I SA/Ol 447/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-07-18
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Zofia Skrzynecka, Renata Kantecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, dokonana przez Instytucję Pośredniczącą, naruszyła prawo poprzez nierzetelne uzasadnienie, pominięcie zarzutów protestu oraz zastosowanie zasady reformationis in peius?Ratio decidendi
Ocena projektu dokonana przez Instytucję Pośredniczącą została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ uzasadnienie było lakoniczne, nie odnosiło się do wszystkich zarzutów protestu, a przy ponownej ocenie projektu naruszono zakaz reformationis in peius, co pogorszyło sytuację prawną wnioskodawcy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o dofinansowanie projektu ze środków RPO. Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. (Instytucja Pośrednicząca II stopnia) odrzuciła wniosek na etapie oceny formalnej, uznając go za niespełniający kryteriów kompletności, zgodności z działaniem/poddziałaniem, kwalifikowalności wydatków oraz zgodności z regulaminem konkursu. Spółka wniosła protest, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej wykładni kryteriów, braku jasnych kryteriów oceny, powierzchownej oceny oraz naruszenia zasady równego dostępu i przejrzystości. Agencja odrzuciła protest, a spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. Zasądził od Agencji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka (sprawozdawca), sędzia WSA Renata Kantecka, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 lipca 2013r. sprawy ze skargi spółki A na informację Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie negatywnej oceny projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. II. zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. na rzecz skarżącej kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Spółka A z siedzibą w O. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu nr "[...]" pt.: "Inwestycja spółki A" do konkursu "[...]" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego "[...]" na lata 2007 – 2013 (dalej jako: "RPO"). Przedłożony przez Spółkę projekt zakładał budowę polikliniki laryngologicznej świadczącej kompleksowe usługi opieki zdrowotnej z zakresu laryngologii i dziedzin pokrewnych.
Pismem z "[...]" Agencja, działając jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia (dalej również jako: "Agencja", "Instytucja Pośrednicząca II", "IP II") poinformowała stronę, że jej wniosek o dofinansowanie projektu został wyłączony z dalszego rozpatrywania na etapie oceny formalnej, z uwagi na niespełnienie kryteriów formalnych określonych w dokumentach programowych RPO 2007 – 2013, tj.:
1) "Kompletność wniosku";
2) "Projekt kwalifikuje się w ramach danego działania/poddziałania i jest zgodny z zapisami Linii Demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej",
3) "Kwalifikowalność kategorii wydatków"
4) "Zgodność projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie".
Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie pierwszego z ww. kryteriów, IP II wskazała, że niemożliwe było jednoznaczne potwierdzenie statusu wnioskodawczyni i tego, czy spełnia ona kryteria przedsiębiorstwa z sektora MŚP. Jak podniesiono, w oświadczeniu o spełnianiu kryteriów MŚP podano dwie różne nazwy wnioskodawczyni, tj. "[...]" oraz "[...].". Ponadto we wniosku o dofinansowanie Spółka wskazała, że jej wspólnikiem jest m.in. Spółka B, przy czym nie odniosła się w żaden sposób do powiązań z tym wspólnikiem. Odwołując się zatem do definicji przedsiębiorstwa samodzielnego, partnerskiego i powiązanego z rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz. U. UE L 2008 r. Nr 214 s. 3) oraz orzecznictwa unijnego, IP II wskazała, że istotne jest istnienie nie tylko formalnego stosunku dominacji, zależności lub powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami, ale również faktyczne związki dotyczące zakresu swobody podejmowania decyzji gospodarczych, stopnia zintegrowania oraz ulokowania kapitału.
W kwestii drugiego z ww. kryteriów Instytucja Pośrednicząca II wskazała, że planowana inwestycja nie jest w znacznej części innowacyjna. Jako nieinnowacyjne uznano bowiem wymienione szczegółowo na s. 2 informacji elementy tej inwestycji o łącznej wartości 735.602 zł. Agencja stwierdziła również, że inwestycja nie jest zgodna z rodzajami projektów, które podlegają wsparciu z uwagi na wprowadzenie zmian organizacyjnych i procesowych, zmian organizacyjnych i produktowych, zmian procesowych czy też zmian produktowych.
Zdaniem IP II, wskazany wyżej brak innowacyjnego charakteru znacznej części inwestycji skutkował stwierdzeniem, że oceniany projekt nie spełnił pozostałych dwóch kryteriów formalnych dotyczących kwalifikowalności wydatków oraz zgodności projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie. Jak bowiem wskazano, wydatki kwalifikowalne inne niż dotyczące bezpośrednio zakupu innowacyjnych rozwiązań stanowiły 40,94%, co skutkowało zawyżeniem wydatków kwalifikowalnych w budżecie projektu o kwotę 470.272,75 zł.
W proteście z dnia 29 kwietnia 2013 r. Spółka podniosła, że ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona niezgodnie z kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący RPO. W odniesieniu do kryterium kompletności wniosku stwierdziła, że omyłkowe określenie w oświadczeniu o spełnieniu kryteriów MŚP firmy Spółki jako "[...]" zamiast "[...]" oraz brak określenia powiązań między Spółką a jej wspólnikiem, czy też brak oznaczenia w pkt 10 ww. oświadczenia, nie potwierdzały powyższych wniosków IP II o niemożliwości potwierdzenia statusu wnioskodawczyni. W jej ocenie uchybienia te mogły być usunięte w trybie uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu na podstawie § 10 ust. 3 Regulaminu naboru i oceny wniosków o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO do konkursu "[...]" (dalej jako: Regulamin"), czego jednak Agencja zaniechała.
W kwestii drugiego z poddanych ocenie przez IP II kryteriów strona odwołała się do przedstawionej przez nią opinii o innowacyjności sporządzonej przez prof. dr hab. M.R., w której wskazano, że osiągnięcie innowacyjnego efektu przedsięwzięcia wymaga nabycia zarówno sprzętu wysoce innowacyjnego, jak również standardowej aparatury medycznej, która zostanie wykorzystana w procesie organizacyjnym. Istotnym jest również, że część innowacyjnych usług wnioskodawca będzie w stanie świadczyć nawet bez wykorzystania innowacyjnego sprzętu, bazując na innowacyjnym produkcie terapeutycznym/usłudze terapeutycznej, a nie na aparaturze/narzędziach do przeprowadzenia samej procedury. Ponadto wskazano, że do przeprowadzenie niektórych innowacyjnych usług niezbędna będzie standardowa aparatura medyczna. Dokonując oceny w tym zakresie, IP II powinna wziąć pod uwagę aktualnie obowiązujące przepisy prawne, np. to, że według wymagań Narodowego Funduszu Zdrowia leczenie niedosłuchów wymaga zakupu urządzenia do badania potencjałów wywołanych ABR oraz m.in. kompletu narzędzi laryngologicznych, ssaka operacyjnego, czołowych lamp operacyjnych, łóżka do przygotowania/wybudzeń pacjentów. Ocena innowacyjności projektu powinna uwzględniać nie tyle elementy składowe przedsięwzięcia, do czego ograniczyła się IP, co raczej oddziaływanie przedsięwzięcia na rynek usług medycznych. W świetle zaś przedstawionej opinii innowacyjność planowanej inwestycji przejawia się nie tylko w innowacyjnym charakterze produktów, ale również w wyjątkowym na skalę krajową połączeniem w ramach jednego ośrodka usług o bardzo szerokim zakresie, zapewniającym specjalistyczną opiekę nad pacjentem począwszy od diagnozy, poprzez leczenie, a skończywszy na rehabilitacji. Strona wskazała również, że część sprzętu (audiometr, tympanometr, stroboskop) została uznana za innowacyjny, podczas gdy nie jest on innowacyjny, natomiast urządzenie do badania potencjałów wywołanych ABR z zastosowanym nowym bodźcem CE-chirp™ wykluczono ze sprzętu innowacyjnego w sytuacji, gdy było ono innowacyjne. Nie zgodziła się ponadto ze stanowiskiem Agencji, że brak innowacyjnego charakteru znacznej części inwestycji przesądza o niemożliwości ujęcia wydatków związanych z zakupem nieinnowacyjnych rozwiązań w kosztach kwalifikowalnych. Zakupy i urządzeń i maszyn, które same w sobie nie noszą znamion innowacyjności, lecz w odpowiednim połączeniu w organizacyjną całość stanowią innowację procesowo – organizacyjną, powinny być zakwalifikowane do kategorii ciągu technologicznego.
W piśmie z dnia "[...]" Instytucja Pośrednicząca II, informując o negatywnym rozpatrzeniu protestu, podniosła, że wymienione na s. 34 – 39 biznesplanu (załącznik nr 1 do wniosku o dofinansowanie) urządzenia oraz instrumenty medyczne do zastosowania w czynnościach diagnostycznych, na bloku operacyjnym oraz tzw. wyposażenie dodatkowe mogą być wykorzystywane zarówno do usług innowacyjnych, a także do pozostałych usług laryngologicznych. Wprowadzenie przez Spółkę niektórych produktów, na co zwrócono uwagę w opinii o innowacyjności, ma charakter innowacyjny. Jednakże, w ocenie IP II, z uwagi na fakt, że strona oprócz produktów innowacyjnych wykonywać będzie również usługi standardowe, w związku z czym zakupiony sprzęt będzie służył w pewnej części także do wykonywania usług standardowych oraz z uwagi na brak uzasadnienia dla konieczności zakupu wyposażenia dodatkowego do realizacji usług innowacyjnych, projekt nie spełnił kryterium innowacyjności w świetle wymagań Poddziałania 1.1.7., tj. w zakresie zmian produktowo – usługowych. Dodatkowo w opinii o innowacyjności wskazano, że inwestycja polega na zakupie i wdrożeniu rozwiązania technologicznego, które nie jest stosowane w kraju, opierając tę opinię na publikacjach zagranicznych, nie zaś na publikacjach polskich, które mogłyby potwierdzić zakres przedstawionej opinii. Tym samym IP II uznała, że cel i uzasadnienie projektu nie są zgodne z celami i uzasadnieniem Poddziałania 1.1.7., który został przedstawiony w Szczegółowym opisie Osi Priorytetowej "Przedsiębiorczość" RPO na lata 2007 – 2013. Rodzaje projektów, które podlegają wsparciu w ramach wskazanego Poddziałania to dotacje na nowe inwestycje dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ukierunkowane na zwiększenie ich konkurencyjności poprzez budowę lub rozbudowę ich infrastruktury, wyposażenie w nowoczesny sprzęt i technologie oraz zmiany organizacyjne i procesowe, organizacyjne i produktowe, procesowe, a także produktowe. Zdaniem Agencji, przedłożony przez wnioskodawczynię projekt nie wprowadzał żadnej z ww. zmian. W rezultacie projekt ten nie spełnił również kryteriów formalnych odnoszących się do kwalifikowalności wydatków i zgodności z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zarzuciła powyższej ocenie:
- naruszenie § 9 ust. 3 Regulaminu w zw. z pkt 3 Załącznika nr 7 do Szczegółowego opisu Osi Priorytetowej "Przedsiębiorczość" RPO na lata 2007 – 2013 poprzez błędną wykładnię kryterium formalnego: "Projekt kwalifikuje się w ramach danego działania/poddziałania i zgodności z zapisami Linii Demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej" przejawiającą się w nieprawidłowej ocenie, że objęta wnioskiem inwestycja nie jest innowacyjna, a tym samym cel i uzasadnienie projektu nie są zgodne z celem i uzasadnieniem Poddziałania 1.1.7. oraz w niepopartym uzasadnieniem stwierdzeniu, że opis projektu nie potwierdza wprowadzenie którejkolwiek ze zmian organizacyjnych, produktowych lub organizacyjnych połączonych ze zmianami procesowymi lub produktowymi;
- art. 26 ust. 2, art. 30b ust. 1 zd. 2, art. 30b ust. 4 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), dalej jako: "u.z.p.p.r.", poprzez niestworzenie jasnych i niebudzących wątpliwości, pozbawionych uznaniowości kryteriów oceny formalnej dla wniosków o dofinansowanie projektów do konkursu "[...]", dokonanie oceny w sposób powierzchowny i dowolny, przy jednoczesnym zaniechaniu odniesienia się przez IP do wszystkich zarzutów podniesionych w proteście skarżącej, a tym samym poprzez złamanie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów;
- punktu 8.8 Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO na lata 2007 – 2013 do konkursu "[...]" poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się w stwierdzeniu, że wszystkie ujęte przez skarżącą w opisie projektu wydatki nie służą bezpośrednio do zakupu innowacyjnych maszyn, urządzeń, ciągów technologicznych, wartości niematerialnych i prawnych;
- § 9 ust. 3 Regulaminu w zw. z punktem 9 Załącznika nr 7 do Szczegółowego opisu Osi Priorytetowej "Przedsiębiorczość" RPO na lata 2007 – 2013 poprzez bezzasadne przyjęcie, że wniosek o dofinansowanie jest niezgodny z kryterium zgodności projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem konkursu.
Odwołując się w uzasadnieniu skargi do ustanowionej w art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów, strona podniosła, że uzasadnienie oceny formalnej zostało obarczone szeregiem błędów logicznych oraz nosi znamiona dowolności. Zarzuciła błędną wykładnię celu i uzasadnienia Poddziałania 1.1.7, skutkiem czego było przyjęcie, że planowana inwestycja nie może zostać uznana za innowacyjną. Tymczasem, jak wskazała strona, inwestycja ta stanowi kompleksową ofertę usług terapeutycznych i rehabilitacyjnych, której innowacyjność przejawia się nie tylko w innowacyjnym charakterze produktów, ale również w wyjątkowym na skalę krajową połączeniu w ramach jednego ośrodka usług o bardzo szerokim zakresie, zapewniającym specjalistyczną opiekę nad pacjentem. Innowacyjność planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia nie polega zatem wyłącznie na zakupie innowacyjnego urządzenia, lecz na wprowadzeniu na rynek produktu w postaci oferty usług medycznych, której zakres (obejmujący usługi zarówno innowacyjne, jak i typowe) oraz jej kompleksowość czynią zeń ofertę innowacyjną w rozumieniu celu i uzasadnienia Poddziałania 1.1.7.
Za zupełnie nietrafioną i sprzeczną z elementarnymi zasadami logiki strona uznała przy tym argumentację wyrażoną w zaskarżonej ocenie, jakoby o braku konieczności zakupu wyposażenia dodatkowego do realizacji usług innowacyjnych świadczył fakt, że wyposażenie tego rodzaju wykorzystywane jest również do świadczenia usług standardowych. Podniosła, iż wykonywanie innowacyjnych zabiegów wymaga wykorzystania również podstawowego wyposażenia, bez którego nie mogą być świadczone jakiekolwiek usługi, zarówno te innowacyjne, jak i standardowe. Zdaniem skarżącej, planowana inwestycja jest zgodna z rodzajami projektów podlegających dofinansowaniu w ramach Poddziałania 1.1.7., bowiem jest ona ukierunkowana, co wynika wprost z załączonej do wniosku opinii o innowacyjności, na zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstwa poprzez istotne zmiany organizacyjne i procesowe, czyniące jej ofertę unikatową w stosunku do konkurencji na rynku usług medycznych.
Strona zarzuciła ponadto, że Instytucja Pośrednicząca nie odniosła się do podniesionych w proteście zarzutów dotyczących błędnej kwalifikacji wydatków, stwierdzając lakonicznie, że żaden z kwestionowanych wydatków nie służy bezpośrednio innowacyjnych maszyn, urządzeń, ciągów technologicznych, wartości niematerialnych i prawnych. Zdaniem strony, powyższe było o tyle niezrozumiałe, że we wcześniejszej części uzasadnienia zaskarżonej oceny wskazano że "zakupiony sprzęt (w pewnej części) nie będzie spełniał kryterium innowacyjności". Dokonana ocena jest zatem wewnętrznie sprzeczna, zaś jej uzasadnienie zostało sporządzone nierzetelnie i powierzchownie. Skarżąca podkreślała w proteście, iż zakupy urządzeń i maszyn, które same w sobie nie noszą znamion innowacyjności, lecz w odpowiednim połączeniu w organizacyjną całość stanowiącą innowację procesowo – organizacyjną, powinny być zakwalifikowane do kategorii innowacyjnego ciągu technologicznego, którego zakup traktowany jest jako koszt kwalifikowany w rozumieniu warunków konkursu. Wbrew zaś obowiązkowi wynikającemu z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. Agencja nie odniosła się do zarzutów protestu dotyczących interpretacji użytego w tym kryterium pojęcia "ciągu technologicznego".
W odpowiedzi Agencja wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływana także jako: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 tej ustawy, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.).
Zgodnie z przepisami ww. ustawy kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po uzyskaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w tym systemie, o której mowa w art.30b ust.4 (art.30c ust.1 u.z.p.p.r.). Stosownie do treści art. 30 c ust. 1 u.z.p.p.r. - sąd weryfikuje ocenę projektu w zakresie objętym procedurą odwoławczą, której wynik podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju zawiera szczególne uregulowania dotyczące sposobu rozstrzygania przez sąd administracyjny (art. 30c ust. 3 i ust. 5), a także wskazuje (w art. 30 e), że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przez sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w sprawach określonych w art. 30c ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, kontroli podlega naruszenie prawa w postaci wszelkich przepisów regulujących prowadzenie oceny projektu, zarówno przepisów wymienionej ustawy, jaki i przepisów zawartych w systemie realizacji programów operacyjnych (patrz: wyrok NSA z 30.03.2010 r. II GSK 315/10, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2010 r. II GSK 248/10.). Zgodnie bowiem z art.30a u.z.p.p.r. system realizacji programu operacyjnego stanowi podstawę oceny projektu, tym samym jest na gruncie postępowania w zakresie polityki rozwoju regionalnego źródłem prawa. System ten uzupełnia bowiem regulacje ustawowe znajdując oparcie w art.26 ust.1 pkt 8 w zw. z art.25 u.z.p.p.r..
Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem przeprowadzonej przez Instytucję Pośredniczącą formalnej oceny projektu zgłoszonego przez wnioskodawcę do dofinansowania Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dla Województwa system realizacji programu operacyjnego pod nazwą Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 o treści zatwierdzonej przez Komisję Europejską został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa z dnia "[...]".
W rozpoznawanej sprawie ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu nr "[...]" pt.: "Inwestycja spółki A" ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 – 2013 (dalej jako: "RPO") zakończona wynikiem negatywnym dokonana została w ramach konkursu "[...]".
Przed odniesieniem się jednak do poszczególnych zarzutów skargi niezbędne jest poczynienie dodatkowych uwag ogólnych, nawiązujących w szczególności do prawnego wzorca sądowej kontroli zaskarżonych ocen wniosków o dofinansowanie.
Nie ma wątpliwości, że systemy realizacji programów operacyjnych nie mieszczą się w określonym w art.87 ust.1 i 2 Konstytucji RP katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, nie stanowią także prawa miejscowego, skoro są uchwalane przez zarząd województwa, który jest organem wykonawczym województwa, a nie przez sejmik województwa. Jednakże systemy te spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Mają bowiem umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, mają charakter generalny, są skierowane do nieokreślonego indywidualnie kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. Regulacje te stanowią wraz przepisami prawa powszechnie obowiązującego podstawę sądowej kontroli w omawianym zakresie. Sąd administracyjny jest zatem obowiązany dokonać kontroli legalności zaskarżonej formy działania organu administracji z uwzględnieniem źródeł prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego - na obszarach działania organów, które je ustanowiły. Sądowa kontrola obejmuje również zgodność z normami prawa unijnego.
Zgodnie z art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani też nie wydaje się decyzji administracyjnych, jako indywidualnych aktów z zakresu administracji publicznej. Wyłączenie stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach objętych przedmiotem ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, oraz to, że program operacyjny nie jest aktem powszechnie obowiązującym w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, nie powodują jednak, że w takich sprawach organ stosujący prawo może działać poza granicami wytyczonymi art. 7 Konstytucji RP (organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa). W szczególności zaś procedura wewnętrzna określona w dokumentach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa nie może być całkowicie dowolna. Instytucja Zarządzająca (Pośrednicząca) działająca na podstawie i w granicach prawa, powinna podejmować działania pozostając w zgodzie z art. 2 Konstytucji, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (por. wyrok z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 169/12, dostępny na www.orzeczenia.nsa.pl podobnie jak inne cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia). Wprawdzie rozstrzygnięcie organizatora konkursu nie przybiera formy decyzji administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże elementarne standardy działania instytucji publicznych w demokratycznym państwie prawnym wymagają uzasadnienia dokonanej czynności, w szczególności wówczas, gdy instytucje publiczne negują uprawnienia podmiotu czy też odmawiają mu przyznania uprawnień.
Skoro ustawodawca zobowiązał instytucje realizujące program operacyjny, aby w procedurze oceny wniosków konkursowych przewidziały "co najmniej jeden środek odwoławczy przysługujący wnioskodawcy w trakcie ubiegania się o dofinansowanie" (art. 30b ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) oraz przewidział możliwość zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego czynności podejmowanych w tym zakresie przez instytucje zarządzające (art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju), to nie ulega wątpliwości, że takie działania instytucji zarządzających muszą zawierać uzasadnienie konkretnej czynności, inaczej bowiem iluzoryczna byłaby kontrola legalności takich działań zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i sądowoadministracyjnym.
Kwestia co powinna zawierać informacja o wynikach procedury odwoławczej była już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wielu orzeczeniach sądy podkreślały, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy wnioskodawca winien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu ze szczegółową analizą przepisów, czy też ocen ekspertów, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych przez wnioskodawcę. Informacja o wyniku postępowania odwoławczego musi wyjaśniać powody, które zadecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnieść się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji ponownie oceniającej projekt i ocenić czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Właśnie ze sformułowania użytego w art.30b. ust. 4 u.z.p.p.r.. "informuje wnioskodawcę na piśmie o wynikach procedury odwoławczej (...) wraz z pouczeniem" należy wnioskować, że informacja o wynikach rozpatrzenia protestu powinna wskazywać powody, które zdecydowały o jego nieuwzględnieniu. Informacja taka jest bowiem przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej (por. wyroki NSA sygn. akt II GSK 169/12 z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 658/10 z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 788/11 z 17 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 908/11 z 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 1192/11 z 2 sierpnia 2012 r.). Pomimo braku szczegółowych regulacji dotyczących tego co powinna zawierać informacja o wynikach procedury odwoławczej oczywiste jest więc, że musi ona spełniać wymogi podstawowe, aby motywy, jakimi się kierowano przy rozpatrywaniu protestu były zrozumiałe dla strony, oraz aby samo "rozstrzygnięcie" poddawało się kontroli sądowoadministracyjnej.
Warto przy tym odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 315/10, w którym Sąd ten stwierdził, że instytucja rozpatrująca protest nie może uchylać się od rozpatrzenia zarzutów merytorycznych zawartych w proteście. Tego rodzaju zarzuty mogą dotyczyć zastosowania właściwych kryteriów do oceny projektu i nieprawidłowości poszczególnych ocen według przyjętych kryteriów. Dopiero uznanie, że zarzuty są niezasadne może stanowić podstawę nieuwzględnienia protestu.
Przechodząc do kwestii związanych z poszczególnymi zarzutami skargi należy mieć na uwadze, że Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 jest zarządzany na poziomie regionalnym, a Instytucją Zarządzającą jest Zarząd Województwa, który powierzył jego wdrażanie Agencji, która pełni funkcję Instytucji Pośredniczącej II stopnia. Zatem Agencja, jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia, na podstawie art.29 ust.1 ustawy, ma prawo ogłaszać na swojej stronie internetowej konkurs w celu wyłonienia projektów do dofinansowania w trybie określonym w ustawie. Ogłoszenie konkursu zawiera informacje obejmujące m.in. kryteria wyboru projektu (art.29 ust.2 pkt. 6 ustawy). Ogłoszonymi kryteriami związana jest zarówno Agencja, jak i podmioty, które ubiegają się o dofinansowanie.
W Regulaminie naboru i oceny wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 Instytucji Pośredniczącej II stopnia do konkursu "[...]", podano, iż ocena i wybór projektów składa się z oceny formalnej, oceny merytorycznej i oceny strategicznej ( § 1 I. Tryb konkursowy pkt. 4 ). O sposobie sporządzania wniosku stanowi § 5 Regulaminu, który w pkt 2 wskazuje, że propozycje projektów należy przygotować w formie wniosku w ramach Osi Priorytetowej RPO Przedsiębiorczość zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku o dofinansowanie projektu, która stanowi załącznik do Regulaminu. Zgodnie zaś z § 5 pkt 5 załączniki do wniosku należy wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania załączników do wniosku, która stanowi załącznik do Regulaminu. W § 6 Regulaminu określającym sposób i formę składania wniosku, w pkt. 15 wskazano, że "wniosek, biznesplan oraz opinia o innowacyjności winny być wypełnione w sposób pozwalający stwierdzić, iż spełnione są formalne kryteria dopuszczające, w tym w szczególności, iż projekt kwalifikuje się w ramach danego Działania/Poddziałania oraz przedstawione w budżecie kategorie wydatków można zaliczyć do wydatków kwalifikowanych zgodnie z obowiązującymi Wytycznymi IZ w z sprawie kwalifikowania wydatków dla konkursu. Wnioski nie spełniające powyższych wymogów będą odrzucane".
Sposób dokonywania oceny wniosków, uregulowany został w § 9 Regulaminu. Oceny formalnej dokonuje się według zasad przewidzianych w punkcie I ppkt 4 - 9 Wynika z nich, że każdy wniosek jest oceniany niezależnie przez co najmniej dwóch pracowników przy czym do oceny prawidłowości opinii o innowacyjności zostaną dodatkowo powołani eksperci. W ppkt 6 wskazano, że ocena formalna polega na potwierdzeniu, że złożony wniosek wraz z załącznikami wypełniony jest zgodnie z wytycznymi oraz odpowiednimi przepisami prawa, w tym zgodnie z wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO do danego ogłoszonego konkursu.
W świetle zarzutów skargi, istotna jest treść ppkt 7, w myśl którego "ocena formalna dokonywana jest w oparciu o kryteria dopuszczające, których niespełnienie powoduje odrzucenie wniosku z dalszej procedury wyboru projektu do dofinansowania, oraz pozostałe kryteria formalne podlegające jednemu uzupełnieniu". Z treści tego postanowienia Regulaminu naboru i oceny wniosków, w powiązaniu z treścią § 6 pkt.15 wynika, że nie podlega uzupełnieniu wniosek, który nie spełnia wymogów określonych w programie danego konkursu jako kryteria dopuszczające. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści załącznika nr 4 do Regulaminu, tj. LIŚCIE SPRAWDZAJĄCEJ, gdzie "kryteria dopuszczające" są oddzielone od innych kryteriów formalnych.
W dalszych rozważaniach pominięta została kwestia związana z kryterium o nazwie "Kompletność wniosku", bowiem w wyniku rozpoznania protestu uwzględniono zarzut wnioskodawcy dotyczący statusu przedsiębiorcy z sektora MŚP.
Z oceny dokonanej przez Instytucję Pośredniczącą, o której skarżąca Spółka została poinformowana w piśmie z dnia "[...]", wynika, że opinia o innowacyjności, stanowiąca konieczny element wniosku złożonego na konkurs "[...]" nie spełnia kryteriów dopuszczających, ponieważ nie zostały w niej wymienione wydatki służące zrealizowaniu innowacyjnego aspektu inwestycji. Ponadto, w ocenie ekspertów do spraw innowacyjności, inwestycja w znacznej części nie jest innowacyjna. Za nieinnowacyjne elementy inwestycji uznano cały szereg planowanych zakupów, obejmujący zarówno urządzenia medyczne jak i elementy wyposażenia np. meble stanowiące wyposażenie bloku (o łącznej wartości 735. 602 zł). Wymieniając poszczególne elementy inwestycji, które nie uznano za nieinnowacyjne nie opatrzono tego zestawienia żadnym komentarzem. W związku z tym, składając protest wnioskodawca, nie miał możliwości wdania się w polemikę co do zakwestionowania poszczególnych elementów.
W dalszej części oceny obejmującej kryterium "Projekt kwalifikuje się w ramach danego działania/poddziałania i jest zgodny z zapisami linii demarkacyjnej pomiędzy programami operacyjnymi Polityki Spójności, Wspólnej Polityki Rolnej i Wspólnej Polityki Rybackiej" wskazano jaki jest cel poddziałania i jego uzasadnienie zgodnie ze Szczegółowym opisem Osi Priorytetowej "Przedsiębiorczość"" RPO na lata 2007 - 2013. Całe stanowisko Instytucji Pośredniczącej w tym zakresie sprowadziło się do jednozdaniowego stwierdzenia, że "założenia przedstawione w złożonym przez Państwa wniosku w myśl opinii ekspertów ds. innowacyjności nie wpisują się w cel i uzasadnienie Poddziałania 1.1.7.". Równie lakonicznie wypowiedziano się stwierdzając, że inwestycja taka nie jest również zgodna z rodzajami projektów, które podlegają dofinansowaniu w ramach Poddziałania 1.1.7. Wskazano, z powołaniem się na Szczegółowy opis (...), że rodzaje projektów, które podlegają wsparciu w ramach wskazanego poddziałania to dotacje na nowe inwestycje dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ukierunkowane na zwiększenie ich konkurencyjności poprzez budowę lub rozbudowę ich infrastruktury, wyposażenie w nowoczesny sprzęt i technologie oraz : -zmiany organizacyjne i procesowe;
- zmiany organizacyjne i produktowe
- zmiany procesowe
- zmiany produktowe.
Według Instytucji Pośredniczącej opis projektu nie potwierdza żadnej z wymienionych zmian (procesowych, produktowych lub organizacyjnych połączonych ze zmianami procesowymi lub produkcyjnymi). Ta konstatacja również nie zawiera żadnego wyjaśnienia, nawiązującego w jakikolwiek sposób do treści wniosku oraz do opinii o innowacyjności, w których szczegółowo przedstawiono, że innowacyjne jest przede wszystkim przedsięwzięcie (jako całość) w postaci zorganizowania w sposób wyjątkowy w skali kraju procesu diagnostyki oraz leczenia i rehabilitacji w ramach jednego ośrodka, a jednocześnie część urządzeń, które służyć mają temu celowi jest innowacyjna. Na te właśnie aspekty zwrócono, między innymi, uwagę we wniesionym proteście.
Bardziej szczegółowo poddano ocenie i wyjaśniono niespełnienie kryterium "Kwalifikowalność kategorii wydatków" dokonując stosownych wyliczeń i stwierdzając, że brak innowacyjnego charakteru znacznej części inwestycji wskazuje, że w przypadku ocenianego projektu wydatki kwalifikowane inne niż dotyczące bezpośrednio zakupu innowacyjnych rozwiązań stanowią 40,94% wydatków wskazanych przez przedsiębiorcę jako kwalifikowane, podczas gdy wydatki dotyczące zakupów innowacyjnych maszyn urządzeń itp. zgodnie z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków ramach RPO dla konkursu "[...]", powinny stanowić przynajmniej 80% wydatków kwalifikowanych.
W odniesieniu do kryterium Zgodność projektu z regulaminem konkursu i ogłoszeniem o konkursie wypowiedź Instytucji Pośredniczącej ogranicza się do stwierdzenia, że nie zostały spełnione zapisy załącznika 4 do Regulaminu i odwołuje się do uzasadnienia dotyczącego poprzednich kryteriów.
Informacja z dnia "[...]" o negatywnym rozpatrzeniu protest stanowi w znacznej części powielenie treści zawartych w piśmie z dnia "[...]", z tym że stwierdza się w niej już, że inwestycja pozbawiona jest cech innowacyjności. Jako zasadniczy argument na poparcie tego stanowiska wskazano, że urządzenia i instrumenty medyczne do zastosowania w czynnościach diagnostycznych oraz do wykorzystania na bloku operacyjnym (pomijając fakt, że nie wszystkie spełniają kryteria innowacyjności) mogą być wykorzystywane zarówno do usług innowacyjnych a także do pozostałych usług laryngologicznych (standardowych). Wskazano także, że twierdzenie, iż planowane zakupy np. mebli, komputerów i oprogramowania do zarządzania przychodnią są jest konieczne do świadczenia innowacyjnych usług jest bezzasadne. Podniesiono też, że brak jest uzasadnienia dla konieczności zakupu wyposażenia dodatkowego do realizacji usług innowacyjnych.
Analizując treść ww. informacji nie sposób nie dostrzec, że zasadniczo pomija ona zasadniczy element projektu, w którym wskazywano na jego innowacyjność jako całości, wynikającą w szczególności z kompleksowości oferowanych usług medycznych. I na to zwraca uwagę skarżąca Spółka na str.6 skargi.
Przede wszystkim zaś należy podzielić stanowisko skarżącej, że dokonana przez Instytucję Pośredniczącą ocena jest wewnętrznie sprzeczna zaś jej uzasadnienie sporządzone zostało na tyle nierzetelnie i powierzchownie, że uchyla się jakiekolwiek kontroli sądowej. Trudno nie zauważyć, że nie odniesiono się w postępowaniu odwoławczym do wszystkich zarzutów protestu, w szczególności zaś do zarzutów dotyczących użytego w Kryterium kwalifikowalności wydatków pojęcia "ciągu technologicznego". ’W proteście zwracano bowiem uwagę na to, że zakupy urządzeń i maszyn, które same w sobie nie noszą znamion innowacyjności, ale przy odpowiednim połączeniu w całość stanowiącą innowacyjność procesowo-organizacyjną powinny być zakwalifikowane do kategorii innowacyjnego ciągu technologicznego, którego zakup jest traktowany jako koszt kwalifikowany w rozumieniu warunków konkursu. Należy też zgodzić się ze stroną skarżącą, że przyczyny stanowiące, według IP II, podstawy do stwierdzenia o niespełnieniu celu i uzasadnienia Poddziałania 1.1.7 nie dają się wywieść z powołanych przez Instytucję kryteriów. Zauważyć należy, że dwa zarzuty skargi dotyczące naruszenia §9 ust. 3 Regulaminu poprzez błędną wykładnię wskazanych w nich kryteriów formalnych o tyle nie trafiają w sedno, że nie można dopatrzyć się w piśmie z dnia "[...]" choćby próby dokonywania wykładni powołanych przez Instytucję kryteriów. Zarówno ocena projektu jak i rezultat postępowania odwoławczego stanowią w istocie ciąg arbitralnych uwag, które nie nawiązują do istoty poszczególnych kryteriów. Wskazane na wstępie wymogi, jakim powinny odpowiadać działania Instytucji Pośredniczącej w ramach oceny projektu nie zostały w analizowanym przypadku spełnione. Biorąc zaś pod uwagę specyficzny, dosyć hermetyczny z punktu widzenia języka potocznego, sposób formułowania poszczególnych kryteriów i ich elementów zawartych w załączniku 7 do Szczegółowego opisu Osi Priorytetowej, tym bardziej należy oczekiwać, że analiza poszczególnych przepisów będzie dokonana w sposób zrozumiały i przejrzysty.
Sąd podziela także zarzut naruszenia art. 26 ust. 2, art. 30b ust. 1 zdanie drugie, art. 30b ust. 4 i art. 31ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez nie stworzenie jasnych, nie budzących wątpliwości kryteriów oceny formalnej dla wniosków o dofinansowanie. Dowodem na to jest chociażby fakt, że w wyniku rozpoznania protestu uznano, że projekt całkowicie pozbawiony jest cech innowacyjności, podczas gdy pierwotna ocena projektu kwestionowała jedynie niektóre elementy. Oznacza to, że z tych samych faktów wywiedziono w istocie różniące się od siebie i to dosyć radykalnie oceny. Ponadto należy zauważyć, że już na etapie oceny nazwanej formalną dokonywana jest w istocie ocena merytoryczna, co wprawdzie przewidziane jest w Regulaminie i Liście Sprawdzającej, jednakże wobec tego, że Regulamin wyraźnie oddziela poszczególne etapy oceny wniosków nie powinny one się nawzajem przenikać. Zwłaszcza dotyczy to oceny formalnej, która jak sama nazwa wskazuje powinna dotyczyć formalnej poprawności wniosku i załączników.
Bezsprzecznie z według postanowień Regulaminu i Listy Sprawdzającej należało w ramach kryterium dopuszczającego odpowiedzieć na pytanie czy w opinii o innowacyjności "wyszczególniono wydatki na zakupy służące zrealizowaniu innowacyjnego aspektu inwestycji, zgodnie z budżetem projektu oraz czy opinia potwierdza okres i zakres stosowania technologii będącej przedmiotem projektu". Treść opinii o innowacyjności wyraźnie wskazuje, że wyszczególnione w nim są urządzenia, które mają charakter innowacyjny. Biorąc jednak pod uwagę, że całe przedsięwzięcie również zostało w opinii ocenione jako innowacyjne, należy przyjmować, że także inne nie wymienione detalicznie w opinii zakupy służyć mają stworzeniu od podstaw bazy do świadczenia innowacyjnych usług. Zwłaszcza, że w takim przypadku chodzi, według wnioskodawcy, o innowacyjność o charakterze procesowym, organizacyjnym, która może być realizowana także przy użyciu nieinnowacyjnych urządzeń. Należy też zauważyć, że zakwestionowanie w informacji o wyniku rozpoznania protestu powołania w opinii o innowacyjności zagranicznych źródeł wskazujących na innowacyjność nie może być uznane za trafne. Skoro już dokonuje się oceny innowacyjności inwestycji, to należy zakładać, że niekiedy potwierdzenie doniesień w tym zakresie w odpowiedniej literaturze można znaleźć jedynie w publikacjach zagranicznych, nie tłumaczonych na język polski. Dla ekspertów ds. innowacyjności, zapewne specjalistów wysokiej klasy w swej dziedzinie, dotarcie do źródeł zagranicznych nie powinno nastręczać żadnych trudności.
Z Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków do konkursu "[...]" jednoznacznie wynika (CZĘŚĆ DRUGA-WYDATKI KWALIFIKOWALNE B pkt.8.8. że "(....) ze względu na cel Poddziałania wydatki kwalifikowane, inne niż dotyczące bezpośrednio zakupu innowacyjnych maszyn, urządzeń, ciągów technologicznych, wartości niematerialnych i prawnych mogą stanowić maksymalnie 20% wszystkich wydatków kwalifikowanych projektu." Biorąc pod uwagę, że projekt powinien był być poddawany ocenie z punktu widzenia dwóch aspektów innowacyjności (procesowej /produktowej), co nie zostało w pełni zrealizowane, ocena zasadności skargi w zakresie kryterium kwalifikowalności wydatków nie jest możliwa, tym bardziej, że nie zostały rozpatrzone zarzuty co do błędnego zaliczenia niektórych urządzeń do kategorii innowacyjnych i nie mających takiej cechy.
Kwestia kwalifikowalności i związku wydatków z innowacyjnością projektu podlegała badaniu w ramach kryteriów dopuszczających, a nie pozostałych kryteriów formalnych, polegających uzupełnieniu. Zatem odrzucenie wniosku na etapie oceny formalnej z uwagi na niespełnienie kryteriów dopuszczających nie naruszałoby reguł zawartych w Regulaminie konkursu "[...]" gdyby kwestia ta została poddana prawidłowej ocenie, co jednak, jak wyżej wskazano, nie miało miejsca.
Należy więc stwierdzić, że pisemna informacja o wynikach oceny projektu (o której mowa w art. 30 a ust. 3 ustawy) nie została należycie uzasadniona, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co zostało przez stronę co stronę wykazane. Niektóre motywy oceny, co do spornych kryteriów, zostały przedstawione dopiero w uzasadnieniu informacji o negatywnym rozstrzygnięciu protestu i nie obejmowały wszystkich zarzutów. Należy przyjąć, że w rozpatrywanym przypadku, wskutek wskazywanych wcześniej uchybień, Sąd nie miał możliwości kontroli legalności zaskarżonego aktu.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II GSK 1115/11 z 26 kwietnia 2011r. zauważył, że rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym. Wynika to z treści art. 31 ust.1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Natomiast w wyrokach z 20 stycznia 2011r. II GSK 1493/10, z 2 sierpnia 2012r. II GSK 1192/12 i z 29 lutego 2012r,. II GSK 169/12. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli ocena dokonana przez ekspertów byłaby na tyle niejasna, iż nie mogłaby zostać poddana ocenie Sądu to świadczyłoby to tylko o tym, że narusza ona prawo, bowiem ocena projektu powinna być tak sformułowana aby w powiązaniu z kryteriami oceny i treścią projektu była zrozumiała. W zaskarżonym akcie taka właśnie wadliwość miała miejsce
Podnieść też należy, że zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie jest powszechnie przyjęty pogląd, zgodnie z którym zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogorszyć, określonej orzeczeniem organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Wyjątki w tym zakresie, gdy np. orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes społeczny, organ odwoławczy obowiązany jest szczegółowo wykazać w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Odwołujący się powinien pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez niego odwołanie, jeśli nawet nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jego dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżonym rozstrzygnięciem, nie doprowadzi natomiast do jej pogorszenia. (por. m.in. wyroki NSA z 8 grudnia 2011 r., II GSK 1245/10; 17 listopada 2011 r., II OSK 1635/10; 8 grudnia 2011 r., II GSK 1261/10). Wprawdzie do postępowania w zakresie ubiegania się o udzielenie dofinansowania na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006 r. nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie do przyjęcia jest stanowisko, że postępowanie w zakresie ubiegania się oraz udzielenie dofinansowania, z racji wyłączenia stosowania Kpa, a zatem i gwarancji zapewnianych stronom postępowania administracyjnego, upoważnia do pełnej dowolności stosowanych reguł. W rozpoznawanej sprawie w wyniku rozpoznania protestu uznano, że projekt w ogóle nie ma cech innowacyjności, co powoduje że 100% wydatków należy uznać za niekwalifikowane. Poprzednia ocena jedynie część wydatków uznawała za niekwalifikowalne i nie zawierała tak daleko idących wniosków o całkowitym braku innowacyjności. Wynik postępowania pogorszył zatem sytuację wnioskodawcy w zakresie uzyskania dofinansowania. Było to więc działanie na niekorzyść strony i naruszony został zakaz reformationis in peius.
Reasumując Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej informacji bardzo ogólnie i lakonicznie odniesiono się do zarzutów protestu i w zasadzie brak jest rozważań dotyczących tych zarzutów co uniemożliwia skontrolowanie czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem. Ponadto przyjęto, iż przy ponownej ocenie projektu nie obowiązuje zasada reformationis in peius. W ocenie Sądu przy ocenie projektu naruszono wcześniej już wymienione przepisy wskazane w skardze, a więc ocena ta została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Ustawa o zasadach polityki rozwoju reguluje w sposób odmienny (od ustawy p.p.s.a.) katalog rozstrzygnięć, jakie wojewódzki sąd administracyjny może wydać w wyniku rozpoznania skargi przewidzianej art. 30c ust. 1 ww. ustawy. Szczególną regulacją w tym zakresie jest art. 30c ust. 3, zgodnie z którym sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Mając to na uwadze, na podstawie art.30c.) ust.3 pkt.1 u.z.p.p.r. Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Instytucji Pośredniczącej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy dokonać wnikliwej analizy wszystkich zarzutów protestu oraz oceny dokonanej przez ekspertów nie pomijając przy tym wykładni przepisów w zakresie poszczególnych kryteriów
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 , poz. 1349 ze zm.). Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) i koszty zastępstwa procesowego (240 zł ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło