I SA/Wa 2083/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe, które korzystało z nieruchomości, ale nie posiadało do niej tytułu prawnego w postaci indywidualnego aktu (decyzji, umowy, protokołu zdawczo-odbiorczego) ustanawiającego zarząd lub użytkowanie, mogło skutecznie sprzeciwić się nabyciu tej nieruchomości z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedsiębiorstwo państwowe nie posiadało tytułu prawnego do nieruchomości, który wyłączałby jej komunalizację. Sam fakt korzystania z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu, a brak indywidualnego aktu prawnego dotyczącego nieruchomości uniemożliwiał sprzeciw wobec nabycia jej z mocy prawa przez gminę. Sąd oparł się na utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził nabycie przez gminę prawa własności nieruchomości z mocy prawa. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy, uznając, że przedsiębiorstwu państwowemu nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości wyłączający komunalizację. Spółka wniosła skargę, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów dotyczących komunalizacji oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę.
I. Stan faktyczny
1. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...] i oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda po ustaleniu wystąpienia przesłanek opisanych w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191, dalej ustawa komunalizacyjna) stwierdził zasadność nabycia własności opisanej nieruchomości, z mocy prawa, na rzecz Gminy [...].
2. Po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody. Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującego stwierdziła, iż odwołującemu nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, dokonując analizy w przedmiocie wyjaśnienia podstawy prawnej, na jakiej oparte było dysponowanie gruntem przez [...] doszła do wniosku, w szczególności na podstawie bieżącego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe [...] takiego tytułu nie tworzą. Podkreślić również trzeba, iż fakt, że na nieruchomości funkcjonuje infrastruktura [...] sam z siebie nie tworzy innej jakości w kontekście art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Nie istnieje przepis prawa, który wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajduje się infrastruktura [...].
II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu
1. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] S. A. w W., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji oraz zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, to jest:
– błędną wykładnię art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej poprzez błędne zastosowanie tych przepisów w związku z błędnym uznaniem, iż nieruchomość w dacie 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego,
- art. 4 i art. 6 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia [...] r. o utworzeniu [...] poprzez brak zastosowania prowadzący do błędnego uznania, iż nieruchomości przeznaczone do użytku [...] nabyte z mocy prawa przez [...] podlegają komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r.
- art. [...] poprzez brak zastosowania, w związku z pominięciem przesłanki posiadania przez [...] z dniem 27 maja 1990 r.;
– art. 7, 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 2 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający słuszny interes skarżącej, a ponadto dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie, ze spełnione zostały przesłanki komunalizacji wyrażone w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej,
- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 Kpa poprzez bezzasadne pominięcie w postępowaniu dowodowym posiadania przez skarżącą nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. , pomimo, iż jest to przesłanka wyłączająca komunalizację mienia w sytuacji ustalenia w postępowaniu dowodowym braku dokumentów o ustanowionym zarządzie.
W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podnoszonych zarzutów oraz powołano wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09 i z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1956/10, w których wyrażone zostało stanowisko przeciwne do wykładni dokonanej przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
2. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest całkowicie nieuzasadniona.
Sąd wskazuje, że kwestia będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie została rozstrzygnięta w ponad 200 prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skarg skarżącej spółki. Trudno więc Sądowi zrozumieć ciągłą polemikę z utrwaloną linią orzeczniczą i powoływanie się na odosobnione wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 1401/09 i I OSK 1956/10 skoro linia orzecznicza dotycząca interpretacji [...] jest jednoznaczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 822/12 i I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I OSK 748/12, I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11, I OSK 1687/11, I OSK 1696/11, I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1476/11, I OSK 1503/11, I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11).
Odstąpienie obecnie od ogólnie przyjętej linii orzeczniczej stanowiłoby czynnik destabilizujący stosunki gospodarcze (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 r. P. 3/2003 OTK ZU 2003/8A poz. 82). Zmiana interpretacji prowadziłaby bowiem do naruszenia istotnej wartości jaką jest stabilność stosunków prawnych (por. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1976 r. Sprawa 43/75 Gabrielle Defrenne przeciwko Société anonyme belge de navigation aérienne Sabena LexPolonica nr 1150855).
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, [...] nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu.
Wszystkie zarzuty są całkowicie bezzasadne i stanowią polemikę z zawartą w utrwalonej linii orzeczniczej wykładnią prawa oraz wskazówkami co do stosowania powołanych w skardze przepisów.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło