I SA/Wr 2303/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-02-28

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Dagmara Dominik-Ogińska, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w celu uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki poniesione przed rozpoczęciem działalności gospodarczej na odbycie aplikacji radcowskiej nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ brak jest bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między ich poniesieniem a uzyskiwaniem przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w późniejszym okresie. Wydatki te mają charakter osobisty, związany z podnoszeniem ogólnego poziomu wiedzy prawniczej, a nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną w sprawie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów z planowanej działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego wydatków poniesionych na aplikację radcowską i egzaminy z nią związane. Organ podatkowy uznał te wydatki za osobiste i nieuzasadniające zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Skarżący zaskarżył tę interpretację, argumentując istnienie związku przyczynowo-skutkowego między wydatkami a przyszłymi przychodami oraz zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak zaufania do organów władzy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA - Katarzyna Radom, Sędziowie: sędzia WSA - Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca), sędzia WSA - Marek Olejnik, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2014 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w P.) z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie: podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę 1. Postępowanie podatkowe przed organem podatkowym. 1.1. Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Ministra Finansów (Dyrektora Izby Skarbowej w [...]; dalej: organ podatkowy) wydana na rzecz [...] (dalej: skarżący) z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. 1.2. We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącym zaistniałego stanu faktycznego, skarżący podał, że od dnia [...] r. do dnia [...] r. odbywał aplikację radcowską prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych, której ukończenie stanowiło warunek wzięcia udziału w egzaminie radcowskim. Egzamin radcowski odbył się w dniach [...] 2012 r. i uzyskał z niego wynik pozytywny. Powyższe dało skarżącemu prawo złożenia wniosku o wpis na listę radców prawnych. Dnia [...] 2012 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych podjęła uchwałę o wpisie wnioskodawcy na listę radców prawnych. Wraz ze złożeniem ślubowania w dniu [...] 2012 r. skarżący uzyskał formalnie tytuł zawodowy radcy prawnego i możliwość wykonywania zawodu w formie kancelarii radcy prawnego. Z dniem [...] 2013 r. skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego. W celu uzyskania uprawnień zawodowych radcy prawnego skarżący poniósł wydatki obejmujące: opłatę za udział w egzaminie wstępnym na aplikację radcowską w wysokości 563,00 zł; opłatę za szkolenie za I rok, II rok, III rok oraz półrocze IV roku aplikacji radcowskiej ponoszone w następujących wysokościach: 5104,00 zł - I rok aplikacji, 4466,00 zł - II rok aplikacji, 4851,00zł - III rok aplikacji, 2100,00 zł - IV rok aplikacji; opłatę za egzamin radcowski w wysokości 1125,00 zł; opłatę za wpis na listę radców prawnych w wysokości 900,00 zł. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: czy wydatki poniesione przed rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej w celu uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego, warunkujących w świetle ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) wykonywanie działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z tejże działalności gospodarczej ? Zdaniem skarżącego wydatki poniesione na tak określone podwyższenie kwalifikacji zawodowych spełniają warunki uznania ich za koszty uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 361 ze zm. ; dalej u.p.d.o.f.). Skarżący wywiódł, że charakter odbytej przez niego aplikacji radcowskiej będącej specjalistycznym szkoleniem zawodowym, przygotowującym do wykonywania zawodu radcy prawnego i stanowiącym ustawowy warunek uzyskania uprawnień zawodowych oraz możliwości podjęcia działalności w formie kancelarii radcy prawnego, przemawia za uznaniem tychże wydatków za racjonalne i uzasadnione gospodarczo, których poniesienie nie tylko może przyczynić się do osiągnięcia przychodów z planowanej działalności, ale jest wręcz nieuniknione dla ich osiągnięcia. W żadnym względzie nie można uznać natomiast, aby wydatki te miały charakter osobisty. Aplikacja radcowska stanowi bowiem szkolenie dodatkowe, niebędące typowym etapem edukacji (jak np. studia magisterskie) podnoszącym ogólny poziom wiedzy i wykształcenia. Jej podstawowym celem jest uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego i możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego. Rozpoczynając aplikację radcowską skarżący kierował się powyższymi względami. Podjęte szkolenie i wydatki miały umożliwić mu uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego i podjęcia działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego. W konsekwencji uzyskiwane przychody z tejże działalności pozostają w bezpośrednim związku przyczynowo - skutkowym z poniesionymi wydatkami na uzyskanie uprawnień zawodowych, bez nich bowiem wykonywanie działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego nie byłoby możliwe. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał orzecznictwo sądów administracyjnych oraz interpretację indywidualną prawa podatkowego, wydane w podobnych stanach faktycznych. 1.3. W powołanej na wstępie interpretacji indywidualnej organ podatkowy uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, że w jego ocenie, wydatki przedstawione we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej nie odpowiadają definicji kosztów uzyskania przychodu skonstruowanej w przepisie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Brak jest bowiem związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a przychodem uzyskanym z działalności, zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodu wnioskodawcy. Organ podatkowy wywiódł, że celem jaki był związany z ponoszeniem przedstawionych przez skarżącego wydatków było zdobycie wiedzy i umiejętności przez skarżącego oraz należyte przygotowanie do wykonywania zawodu radcy prawnego. Jednakże, wydatki związane z aplikacją radcowską nie były poniesione w celu uzyskania przychodu. Są to wydatki o charakterze osobistym, związane z podnoszeniem poziomu wiedzy prawniczej i zdobyciem określonych uprawnień. Skoro skarżący ponosił określone we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej wydatki przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej, nie można uznać, że wydatki te poniósł w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów (które jeszcze nie istniało). Z tego powodu przedmiotowe wydatki nie spełniają zatem przesłanek, o których mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Mają one charakter wydatków typowo osobistych, w związku z czym nie można ich uznać za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu powołanego powyżej art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. 1.4. Pismem z dnia [...] r. wezwano organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa. 1.5. W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji indywidualnej. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wskazaną wyżej interpretację indywidualną zarzucono naruszenie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedstawionym stanie faktycznym nie ma podstaw do zaliczania do kosztów uzyskania lub zabezpieczenia przychodów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego uiszczonych opłat za aplikację radcowską w latach [...] 2012 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267; dalej: k.p.a.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej. W ocenie skarżącego, organ podatkowy naruszył dyspozycję przepisu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., ponieważ uznał arbitralnie, z pominięciem dotychczasowej linii interpretacyjnej sądów administracyjnych, że wydatki poniesione przez skarżącego w celu uzyskania tytułu radcy prawnego nie stanowią kosztu w rozumieniu ww. przepisu, gdyż same w sobie mają charakter wydatków osobistych, mających na celu jedynie podniesienie umiejętności i wiedzy skarżącego. Zdaniem skarżącego wbrew twierdzeniom organu podatkowego istnieje związek przyczynowo - skutkowy między poniesionymi przez niego wydatkami, a przychodami uzyskiwanymi z działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza w formie kancelarii radcy prawnego może być bowiem prowadzona jedynie przez osobę posiadająca tytuł radcy prawnego. Wniosek taki wynika z analizy art. 8 ustawy o radcach prawnych, który wymienia, jako jedną z form wykonywania przez radcę prawnego zawodu działalność w formie kancelarii radcy prawnego. Warunkiem podjęcia przez skarżącego działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego było zatem uprzednie uzyskanie tytułu radcy prawnego. W konsekwencji wszelkie przychody osiągnięte w ramach tejże działalności będą bezpośrednio związane z uzyskanymi uprawnieniami zawodowymi, bowiem bez nich niemożliwe byłoby w ogóle założenie działalności w formie kancelarii radcy prawnego i świadczenie w jej ramach usług prawnych. Wydatki poniesione na tak określone podwyższenie kwalifikacji zawodowych spełniają zatem warunki uznania ich za koszty uzyskania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., nakazującego prowadzić postępowanie w taki sposób, aby budziło ono zaufanie do władzy publicznej, skarżący wskazał, iż skierował wniosek o udzielenie interpretacji indywidualnej prawa do organu podatkowego pozostając w przeświadczeniu, że utrwalona ostatnimi czasy linia orzecznicza sądów administracyjnych jest wystarczającym powodem, aby wniosek potraktować jako, jak to ujął skarżący, formalną konieczność. W rzeczywistości jednakże tak się nie stało, gdyż organ podatkowy, pomimo wielu orzeczeń, zapadających w identycznych stanach faktycznych, nie stwierdził prawidłowości stanowiska skarżącego. Takie działanie naraża skarżącego na poniesienie kosztów oraz wykonanie dodatkowej pracy, co w kontekście oczywistej interpretacji przepisów, nie powinno mieć miejsca. Na poparcie swojego stanowiska, podobnie jak we wniosku o udzielenie interpretacji, powołał orzeczenia sądów administracyjnych. 2.2. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga nie jest zasadna. 3.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt. 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Przy czym sąd administracyjny nie jest władny dokonywać interpretacji, zastępując w ten sposób organ podatkowy, lecz jest obowiązany wytknąć błąd wykładni, który doprowadził do zajęcia stanowiska niezgodnego z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej interpretacji we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że odpowiada ona obowiązującemu prawu. 3.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy radca prawny prowadzący działalność gospodarczą w formie kancelarii radcy prawnego, której przedmiotem jest działalność prawnicza, jest uprawniony na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów z tej działalności wydatków poniesionych w związku z odbywaniem aplikacji radcowskiej, do ponoszenia których w określonych kwotach zobowiązany był na podstawie przepisów ustawy o radcach prawnych. Organ podatkowy stwierdził, że brak jest związku wydatków z przychodem. Poniesione zostały bowiem w celach osobistych, a nie w celu osiągnięcia przychodu. Przedmiotowe wydatki nie spełniają zatem przesłanek, o których mowa w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżący. 3.4. Na wstępie rozważań należy wskazać, że kwestia charakteru wydatków, o jakich mowa we wniosku skarżącego nie jest przedmiotem jednorodnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Sąd w składzie orzekającym w sprawie przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2577/12 oraz z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3232/12; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 1013/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 379/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Op 718/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2009/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lutego 2014 r. oraz sygn. akt I SA/Wr 2302/13 z dnia 11 lutego 2013 r. (opubl. w CBOSA) i przyjmuje je za własne. 3.5. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zagadnienie kosztów uzyskania przychodów ma dla funkcjonowania każdego podmiotu objętego obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych fundamentalne znaczenie, stanowi bowiem jeden z dwóch podstawowych elementów mających wpływ na wysokość dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania ww. podatkiem. Kwestię zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów reguluje art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 u.p.d.o.f. Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu, nie stwarza domniemania, że wszystkie pozostałe koszty, które nie są wymienione w art. 23 u.p.d.o.f., zostają z mocy samego prawa uznane za koszty podlegające odliczeniu. Innymi słowy, poniesienie wydatku, który nie został wyłączony w art. 23 u.p.d.o.f. nie oznacza, że wydatek taki automatycznie będzie uznany za koszt uzyskania przychodów. Podatnik ma bowiem możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów pod warunkiem, że mają one związek z przychodem z prowadzonej działalności (gospodarczej, wykonywanej osobiście), a ich poniesienie ma, bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. 3.6. Jak wynika z przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy, skarżący w latach [...] - 2012 poniósł wydatki związane z odbywaniem aplikacji radcowskiej, w tym z tytułu opłaty za egzamin wstępny, opłat rocznych za aplikację, składek aplikanta radcowskiego oraz opłaty za egzamin końcowy i wpis na listę radców prawnych. Natomiast w 2013 r. skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w formie kancelarii radcy prawnego w zakresie świadczenia usług prawniczych. Nie negując słuszności stanowiska skarżącego, że ciężar większości poniesionych wydatków ma charakter obowiązku ustawowego i obejmuje osoby odbywające aplikację radcowską, nie sposób jednak przyjąć, że wiedza zdobyta na aplikacji w ciągu szeregu lat nauki może być wyłącznie spożytkowana w procesie świadczenia usług prawniczych przez radcę prawnego. Poza niewątpliwymi elementami pomagającymi w pracy radcy prawnego, co wynika z zakresu przedmiotowego aplikacji radcowskiej, wśród zakresu przedmiotowego aplikacji są również takie elementy edukacyjne, które mogą być wykorzystane poza kancelarią i świadczą o podniesieniu poziomu wykształcenia prawniczego w ogólności, rzutując na zwiększenie atrakcyjności osoby z wykształceniem wyższym prawniczym na rynku zatrudnienia. W ocenie Sądu prawidłowo organ podatkowy uznał, że skoro wydatki zostały poniesione przed rozpoczęciem prowadzenia działalności gospodarczej, to brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy ich poniesieniem, a uzyskiwaniem przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w późniejszym okresie. Przyjęcie kierunku rozumowania zaprezentowanego w skardze nakazywałoby uznawać a priori za koszt uzyskania przychodów nie tylko wydatki związane z aplikacją prawniczą, na które powołuje się skarżący, ale także odnosić je do studiów o charakterze podstawowym (np. płatne magisterskie studia prawnicze - w myśl art. art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o radcach prawnych, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej). W ocenie Sądu, taka wykładnia rozszerzająca art. 22 ust 1 u.p.d.o.f. pozostawałaby w opozycji do kryteriów oceny wiązania wydatku z przychodem - jego związku o charakterze bezpośrednim i celu, któremu wyłącznie ma służyć. Zdaniem Sądu organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji zasadnie wskazał, że sporne wydatki skarżącego należy zaliczyć do wydatków o charakterze osobistym, związanych z podnoszeniem ogólnego poziomu wiedzy prawniczej. Działalność gospodarczą w zakresie usług prawniczych można bowiem również prowadzić nie posiadając tytułu radcy prawnego i jest to ten sam rodzaj wydatków, jak np. wydatki na płatne studia wyższe, czy podyplomowe. Należy zauważyć, że swoboda w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej jest publicznym prawem podmiotowym każdego obywatela. Działalność gospodarcza obejmuje możliwość podejmowania i prowadzenia działalności, której zasadniczym celem jest osiągnięcie zysku. Wolność działalności gospodarczej polega na możliwości samodzielnego podejmowania decyzji gospodarczych, w tym przede wszystkim wyboru rodzaju (przedmiotu) działalności, i wyboru prawnych form ich realizacji. Wolność gospodarcza obejmuje również swobodę niewykonywania działalności gospodarczej w określonej formie. Nie istnieje przymus wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług prawniczych w formie kancelarii radcowskiej. Jak już wskazano powyżej, nie można znaleźć związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wydatkami skarżącego dokonanymi przed rozpoczęciem samodzielnego podejmowania decyzji gospodarczych, a uzyskiwaniem przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej po dniu [...] 2013 r., kiedy to skarżący dokonał wyboru rodzaju (przedmiotu) działalności gospodarczej i wyboru prawnych form jej realizacji tj. działalność prawnicza w formie kancelarii radcowskiej. Przed tym dniem skarżący nie prowadził działalności gospodarczej i sporne wydatki (dokonywane na przestrzeni [...] lat) nie mogły obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. 3.7. Sąd orzekający w sprawie podkreśla, że kosztem uzyskania przychodów są takie wydatki, które mają przyczynę w działalności gospodarczej podatnika. Przy ocenie charakteru poniesionego kosztu niezbędna jest - zgodnie z zasadą prawdy materialnej - obiektywna ocena wszystkich uwarunkowań, które istniały w czasie ponoszenia kosztów, uwarunkowań o charakterze obiektywnym. W ocenie Sądu, czym innym jest wydatkowanie środków osobistych na ukończenie aplikacji radcowskiej, uzyskanie tytułu radcy prawnego oraz wpis na listę radców prawnych, a czym innym zaliczanie określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej - wydatków, które w sposób racjonalny i gospodarczo uzasadniony dokonuje przedsiębiorca prowadzący nakierowaną na osiągnięcie zysku działalność zarobkową. W tym zakresie decyduje mechanizm rynkowy i związana z nim zasada wolności gospodarczej i zasada swobody umów. W postępowaniu każdego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, racjonalnym motywem postępowania, jest motyw zwiększania przychodu. Podatnik dokonując działań związanych z konkretnymi kosztami, zawsze podejmuje też określone ryzyko. Ryzyko wiąże się z prawdopodobieństwem przyczynienia się danego kosztu do powstania bądź też do możliwości powstania przychodu. Domyślnie, przy interpretacji art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. zakłada się, że podatnik ponosząc koszty, przyjmuje, że dany koszt może mieć z uwagi na związek przyczynowy, charakter obiektywny, a tym samym, jego poniesienie wywoła bądź może wywołać oczekiwane następstwo. Nie oznacza to, że następstwo to rzeczywiście wystąpi. Każdemu działaniu w sferze gospodarczej, finansowej, zawsze towarzyszyła niepewność co do jego skuteczności. Jest to poniekąd naturalna cecha, zarówno procesów gospodarczych, jak i procesów finansowych (vide: A. Gomułowicz, Koszt podatkowy - zasady i kontrowersje, KPP 2007, Nr 1, s. 64-66). Zdaniem Sądu koszt podatkowy stanowią wydatki związane z działalnością gospodarczą podatnika, a nie wydatki poniesione przez skarżącego bez jakiegokolwiek ryzyka gospodarczego w okresie, kiedy kontynuował po ukończeniu magisterskich studiów prawniczych edukację prawniczą. Działaniu skarżącego towarzyszyła niepewność w sferze edukacyjnej związana z odbywaniem aplikacji prawniczej (np. zdawaniem egzaminów, zaliczeniem praktyk), a nie niepewność co do skutków podejmowanych działań w sferze gospodarczej, w tym dotyczących kosztów podatkowych. 3.8. Dlatego też Sąd w tym zakresie nie podziela poglądu wyrażonego w powołanych w skardze orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Po 50/13 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 626/13 (opubl. w CBOSA) odnoszących się do kosztów aplikacji, w których wskazano, że skoro skarżący rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej po odbyciu aplikacji radcowskiej i wykonuje zawód radcy prawnego, wydatki poniesione na odpłatną aplikację radcowską spełniają definicję kosztów uzyskania przychodów zawartą w art. 22 oraz 23 u.p.d.o.f., ponieważ są bezpośrednio związane i niezbędne do prowadzenia tej działalności i uzyskiwania przychodu. 3.9. Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., wskazać należy, iż przepis ten nie miał zastosowania w rozstrzyganej sprawie. Postępowanie podatkowe, w tym prowadzone z wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej: O.p.). W postępowaniu podatkowym odpowiednikiem art. 8 k.p.a. jest przepis art. 121 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. 3.10. Upatrywanie naruszenia wskazanego przepisu poprzez udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego niezgodnej z orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie jest zasadne. Należy zauważyć, że orzecznictwo sądów administracyjnych, co wynika z treści niniejszego wyroku nie jest jednolite. Organ podatkowy wybrał jedno z zaprezentowanych stanowisk i poparł je stosowną argumentacją prawną. Sam zaś fakt, że organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji indywidualnej nie podzielił stanowiska skarżącego nie stanowi samo w sobie naruszenia art. 121 § 1 O.p. Organ podatkowy wydający interpretację ma prawo i obowiązek dokonania samodzielnej oceny prawnej przedstawionego we wniosku zagadnienia. Takiemu obowiązkowi organ podatkowy sprostał w rzeczonej sprawie. 3.11. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło