III SA/Lu 41/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy M. P. z dnia [...] 2013 r. o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania Wójta z powodu nieudzielania absolutorium postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżoną do sądu uchwałą Nr [...] z dnia [...] 2013 r. Rada Gminy M. P. postanowiła o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania Wójta z powodu nieudzielania absolutorium. Z treści § 1 uchwały wynika, że referendum miało dotyczyć odwołania M. K. z funkcji Wójta Gminy M. P.i przed upływem kadencji z powodu nieudzielania absolutorium z tytułu wykonania budżetu Gminy za rok 2012. Skargę na powyższą uchwałę wniósł M. K., zarzucając naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o referendum lokalnym. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. P. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Powołując się na poglądy wyrażane w literaturze przedmiotu Rada podniosła, że w sprawie nie została spełniona przesłanka istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Uchwała o przeprowadzeniu referendum z inicjatywy organu stanowiącego wskazuje jedynie na zamiar doprowadzenia do podjęcia przez mieszkańców określonego rozstrzygnięcia i przez to bezpośrednio sfery indywidualnych uprawnień lub obowiązków podmiotów prawa nie narusza, a nawet nie dotyczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Podstawą prawną zaskarżonej uchwały był art. 28a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm.; dalej jako: u.s.g.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium, podjęta po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przed zakończeniem kadencji, jest równoznaczna z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta. Przed podjęciem uchwały w sprawie udzielenia wójtowi absolutorium rada gminy zapoznaje się z wnioskiem i opinią komisji rewizyjnej. Dalsze ustępy cytowanego artykułu regulują zagadnienia proceduralne podejmowania uchwały. Z kolei stosownie do art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 706) uchwałę rady gminy o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przewodniczący rady gminy przekazuje komisarzowi wyborczemu. Komisarz wyborczy wydaje postanowienie o przeprowadzeniu referendum w ciągu 14 dni po upływie terminu do stwierdzenia nieważności uchwały przez wojewodę w trybie art. 91 ustawy, o której mowa w art. 6 pkt 1, albo w ciągu 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia o oddaleniu lub odrzuceniu przez sąd administracyjny skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody unieważniające uchwałę, o którym mowa w ust. 3 (art. 24a ust. 2). W badanej sprawie skargę do sądu wniósł M. K. – Wójt Gminy M. P., będący z jednej strony piastunem organu wykonawczego Gminy, z drugiej strony osobą, której odwołania referendum miałoby dotyczyć. Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Podstawowym warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy jest wykazanie przez skarżącego, że uchwała narusza jego własny, indywidualny interes prawny. Wymaga to wykazania bezpośredniego wpływu kwestionowanej uchwały na sferę prawną skarżącego, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W przypadku uchwały o nieudzieleniu absolutorium wójtowi gminy, równoznacznej z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta konieczne byłoby wykazanie, że istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między tą uchwałą a sytuacją prawną konkretnej osoby pełniącej funkcję wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Związek ten musi istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego – uprawnień. Naruszenie tego interesu prawnego powinno być przy tym realne, a więc nie przewidywalne w przyszłości, lecz rzeczywiście i aktualnie istniejące (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 206/09). Podjęcie przez radę gminy inicjatywy przeprowadzenia referendum powoduje wszczęcie określonej procedury, której ostateczny wynik zależy od wyborców. W ocenie sądu, mając na uwadze, że w obecnym stanie prawnym, wójta (burmistrza, prezydenta) odwołują bezpośrednio wyborcy w drodze referendum gminnego, nie można uznać, że podjęcie przez radę miasta uchwały o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania burmistrza wpływa w sposób bezpośredni na sferę prawną osoby pełniącej tę funkcję. Zaskarżona uchwała nie doprowadza w istocie do zmiany zakresu praw lub obowiązków osoby pełniącej funkcję burmistrza. Zmierza ona jedynie do poddania osoby pełniącej funkcję organu wykonawczego gminy ocenie dokonywanej przez członków wspólnoty gminnej w drodze głosowania w referendum i obliguje komisarza wyborczego do wydania w określonym trybie postanowienia o przeprowadzeniu referendum. Brak woli osoby pełniącej funkcję burmistrza do poddania się ocenie wyborców w ramach referendum może być postrzegany jedynie jako interes faktyczny, a nie jako interes prawny, warunkujący dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Podobne poglądy, wskazujące na brak interesu prawnego osoby piastującej funkcje organu wykonawczego gminy do zaskarżenia uchwały o nieudzielaniu absolutorium i o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania tego organu były już wyrażane nie tylko w przywoływanym przez organ piśmiennictwie, ale także w orzecznictwie (por. postanowienie WSA w Gdańsku z 16.10.2013 r., III SA/Gd 799/13; postanowienie WSA w Szczecinie z 7.11.2011 r., I SA/Sz 1147/13; postanowienie WSA w Lublinie z dnia 20.11.2013 r., III SA/Lu 793/13; postanowienie WSA w Gliwicach z 13.12.2013 r., IV SA/Gl 1215/13). W konsekwencji należy uznać, że M. K. nie miał interesu prawnego koniecznego do skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy w przedmiocie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania go ze stanowiska Wójta Gminy M. P. W związku z tym skargę należy uznać za niedopuszczalną, co oznacza konieczność jej odrzucenia przez sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).