I SA/Gd 998/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-10-22
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, której stan techniczny wymaga kosztownych i długotrwałych prac remontowych, może być uznana za nie nadającą się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co skutkowałoby zastosowaniem niższych stawek podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że względy techniczne, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, muszą mieć charakter trwały i obiektywny, uniemożliwiający wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Przejściowe problemy techniczne, konieczność remontu lub modernizacji, czy względy ekonomiczne lub finansowe nie stanowią podstawy do zastosowania niższych stawek podatku od nieruchomości. Sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje jej związaniem z działalnością gospodarczą, chyba że obiektywne i trwałe wady techniczne uniemożliwiają jej wykorzystanie.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok. Spółka argumentowała, że nieruchomość przy ul. O. nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, co powinno skutkować zastosowaniem niższych stawek podatku. Organy podatkowe uznały, że stan techniczny nieruchomości, choć wymaga remontu, nie stanowi trwałych i obiektywnych przeszkód technicznych uniemożliwiających prowadzenie działalności gospodarczej, a jedynie przejściowe problemy wynikające z decyzji podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 lutego 2013 r. określającą A. spółce z o.o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 74.154,- zł.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i rozważania:
A. spółka z o.o. od 2009 r. jest właścicielem nieruchomości zabudowanych. W dniu 15 września 2009 r. spółka zakupiła nieruchomości zlokalizowane przy ul. Sz. w S. Kolejno na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 14 października 2009 r. przysądzono spółce prawo własności działek przy ul. Sz. z istniejącymi na nich budynkami.
W dniu 9 grudnia 2011 r. spółka nabyła działkę położoną przy ul. O. w S., zabudowaną budynkiem hotelowym.
Następnie w dniach 13, 14, 17 i 21 września 2012 r. inspektor Biura Kontroli Urzędu Miejskiego przeprowadził kontrolę podatkową nieruchomości stanowiących własność spółki.
W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono różnicę pomiędzy stanem faktycznym a wskazanym przez spółkę w deklaracjach na podatek od nieruchomości DN-1 i ich korekcie.
W konsekwencji postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia podatku od nieruchomości za lata 2009-2012.
W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że spółka w złożonych deklaracjach w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. zgłosiła do opodatkowania powierzchnię nieruchomości niezgodną z pomiarami kontrolnymi. Zdaniem organu kontrolnego, spółka nieprawidłowo zaklasyfikowała zakupioną nieruchomość do gruntów i budynków pozostałych ze względów technicznych. W złożonej deklaracji podatkowej za 2012 r. obiekt ten początkowo został opodatkowany jako grunty i budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże w dniu 17 maja 2012 r. złożono korektę deklaracji, w której nieruchomość przy ul. O. opodatkowano niższą stawką, właściwą dla budynków i gruntów pozostałych. Uzasadniając przyczyny korekty spółka powołała się na brak możliwości wykorzystania nieruchomości do działalności gospodarczej ze względów technicznych.
Decyzją z dnia 25 lutego 2013 r. Prezydent Miasta określił skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 74.154,- zł.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł – odnosząc się do uwag spółki do protokołu kontroli – że nie jest w jego gestii odnoszenie się do zasadności wprowadzenia do ewidencji środków trwałych zakupionej nieruchomości przy ul. O. Organ zauważył, że rzeczona nieruchomość została zakupiona przez spółkę handlową i stanowi składnik jej majątku, który powinien być odpowiednio ewidencjonowany z wykorzystaniem zasad określonych w ustawie o rachunkowości i innych aktach regulujących gospodarkę finansową osób prawnych.
Wskazał również organ, że konieczność badania czy obiekt wykorzystywany jest na działalność gospodarczą czy też nie dotyczy sytuacji zakupu nieruchomości przez osobę fizyczną. W przypadku osób prawnych dokonanie zakupu nieruchomości o wartości powyżej 3.500,- zł za pomocą środków przedsiębiorstwa, użytkowanie jej dłużej niż rok, traktowane jest jako działalność gospodarcza powiększająca majątek trwały spółki. Ponieważ spółka z o.o. powołana jest w celu prowadzenia działalności gospodarczej, wszelkie działania dotyczące zakupu czy sprzedaży nieruchomości należy traktować jako związane z tą działalnością.
W dalszej części uzasadnienia organ, wskazując, że nieruchomość przy ul. O. została zakupiona przez spółkę w drodze przetargu, stwierdził, że stan budynku hotelu w momencie zakupu był znany spółce.
Odnosząc się do przedstawionej przez spółkę oceny stanu technicznego, wskazującej na konieczność wykonania remontu budynku, ponieważ "w obecnym stanie technicznym obiekt nie nadaje się do użytkowania" z uwagi m.in. na uszkodzenia instalacji centralnego ogrzewania, zawilgocenia ścian i podciekania podłóg, organ stwierdził, że uszkodzenia nie stanowią usterek trwałych i nieodwracalnych, rzutujących na konstrukcję budynku. W ocenie organu, taki stan budynku, który ulegnie poprawie w wyniku podjęcia odpowiednich decyzji finansowych umożliwiających jego remont, nie stanowi o wyłączeniu z działalności gospodarczej danego obiektu ze względów technicznych.
Powołując się na zdjęcia parkingu dołączone do protokołu kontroli, organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że parking jest użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem.
Z uwagi na charakter prowadzonej przez skarżącą spółkę działalności gospodarczej polegającej m.in. na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami – w ocenie organu – wymagający poprawy stan techniczny budynku, nie jest warunkiem decydującym o braku możliwości jego wykorzystania w prowadzonej działalności, albowiem najemca sam może przeprowadzić konieczne remonty.
Za nieuzasadniony uznał również organ podatkowy sposób opodatkowania gruntów jako pozostałe ze względu na stan techniczny. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że wada techniczna w przypadku gruntu, przesądzająca o zaistnieniu względu technicznego musi uniemożliwiać jego wykorzystanie gospodarcze w jakiejkolwiek działalności, co może wynikać np. ze skażenia biologicznego, chemicznego lub działania sił przyrody (np. powódź).
Przytaczając przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 615 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.o.l.") organ stanął na stanowisku, że jego zapis wskazuje nie tylko na stan obecny przedmiotu opodatkowania, ale także na ulokowane w przyszłości możliwości jego wykorzystywania. Tylko i wyłącznie w przypadku łącznego ziszczenia się stanów faktycznych objętych tym przepisem, nieruchomość będzie podlegała opodatkowaniu według innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ocenie organu względy techniczne to takie, które sprawiają, że ze swej natury nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej zarówno teraz, jak i w przyszłości. Względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do działalności gospodarczej muszą mieć charakter obiektywny i trwały. Zdaniem organu obiektywny charakter to taki, który jest niezależny od woli przedsiębiorcy. Nie można zatem – w ocenie organu – do takich zaliczyć względów ekonomicznych, finansowych czy też podejmowanych przez podatnika decyzji gospodarczych, m.in. wykonania remontu lub modernizacji budynku. Konieczność przeprowadzenia remontu nieruchomości w celu doprowadzenia jej stanu technicznego dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, nie może być traktowana jako dowód na brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jak wskazał organ, okoliczność ta ma charakter przejściowy, wynikający z podjętych w ramach działalności gospodarczej decyzji podatnika.
Organ zaznaczył, że ustawodawca posługuje się sformułowaniem, że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany ze względów technicznych a nie z uwagi na zły stan techniczny. Zdaniem organu oznacza to, że nie można tychże względów utożsamiać z niesprawnością techniczną obiektu.
Kończąc, Prezydent Miasta powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że za względy techniczne, o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie można uznać chwilowej przeszkody w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości.
W decyzji organ przedstawił wynik wyliczenia podatku określonego decyzją.
Korzystając z przysługującego uprawnienia A. spółka z o.o. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 120 § 1 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędną interpretację;
- art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej wysokość podatku w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i niekompletny materiał dowodowy.
W odwołaniu spółka uzasadniła sformułowane zarzuty, wskazując, że organ podatkowy nie powinien opierać swego rozstrzygnięcia na podstawie własnej opinii o konieczności podjęcia przez podatnika takich czy innych decyzji biznesowych.
Spółka stwierdziła, że organ podatkowy jest władny w ustaleniu stanu faktycznego i dokonaniu prawidłowej jego oceny prawnej w świetle obowiązującego prawa. Wskazywanie zaś podatnikowi możliwości podjęcia decyzji biznesowych w prowadzonej przezeń działalności gospodarczej, nie leży w gestii organu podatkowego.
Spółka wskazała na bezsporny fakt, że nieruchomość przy ul. O. nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych i zagraża ona życiu i zdrowiu ludzkiemu, co potwierdził biegły rzeczoznawca w sporządzonej z inicjatywy spółki opinii dot. stanu technicznego nieruchomości po dokonanych w dniu 19 września 2012 r. oględzinach budynku. Stwierdzone w opinii rzeczoznawcy przeszkody techniczne nie wynikają z przyczyn leżących po stronie posiadającego nieruchomość. Obecny stan nieruchomości jest wynikiem zaniedbań poprzedniego jej właściciela.
Kolejno, zdaniem spółki w celu sprawdzenia czy dana nieruchomość nadaje się ze względów technicznych do prowadzenia działalności gospodarczej czy też nie, należy wziąć pod uwagę aktualny stan zagospodarowania nieruchomości, możliwość prowadzenia działalności na nieruchomości, stan prawny nieruchomości, możliwość dojazdu do nieruchomości. Gdy ze względów technicznych podatnik nie prowadzi działalności na danej nieruchomości, podlega ona opodatkowaniu wg stawek niższych, właściwych dla tzw. pozostałych nieruchomości.
Odnosząc się w dalszej części do naruszenia przez organ podatkowy przepisów postępowania, skarżąca spółka stwierdziła, że organ podatkowy nie przeprowadził niezbędnych czynności dowodowych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Pomimo wnoszonych przez spółkę uwag, Prezydent Miasta nie uwzględnił, że zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie pomiędzy skarżącą spółką a dzierżawcą nieruchomości przy ul. Sz., mógł on dokonywać za zgodą właściciela nieruchomości zarówno budowy jak i rozbiórki budynków i budowli znajdujących się na terenie nieruchomości. Nieruchomość przy ul. Sz. została zakupiona w 2009 r., a przynależne do niej budynki w przeważającej większości były niezdatne do użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Część z budynków została wyremontowana, a pozostałe – ze względów bezpieczeństwa czy też ekonomicznych – rozebrane. Skarżąca spółka wskazała remont czy modernizacja nie były opłacalne lub w ogóle możliwe.
W kontekście powyższego, skarżąca spółka stwierdziła, że organ podatkowy bezpodstawnie przyjął, że stan nieruchomości z 2012 r. był tożsamy z zastanym w latach ubiegłych, a mianowicie 2009 - 2011.
Dalej spółka podniosła, ze organ podatkowy wydał decyzję w oparciu o informacje pochodzące z Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego o niedokonywaniu w latach 2009-2012 na terenie nieruchomości rozbudowy czy budowy nowych budynków. Tymczasem, część budynków w tym okresie znajdowała się w krytycznym stanie technicznym, tj. bez dachu i stropu, a dowody w tym zakresie posiada obecny najemca nieruchomości, firma B. Spółka zaznaczyła, że organ nie wystąpił o przedłożenie dowodów na tę okoliczność, opierając się wyłącznie na informacjach z Wydziału Urbanistyki. Nie odmawiając mocy dowodowej tym informacjom, spółka jednocześnie wskazała, że wydanie decyzji z pominięciem istotnego dla sprawy materiału dowodowego stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p.
Decyzją z dnia 28 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W pisemnych motywach uzasadnienia organ odwoławczy, podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonaną przez organ pierwszej instancji, nie znajdując tym samym podstaw do kwestionowania wysokości ustalonego przez tenże organ podatku. W konsekwencji organ za bezzasadny uznał zarzut naruszenia przez Prezydenta Miasta prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Podobnie ocenił organ odwoławczy zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 122 i 191 O.p. Zdaniem organu odwoławczego protokół kontroli podatkowej wraz z protokołem obmiaru budynków należących do spółki zawiera wszelkie ustalenia niezbędne do wydania prawidłowej decyzji.
Za pozbawiony podstaw prawnych uznano również zarzut odnoszący się do opodatkowania nieruchomości, gdy chodzi o zdatność wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Uznając w szczególności za chybiony zarzut odnoszący się do względów technicznych, z powodu których przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej, Kolegium podniosło, że w przypadku nieruchomości położonych przy ul. Sz. skarżąca spółka pominęła, że są one przedmiotem dzierżawy. Nie sposób zatem mówić, że nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
Odnosząc się do nieruchomości położonych przy ul. Sz. i O., Kolegium przypomniało, że pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Kolegium za niedopuszczalną uznało próbę rozszerzenia pojęcia "względy techniczne" w oparciu o celowość przeprowadzanych prac remontowych i innych zabiegów zmierzających do przywrócenia lub spowodowania, aby budynek mógł zostać bez przeszkód wykorzystywany dla potrzeb działalności spółki, bądź dzierżawcy. Jak podkreślił organ odwoławczy względy techniczne uniemożliwiające przedsiębiorcy wykorzystywanie danej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej to takie okoliczności faktyczne, które powodują, że dana nieruchomość trwale nie nadaje się do użytku zgodnego z celem prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności.
Zdaniem Kolegium bez znaczenia co do oceny względów technicznych pozostaje operat szacunkowy z dnia 7 marca 2011 r. oraz ocena stanu faktycznego budynku hotelowego przy ul. O. Wprost przeciwnie, zły stan techniczny nieruchomości nie przeczy możliwości ich wykorzystania do prowadzenia działalności gospodarczej. Nieruchomość staje się elementem przedsiębiorstwa lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej lub – biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej – może być wykorzystana wprost na ten cel.
W ocenie Kolegium do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone powinny być również te grunty lub budynki, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika, choćby z przyczyn technicznych, w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy nie powodują, że mogą być one wykorzystywane na ten cel. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. A zatem, w ocenie organu odwoławczego, dla powstania obowiązku podatkowego i określenia prawidłowej stawki podatku wystarczy ustalenie, że nieruchomości są w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.
Kończąc organ zaznaczył, że przy opodatkowywaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to co na tym gruncie w rzeczywistości ma miejsce, albo w jakim charakterze jest on wykorzystywany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. spółka z o.o. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 120 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną interpretację;
- art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej wysokość podatku w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i niekompletny materiał dowodowy.
Argumentując przedmiotową skargę spółka w pierwszej kolejności odniosła się do zarzutu naruszenia art. 120 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzając, że organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez uznanie, że względy techniczne, o których mowa w tym przepisie, muszą mieć nie tylko charakter trwały, ale również nieodwracalny.
Przywołując interpretację "względów technicznych" dokonaną przez sądy administracyjne, spółka stwierdziła, że awaria instalacji centralnego ogrzewania i konieczność jej całkowitej wymiany, bardzo zły stan techniczny pokrycia dachowego – nieszczelność pokrycia, orynnowania i obróbek blacharskich, bardzo zły stan techniczny balkonów, podciekanie od drzwi balkonowych do pokoi wody opadowej, konieczność wymiany posadzek wraz z izolacją przeciwwilgociową i termiczną, miejscowe pęknięcia i zawilgocenia ścian zewnętrznych, stan techniczny zagrażający zdrowiu i życiu ludzkiemu, stanowią okoliczności będące trwałymi i obiektywnymi względami technicznymi uniemożliwiającymi wykorzystanie nieruchomości przy ul. O. w prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. W ocenie spółki okoliczności przez nią wskazane nie są nieodwracalne, ale mają charakter trwały, albowiem przywrócenie używalności nabytej w tak krytycznym stanie technicznym nieruchomości, wymagać będzie podjęcia kosztownych i długotrwałych prac remontowych.
Skarżąca spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organów podatkowych, że skarżący jako nabywca nieruchomości, musiał mieć świadomość, w jakim stanie technicznym znajduje się przedmiotowa nieruchomość, w związku z czym względy techniczne nie mogą stanowić przesłanek zastosowania niższych stawek podatku. W ocenie spółki zakwestionowane przez nią stanowisko organów sugeruje, że spółka miała realny wpływ na kształtowany jeszcze przed nabyciem nieruchomości stan techniczny, względy techniczne wskazane w opinii biegłego były zależne od woli nabywcy. Spółka przypomniała, że zastany stan nieruchomości jest wynikiem zaniedbań poprzedniego właściciela, a jej obecny nabywca nigdy nie miał wpływu na powstałe w wyniku tych zaniedbań względy techniczne. Spółka uznała, że stan nieruchomości powstał niezależnie od woli spółki, a z samej możliwości jego naprawienia i to po przeprowadzeniu kosztownych i długotrwałych prac remontowych, nie można wywodzić uprawienia organów podatkowych do nałożenia podatku od nieruchomości, wyliczonego według najwyższych stawek.
W dalszej części spółka powieliła argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji Prezydenta Miasta. Stwierdziła, że wbrew ustaleniom organu odwoławczego, nie przywołuje przesłanek technologicznych, ekonomicznych czy też finansowych, nie mieszczących się w pojęciu "względów technicznych". Nie sposób bowiem uznać – w ocenie spółki – za takie, wskazane w opinii rzeczoznawcy majątkowego okoliczności wskazujące m.in. na awarię centralnego ogrzewania, bardzo zły stan techniczny pokrycia dachowego.
Zdaniem spółki, Kolegium wykazało się błędnym rozumieniem uzasadnienia przytoczonego w odwołaniu od decyzji organu podatkowego, o czym świadczy zarzut rozszerzenia pojęcia względów technicznych w oparciu o celowość przeprowadzanych prac remontowych. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, spółka w swoim odwołaniu nie powoływała jako argumentu w sprawie "celowości" działań, które należałoby podjąć w celu przywrócenia lub spowodowania, aby budynek mógł zostać bez przeszkód wykorzystany dla potrzeb działalności spółki. Spółka wskazała, że jedynie podnosiła, iż przedmiotowa nieruchomość, ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności, a stwierdzone w opinii rzeczoznawcy przeszkody techniczne nie wynikają z przyczyn subiektywnych, tj. leżących po stronie posiadającego nieruchomość. Obecny stan nieruchomości przy ul. O., zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, co jest wynikiem zaniedbania poprzedniego jej właściciela.
Niezrozumiałe dla spółki są wywody organu odwoławczego odnośnie nieruchomości położonych przy ul. Sz. i pominięciu przez spółkę faktu, że są one przedmiotem dzierżawy. Spółka odnosząc się do powyższej kwestii stwierdziła, że na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała wykorzystywania nieruchomości przy ul. Sz. do prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka poddała w wątpliwość prawidłowość wyliczenia wysokości podatku, która nie uwzględnia istotnych różnic stanu nieruchomości w poszczególnych latach 2010-2012. W ocenie skarżącej spółki organy podatkowe nieprecyzyjnie wyjaśniły stan faktyczny i przerzuciły w tym zakresie ciężar dowodowy na podatnika.
Zdaniem strony skarżącej Prezydent Miasta nie uwzględnił, że zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie pomiędzy spółką a dzierżącą nieruchomości przy ul. Sz. mógł on dokonywać za zgodą właściciela nieruchomości zarówno budowy, jak i rozbiórki budynków i budowli znajdujących się na terenie nieruchomości. Spółka wskazał, że nieruchomość zakupiono w 2009 r., a przynależne do niej budynki w przeważającej większości były niezdatne do użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Część z budynków została wyremontowana, a pozostałe – ze względów bezpieczeństwa bądź ekonomicznych – rozebrane.
Skarżąca spółka podkreśliła, że zarzut dokonania błędnej interpretacji przesłanki względów technicznych obejmuje wyłącznie nieruchomości usytuowane przy ul. O.
Odnosząc się do twierdzenia Kolegium, że do nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zaliczone powinny być również te grunty, które przejściowo nie są wykorzystywane przez podatnika, choćby z przyczyn technicznych, w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale ich cechy powodują, że mogą być wykorzystywane na ten cel, spółka stwierdziła, że organ nie wskazał, na czym ma polegać "przejściowy" charakter niewykorzystania nieruchomości w działalności gospodarczej. Bez wyjaśnienia – w ocenie skarżącej spółki – pozostawiono również "cechy", które powodują, że nieruchomość nie może być wykorzystywana na ten cel.
Spółka stwierdziła, że w świetle stwierdzonego w opinii rzeczoznawcy majątkowego realnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego spowodowanego złym stanem technicznym nieruchomości przy ul. O., rozważania Kolegium na temat przejściowego charakteru wad technicznych i bliżej niesprecyzowanych cechach, które zdaniem organu, miałyby powodować, że nieruchomość ta może, wbrew opinii biegłego, być wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej, wydają się być nieuprawnione.
Co się zaś tyczy zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. spółka stwierdziła, że zarzut ten odnosi się do nieruchomości przy ul. Sz., w odniesieniu do której Prezydent Miasta bezpodstawnie przyjął, że stan tej nieruchomości z 2012 r. był tożsamy z zastany w latach ubiegłych, tj. w roku 2010 i 2011.
Strona skarżąca przypomniała podnoszony w odwołaniu z dnia 15 marca 2013 r. zarzut, że prezydent nie uwzględnił tego, że zgodnie z ustaleniami zawartymi w umowie pomiędzy spółką a dzierżawcą nieruchomości przy ul. Sz., mógł on dokonywać za zgodą właściciela nieruchomości zarówno budowy jak i rozbiórki budynków i budowli znajdujących się na terenie nieruchomości. Przypomniała również, że w odwołaniu tym wyjaśniono, iż nieruchomości przy ul. Sz. zakupiono w 2009 r., a przynależne do nich budynki w przeważającej większości były niezdatne do użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Część z budynków została wyremontowana, a pozostałe – ze względów bezpieczeństwa bądź ekonomicznych – rozebrane.
Spółka ponownie wskazała, że organ wydał decyzję w oparciu o informacje pochodzące z Wydziału Urbanistyki UM o niedokonywaniu w latach 2009-2012 na terenie przedmiotowych nieruchomości rozbudowy lub budowy nowych budynków. Tymczasem, jak wskazała spółka, część budynków w tym okresie znajdowała się w krytycznym stanie technicznym, tj. bez dachu i stropu, a dowody w tym zakresie posiada obecny najemca nieruchomości, firma B., a organ nie wystąpił o przedłożenie dowodów na tę okoliczność. Wydanie decyzji z pominięciem istotnego dla sprawy materiału dowodowego stanowi – zdaniem skarżącej – pogwałcenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p.
Skarżąca spółka stwierdziła nadto, że twierdzenie kolegium, że fakt zawarcia umowy dzierżawy miałby z jakiś względów zwalniać z obowiązku wykazania okoliczności dotyczących zastosowania prawidłowej stawki podatku jest sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej, ponieważ sugeruje ono, że to na stronie postępowania podatkowego ciąży obowiązek udowodnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych spółka stwierdziła, że to na organie podatkowym prowadzącym postępowania podatkowe ciąży obowiązek wykazania wszelkimi środkami dowodowymi, że nie zachodzi w sprawie przesłanka wyjątkowa względów technicznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga A. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a.").
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Na wstępie przedmiotowych rozważań wskazać należy, że wyłączenie przedmiotu opodatkowania z kategorii związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym opodatkowanie według preferencyjnych zasad następuje w sytuacji, gdy przedmiot ten, ze względów technicznych, nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności. Okoliczność ta musi zostać indywidualnie zbadana i wykazana w postępowaniu podatkowym przy uwzględnieniu stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Wyłączenie ze względów technicznych może być dowodzone wszelkimi środkami dowodowymi, do których należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego jak i opinie specjalistów (biegłych) zakresu budownictwa z tym, że nie są to środki dowodowe wyłącznie właściwe. W postępowaniu ma zastosowanie zasada wyrażona w art. 180 § 1 O.p., w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne prawem (wyrok NSA z 7 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1228/08, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Z kolei art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. stanowi, że wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, (z wyjątkiem budynków mieszkalnych i zajętych pod nie gruntów oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.
Grunt, budynek i budowla są traktowane jako związane z działalnością gospodarczą, chyba że nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Pojęcie to nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organu, że pod tym pojęciem rozumieć należy obiektywne stany faktyczne, w których nieruchomość, budynek, budowla nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest przesądzające, czy zaistnieje on z przyczyn leżących po stronie podatnika, bo formy działalności gospodarczej czy prawidła techniki mogą spowodować niemożliwość wykorzystywania danego składnika majątku do prowadzenia działalności. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć również charakter obiektywny. Pojęciem tym nie są objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, zamierzonego działania przedsiębiorcy, który z różnych względów, innych niż techniczne, zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości pozostającej nadal w jego posiadaniu lub też nigdy (od chwili nabycia) ich nie wykorzystywał w swojej działalności. Dość konsekwentnie sądy akceptują to, że aby w ogóle można rozważać wystąpienie względów technicznych, muszą mieć one charakter trwały.
W kontekście powyższego Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd WSA w Krakowie, który w wyroku z dnia 21 grudnia 2006 r. (sygn. akt I SA/Kr 1521/05, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) stwierdził, że "W żadnym wypadku brak jest postaw do rozciągania wyłączenia w oparciu o stosowane u podatnika metody technologiczne, okresowo uniemożliwiające korzystanie z pewnych nieruchomości w prowadzonej działalności". Można tu mówić o już utrwalonej linii orzeczniczej. Jej podsumowania dokonał NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. (sygn. akt II FSK 1354/07, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), stwierdzając: "Wykładnia użytego w omawianym przepisie wyrażenia "nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności ze względów technicznych" prowadzi do wniosku, iż oznacza ona obiektywne przeszkody sprawiające, że przedmioty opodatkowania nie są i trwale nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. [...] Tym samym, przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub jej części służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą (zob. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 41/13, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.; wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r., sygn. akt III SA 108/94, Monitor Podatkowy 1995/4/114; wyrok NSA z dnia 3 grudnia 1992 r., sygn. akt SA/Kr 1020/92, Serwis Podatkowy 1999/10; także wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1997 r., sygn. akt SA/Po 3225/95, niepubl.). Poglądy te wyrażono także w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Lu 59/04, POP 2005/3; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Bk 95/06, LEX nr 192872; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I Sa/Wr 1404/2006, niepubl.; wyrok WSA w Lublinie z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 83/08, LEX nr 393305) [...]". Ta linia kontynuowana jest w kolejnych orzeczeniach, np. wyroku NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II FSK 2129/09, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
A zatem wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i niezależnie od woli podatnika. Chodzi zatem o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy, uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem prowadzonej działalności. Względy techniczne nie mogą być utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i podejmowanymi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzjami o remontach, modernizacjach, adaptacjach. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności (por. wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również stanowisko, że brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania (gruntu) do prowadzenia działalności gospodarczej, powinien mieć charakter trwały. "Względy techniczne" przy tym powinny dotyczyć przedmiotu opodatkowania, czyli gruntu, a nie innych przyczyn, leżących po stronie podatnika. Wyłącznie gruntów z prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych nie nastąpi, gdy prowadzenie tej działalności jest niemożliwe ze względów technologicznych, czy też ekonomicznych leżących po stronie przedsiębiorcy (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 516/10, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W zakresie rozumienia pojęcia "względy techniczne" w odniesieniu do gruntów wypowiedział się Bogumił Pahl w glosie do wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013 r. w sprawie I SA/Gd 337/13 (B.Pahl, Glosa do wyroku WSA z dnia 5 czerwca 2013 r., I SA/Gd 337/13, LEX/El. 2013). Autor ten stwierdził posługując się słownikową definicją "względów technicznych", że przez "względy techniczne" uniemożliwiające wykorzystanie danego przedmiotu należałoby rozumieć techniczną niemożliwość korzystania z niego, a zatem niemożliwość dotyczącą spraw związanych ze sposobem wykonania (istotą) przedmiotu opodatkowania. Zdaniem Bogumiła Pahla potoczne rozumienie "względów technicznych" wydaje się zawodne, w odniesieniu do gruntów. O przyczynach związanych ze "sposobem wykonania" przedmiotu opodatkowania można byłoby bowiem mówić w przypadku budynków i budowli, nie zaś gruntów. Także w innych aktach prawnych próżno szukać regulacji, które wskazałyby przynajmniej sposób (kierunki) rozumienia tego zwrotu. Z całą pewnością nie znajdzie tu zastosowania ustawa Prawo budowlane, która może być jedynie pomocna w ustaleniu istnienia "względów technicznych" w zakresie obiektów budowlanych.
Sąd orzekający zgadza się z B. Pahlem, że jeżeli ani wykładnia językowa, ani wykładnia systemowa nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, należy odnieść się do reguł wykładni celowościowej. B. Pahl zastanawiał się co skłoniło ustawodawcę do tego, by wyłączyć z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przedmioty opodatkowania, które nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych?
WSA w Gdańsku – w ślad za glosatorem – pragnie przypomnieć, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania. Ustawodawca jednak poprzez różnicowanie stawek podatkowych uzależnia wysokość podatku od sposobu wykorzystania gruntu, budynku i budowli. Najwyższymi stawkami opodatkowane są grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy więc przypuszczać, że ustawodawca uznał, iż skoro przedmiot opodatkowania jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to przynosi mu większe korzyści niż ten, którym włada podmiot nieprowadzący takiej działalności. Jeżeli więc prawodawca opodatkowuje niższymi stawkami podatku od nieruchomości grunty, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to najwyraźniej zakłada, że istnieją takie przeszkody (techniczne), niezależne od woli podatnika, które powodują, iż grunt w ogóle staje się nieprzydatny dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Innymi słowy – wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze.
Względy techniczne dotyczą więc jedynie możliwości wykorzystywania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną, niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Stanowią, że pod względem technicznym dany przedmiot nie nadaje się do użytku w prowadzonym przedsiębiorstwie, gdyż nie spełnia określonych wymogów technicznych niezbędnych do jego wykorzystania w celach gospodarczych. Przesłankę "względów technicznych" trzeba traktować jako wyjątek od regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., powinna więc być interpretowana ściśle, a nie rozszerzająco.
Zwrócić należy uwagę, że istotne znaczenie przy definiowaniu terminu "względy techniczne" ma użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sformułowanie "nie są i nie mogą być" wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Ustawodawca wskazuje jednoznacznie na ich trwałych charakter. Przyczyny krótkotrwałe, okresowe, przemijające nie mają więc żadnego znaczenia w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorcy.
Przedstawione rozważania co do pojęcia względów technicznych wskazują, że ich zaistnienie w odniesieniu do gruntów jest sytuacją, która w praktyce może bardzo rzadko wystąpić, co wynika z faktu że grunty nie mają charakteru "technicznego" Co najwyżej o względach technicznych gruntu można byłoby mówić, w sytuacji gdy np. grunt był skażony chemiczne, radioaktywnie czy też bakteriologicznie.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że sformułowany w skardze zarzut dotyczył dokonanych przez organ drugiej instancji błędnych ustaleń faktycznych, co skutkowało przyjęciem przez ten organ ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem, a tym samym wydaniem decyzji naruszającej prawo materialne z obrazą przepisów postępowania.
Analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do odmiennego wniosku. Postępowanie w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi zasadami regulującymi jego przebieg. Z treści uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że przedmiotem analizy były wszystkie zgromadzone dowody, żaden nie został pominięty czy przemilczany, a zaprezentowane wnioski były racjonalne, spójne i stwarzały jednoznaczny obraz sprawy. Organ według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, czyniąc zadość stawianym w tym zakresie wymogom.
Zasada o jakiej mowa w art. 122 O.p., dotycząca obowiązku wyczerpującego zbadania przez organ podatkowy wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego, nie ma charakteru bezwzględnego. Bezwzględne stosowanie tej zasady prowadziłaby do faktycznej niemożności ukończenia jakiegokolwiek postępowania podatkowego z obawy przed pominięciem jakiegoś dowodu, niezależnie od jego wartości dowodowej. Gromadzenie dowodów nie polega bowiem na zbieraniu wszelkich informacji dotyczących zjawisk i zdarzeń.
Organ podatkowy jest zobowiązany do gromadzenia dowodów w takim zakresie, jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011 r., I FSK 180/11, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W orzecznictwie ugruntowany jest jednak pogląd, że nie można na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, jeżeli z ustaleń organu podatkowego wynikają wnioski przeciwne do twierdzeń podatnika (por. wyrok WSA z dnia 7 kwietnia 2004r., sygn. akt III SA 2081/02, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
W piśmiennictwie i orzecznictwie zwraca się uwagę na obowiązek podatnika współdziałania z organem w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, wskazuje się również, że ustalenie niektórych faktów, zwłaszcza tych, o których wie wyłącznie podatnik pozostaje poza zakresem możliwości organu podatkowego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2166/09, dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Zdaniem sądu w niniejszym składzie obowiązki podatnika w tym zakresie nabierają szczególnego znaczenia, jeżeli organ musi skorzystać z danych, znajdujących się wyłącznie w dyspozycji podatnika. I nie ma tu znaczenia podnoszona przez spółkę okoliczność posiadania informacji o nieruchomości przez dzierżawcę, gdyż zdaniem sądu to właściciel powinien mieć pełną wiedzę o swojej nieruchomości, a jeśli jak w sprawie niniejszej twierdzi skarżąca spółka, wiedzy tej nie ma, to okoliczność ta obciąża stronę, jak również na stronie spoczywa obowiązek uzyskania stosownych informacji od podmiotu podlegającego sui generis zależności od strony, tj. dzierżawcy jego nieruchomości.
W miejscu tym wypada podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r., II FSK 1665/06, LEX nr 471526, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, bowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutu naruszenia art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. należy wskazać, że w toku postępowania organy podatkowe zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli, protokołu obmiaru budynków należących do spółki, danych z ewidencji gruntów i budynków, informacji z Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego oraz wyjaśnień strony postępowania. Organ odwoławczy dokonał oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w art. 191 O.p.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia ww. przepisów postępowania, zaznaczyć wypada, że spółka nie wniosła zastrzeżeń co do pomiarów powierzchni nieruchomości wykonanych przez kontrolera Urzędu Miejskiego, a to właśnie w wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono różnicę pomiędzy stanem faktycznym a wskazywanym w składanych deklaracjach na podatek od nieruchomości DN-1, co w efekcie stało się podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.
Strona skarżąca wskazała, że organ podatkowy wydał decyzję z pominięciem dla sprawy istotnego materiału dowodowego w postaci dokumentacji znajdującej się w posiadaniu firmy B. – najemcy nieruchomości przy ul. Sz., wskazującej na krytyczny stan techniczny części budynków – bez dachu i stropu. Skarżąca spółka podniosła, że organ nie wystąpił o przedłożenie dowodów na tę okoliczność.
Zauważyć wypada, że zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz 6 ust. 9 u.p.o.l. zobowiązanym do przedstawienia stanu faktycznego dotyczącego nieruchomości oraz wszystkich zaistniałych zmian mających wpływ na podstawę opodatkowania jest właściciel – w rozpoznawanej sprawie A. spółka z o.o.
Mając na uwadze poczynione powyżej uwagi, podnieść należy, że to, iż gestorem postępowania podatkowego jest organ podatkowy nie zwalania strony z jej czynnego udziału w tymże postępowaniu poprzez dostarczanie dowodów, z których wywodzi dla siebie pozytywne skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie niewątpliwym jest, że skarżąca spółka aktywnie uczestniczyła w postępowaniu podatkowym przed organami obu instancji, jednakowoż nie przedstawiła – jej zdaniem korzystnego dla niej dowodu – przerzucając w tym zakresie odpowiedzialność za pozyskanie owego dowodu na organ podatkowy.
Zdaniem Sądu, to, że spółka sama nie przedstawiła dowodu nie oznacza automatycznie, że organ podatkowy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie naruszył art. 122 O.p. Niewątpliwie bowiem SKO wydając zaskarżoną decyzję oparł się na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w roku postępowania, w tym także na dokumentacji dostarczonej przez stronę skarżącą, np. ocena stanu technicznego budynku hotelowego sporządzona przez Z.R.
Strona skarżąca stwierdziła, że organ podatkowy bezpodstawnie przyjął, iż stan nieruchomości przy ul. Sz. z 2012 r. był tożsamy z zastanym w latach ubiegłych, co w efekcie skutkowało naruszeniem art. 122 O.p. w zw. z art. 191 O.p. Z takim stwierdzeniem nie sposób się zgodzić.
Jak wynika bowiem z analizy akt sprawy, do określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. przyjęto stan faktyczny stwierdzony w protokole kontroli, ponieważ z informacji z Wydziału Urbanistyki UM wynikało, że oprócz rozbiórki budynków socjalnych z dnia 4 maja 2010 r. – na co wskazywała sama strona skarżąca w przedmiotowej skardze – dokonanej przez firmę B. (dzierżawcę działek) w latach 2009-2012 nie dokonywano na terenie tych budynków żadnych prac budowlanych, które zwiększyłyby powierzchnię użytkową budynków. Prace rozbiórkowe zostały zakończone w dniu 28 maja 2012 r., a więc przed przeprowadzeniem kontroli podatkowej. Odnosząc się do wyżej wskazanego zarzutu, wskazać należy, że składane w latach 2009-2012 deklaracje podatkowe nie zawierają żadnej informacji o wyłączeniu z opodatkowania budynków położonych przy ul. Sz. ze względu na stan techniczny. Jeżeli rzeczywiście stan taki by zaistniał, to należałoby przedłożyć organowi podatkowemu właściwe dowody oraz zmienić stawkę podatkową, a nie pomniejszać podstawę opodatkowania.
Jak podkreśliła spółka zgodnie z ustaleniami zawartymi pomiędzy spółką i dzierżawcą nieruchomości przy ul. Sz., mianowicie firmą B., mógł on dokonywać za zgodą właściciela nieruchomości zarówno budowy jak i rozbiórki budynków i budowli znajdujących się na terenie nieruchomości. Jak wskazała skarżąca spółka przynależne do nieruchomości przy ul. Sz. budynki w przeważającej większości były niezdatne do użytkowania ze względu na zły stan techniczny. Część z budynków została wyremontowana, a pozostałe – ze względów bezpieczeństwa bądź ekonomicznych – rozebrane.
WSA w Gdańsku podziela stanowisko organu podatkowego, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że wykonanie remontu budynku nie jest spełnieniem warunku względów technicznych. Sąd wypowiadając się obszernie w tej kwestii powyżej, jeszcze raz pragnie podkreślić, że względy techniczne to takie, które sprawiają, że ze swej natury nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności zarówno teraz, jak i w przyszłości. Nie można zatem – jak zasadnie zauważył organ – do takich zaliczyć względów ekonomicznych, finansowych czy tez modernizacji budynku. Konieczność przeprowadzenia remontu nieruchomości w celu doprowadzenia jej stanu technicznego dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, nie może być traktowana jako dowód na brak możliwości wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.
W sytuacji, gdy spółka nie podała, będąc wezwaną, dokładnych powierzchni ewentualnie wybudowanych oraz wyburzonych budynków, a także braku informacji o dokładnych terminach, w których te zmiany następowały, zasadnie organy przyjęły do określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. powierzchnie wynikające z protokołu kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2012 r.
W kontekście wyżej poczynionych rozważań w zakresie interpretacji pojęcia "względów technicznych", jako bezzasadny jawi się również zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Analizując powyższy zarzut wskazać wypada, że nieruchomość położona przy ul. O. została zakupiona przez spółkę w drodze przetargu. Stan budynku hotelu w momencie zakupu był znany podatnikowi. Przedstawiona przez spółkę ocena stanu technicznego dokonana przez Z.R. wskazuje na konieczność wykonania remontu budynku, ponieważ w obecnym stanie technicznym obiekt nie nadaje się do użytkowania. Sąd orzekający zgadza się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że uszkodzenia instalacji centralnego ogrzewania, zawilgocenie ścian i podciekanie podłóg nie stanowią usterek trwałych i nieodwracalnych, rzutujących na konstrukcję budynku. Taki stan budynku, który ulegnie poprawie w wyniku podjęcia odpowiednich decyzji finansowych umożliwiających jego remont, nie stanowi o wyłączeniu z działalności gospodarczej danego obiektu ze względów technicznych. Także podnoszony przez autora skargi argument dotyczący uszkodzenia nawierzchni parkingu nie daje podstaw do uwzględnienia, zważywszy, że zebrany materiał wskazuje na fakt używania parkingu zgodnie z jego przeznaczeniem. Podkreślić należy, że to, iż skarżący nie wykonuje prac remontowych – jak sam wskazał kosztownych i długotrwałych – nie przesądza o tym, że nabył uprawnienie do opodatkowania nieruchomości według preferencyjnej stawki z uwagi na "względy techniczne", z którymi mielibyśmy do czynienia gdyby przedmiot opodatkowania nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność o innych charakterze. W rozpoznawanej zaś sprawie sama strona skarżąca wskazała, odnosząc się do nieruchomości przy ul. O., okoliczności przez nią wskazane nie są nieodwracalne, ale mają charakter trwały, albowiem przywrócenie używalności nabytej w tak krytycznym stanie technicznym nieruchomości, wymagać będzie podjęcia kosztownych i długotrwałych prac remontowych. Tymczasem, aby skorzystać z obniżonej stawki podatku koniecznym jest aby warunki techniczne były nieodwracalne i trwałe.
Reasumując przedmiotowe rozważania w ocenie WSA organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, dokonując subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod właściwe normy prawne. Ocena zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak również decyzji organu podatkowego pierwszej instancji nie dała sądowi podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestionowane decyzje znajdują bowiem podstawy w obowiązującym prawie, zaś ich wydanie poprzedzone zostało postępowaniem przeprowadzonym bez uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło