II SA/Wr 312/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-08-06
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy po nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. z dnia 11 kwietnia 2011 r. przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że po nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. od dnia 11 kwietnia 2011 r. zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Argumentacja opiera się na wykładni językowej, celowościowej i systemowej przepisu, wskazując, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie wstrzymuje biegu postępowania i jego zasadność może być kontrolowana w ramach odwołania od decyzji.Stan faktyczny
Gmina W. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Starosta odmówił uwzględnienia wniosku. Wojewoda D. stwierdził niedopuszczalność zażalenia Gminy na postanowienie starosty, powołując się na nowelizację art. 101 § 3 k.p.a. Gmina W. zaskarżyła postanowienie Wojewody do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisu i naruszenie prawa do zaskarżania orzeczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Protokolant Daria Burdzyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr[...] , sprostowanym postanowieniem z dnia [...] r. Starosta W. – działający jako organ właściwy w sprawie na podstawie postanowienia Wojewody D. z dnia
[...] r. Nr[...] – wskazując w podstawie prawnej podejmowanego orzeczenia przepis art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 341 z późn. zm.) odmówił uwzględnienia wniosku Gminy W., reprezentowanej przez pełnomocnika o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie z wniosku D. K. o zwrot nieruchomości położonych we W., obręb P., oznaczonych geodezyjnie jako działki nr[...], [...], [...], [...], [...] i [...] (na dzień przejęcia) o łącznej powierzchni 5610 m².
W treści postanowienia zamieszczona została m.in. klauzula pouczająca o przysługującym na to postanowienie zażaleniu do Wojewody D., które można wnieść za pośrednictwem Starosty W. w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Na opisane powyżej orzeczenie zażalenie wniosła pełnomocnik, działająca imieniem Gminy W.
Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] stosując przepis art. 134 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika m.in., że w ocenie Wojewody D. w rozpatrywanej sprawie nie występuje przesłanka przedmiotowa warunkująca dopuszczalność złożenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające zawieszenia postępowania w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Ponadto w uzasadnieniu organ orzekający wyjaśnił, że nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten obecnie brzmi: "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Fakt ten przemawia za przyjęciem, że obecnie treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania ("w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania ("w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro bowiem w przepisie tym użyto określenia postanowienie "w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem "w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania (por. postanowienia: WSA w Białymstoku II SA/Bk 466/11 z dnia 29 września 2011 r. oraz II SA/Bk 513/11 z dnia 21 lutego 2012 r. oraz wyroki: WSA w Warszawie IV SA/Wa 1822/11 z dnia 16 lutego 2012 r. oraz VII SA/Wa 127/12 z dnia 25 kwietnia 2012 r.).
Wojewoda D. wskazał również – powołując się na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 13 września 2012 r. (sygn. akt II SA/Po 571/12) – że wobec nadania węższego znaczenia
zwrotowi ,,w sprawie zawieszenia postępowania" konicznością jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.
W przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia argumentacji wykorzystane zostało w szerokim zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych obu instancji.
W zakończeniu uzasadnienia Wojewoda D. odnosząc się do zawartego w zaskarżonym w toku instancyjnym postanowienia pouczeniu o możliwości wniesienia zażalenia – wyjaśnił, że błędne pouczenie o środkach zaskarżenia nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach, a tym samym nie mogło stworzyć uprawnienia do złożenia zażalenia.
Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym przez Wojewodę D. została zakwestionowana przez Gminę W.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik Gminy W. działając na podstawie przepisów art. 52 §1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zaskarżyła postanowienie organu drugiej instancji w całości i wniosła i jego uchylenie i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 101 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) poprzez stwierdzenie przez organ II instancji niedopuszczalności zażalenia Strony skarżącej na postanowienie Starosty W. z dnia [...]r. o odmowie zawieszenia postępowania, wydane w sprawie[...] , z uwagi na nowelizację art. 101 § 3 kpa, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r., podczas gdy brzmienie art. 101 § 3 kpa, obowiązujące w dacie orzekania przez organ II instancji, nie wyłącza możliwości wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego.
W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Gminy W. podała m.in., że w ocenie strony skarżącej zarówno stanowisko organu II instancji, jak i dokonana przez organ interpretacja art. 101 § 3 kpa w brzmieniu po nowelizacji jest błędna. Wykładnia literalna, jak i celowościowa analizowanej normy prawnej prowadzi do następującego wniosku:
nowelizacja w żaden sposób nie wyłączyła istniejącej przed nowelizacją możliwości wnoszenia zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Przepis art. 101 § 3 kpa został zmieniony (znowelizowany) jedynie poprzez rozszerzenie możliwości zaskarżenia postanowień odmawiających podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Ogólna formuła, dająca możliwość zaskarżenia w drodze zażalenia wszystkich postanowień wydanych w sprawie zawieszenia postępowania, pozostała bez zmian.
Następnie pełnomocnik skarżącej Gminy wskazała, że na gruncie przepisu
art. 101 kpa zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został utrwalony pogląd, iż postanowienie "w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego" odnosi się do wszystkich możliwych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania administracyjnego, tj. o zawieszeniu postępowania administracyjnego, o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego, oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego.
Pełnomocnik odwołała się przy tym do uzasadnienia Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2000 r., (OSP 4/00), w którym stwierdzono mi.in, że art. 101 § 3 kpa stanowi, że "na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy zażalenie". Wskazać wyraźnie należy, że z przepisu tego nie wynika w żaden sposób by ustawodawca ograniczał tu prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w sprawie zawieszenia postępowania. Nie może ulegać wątpliwości, że gdyby taka była wola ustawodawcy, to wprost unormowałby to we wskazanym przepisie. Skoro zatem w przepisie tym nie ma żadnych ograniczeń co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom służy zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania. Wynika to także z art. 141 § 1 kpa.
Powyższy pogląd nie budził jakichkolwiek wątpliwości i był powszechnie akceptowany przez doktrynę prawniczą, organy administracji publicznej jak również sądy administracyjne.
Na skutek nowelizacji kpa, brzmienie art. 101 kpa zostało zmienione, a zmiana art. 101 polegała jedynie na dodaniu przez ustawodawcę do dotychczasowego brzemienia § 1 i § 3 w/w art. zwrotu "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania", bez jakiejkolwiek ingerencji ustawodawcy w dotychczasowe brzmienie przepisu.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej skutkiem wskazanego zabiegu legislacyjnego z cała pewnością nie była zmiana zakres pojęciowego określenia "postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania".
Pełnomocnik wyjaśniła jednocześnie, że wniosek oparty jest na treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (druk sejmowy nr[...])1.
W powyższym tekście nie znalazły się jakiejkolwiek stwierdzenia legislatora, co do zamiaru ograniczenia dotychczasowego zakresu przedmiotowego normy prawnej zawartej w art. 101 § 3 ustawy kpa.
Tym samym, w ocenie Strony skarżącej, stronie postępowania służy zażalenie również na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, skoro takie postanowienie również stanowi postanowienie w sprawie zwieszenia postępowania.
Powyższe stanowisko Strony skarżącej wskazujące, że z art. 101 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. nie wynika, aby ustawodawca ograniczał prawo wniesienia zażalenia tylko do niektórych rodzajów postanowień w-sprawie zawieszenia postępowania, znajduje potwierdzenie także w aktualnej doktrynie prawniczej (np. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, Rok wydania: 2012, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie 12).
Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] r. Wojewoda D., na potrzeby uzasadnienia rozstrzygnięcia o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, przywołał orzecznictwo sadów administracyjnych potwierdzające stanowisko Wojewody, ale orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższym zakresie nie jest jednorodne.
W wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jednoznacznie stwierdził, że skoro w art. 101 § 3 kpa nie ma żadnych ograniczeń, co do zaskarżalności postanowień w sprawie zawieszenia postępowania, to stronom postępowania służy zażalenie na każde z postanowień możliwych do wydania w sprawie zawieszenia postępowania.
W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik wyjaśniła, że w ocenie strony skarżącej ustawodawca dokonując nowelizacji art. 101 § 3 kpa podkreślił jedynie zaskarżalność postanowienia o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, aby w jeszcze w większym stopniu zagwarantować stronie postępowania uprawnienia procesowe. Powyższy zabieg legislacyjny nie miał jednak na celu ograniczenia zakresu zaskarżania postanowień "w sprawie zawieszenia postępowania", dlatego że ustawodawca dotychczasową część przepisu pozostawił bez jakiejkolwiek zmiany.
W zakończeniu uzasadnienia skargi pełnomocnik Gminy W. zarzuciła, że Wojewoda D. pozbawił stronę postępowania prawa do zaskarżenia postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, podczas gdy brzmienie art. 101 § 3 kpa wskazuje, że zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania, a zatem także na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. W ocenie pełnomocnika wykładnia art. 101 § 3 kpa, dokonana przez organ drugiej instancji, jest sprzeczna z wykładnią językową omawianego przepisu, a także zmierza do pozbawienia strony postępowania konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń i decyzji administracyjnych (art. 78 Konstytucji RP) albowiem na gruncie kpa ustawodawca nie dokonał wyraźnego wyłączenia powyższej zasady w odniesieniu do postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, a to dyskwalifikuje postanowienie Wojewody D. o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia Gminy W. jako akt administracyjny wydany na podstawie i w granicach przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu
[...] r. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przyjęte w sprawie, odnosząc się jednocześnie do zarzutów podniesionych w skardze.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 6 sierpnia 2013 r. pełnomocnik Gminy W. oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wnioski w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie orzeczenia administracyjnego albo stwierdzenie jego nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wcześniej powołanej, z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Postępowanie administracyjne podporządkowane jest systemowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego i mającej również walor zasady konstytucyjnej wobec uwzględnienia jej w przepisie art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasada ta w toku administracyjnego postępowania instancyjnego realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia przysługujący w trybie zwyczajnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje dokonanie ponownej oceny w sprawie przez organ administracji publicznej wyższego stopnia i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu.
W systemie zwyczajnej weryfikacji orzeczeń administracyjnych ustawodawca uwzględnił m.in. zażalenie jako środek zaskarżania postanowień wydanych w toku postępowania w przypadkach, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 kpa). Stosując się do wymagań wynikających z zasady dwuinstancyjności ustawodawca równocześnie postanowił w przepisie art. 142 kpa, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Procedura administracyjna przyjęła zatem dwuinstancyjny model zażalenia jako zwyczajnego środka zaskarżenia: zażalenie samoistne w przepisie art. 141 kpa i zażalenie niesamoistne w przepisie art. 142 kpa.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia dopuszczalności wniesienia samoistnego (samodzielnego) zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w aktualnych warunkach prawnych tzn. istniejących od dnia 11 kwietnia 2011 r., a określonych przepisami ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18).
Istotne przy tym jest, w związku z powołanym wcześniej przepisem art. 141 kpa, że do dnia 10 kwietnia 2011 r. przepis art. 101 § 3 kpa obowiązywał w brzmieniu: ,,Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie".
Wobec takiego brzmienia wskazanego przepisu przyjmowano, że zażalenie przysługuje na wszystkie cztery rodzaje postanowień w przedmiocie zawieszenia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 maja 2000 r., OPS 4/00, ONSA 2000, Nr 4 poz. 137). Nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzona ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. wcześniej powołaną, która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. zmieniła treść przepisu art. 101 § 3 kpa i przepis ten obecnie brzmi: ,,Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie obecną treść powoływanego przepisu procesowego należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania (,,w sprawie zawieszenia postępowania") oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (,,w sprawie odmowy podjęcia postępowania"). Skoro w przepisie tym użyto określenia postanowienie ,,w sprawie odmowy podjęcia postępowania" i ustawodawca rozumie przez to jedynie postanowienie negatywne, to tak samo należy przyjąć, że postanowieniem ,,w sprawie zawieszenia postępowania", na które przysługuje zażalenie jest wyłącznie postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia również wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotą nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a. było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania - wynikającą z art. 12 k.p.a. - organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego. Strona niezadowolona ze wskazanych rozstrzygnięć nie zostaje pozbawiona jednak możliwości ich kontroli, gdyż - na podstawie art. 142 k.p.a. - może je kwestionować w odwołaniu od decyzji i ewentualnie w skardze do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że ustawodawca wprost wykluczył zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania, motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania (i skargi do sądu), ten sam argument przemawia także za wykluczeniem zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2991/12).
W uznaniu Sądu wyrażany w piśmiennictwie pogląd, że dodanie do dotychczas obowiązującej treści sformułowania "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" oznacza że aktualnie zażalenie przysługuje na trzy wyżej wymienione pozostałe postanowienia "w sprawie zawieszenia" z wyjątkiem postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania jest nieprzekonywujący. Należy wskazać, że jest to pogląd wyrażany w aktualnych komentarzach do art. 101 kodeksu postępowania administracyjnego dostępnych w Systemie Informacji Prawnej Lex 17/2012 autorstwa Andrzeja Wróbla i Alicji Plucińskiej -Filipowicz. Również uzasadnienie rządowego projektu zmiany kpa cytowane w w/w komentarzu A. Wróbla nie wskazuje na taką intencję ustawodawcy, która nakazywałaby wykluczenie z katalogu zaskarżalnych postanowień w sprawie zawieszenia jedynie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania: "W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, że podjęcie zawieszonego postępowania powinno również nastąpić w formie postanowienia. Powyższe wynika z obowiązku zapewnienia stronom prawa do czynnego udziału w podjętym postępowaniu na każdym jego etapie. Mając jednak na uwadze, że ocena przeprowadzonego postępowania przed jego zawieszeniem i po jego podjęciu jest możliwa przez organ wyższego stopnia w ramach rozpatrywania przez ten organ odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a następnie całość postępowania podlega ocenie przez wojewódzki sąd administracyjny (w przypadku wniesienia skargi na decyzję), brak jest uzasadnienia do zaskarżania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Strony powinny mieć jednak zagwarantowane prawo do zaskarżenia postanowienia odmawiającego podjęcia zawieszonego postępowania w celu oceny przez organ wyższego stopnia, czy rzeczywiście nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania, a organ niezasadnie odmawia jego podjęcia, a w konsekwencji wydania decyzji w sprawie". Zdaniem Sądu z powyższego uzasadnienia projektu zmiany wynika, że zasadniczym powodem dodania wyrażenia "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" do treści art. 101 § 3 kpa było wyłącznie dostrzeżenie przez ustawodawcę istnienia czwartego rodzaju postanowienia w sprawie zawieszenia tj. postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Nie można jednak pominąć wskazanych w nim motywów z powodu których ustawodawca wykluczył możliwość jego kontroli instancyjnej. Skoro zatem ustawodawca wykluczył zażalenie na podjęcie zawieszonego postępowania motywując to możliwością oceny jego zasadności w ramach kontroli podjętego rozstrzygnięcia na skutek odwołania (i skargi do sądu) to ten sam argument przemawia za wykluczeniem zażalenia na postanowienie odmawiające zawieszenia. Dodanie do dotychczasowej treści art. 101 § 3 kpa sformułowania "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" zmienia sens i rozumienie zawartego w tym przepisie pojęcia "w sprawie zawieszenia" w taki sposób, że od 11 kwietnia 2011 r. oznacza ono jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania. Skoro zażalenie nie służy na podjęcie zawieszonego postępowania to nie może też służyć na odmowę zawieszenia postępowania, gdyż skutek obu tych postanowień jest taki sam, a mianowicie że postępowanie administracyjne jest kontynuowane. Organ w jednym i w drugim przypadku (zarówno przy postanowieniu o odmowie zawieszenia, jak i przy postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania) ocenia czy istnieją przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Należy wskazać, że w przypadku rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania organ nie tylko bada czy ustały przyczyny jego zawieszenia, ale ponownie ocenia samą zasadność zawieszenia, bowiem gdy nie było podstaw do zawieszenia organ w każdym czasie obligowany jest podjąć postępowanie. Wykładając obecnie treść art. 101 § 3 kpa należy mieć na względzie, że chodzi o kontrolę incydentalnej kwestii (zawieszenia postępowania). Ma ona jednak istotne znaczenie tylko w przypadku gdy dochodzi do wstrzymania toku postępowania. Brak jest takich okoliczności, które przemawiałyby za przyjęciem dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia w sytuacji gdy nie przysługuje ono na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. W każdym z tych przypadków bowiem zasadność odmowy zawieszenia i zasadność podjęcia zawieszonego postępowania podlegać będzie kontroli instancyjnej w ramach odwołania od decyzji. Zdaniem Sądu, skoro wprowadzeniu do treści art. 101 § 3 kpa "albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania" towarzyszyło przekonanie ustawodawcy, że brak jest uzasadnienia do zaskarżania tego postanowienia to świadczy, że prawidłowa interpretacja "w sprawie zawieszenia postępowania" powinna obejmować tylko postanowienie o zawieszeniu postępowania, a nie o odmowie zawieszenia. Podobne stanowisko na tle wprowadzonej przez ustawodawcę zmiany w/w przepisu wyrażone zostało już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienia WSA w Białymstoku - z 29 września 2011 r. II SA/Bk 466/11 Lex 1122843 i z 21 lutego 2012 r. II SA/Bk 513/11 oraz postanowienia WSA w Warszawie z 29 listopada 2011 r. II SA/Wa 2184/11 i z 22 marca 2012 r. V SA/Wa 270/12 i wyroki tego Sądu z 16 lutego 2012 r. IV SA/Wa 1822/11 i z 25 kwietnia 2012 r. VII SA/Wa 127/12 - wszystkie dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Odnotować należy, że odmienny pogląd przyjmujący dopuszczalność zażalenia na każde z czterech postanowień "w sprawie zawieszenia" po zmianie treści art. 101 § 3 kpa wyrażony został w wyroku WSA w Łodzi z 29 lipca 2011 r. w sprawie II SA/Łd 626/11 (Lex nr 1122846). Ze względów wskazanych wyżej Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę go nie podziela. Pogląd tego Sądu, że zażalenie przysługuje na wszystkie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, a zatem na postanowienia o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania, na postanowienie w sprawie podjęcia lub odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, zaś wprowadzone nowe brzmienie art. 101 § 3 kpa przez dodanie "albo odmowie podjęcia zawieszonego postępowania", przy pozostawieniu bez zmiany określenia granic zaskarżenia postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, nie daje podstaw do ograniczenia prawa zażalenia" jest - zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę - nie do pogodzenia ani z literalną, ani funkcjonalną wykładnią omawianego przepisu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na podobieństwo regulacji zawartej w art. 101 § 3 kpa do art. 194 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulującego dopuszczalność zażalenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ten ostatni przepis stanowi: Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest zawieszenie postępowania i odmowa podjęcia zawieszonego postępowania. Na tle tego przepisu nie ma wątpliwości, że zażalenie dopuszczalne jest jedynie na postanowienia wstrzymujące tok postępowania tj. na postanowienie o zawieszeniu i na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Pozostałe dwa rodzaje postanowień "w przedmiocie" czy też "w sprawie" zawieszenia" tj. postanowienie odmawiające zawieszenia i postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania nie są zaskarżalne. Analogiczna regulacja kwestii zaskarżalności postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania przyjęta w kodeksie postępowania administracyjnego po dniu 10 kwietnia 2011 r. uprawnia do dokonywania podobnej ich wykładni (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Gd 112/12).
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjnych we Wrocławiu – uznając, że Wojewoda D. podejmując zaskarżone postanowicie zastosował prawidłowo obowiązujące przepisy prawa procesowego dokonując prawidłowo ich interpretacji – nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło