połączenie w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg wyżej wymienionych skarżących o sygn. akt: VII SA/Wa 2381/12 i VII SA/Wa 2382/12 i prowadzenie je pod wspólną sygnaturą VII SA/Wa 2381/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a. Przedmiotem natomiast postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest badanie przez organ nadzoru czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w powołanym powyżej przepisie. Z tych względów obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji.
Zatem zakres postępowania nadzorczego, jak słusznie przyjął organ odwoławczy, obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 K.p.a., bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią było, czy badana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę drogi ekspresowej "[...]- Trasy [...] - od węzła "[...]" do węzła "[...]" - odcinek A — od km 1 + 099 do km 7 + 420 (węzeł "[...]" - węzeł "[...]") - wraz z przebudową infrastruktury technicznej - obiekt budowlany kategorii XXV i XXVIII, w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności, a w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. została wydana została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] zlokalizowanego na działkach nr ew. [...]i [...]w miejscowości [...], natomiast w pozostałym zakresie nie jest dotknięta ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 K.p.a.
Jak przyjmuje się w doktrynie oraz orzecznictwie o tym czy naruszenie prawa jest rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie ono za sobą pociąga. Za rażące należy uznać takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (tak wyrok NSA z 6.08.1984 r., II SA 737/84). O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne i gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne, Zielona Góra 1999, s. 156).
W niniejszej sprawie bezsprzecznie badana decyzja z dnia [...] marca 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę drogi ekspresowej "[...]" w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] na działkach nr ew. [...]i [...] w miejscowości [...] została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z § 108 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, tj. niezachowanie odległości od zabudowy zbiornika nr [...], która nie powinna być mniejsza niż 8 m. Jak bowiem wynika z projektu zagospodarowania terenu na nieruchomości o nr ew. [...] oraz o nr ew. [...] w ich południowej części usytuowane są w granicy budynki gospodarcze (nie przewidziane do rozbiórki, co wynika z projektu architektoniczno – budowlanego, nr tomu [...]– rewizja 00, pt. Budynki do rozbiórki). Od strony południowej działki nr ew. [...] i [...] graniczą z będącym częścią inwestycji zbiornikiem infiltracyjnym nr [...], który został zaplanowany w odległości ok. 2,5 m od granicy wskazanych działek.
Przedmiotowy zbiornik nr [...] jest urządzeniem zabezpieczającym środowisko przed zanieczyszczeniami spływającymi z drogi (ust. 3 § 108 ww. rozporządzenia). Natomiast urządzeniami, o których mowa w ust. 3, mogą być w szczególności:
1) zbiornik retencyjno-infiltracyjny - gdy zachodzi potrzeba zwolnienia odpływu lub zatrzymania wody,
2) zbiornik infiltracyjny - gdy grunt do głębokości 1,5 m poniżej dna zbiornika zapewnia szybkość filtracji co najmniej 1,25 cm/h i znajduje się powyżej poziomu wody gruntowej,
3) rów infiltracyjny - gdy grunt do głębokości 1,5 m poniżej dna rowu zapewnia szybkość filtracji co najmniej 0,7 cm/h i znajduje się powyżej poziomu wody gruntowej,
4) rów trawiasty - gdy jest stosowany samodzielnie lub w połączeniu z innymi urządzeniami oczyszczającymi; powinien być pokryty gęstą trawą wysoko koszoną, na podłożu o szybkości filtracji co najmniej 1,25 cm/h (ust. 4 § 108 ww. rozporządzenia).
Dane zawarte w projekcie architektoniczno – budowlanym (nr tomu [...]– rewizja 00, pt. Elementy odwodnienia), wskazują, że przedmiotowy zbiornik infiltracyjny nr [...], prawidłowo organ w zaskarżonej decyzji, uznał za urządzenie wskazane w ust. 4 § 108 ww. rozporządzenia, do którego mają zastosowanie przepisy § 108 ust. 5 przedmiotowego rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r.
W świetle powyższego, prawidłowo organ w zaskarżonej decyzji stwierdził, że badana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] w części dotyczącej lokalizacji zbiornika retencyjnego nr [...] na działkach nr ew. [...] i [...]w miejscowości [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, iż w pozostałym zakresie badana decyzja z dnia [...] marca 2007 r. nie jest dotknięta żadną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a., tj. została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto, decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, nie jest również dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, a w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie była w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalna.
Inwestor ubiegając się o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę złożył wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty.
Podstawę materialnoprawną badanej decyzji stanowił art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz. 721 ze zm.) oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art.. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz 1118 ze zm.).
Stosownie do tych przepisów obowiązkiem organu w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Z treści art. 32 ust. 1 i ust. 4 wynika m. in., iż pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, złożeniu wniosku w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożeniu oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – jeżeli była wymagana; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Jak wynika z akt sprawy inwestor spełnił wszystkie wymogi z art. 32 ust. 1 i ust. 4 a organ wypełnił obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W zaskarżonej decyzji organ w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów skarżących S. K., M. K. E. P., D. P., E. T.-K., K. B. L. B., H. A. zawartych w ich wniosku o stwierdzenie nieważności badanej decyzji, realizując tym samym, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2062/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolujący zaskarżoną decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym, podziela stanowisko organu, iż zarzuty formułowane przez skarżących są bezzasadne.
Dlatego Sąd stwierdził, że organy nadzoru, prawidłowo uznały, iż wobec spełnienia przez inwestora wymogów zawartych w przepisach z art. 32 ust. 1 i 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ w postępowaniu zwykłym nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło