II SA/Bd 1163/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-01-24

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Wojciech Jarzembski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem może zostać wydana po upływie terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych?
Ratio decidendi
Decyzja nakładająca obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, jest wadliwa, jeśli została wydana po upływie terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 4 prawa budowlanego). Termin ten wynosi dwa miesiące od dnia doręczenia postanowienia, a po jego upływie organ nie może wydać decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, co skutkuje nieważnością takiej decyzji.
Stan faktyczny
W sprawie skarżąca B. U. została zobowiązana decyzjami organów nadzoru budowlanego do wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym, w związku z istotnymi odstępstwami od projektu. Postanowieniem z dnia [...] wstrzymano roboty budowlane i nałożono obowiązek przedstawienia inwentaryzacji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy, jednakże decyzje nakładające obowiązek wykonania robót budowlanych zostały wydane po upływie dwumiesięcznego terminu ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. U. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. (PINB), w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 7 w zw. z art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej powoływanej jako prawo budowlane), nałożył na B. U. obowiązek wykonania do dnia [...] na obiekcie położonym w C. przy ul. [...] na działce nr [...], robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego w ścianie zewnętrznej oraz rozbiórce schodów i zadaszenia nad schodami obsługującymi te drzwi – usytuowanych w szczycie budynku od strony sąsiedniej działki nr [...], a także na rozbiórce wykonanej na przedmiotowej działce nawierzchni utwardzenia do wielkości przewidzianej w zatwierdzonym projekcie budowlanym (12,9 m2); w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych, odbiegających w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w wydanym przez Starostę A. pozwoleniu na budowę z dnia [...], do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, iż na przedmiotowej działce przeprowadzone zostały w dniach [...], czynności kontrolne, które wykazały istotne odstąpienia przy budowie budynku mieszkalnego z pokojami pod wynajem, od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę z dnia [...], polegające na wykonaniu dodatkowych od strony sąsiedniej działki nr [...] nieprzewidzianych w zatwierdzonym projekcie drzwi zewnętrznych, schodów i zadaszenia, oraz na wykonaniu utwardzenia terenu ponad określoną w projekcie wielkość 12,9 m2. W związku ze stwierdzonymi odstępstwami PINB, ponownie rozpoznając sprawę w tym przedmiocie, postanowieniem z dnia [...], w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie wskazanego na wstępie budynku mieszkalnego oraz nałożył na B. U. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty jego doręczenia inwentaryzacji wykonanych robót w zakresie zagospodarowania działki nr [...] z określeniem odległości od granic z sąsiednimi działkami nr [...] ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi, schodów i zadaszenia nad schodami budynku mieszkalnego zwróconych w stronę tych działek oraz powierzchni utwardzonych. Powyższe postanowienie PINB zostało, w wyniku zażalenia inwestora – B. U., postanowieniem K. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] uchylone z przyczyn proceduralnych, a sprawa po raz kolejny przekazana PINB do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 898/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Bydgoszczy uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia [...], stwierdzając iż podziela stanowisko organu w zakresie zastosowanych przepisów prawa materialnego, niemniej nie uznaje wykazanych przez organ odwoławczy błędów proceduralnych organu I instancji za niemogących być usunięte w postępowaniu odwoławczym i tym samym stanowiących podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa. Uwzględniając zalecenia Sądu zawarte w w/w wyroku, WINB rozpatrując ponownie sprawę, postanowieniem z dnia [..] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 prawa budowlanego, orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia PINB z dnia [...], dokonując jednocześnie sprostowania podstawy prawnej kontrolowanego postanowienia w zakresie dotyczącym przepisu art. 50 ust. 3 prawa budowlanego, którego to organ I instancji błędnie zdaniem organu odwoławczego nie przywołał w postanowieniu z dnia [...]. Z akt sprawy wynika, że w postanowieniu tym WINB podkreślił, że bezsprzeczny jest w sprawie fakt, iż przy realizacji przedmiotowej inwestycji zaistniały istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz, że wobec tego organ nadzoru budowlanego posiada kompetencje do wszczęcia procedury naprawczej określonej w art. 51 prawa budowlanego, zmierzającej do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, która to zdaniem organu jest korzystna dla inwestora, gdyż wobec wymogu uzyskania zgody na użytkowanie, wykazanie istotnych odstępstw podczas obowiązkowej kontroli w trybie art. 59a prawa budowlanego wiąże się z wymierzeniem kary określonej w art. 59f prawa budowlanego. Organ II instancji wyjaśnił także, przywołując art. 9 ust. 2 prawa budowlanego, że sprawa ewentualnego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych może być rozstrzygnięta przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dla danej inwestycji, natomiast nie jest już możliwe uzyskanie zgody na odstępstwo od wskazanych przepisów po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Organ zwrócił również uwagę, że stwierdzone odstępstwo w przedmiocie przekroczenia powierzchni utwardzonej działki wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, gdzie powierzchnię zieloną określono na 645 m², a nawierzchnię utwardzoną na 12,9 m², tymczasem w sprawie wykonano utwardzenie w wymiarze 331 m². Skarga inwestora na powyższe postanowienie organu II instancji z dnia [...], została wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Bd 801/09 oddalona. Z akt sprawy wynika, że również skarga kasacyjna inwestora na powyższy wyrok została w dniu 9 czerwca 2011 r. oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygn. akt II OSK 960/10. W świetle przytoczonych okoliczności opisujących dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, zdaniem organu I instancji zasadne było wydanie wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...]. W ocenie organu niewykonanie przez inwestora nałożonego obowiązku obligowało go do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 prawa budowlanego. Jednocześnie organ podkreślił odnosząc się do wyrażonego przez inwestora w piśmie z dnia [...] stanowiska o zasadności umorzenia przedmiotowego postępowania z uwagi na utratę ważności postanowienia z dnia [..] o wstrzymaniu robót budowlanych z powodu nie wydania w terminie 2 miesięcy decyzji o której mowa w art. 51 prawa budowlanego, iż to decyzja administracyjna rozstrzyga merytorycznie sprawę, a nie postawienie, że nie wydanie przez organ w terminie 2 miesięcy decyzji spowodowane było działaniem inwestora polegającym na zaskarżaniu wszystkich aktów wydawanych przez organ oraz, że okoliczność ta nie zmienia faktu, że sporny obiekt w dalszym ciągu narusza warunki techniczno-budowlane oraz warunki określone w prawomocnym pozwoleniu na budowę, w tym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a także że inwestor nie wykonał inwentaryzacji nakazanej postanowieniem z dnia [...], co zdaniem organu czyniło zasadnym wydanie decyzji z dnia [...]. Wykonanie obowiązków objętych tą decyzją umożliwi, jak wskazał organ, doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zakończenie postępowania i ubieganie się inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku. Jednocześnie organ wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia zaznaczył, iż w wydanej decyzji nie nakazał wykonania projektu zamiennego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, ponieważ usunięcie stwierdzonych odstępstw doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z przepisami, zatwierdzonym projektem i posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę. Takie rozstrzygnięcie w ocenie organu, jest korzystne dla inwestora, jako że nie naraża go na dodatkowe koszty związane z wykonaniem projektu zamiennego. Inwestor więc po usunięciu stwierdzonych odstępstw, których nie można jak podkreślił organ zalegalizować (w przypadku drzwi ze względu na warunki techniczne usytuowania budynków, a w przypadku utwardzenia terenu z uwagi na zapisy miejscowego planu zagospodarowania terenu), przedstawi posiadany projekt i wówczas zostanie on zatwierdzony, a następnie zostanie udzielone pozwolenie na wznowienie robót - zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Od powyższej decyzji PINB B. U. wniosła odwołanie, w którym przedstawiła szereg zarzutów dotyczących zarówno naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Ponownie podkreśliła, że postanowienie PINB z dnia [...] zgodnie z przepisem art. 50 ust. 4 prawa budowlanego utraciło ważność po upływie dwóch miesięcy od dnia jego doręczenia, że drugiego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w tym samym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać i że nie można było także w tej sytuacji wydać zaskarżonej decyzji z dnia [...], natomiast należało postępowanie w przedmiocie odstępstw od projektu budowlanego umorzyć jako bezprzedmiotowe. Po rozparzeniu w/w odwołania K. Wojewódzki Inspektor Budowlany w B. decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w części dotyczącej przyjęcia w podstawie prawnej art. 51 ust. 7 prawa budowlanego i w tym zakresie orzekł o zastosowaniu w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINB nawiązując do zarzutów odwołania wskazał, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych nie rozstrzyga merytorycznie sprawy i że wobec tego należy uznać, że przedmiot postępowania, tj. dokonanie odstępstw od projektu nadal istnieje, a na inwestorze ciąży obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, co powoduje konieczność wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych przywracających obiekt budowlany do stanu zgodnego z projektem budowlanym. WINB podkreślił także, że skarżąca w związku z ciągłym zaskarżeniem wydawanych przez organy rozstrzygnięć oraz nie wykonaniem obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...], znacząco przyczyniła się do zarzucanego PINB przekroczenia terminu wynikającego z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego i braku możliwości wydania przez niego decyzji w okresie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia z dnia [...]. Odnośnie przyczyn zmiany podstawy prawnej decyzji WINB wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem art. 51 ust. 7 prawa budowlanego dotyczy robót budowlanych wykonanych, innych niż wykonane w warunkach istotnego odstępstwa, które reguluje art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego i dlatego konieczna była zmiana podstawy prawnej decyzji. Odnośnie zarzutu dotyczącego zamurowania otworu drzwiowego, organ wyjaśnił, iż wobec istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i naruszenia warunków technicznych usytuowania budynków inwestor został zobowiązany do jego zamurowania oraz, że to od inwestora zależy jakie użyje do tego materiały i że można to jednoznacznie uzgodnić przed wykonaniem prac. Wobec zaś braku tychże drzwi w projekcie, projekt nie przewidywał schodów do ich obsługi oraz zadaszenia nad nimi. Są to więc, jak wskazał organ, elementy wybudowane przez inwestora poza zatwierdzonym projektem budowlanym, bez pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ podkreślił, że podważanie obecnie pozwolenia na budowę z dnia [...], którego integralną częścią jest zatwierdzony projekt budowlany oraz rozwiązań projektowych, nie jest zasadne na etapie prowadzenia budowy. Po rozpoczęciu bowiem robót budowlanych inwestor dysponuje zatwierdzoną dokumentacją, a organ nadzoru bada zgodność realizowanej budowy z zatwierdzonym projektem. Odnosząc się natomiast to przywoływanej przez stronę okoliczności dotyczącej udziału PINB w sprawie cywilnej toczącej się z powództwa odwołującej przeciwko kierownikowi budowy i inspektorowi nadzoru w Sądzie Okręgowym w W., organ zaznaczył, że nie ma ona wpływu na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie dokonanych odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem projektu budowlanego, którego skutki dotyczą w świetle art. 18 prawa budowlanego wyłącznie inwestora budowy. W kwestii zaś uwag i zarzutów inwestora dotyczących innych obiektów i budynków, organ wskazał, iż nie mają one wpływu na wydane rozstrzygnięcie dotyczące działki nr [...] oraz, że mogą one stanowić ewentualną przesłankę do podjęcia działań kontrolnych przez organy nadzoru. Na powyższe rozstrzygnięcie B. U. wniosła skargę do WSA w Bydgoszczy, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji WINB oraz poprzedzającej jej decyzji PINB z dnia [...] zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, co spowodowało zdaniem strony bezprzedmiotowość postępowania i obarczenie wadą z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 i z art. 156 § 1 pkt 7 kpa wydanych w jego toku postanowień, a ponadto art. 32 Konstytucji RP, a także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1 i art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 50 ust. 1 i 4 prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania dotyczącego jej inwestycji oraz powtórzyła argumenty z odwołania związane głównie z utratą mocy prawnej postanowienia PINB z dnia [...] i związanej z tym bezprzedmiotowości postępowanie w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdza, że zaskarżone do Sądu rozstrzygnięcie i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji nie odpowiadają prawu z powodu rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] został nałożony na skarżącą obowiązek wykonania do dnia [...] robót budowlanych w postaci zamurowania otworu drzwiowego, rozbiórki schodów i zadaszenia oraz nawierzchni utwardzenia ponad wielkość 12,9 m2, w celu doprowadzenia wykonywanych na działce nr [...] robót budowlanych, odbiegających w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...], do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Podstawę prawną nałożenia tego obowiązku stanowił, po weryfikacji w tym zakresie przez organ II instancji decyzji organu I instancji, przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Wskazane decyzje zostały wydane po wcześniejszym wstrzymaniu postanowieniem z dnia [...] prowadzenia robót budowlanych na przedmiotowej działce oraz nałożeniu na inwestora tym postanowieniem obowiązku przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych. Postanowienie to zostało ostatecznie utrzymane w mocy przez WINB postanowieniem z dnia [...], a podstawę prawną jego wydania stanowiły przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 50 ust. 3 prawa budowlanego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca obowiązku tego nie wykonała oraz, że postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu [...]. Uwzględniając treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, należy również wskazać, że w sprawie istniały uzasadnione przesłanki do wydania postanowienia z dnia [...] (patrz wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2009 r. o sygn. akt II SA/Bd 801/09, publ. CBOiS i wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2011 r. o sygn. akt II OSK 960/10, publ. CBOiS). Biorąc pod uwagę powyższe, tj. orzeczenia wydawane w przedmiotowej sprawie oraz ich podstawy prawne, należy wskazać, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz (art. 50 ust. 3 prawa budowlanego). Wskazane postanowienie, w myśl art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1 (albo w art. 50a pkt 2 – przepis ten jednak w świetle okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy nie odnosi się do przedmiotu postępowania). Przepis art. 51 ust. 1 prawa budowlanego stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo też 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w trybie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego może mieć miejsce tylko w enumeratywnie określonych w pkt 1-4 przypadkach oraz, że jest ono skuteczne w myśl art. 50 ust. 4 tylko przez okres dwu miesięcy, licząc od dnia doręczenia inwestorowi postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. W tym krótkim okresie organ powinien przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające, mające zasadniczo na celu umożliwienie organowi podjęcie jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 prawa budowlanego. Należy zaznaczyć, że postępowanie naprawcze uregulowane przepisami art. 51 prawa budowlanego ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodności z prawem, a środkiem prawnym do tego jest właśnie art. 50 prawa budowlanego (patrz Sławomir Serafin Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2006, str. 392). Jeżeli zatem organ nadzoru po wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych nie wyda w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia stronie postanowienia o wstrzymaniu, w trybie art. 51, rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzonych nieprawidłowości i dalszych losów inwestycji, to jak wskazano wcześniej postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych utraci ważność, co oznacza zarówno brak zakazu prowadzenia dalszych robót i w efekcie możliwość ich wznowienia przez stronę bez żadnego aktu administracyjnego w tym przedmiocie, jak i brak możliwości wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt VII SA/Wa 326/07, publ. Lex nr 334847; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1833/06, publ. Lex nr 510756). Zastosowanie bowiem przepisu art. 51 ust. 1 prawa budowlanego zostało przez ustawodawcę obwarowane warunkiem, że decyzje, o których mowa w tym przepisie muszą być podjęte w okresie 2 miesięcy, tj. w okresie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Redakcja omawianego przepisu (art. 51 ust. 1), a w szczególności wyraźne określenie w nim możliwości wydania decyzji przed upływem dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia o wstrzymaniu, wskazuje na powiązanie go z przepisami art. 50 i uzasadnia twierdzenie, że stanowi on kontynuację postępowania wszczętego na podstawie art. 50 (patrz wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 1999 r. o sygn. akt IV SA 1031/97, publ. Lex nr 47293). Dlatego też jeżeli postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego utraci ważność z uwagi na upływ terminu o jakim mowa w art. 50 ust. 4 oraz nie zostanie wydana w tym terminie decyzja z art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, zaistnieje postawa do umorzenia postępowania wszczętego w trybie art. 50 prawa budowlanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r. o sygn. akt III RN 2/99, publik. na str. nsa.gov.pl, Sławomir Serafin Prawo budowlane, Komentarz, Warszawa 2006, str. 389, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2008 r. o sygn. akt II OSK 1833/06, publ. Lex nr 510756). Wydanie natomiast decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego pomimo upływu tego terminu (art. 50 ust. 4) spowoduje nieważność tej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (patrz wyrok WSA z dnia 25 kwietnia 2007 r. o sygn. akt VII SA/Wa 326/07, publ. Lex nr 334847; wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 1999 r. o sygn. akt IV SA 1031/97, publ. Lex nr 47293). W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru, jak wskazano powyżej, pomimo wszczęcia postanowieniem z dnia [...] trybu z art. 50 ust. 1 prawa budowlanego oraz utraty ważności tego postanowienia w skutek upływu terminu z art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, wydał po upływie prawie dwóch lat od wydania postanowienia z dnia [...], decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. Tymczasem decyzji takiej, zgodnie z poczynionymi powyżej uwagami, nie można było wydać z uwagi na wyraźne i jednoznacznie ograniczenie czasowe przez ustawodawcę zarówno ważności postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych (art. 50 ust. 4), jak i w związku z tym możliwości wydania decyzji z art. 51 ust. 1 prawa budowlanego (pierwszy wers art. 51 ust. 1). Należy podkreślić, że ustawodawca nie uzależnił utraty ważności postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych od jakichkolwiek innych czynników niż ten związany z upływem terminu. Dlatego też, wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów, przyczynienie się strony do upływu terminu dwóch miesięcy, nie ma żadnego znaczenie dla możliwości, bądź też jej braku, wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. W świetle tych ustaleń należało więc skargę inwestora uznać za uzasadnioną, gdyż decyzje organów obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 50 ust. 4 i art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, na skutek wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego po upływie terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4 prawa budowlanego. Na marginesie poczynionych uwag należy dodać, że przepis art. 51 ust. 1 prawa budowlanego, niemniej wyłącznie w zakresie pkt 1 i 2 znajduje odpowiednie zastosowanie również do robót budowlanych wykonanych (art. 50 ust. 7) oraz, że w takiej sytuacji nie zachodzi konieczność uprzedniego wydania w trybie art. 50 ust. 1 prawa budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych (patrz wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2010 r. o sygn. akt II SA/Łd 96/10. publ. Lex nr 674681). Należy także odnieść się do zawartego w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzenia, (stanowiącego prawdopodobnie wyjaśnienie przekroczenia terminu z art. 51 ust. 1 prawa budowlanego), iż PINB podejmując postępowanie od początku wydał obecnie decyzję rozstrzygającą merytorycznie sprawę, i wskazać że stwierdzenie to jest niejasne w kontekście przytoczonych powyżej przepisów prawa budowlanego, oraz że brak jest w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi dokumentów potwierdzających podejmowanie przez PINB postępowania - i jakiego, "od początku". Sąd administracyjny zaś orzeka zgodnie z art. 133 ppsa na podstawie akt sprawy. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 135 ppsa oraz art. 152 orzekł jak w sentencji wyroku, o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku według zasady wynikającej z art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło