VII SA/Wa 2087/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-18

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że podmiot wnoszący odwołanie nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca spółka nie jest stroną postępowania. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, a także nie zbadał możliwości spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora, co jest kluczowe dla ustalenia kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że spółka (...) Sp. z o.o. nie jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego. WSA uwzględnił skargę, uchylając decyzję GINB.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014r. sprawy ze skargi (...) w (...) Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2013 r. znak (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego (...) w (...) Sp. z o.o. w (...) kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga (...) w (...)(...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) znak; (...) z dnia (...) lipca 2013 r., który na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania (...) siedzibą w (...) od decyzji Wojewody (...) z dnia (...).05.2013r., Nr (...), znak: (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w (...) pozwolenia na budowę zabezpieczenia ruchu manewrowego żeglugi śródlądowej w obszarze basenu portowego przy pochylni kładki dla pieszych na drodze krajowej nr (...) nad ul. (...) na działkach nr ew. (...),(...) w miejscowości (...), umarzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia (...).05.2013r., Nr (...), znak: (...), Wojewoda (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w (...) pozwolenia na budowę zabezpieczenia ruchu manewrowego żeglugi śródlądowej w obszarze basenu portowego przy pochylni kładki dla pieszych na drodze krajowej nr (...) nad ul. (...) na działkach nr ew. (...),(...)w miejscowości (...). Rozpoznając odwołanie od tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż stosownie do dyspozycji art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 02.06.1998r., sygn. akt IV SA 2164/97). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5.12.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). Jak zauważył WSA w Warszawie, w wyroku z dnia 09.11.2007r. (sygn. akt VII SA/Wa 550/07) podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Zgodnie natomiast z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r., Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), stronami w sprawach pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt. 20 Prawa budowlanego, jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w nim podmiotów. Warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie, że w dacie wystąpienia z wnioskiem przez ten podmiot planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 24.04.2009r., sygn. akt II OSK 626/08; wyrok NSA z dnia 04.02.2005r., sygn. akt OSK 1563/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 02.12.2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1216/09). Ponadto, znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, że przez to oddziaływanie naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy technic2:no - budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21,05.2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1223/07, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28.10.2008r., sygn. akt II SA/Lu 562/08, por wyrok WSA w Warszawie z dnia 17.01.2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/07). W rozpatrywanej sprawie, odwołujący się (...) w (...) zostało uznane za stronę postępowania przez organ I instancji. Jednak obowiązkiem organu odwoławczego jest weryfikacja kręgu stron postępowania. Z treści aktu notarialnego Repertorium A Nr (...) z dnia (...).10.2000r., wynika, że (...) nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej nr ew. (...) położonej w (...) przy ul. (...), na której znajdują się budynki i urządzenia wchodzące w skład (...). Z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Wojewody (...) z dnia (...).05.2013r., Nr (...), znak: (...) (projekt zagospodarowania terenu - rys. Nr (...) konstrukcja osłony - rys. nr (...)), wynika, że inwestycją objęte są działki nr ew. (...) i (...), z którymi sąsiaduje działka nr ew. (...). Z projektu zagospodarowania terenu wynika także, że obszar zabezpieczenia ruchu manewrowego zaplanowano w odległości ponad 13 m od granicy działki nr ew. (...). Obszar inwestycji zgodnie z projektem budowlanym został ograniczony do obszaru o długości ok. 48 m wzdłuż drogi krajowej nr (...) (ul. (...)), bezpośrednio przy kładce dla pieszych także usytuowanej wzdłuż drogi krajowej nr (...) (obszar oddziaływania projektu oznaczony na projekcie zagospodarowania terenu przerywaną linią w kolorze fioletowym). Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 145, z późn. zm.), organem właściwym w sprawach gospodarowania wodami jest m. in. dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej - jako organ administracji rządowej niezespolonej. Sporna inwestycja znajduje się w obszarze Kanału (...), którego zarządcą na podstawie przepisu § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2006r. w sprawie przebiegu granic obszarów dorzeczy i regionów wodnych (Dz. U. z 2006r., nr 126, poz. 878, z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 3 Prawa wodnego jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w (...). RGZW w (...) działając w imieniu Skarbu Państwa zawarł z inwestorem stosowne porozumienie na mocy którego jako zarządca udzielił zgody na wykonanie spornej inwestycji. W związku z powyższym jeśli (...) na mocy ewentualnych umów lub porozumień zawartych z RGZW w (...), posiada prawo do korzystania w wód rzeki (...) i Kanału (...), nie jest to równoznaczne z posiadaniem przymiotu strony w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że nieruchomości, których użytkownikiem wieczystym jest (...), nie znajdują się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji. Skoro zatem odwołujące się (...) nie jest stroną przedmiotowego postępowania, to należy umorzyć postępowanie odwoławcze. Skargę na tę decyzję złożyło (...) w (...) Sp. z o.o. zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 28 i 138 §1 pkt 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę uznania spółki (...) w (...) Sp. z o.o. za stronę postępowania i w konsekwencji bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego. Podnosząc ten zarzut wnoszono o: 1. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do merytorycznego załatwienia odwołania od decyzji Wojewody (...) Nr (...) z dnia (...).05.2013 r., zatwierdzającej projekt budowy i udzielającej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w (...) pozwolenia na budowę zabezpieczenia ruchu manewrowego żeglugi śródlądowej w obszarze basenu portowego przy pochylni kładki dla pieszych na drodze krajowej Nr. (...) w (...), ul. (...). 2. Nakazanie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego usunąć niezwłocznie zagrożenie w ruchu lądowym i wodnym, które zostało spowodowane bezprawnym działaniem organów administracji zezwalających na budowę kładki nad obszarem basenu portowego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i pozostałych podstawowych aktów normatywnych. 3. Zasądzenie od Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) na rzecz Skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej: ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.). W szczególności podstawę uchylenia stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., gdy stwierdzone zostanie inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 20013 r. , którą umorzył postępowanie odwoławcze w związku z odwołaniem wniesionym przez (...) Sp. z o.o. od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) maja 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę zabezpieczenia ruchu manewrowego żeglugi śródlądowej w obszarze basenu portowego przy pochylni kładki dla pieszych na drodze krajowej nr (...) nad ul. (...)w (...). Powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez organ odwoławczy, że składający odwołanie nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wskazanej inwestycji a więc nie może być uznany za stronę postępowania. Kwestię statusu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę reguluje przede wszystkim przepis art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, w myśl którego stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Uzupełnieniem powyższej regulacji jest art. 3 pkt 20 prawa budowlanego, zgodnie z którym obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Należy w tym miejscu zauważyć, że przepis art. 3 pkt 20 prawa budowlanego zawiera otwartą definicję obszaru oddziaływania obiektu. Odsyła bowiem do przepisów odrębnych, którymi są przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Nie może również ujść uwadze, że terminem "obszar oddziaływania obiektu" posłużono się w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Regulacja art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi lex specialis w stosunku do treści art. 28 k.p.a., stanowiącego że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek Istnienie interesu prawnego jest zatem główną kwestią, którą organy powinny przy ocenie statusu strony rozważyć. Kluczowe znaczenie w sprawach o pozwolenie na budowę, dla ustalenia interesu prawnego, ma zawarte w art. 28 ust. 2 prawa budowlanego sformułowanie "obszar oddziaływania obiektu wyznaczany na podstawie przepisów odrębnych". W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, a stanowisko to skład orzekający w sprawie niniejszej w całości podziela, że ustalenie granic tego obszaru następuje każdorazowo na podstawie indywidualnych cech obiektu budowlanego oraz jego przeznaczenia, a więc następuje na potrzeby każdej konkretnej sprawy. Inaczej rzecz ujmując pojęcie obszaru oddziaływania obiektu jest rekonstruowane w każdym odrębnym postępowaniu prowadzonym dla indywidualnych inwestycji (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Po 673/10, wyrok NSA z dnia 4 marca 2010 r., II OSK 490/09, CBOSA). Przepisy nie określają natomiast podmiotu zobowiązanego lub uprawnionego do wyznaczania obszaru oddziaływania inwestycji. Niewątpliwie wstępnych ustaleń w tym zakresie dokonuje projektant, a także inwestor, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego, w którym mowa jest o projektowaniu w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz zapewnieniu poszanowania interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania obiektu. Organ prowadzący postępowanie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie jest jednak związany oceną przekazaną przez inwestora czy projektanta, a ma obowiązek przeprowadzić w tym zakresie własne postępowanie wyjaśniające (vide W. Piątek i inni, "Prawo budowlane...", teza 19 do art. 28 prawa budowlanego). Z kolei przepisami odrębnymi, wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu, są przepisy prawa powszechnie obowiązującego o charakterze materialnym tj. wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W orzecznictwie wskazano, że wobec braku wyraźnego wskazania przez ustawodawcę w art. 3 pkt 20 prawa budowlanego przepisów, na podstawie których dochodzi do wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu budowlanego, przyjąć należy że są to wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy prawa wprowadzające określonego rodzaju ograniczenia czy też utrudnienia w zagospodarowaniu lub w dotychczasowym korzystaniu z tego terenu, w tym także normy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako aktu prawa powszechnie obowiązującego na terenie działania organu, który go wydał (tak w wyroku z dnia 19 marca 2013 r., II SA/Ol 48/13, w wyroku NSA z dnia 14 października 2009 r., II OSK 1596/08, w wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296/10, CBOSA). Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą oraz poglądami doktryny, z którymi skład orzekający się identyfikuje, wyznaczając obszar oddziaływania obiektu organ powinien badać nie tylko usytuowanie budynku w odniesieniu do sąsiednich działek i zachowanie wymaganych prawem odległości (od granicy, od budynków), ale również funkcję, przeznaczenie, formę oraz konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, w szczególności sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Należy zatem każdorazowo dokonać analizy nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych w kontekście indywidualnych cech obiektu budowlanego wyżej wymienionych. Samo zachowanie odległości wymaganych przepisami o warunkach technicznych nie zawsze przesądza o możliwym oddziaływaniu bądź braku oddziaływania inwestycji na otoczenie. Ustalenie obszaru oddziaływania obiektu powinno zawsze następować w szerszym kontekście tj. w kontekście wszystkich przepisów prawa powszechnie obowiązującego wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu określonego terenu. To, że projektowany obiekt zachowuje odległości przewidziane w przepisach technicznych nie zawsze przesądza o tym, że skutki istnienia i funkcjonowania tego obiektu ograniczą się do obszaru nieruchomości, na której będzie realizowany, a nie będą miały negatywnego wpływu na istnienie obiektów na nieruchomościach sąsiednich (vide W. Piątek i inni, "Prawo budowlane...", teza 19 do art. 28 prawa budowlanego). Kluczowe znaczenie dla ustalenia kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę ma właściwe rozumienie terminu "obszar oddziaływania inwestycji wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych". Po pierwsze nie ogranicza on kręgu stron wyłącznie do właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, ale zalicza do tego kręgu również właścicieli działek położonych dalej, pod warunkiem ustalenia oddziaływania inwestycji na te działki (tak też w wyroku NSA z dnia 5 sierpnia 2005 r., OSK 1865/04, CBOSA). Po drugie jest wyznaczany każdorazowo dla konkretnej inwestycji, z uwzględnieniem jej indywidualnych cech, co zapobiega automatyzmowi w ustalaniu kręgu stron postępowania. Po trzecie wymaga, aby nie uzależniać przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, ale nakazuje badać samą możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora. W ocenie Sądu tylko uwzględnione przez organ wszystkie powyższe elementy gwarantują właściwe ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę oraz w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę (gdy wznowienie następuje na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Tylko też przy ich uwzględnieniu zagwarantowana zostanie należyta ochrona interesów stron, a w konsekwencji realizacja zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wyprowadzana z nadrzędnej zasady polskiego porządku prawnego - zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). Jak wynika z powyższego, w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego nie chodzi o to, aby zaistniał negatywny wpływ inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu (nie chodzi zatem o wykazanie naruszenia interesu prawnego), lecz należy badać czy istnieje możliwość wywołania przez ten obiekt szkodliwego oddziaływania na teren otaczający działkę inwestora. Inaczej rzecz ujmując należy stwierdzić, że o ile istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" powinny być uznane za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2011 r., II SA/Bk 496/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2012 r., II SA/Po 1018/11 oraz wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, CBOSA). Status strony postępowania daje danemu podmiotowi gwarancję udziału w tym postępowaniu, dla ochrony jego praw. Między innymi w toku postępowania podmiot ten winien mieć zapewnioną możliwość procesowego wykazania, że planowana inwestycja będzie ograniczać sposób wykonywania przez niego prawa własności, a zatem że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Podawane przez niego argumenty winny zostać ocenione, co może zostać dokonane, gdy zapewniona mu zostanie możliwość uczestniczenia w postępowaniu. Wówczas też będzie mógł poddać ewentualną negatywną dla niego ocenę kontroli instancyjnej. Trafnie ujął tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane oraz czy jego prawa nie zostaną naruszone dopuszczeniem do realizacji inwestycji (vide wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10, z dnia 22 kwietnia 2009 r., II OSK 370/09, CBOSA). Wskazać także należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż wątpliwości na temat legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony należy zawsze rozstrzygać na korzyść podmiotu domagającego się uznania go za stronę. Wymaga tego cel postępowania administracyjnego, którym jest w szczególności zapewnienie ochrony interesów jego stron (vide wyrok NSA z dnia 29 września 2010 r., II OSK 1481/09, CBOSA). W sprawie niniejszej organ odwoławczy dla ustalenia czy skarżącej Spółce przysługiwał status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę przyjęły błędne założenie, że ustalenie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji zostało w sposób wyczerpujący rozstrzygnięte stwierdzeniem organu I instancji ograniczającym obszar oddziaływania do działek nr (...) i (...) oraz stanowiskiem projektanta o obszarze 13 metrów wokół inwestycji. Organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych własnych ustaleń, nie przeprowadził też oceny w/w stanowisk co samo w sobie w świetle przywołanych wcześniej poglądów jest wadą uzasadniającą uchylenie zaskarżonej decyzji. Niemniej istotniejszym w sprawie jest błąd polegający na nie zbadaniu czy zachodzi możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora. Działka skarżącej Spółki nr (...)jest wykorzystywana jako port a na częściach granicznych znajdują się nabrzeża portowe. Do nabrzeży tych przybijają statki żeglugi śródlądowej. Inwestycja została zaprojektowana w obszarze basenu portowego obsługującego port skarżącej Spółki. W związku z tym projektowana inwestycja niewątpliwie ingerująca w ten basen może potencjalnie wpłynąć na zakres żeglugi odbywającej się z tego portu. Ewidentne zawężenie wejścia do tego basenu spowodowane planowaną inwencją może ograniczyć zakres prowadzonej obsługi żeglugi śródlądowej a tym samym wpłynąć na sposób wykorzystywania działki nr (...). Na problem ten wskazywała skarżąca Spółka w toku całego postępowania przed organem I instancji. Mimo to organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie żadnych ustaleń i pomijając stanowisko (...) Sp. z o.o. nie ocenił czy planowana inwestycja obejmująca część basenu portowego może wpłynąć sposób zagospodarowania działki nr (...) wykorzystywanej jako port. W tej sytuacji należy uznać, że dokonana w sprawie niniejszej ocena statusu strony w odniesieniu do skarżącej Spółki nie odpowiada przedstawionym na wstępie wymogom i obarczona jest nieprawidłowościami w postaci naruszenia prawa - art. 7, 77 § 1, 8, 9 i 10 § 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a. i art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Na skutek niniejszego wyroku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z uwzględnieniem powyżej zaprezentowanej oceny prawnej ponownie zweryfikuje obszar oddziaływania planowanej inwestycji. Przy czym będzie miał na względzie, że Sąd nie przesądza o tym czy (...) Sp. z o.o. ma w niniejszym postępowaniu przymiot strony. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji. W punkcie 2. wyroku orzeczono o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 p.p.s.a.). W punkcie 3. wyroku orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło