III SA/Wa 3110/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-13

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Beata Sobocha, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez Towarzystwo Budownictwa Społecznego z tytułu naliczenia kary umownej od wykonawcy za odstąpienie od umowy o budowę budynku mieszkalnego może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Dochód z tytułu kary umownej od wykonawcy za odstąpienie od umowy o budowę budynku mieszkalnego nie jest dochodem uzyskanym z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a w konsekwencji nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zwolnienie to obejmuje wyłącznie dochody uzyskane bezpośrednio z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych przez mieszkańców (np. czynsze, opłaty eksploatacyjne), pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem tych zasobów.
Stan faktyczny
Skarżący, Towarzystwo Budownictwa Społecznego, zawarł umowę na budowę budynku mieszkalnego. Wykonawca odstąpił od umowy, w związku z czym Skarżący naliczył karę umowną. Skarżący wystąpił o interpretację indywidualną, pytając, czy dochód z kary umownej korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że kara umowna nie jest dochodem z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zmiany interpretacji lub jej uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. w J. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę W dniu 17 maja 2013 r. Skarżący, T. w J., złożył do Ministra Finansów wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Opisując, we wniosku oraz jego uzupełnieniu, stan faktyczny/zdarzenie przyszłe Skarżący wskazał, że jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 255) – dalej: "u.b.m.". Przedmiotem działania Skarżącego jest budowanie budynków mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu. Skarżący wynajmuje lokale mieszkalne. Skarżący prowadzi procesy inwestycyjne polegające na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z przeznaczeniem na wynajem poszczególnych lokali. Swoje dochody uzyskane z prowadzonej działalności, przeznacza na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. W wyniku ogłoszonego przetargu Skarżący podpisał umowę na budowę budynku mieszkalnego z firmą budowlaną. W umowie zapisane zostały kary umowne w przypadku niedotrzymania terminu lub odstąpienia od umowy przez wykonawcę. Wykonawca w dniu 6 lutego 2013 r. odstąpił od umowy i obecnie trwają prace inwentaryzacyjne związane z przekazaniem budowy oraz oszacowaniem wartości wykonanej usługi. Skarżący wystawił notę księgową nr 2 z dnia 6 lutego 2013 r. i obciążyła wykonawcę karą umowną naliczoną zgodnie z paragrafem 19 ust. 1 pkt 1.1 lit. c umowy nr [...] z dnia 10 września 2012 r., za odstąpienie od ww. umowy z przyczyn zależnych od wykonawcy w wysokości 10% wynagrodzenia ryczałtowego określonego w paragrafie 14 ust. 1 umowy, w wysokości 450.101,88 zł. Skarżący po podpisaniu protokołu inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych dokona kompensaty wzajemnych należności i zobowiązań dotyczących ww. usługi budowlanej. Skarżący wyjaśnił, że naliczenie kary umownej w okresie oczekiwania na interpretację indywidualną stało się zaistniałym stanem faktycznym. Skarżący obciążył wykonawcę, który odstąpił od wykonania umowy, karą umowną. Umowa z wykonawcą obejmowała budowę nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przeznaczonego na wynajem. Przedmiotem działania towarzystwa zgodnie z art. 27 u.b.m. jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu. Obecnie, nowy wykonawca wybrany w wyniku przetargu nieograniczonego wykonuje roboty polegające na dokończeniu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytanie: Czy w związku z uzyskaniem dochodu z tytułu naliczenia kar umownych Skarżący korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm.) – dalej: "u.p.d.o.p."? Zdaniem Skarżącego, kwota kary umownej z tytułu wypowiedzenia umowy i niezakończenia budowy z winy wykonawcy jest dochodem z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, bo powstała w związku z odtworzeniem substancji lokalowej polegającej na budowaniu nowych lokali w związku z amortyzacją (tj. zużywaniem się starego zasobu) obecnego zasobu mieszkaniowego, a Spółka przeznaczy tę kwotę na utrzymanie zasobu mieszkaniowego poprzez odtworzenie zużytych zamortyzowanych części zasobu. Źródłem przychodu jest zasób mieszkaniowy spółki i podejmowane działania związane z prawidłowym gospodarowaniem tym zasobem. Przeznaczony zostanie on na cele związane z utrzymaniem tych zasobów mieszkaniowych. W ocenie Skarżącego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. dochód pochodzi z prowadzenia działalności w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskany z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, dysponowania i zarządzania lokalami mieszkalnymi i zostanie przeznaczony na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych. Zdaniem Skarżącego, naliczona zgodnie z umową zawartą z wykonawcą kara umowna z tytułu wypowiedzenia umowy i niezakończenia budowy jest dochodem z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, ponieważ powstała w związku z odtworzeniem substancji lokalowej polegającej na budowaniu nowych lokali w związku ze zużywaniem się istniejących lokali mieszkalnych. Dochód uzyskany z tytułu naliczenia kary umownej dotyczącej odstąpienia od umowy budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego jest dochodem z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i zostanie przeznaczony na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, w związku z czym podlega zwolnieniu z opodatkowania w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. W interpretacji indywidualnej z 23 sierpnia 2013 r. Minister Finansów stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe. W uzasadnieniu, z treści przepisów art. 23 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2 u.b.m., art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. wywiódł, że zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. jest zwolnieniem warunkowym. Aby dochód podmiotów, o których w nim mowa, korzystał ze zwolnienia przedmiotowego muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi oraz muszą być przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych. Powyższe oznacza, iż nie podlegają zwolnieniu dochody inne niż uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, niezależnie od ich przeznaczenia oraz dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, w części nie przeznaczonej na utrzymanie tych zasobów. Ponieważ ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji "zasobów mieszkaniowych" oraz "gospodarki zasobami mieszkaniowymi" organ odwołał się do języka potocznego oraz słownikowego, z których wynika, że przez pojęcie "zasób mieszkaniowy" należy rozumieć zgromadzone pomieszczenia mieszkalne, natomiast "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" obejmuje całość mechanizmów związanych z tymi pomieszczeniami. Uwzględniając jednakże charakter czynszów (opłat) oraz pokrywanych z nich kosztów uzasadnione jest, w ocenie Ministra Finansów, rozumienie pojęcia "zasoby mieszkaniowe" nie tylko jako lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie. Przez "zasoby mieszkaniowe" należy więc rozumieć: 1. znajdujące się w budynku mieszkalnym lokale mieszkalne wraz z przynależnymi do nich pomieszczeniami oraz wyposażenie techniczne; 2. pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związane z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, tj.: budynki (pomieszczenia) administracji osiedlowej; 3. urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się budynki wyżej wymienione, budowle komunikacyjne oraz inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych. Minister Finansów uznał, że związane z ww. budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami czynsze (opłaty) oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.). Z kolei, uzyskany z tego tytułu dochód, zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., będzie zwolniony z opodatkowania, o ile zostanie przeznaczony na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Odnosząc się do rozpatrywanej sprawy Minister Finansów stwierdził, że Skarżący, będąc towarzystwem budownictwa społecznego, działa w oparciu o ustawę o niektórych formach popierania budownictwa społecznego. Skarżący korzysta więc ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. w przypadku dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a pozostałą działalność opodatkowuje na zasadach ogólnych. Z przedstawionego zdarzenia przyszłego/zaistniałego stanu faktycznego wynika, iż Skarżący prowadzi procesy inwestycyjne polegające na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z przeznaczeniem na wynajem poszczególnych lokali. W umowie zawartej z firmą budowlaną zapisane zostały kary umowne w przypadku niedotrzymania terminu lub odstąpienia od umowy przez wykonawcę. Wykonawca odstąpił od umowy i Skarżący obciążył go kara umowną z tego tytułu. Mając na uwadze poczynione powyżej wyjaśnienia, organ wskazał, że celem towarzystwa budownictwa społecznego jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu. Odróżnić więc należy sam proces inwestycyjny (budowanie) tworzenia zasobów mieszkaniowych od gospodarowania istniejącymi już zasobami mieszkaniowymi (eksploatacja). Stąd też, aby można było mówić o gospodarowaniu zasobami mieszkaniowymi, zasób ten musi istnieć. W przypadku realizacji procesu inwestycyjnego zasób mieszkaniowy dopiero powstanie. Nie należy wobec tego utożsamiać procesu budowy mieszkań na wynajem z gospodarką zasobami mieszkaniowymi. Skutkiem tego, w odniesieniu do kar umownych od wykonawców robót inwestycyjnych (budowa mieszkań na wynajem), dochód uzyskany z tych tytułów nie spełnia wszystkich warunków zwolnienia wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., w szczególności nie pochodzi z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, lecz jest wynikiem działalności prowadzącej do wytworzenia tych zasobów. W związku z tym, dochód w tej części (tj. uzyskany z tytułu kary umownej od wykonawcy, który odstąpił od umowy na budowę budynku mieszkalnego), stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Końcowo Minister Finansów wskazał, że w związku z informacją wskazaną przez Skarżącego w piśmie z 10 lipca 2013 r., że naliczenie kary umownej w okresie oczekiwania na niniejszą interpretację stało się zaistniałym stanem faktycznym, interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Skarżący nie zgadzając się z taką interpretacją, pismem z 9 września 2013 r., wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 11 października 2013 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany ww. interpretacji. Pismem z 13 listopada 2013 r., Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przedmiotową interpretację zarzucając jej naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 44) u.p.d.o.p. przez uznanie, iż jego stanowisko jest nieprawidłowe i od przedmiotowej kary umownej jest należny podatek dochodowy od osób prawnych, w sytuacji gdy taki podatek nie jest należny. W związku z powyższym, Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej interpretacji indywidualnej poprzez uznanie jego stanowiska za prawidłowe i stwierdzenie, iż od przedmiotowej kary umownej jaką potrącił nie jest należny podatek dochodowy od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44) u.p.d.o.p., ewentualnie o uchylenie tej interpretacji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę z 12 grudnia 2013 r. Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona interpretacja odpowiada prawu. Spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy dochód uzyskany przez Skarżącego z tytułu naliczenia kar umownych może zostać uznane za zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Zgodnie z powyższym przepisem, wolne od opodatkowania są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje, że przewidziane w nim zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Skorzystać mogą z niego wyłącznie określone podmioty, to jest spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego oraz samorządowe jednostki organizacyjne, prowadzące działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej. Skarżący, jako towarzystwo budownictwa społecznego należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. Zwolnieniem objęte są jedynie ściśle określone dochody uzyskiwane przez podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., to jest dochody uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Pomiędzy stronami sporne było pojęcie dochodów uzyskiwanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Przystępując do ustalenia znaczenia powyższego pojęcia uwzględnić należy w ocenie sądu zmiany brzmienia analizowanego przepisu. Przewidziane omawianym przepisem zwolnienie podatkowe wprowadzone zostało do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dniem 1 stycznia 2007 r. w miejsce obowiązującego wcześniej zwolnienia podmiotowego (art. 17 ust. 1 pkt 4f, pkt 4h,pkt 4i i pkt 4j u.p.d.o.p.) o szerszym niż obecnie zakresie. Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4f, pkt 4h, pkt 4i i pkt 4j u.p.d.o.p. wolne od podatku były dochody spółdzielni mieszkaniowych, komunalnych zakładów gospodarki mieszkaniowej, Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i towarzystw budownictwa społecznego uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych i inne cele statutowe, z wyjątkiem działalności gospodarczej. Przepisy te uchylone został przez art. 1 pkt 13 lit. a) tiret pierwsze ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. (Dz.U. Nr 202, poz. 1957) zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych z dniem 1 stycznia 2004 r., z tym że zwolnienia, o których mowa w powołanych przepisach, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r., stosowane były do dnia 31 grudnia 2006 r. w zakresie i na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2003 r. (art. 5 ust. 1 i 4 ustawy zmieniającej). Uchylenie tego zwolnienia (podmiotowego) wiąże się bezpośrednio z wprowadzeniem od dnia 1 stycznia 2007 r. zwolnienia opisanego w art. 17 ust.1 pkt 44 u.p.d.o.p. Porównanie obu regulacji wskazuje, że zakres aktualnego zwolnienia jest znacznie węższy i warunkowany (w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego) nie tylko przeznaczeniem dochodów na określony cel, ale też źródłem pochodzenia tych dochodów tj. znajduje zastosowanie wyłącznie do dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2585/10, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia "dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi", należy więc odnieść się do jego znaczenia potocznego. Słownik Języka Polskiego PWN pod pojęciem "gospodarka" rozumie "gospodarowanie, rozporządzanie, kierowanie czymś". Pod pojęciem "gospodarować" - "rozporządzać, zarządzać czymś, kierować gospodarką przedsiębiorstwa, miasta itp.".; "rozporządzać " - "czynić coś, zgodnie z prawem, dysponować, zarządzać"; "kierować" - "zarządzać czymś"; zarządzać' - "kierować czymś, administrować, sprawować zarząd. W tym miejscu wskazać należy, że zdefiniowaniem pojęcia "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny, przyjmując w wyroku z dnia 23 lipca 2010 r. (II FSK 353/09), że "gospodarować" to tyle, co "zarządzać czymś, kierować". Z kolei pojęcie "zasób mieszkaniowy" zdefiniował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 maja 2010 r. (II FSK 26/09), stwierdzając, że jest to zespół lokali mieszkalnych oraz innych pomieszczeń i urządzeń, które są niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań. Dlatego też przez "gospodarkę zasobami mieszkaniowymi", jak konkludował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2011 r. (II FSK 80/10), należy rozumieć zarządzanie zasobami mieszkaniowymi. W konsekwencji za dochody z gospodarki zasobami mieszkaniowymi należy uznać przychody uzyskane z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych przez mieszkańców (opłaty eksploatacyjne, w tym na fundusz remontowy, a także czynsze z lokali mieszkalnych), pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem tych zasobów (eksploatacyjne, remontowe, administracyjne). Tak wytworzone dochody wolne są od podatku dochodowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p., pod warunkiem przeznaczenia ich na cele wymienione w tym przepisie, a więc pod warunkiem przeznaczenia ich na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Wykładnię przedstawioną w powyższych wyrokach sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela i przyjmuje za swoją. Skarżący podnosił w toku postępowania sądowoadministracyjnego, że pojęcie gospodarowania obejmuje ogół zagadnień związanych z produkcją i organizacją, zaś słowo zasób rozumień należy również jako przygotowanie pewnej ilości czegoś na przyszłość, co oznacza, że gospodarowanie zasobem mieszkaniowym oznacza również powiększenie tego zasobu, co ma miejsce w analizowanym stanie faktycznym. W ocenie sądu wykładnia pojęcia gospodarki zasobami mieszkaniowymi przedstawiona przez Skarżącego pomija wnioski, jakie wypływają z opisanej wyżej zmiany przepisów dotyczących zwolnienia dochodów uzyskiwanych m.in. przez towarzystwa budownictwa społecznego. Porównując brzmienie art. 17 ust. 1 pkt pkt 4f, pkt 4h, pkt 4i i pkt 4j u.p.d.o.p. i brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. należy dojść do wniosku, że intencją ustawodawcy było ograniczenie przedmiotowego zakresu zwolnienia dochodów uzyskiwanych przez podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. – zwolnienie nie dotyczy już dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł, ale wyłącznie dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Przyjęcie wykładni proponowanej przez Skarżącego prowadziłoby do uznania, że zwolnieniem objęte są nie tylko dochody uzyskiwane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi ale również dochody z innych źródeł, takich jak w przedstawionym przez Skarżącego stanie faktycznym, dochód z tytułu kary umownej. Sąd rozpoznający sprawę wskazuje w tym miejscu, że konieczność ścisłej wykładni pojęcia "gospodarki zasobami mieszkaniowymi" przyjęta została również przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w swoim orzecznictwie wskazuje, że dochodami z prowadzenia gospodarki zasobami mieszkaniowymi są przychody uzyskane bezpośrednio z tytułu korzystania z zasobów mieszkaniowych, czyli opłaty (czynsze oraz opłaty na fundusz remontowy), pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem tych zasobów. Taki dochód korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. (por. przywołane wyżej orzeczenia jak również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 2012 r. II FSK 1588/11, dostępny na powołanej wyżej stronie internetowej). Podobnie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 listopada 2012 r. II FSK 528/11, wskazując, że do dochodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. nie mogą zatem zaliczone dotacje uzyskiwane ze źródła zewnętrznego, w tym z funduszów przeznaczonych na ochronę środowiska, nie są to bowiem przychody uzyskane z korzystania z zasobów mieszkaniowych przez mieszkańców, pomniejszone o koszty związane z utrzymaniem tych zasobów. W konsekwencji do gospodarowania zasobami mieszkaniowymi nie można zaliczyć pozyskiwania środków finansowych w postaci dotacji, choćby dotacje te miały być przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. W konsekwencji, Minister Finansów prawidłowo wywiódł w zaskarżonej interpretacji, że dochód z tytułu kary umownej, nawet uzyskanej w związku z niewykonaniem lub nieprawidłowym wykonaniem umowy na budowę budynków mieszkalnych nie jest dochodem uzyskanym przez Skarżącego z tytułu gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a w konsekwencji nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.f. W konsekwencji, uznając zarzut naruszenie prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p. za nieuzasadniony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło