IV SA/Wr 103/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-10-06

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Powiatu w sprawie odwołania dyrektora placówki oświatowej z zajmowanego stanowiska w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, podjęta bez zasięgnięcia opinii kuratora oświaty i bez należytego uzasadnienia, jest nieważna?
Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Powiatu w sprawie odwołania dyrektora placówki oświatowej, podjęta w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, jest nieważna, jeśli została wydana z pominięciem obowiązku zasięgnięcia opinii kuratora oświaty oraz bez prawidłowego uzasadnienia, które pozwalałoby na ocenę, czy zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek". Niezachowanie tych wymogów stanowi istotne naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu w Ś. podjął uchwałę o odwołaniu H. W. ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś., powołując się na połączenie placówki z inną oraz nierozstrzygnięty konkurs na stanowisko dyrektora nowej jednostki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących odwołania, w tym brak wymaganej opinii kuratora oświaty i niewłaściwe uzasadnienie. Sąd rozpoznał skargę na uchwałę, która stała się przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego po wcześniejszym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Powiatu w Ś. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz-Sass, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi H. W. na uchwałę Zarządu Powiatu w Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Powiatu w Ś. na rzecz strony skarżącej kwotę 557 (słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Powiatu w Ś. (dalej organ) podjął w dniu [...] uchwałę nr [...] w sprawie odwołania Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. powołując się na przepis art. 32 ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym dalej s.p. (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 595) oraz art. 38 ust.1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty dalej ustawa (Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). W § 1 tej uchwały postanowiono, że odwołuje się H. W. (dalej skarżąca) ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. z dniem 30 września 2013r. W uzasadnieniu powołując się na przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku odwołania dyrektora ( art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy) wskazano, że odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji jest konsekwencją Uchwały nr [...] Rady Powiatu w Ś. [...] w sprawie połączenia Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. i Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ś. w zespól placówek o nazwie Powiatowy Ośrodek Rozwoju Edukacji. W dniu 18 września 2013r. odbyło się posiedzenie komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora nowotworzonej placówki. Konkurs nie został jednak rozstrzygnięty. Stosownie zatem do regulacji art. 36a ust. 4 ustawy skoro w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, Zarząd Powiatu w Ś. Uchwałą nr [...] z dnia [...] powierzył to stanowisko M. C. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi wniesionej do tut. Sądu na podstawie art. 87 ust. 1 s. p. oraz art. 3 § 2 pkt 6 w zw. z art. 52 § 4 i 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267). Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tej uchwały, zasądzenie zwrotu kosztów sądowych oraz przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci wniosku do kuratora o wydanie opinii oraz tej opinii, o której mowa w art. 38 ust.1 pkt 2. Kwestionowanej uchwale zarzuciła naruszenie : -art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy polegające na przyjęciu, że szczególną przyczyną odwołania skarżącej jest połączenie Powiatowego Ośrodka Edukacji i Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Ś. w zespół placówek o nazwie jak w uchwale; - art. 36 a ust. 4 ustawy poprzez powierzenie kierowania tworzonym zespołem placówek kandydatowi ustalonemu przez organ na skutek braku wyłonienia zwycięzcy w przeprowadzonym konkursie -art. 38 ust. 1 pkt .2 ustawy poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez wymaganej opinii właściwego kuratora oświaty lub co najmniej braku powołania się na nią w uchwale i jej uzasadnieniu, podniesiono również, że kwestionowana uchwała została doręczona skarżącej bez uzasadnienia, które musiała pozyskać osobiście. We wstępnych motywach skargi przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Skarżąca wskazała na wypełnienie wymogów formalnych koniecznych do wniesienia skargi w tej sprawie, bowiem pismem z dnia 6 grudnia 2013r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, na które organ nie odpowiedział. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów powołała się na poglądy sądów administracyjnych wyrażone w podnoszonych przez nią kwestiach powołując jednocześnie w obszernym zakresie stanowiska sądów zawarte w wybranych wyrokach. Końcowo skarżąca uzasadniając swój interes prawny do zaskarżenia kwestionowanej uchwały o odwołaniu jej ze stanowiska wskazała na regulację art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Podkreśliła, że obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a takie zarządzanie wchodzi w zakres administracji publicznej. Zatem personalny charakter aktu odwołania, miedzy innymi z funkcji publicznej na charakter publicznoprawny a nie prywatny, mimo że skutkiem tego aktu była utrata przez skarżącą zatrudnienia. W konsekwencji jako osoba odwołana ze stanowiska może dochodzić swego interesu prawnego także w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zatem ma legitymację skargową do kwestionowania przedmiotowej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że zastosowanie art. 36 a ust. 4 ustawy nie jest konsekwencją zastosowania art. 38 ust.1 pkt.2 ustawy. Konkurs na stanowisko dyrektora nowo utworzonej placówki odbył się 18 września 2013r. do konkursu przystąpiły dwie kandydatki, które w dwukrotnym głosowaniu uzyskały równą liczbę głosów, co zgodnie z regulaminem na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oświatowej nie pozwoliło na wyłonienie kandydata na to stanowisko. Ogłoszenie tego konkursu było konsekwencją podjęcia w dniu [...] uchwały Nr [...] Rady Powiatu w Ś. w sprawie połączenia Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. i Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Ś. Zatem zaskarżona uchwała była konsekwencją prowadzonych wcześniej działań. W opinii organu art. 38 ust.1 pkt. 2 ustawy stanowi prawidłową podstawę prawną zaskarżonej uchwały, bowiem za przypadek szczególnie uzasadniony należało uznać brak możliwości dalszego sprawowania funkcji z powodu połączenia placówek w zespół i utworzenia nowej jednostki (por wyr. SN z 10.04.1997 r. I PKN 8/97) oraz przesłanek wynikających z art. 36a ust.4 ustawy. Organ stwierdził ponadto, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały zostało doręczone skarżącej co sama potwierdziła. Końcowo wskazano, że organ nie wystąpił do kuratora oświaty o wydanie opinii w sprawie odwołania dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez analogię z odwołaniem dyrektora Liceum Profilowanego w Ś. W tamtej bowiem sprawie Kurator w odpowiedzi na wystąpienie organu stwierdził, że nie jest uprawniony do zajęcia stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 przywołanej ustawy). W myśl zaś art. 3 § 2 pkt.6, zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest opisana wyżej uchwała Zarządu Powiatu w Ś. w przedmiocie odwołania Dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji w Ś. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały organ powołał przepis art. 32 ust.2 pkt 5 s.p. oraz art. 38 ust.1 pkt 2 w związku z art. 5c pkt 2 ustawy. Natomiast skarga kwestionująca legalność tej uchwały wniesiona została na podstawie art. 87 ust. 1 s.p., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na wstępie należy podkreślić, że wniesiona skarga spełnia w/w wymogi formalne i podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Ugruntowane jest bowiem stanowisko judykatury, podzielane w pełni przez tut. Sąd, że powołanie lub odwołanie dyrektora placówki oświatowej jest sprawą administracyjną, a wydawany w tym przedmiocie akt należy do tej kategorii zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jest to bowiem władcza wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu zadań publicznych (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 16 grudnia 1996 r. OPS 6/96 publ. ONSA 1997/2/48; wyrok NSA z dnia z dnia 8 lutego 2011 r., I OSK 1362/10, LEX nr 990169).Stwierdzić również należy, że spełniony został warunek uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały wskazać należy, że w myśl art. 79 ust. 1 s.p. nieważna jest uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem. Ustawodawca pojęcia "sprzeczności z prawem" nie definiuje, jedynie z art. 79 ust. 4 s.p. wynika, iż nie obejmuje ono przypadku "nieistotnego naruszenia prawa". Oznacza to, że nieważnością skutkuje tylko takie naruszenie prawa, które ma charakter "istotny", przy czym pod pojęciem "prawa" należy w tym przypadku rozumieć akty prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucję RP, ustawy, akty wykonawcze oraz powszechnie obowiązujące akty prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 29 listopada 2006 r., I OSK 1287/06, CBOSA). Należy w tym miejscu odwołać się do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w uzasadnieniu wyroku z 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02 (OTK-A 2003, Nr 9, poz. 100), zgodnie z którym, za "istotne" naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Taki charakter ma niewątpliwie naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" 1998, Nr 3, poz. 79).Ponadto, w ocenie Sądu, w przyjętej przez Trybunał Konstytucyjny tak szerokiej formule "istotnego naruszenia prawa" mieszczą się także przypadki określane tradycyjnie mianem "obejścia prawa". Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. Przedstawienie rozważań, jakie doprowadziły Sąd do takiej oceny, należy poprzedzić przytoczeniem przepisów, które stanowiły materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego aktu, tj. art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. W myśl tego przepisu organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...). Dodać trzeba, że na zasadzie art. 38 ust. 2 ustawy opinia, o której mowa w powyższym przepisie, wydawana jest w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, natomiast niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej. Zatem odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły lub placówki w trybie natychmiastowym uwarunkowane jest - po pierwsze - przesłanką formalnoprawną w postaci zasięgnięcia opinii kuratora oświaty oraz - po wtóre - przesłanką materialnoprawną w postaci zaistnienia "przypadku szczególnie uzasadnionego", przy czym zwrócić należy uwagę, że ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Z tego względu, jak słusznie wywiedziono w orzecznictwie, sformułowanie to powinno być interpretowane wąsko, a wykładnia rozszerzająca tego przepisu jest niedopuszczalna (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1530/10, opubl. System Informacji Prawnej Lex nr 745066). Badając zakres pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" należy mieć na uwadze pozostałe uregulowania ustawy o systemie oświaty stanowiące podstawę prawną odwołania dyrektora z zajmowanego stanowiska, a w szczególności przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy określający, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego następuje w razie: (lit. a) złożenia przez niego rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, (lit. b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 (czyli w przypadku naruszenia w działalności szkoły przepisów w zakresie spraw finansowych, administracyjnych i organizacyjnych - przyp. Sądu) w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli (tekst jedn.: ustawy Karta Nauczyciela) - bez wypowiedzenia oraz (lit. c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 34 ust. 2a (gdy w działalności szkoły brak dostatecznych efektów kształcenia lub wychowania). Przepis ten obejmuje zatem pełny zakres działania dyrektora. Natomiast w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty przewidziana jest możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w sytuacjach kwalifikowanych, tj. "w przypadkach szczególnie uzasadnionych", które z oczywistych względów muszą różnić się zakresowo od przypadków określonych w art. 38 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, gdyż w przeciwnym razie miałoby miejsce niedopuszczalne i niedające się logicznie wytłumaczyć powielenie ustawowych regulacji w odniesieniu do tych samych okoliczności faktycznych. W orzecznictwie wskazuje się zresztą, że ustawa o systemie oświaty posługuje się zarówno pojęciem "uzasadniony przypadek", jak i "szczególnie uzasadniony przypadek", co oznacza, że nie jest to rozróżnienie przypadkowe, a nadto, jak słusznie wskazano w skardze, jednolicie przyjmuje się, że pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" obejmuje tylko takie sytuacje, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego (por. wyroki NSA: z dnia 9 maja 2001 r., I SA 3293/00, Prawo Pracy 2001 r., Nr 9, poz. 41; z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 86/08, Lex nr 470925 oraz z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I SA 933/10, Lex nr 602589 i z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 10/12, opubl. na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Za "szczególnie uzasadniony przypadek" należy uznać zdarzenia (działania, zaniechania) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), które mają charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień, przy czym stwierdzone naruszenia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. wyrok z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 386/11, Lex nr 1101371). Zwrot ten jest swoistą klauzulę generalną, odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych, tymczasem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy stosowaniu pojęć nieostrych organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz w oparciu o ustalone fakty wypełnia je treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Zatem gdy w sprawie występują niedookreślone przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia, to uzasadnienie powodów przyjęcia przez organ danego rozumienia określonego pojęcia musi być szczegółowe, pełne i przekonujące. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania. Tym bardziej, że omawiany przepis, jako stwarzający gwarancje dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczyciela pełniącego funkcje dyrektora musi być zarówno przez organy decydujące, jak i organy nadzorujące, a także sprawujące kontrolę legalności rozstrzygnięć podejmowanych w tym zakresie traktowany ze szczególną uwagą. Z tego też względu niedopuszczalne jest powierzchowne traktowanie uzasadnienia, zwłaszcza wówczas, gdy przedmiotem sprawy jest tak ważny dla strony problem zatrudnienia. Wymóg uzasadnienia rozstrzygnięć przez administrację publiczną zaliczany jest do standardów dobrej administracji i prawa do sprawiedliwego procesu oraz stanowi konsekwencję zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), a także zasady zaufania do państwa i jego organów. Zatem bezsprzecznie z uzasadnienia uchwały o odwołaniu ze stanowiska dyrektora powinno bezpośrednio wynikać, jakie okoliczności, poparte stosowną dokumentacją, stanowiły przyczynę odwołania, jak również z jakich powodów organ wydający ten akt zakwalifikował te okoliczności do kategorii przypadków szczególnie uzasadnionych w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Tym bardziej, że zgodnie z przywołanym już art. 38 ust. 2 organ powinien wnioskować o opinię do właściwego organu (w tej sprawie jest nim kurator oświaty) przed podjęciem uchwały o odwołaniu w trybie art. 38 ust.1 pkt. 2 ustawy. Zatem w celu uzyskania stanowiska kuratora organ musi przedstawić nie tylko samą uchwałę, lecz także przedłożyć jej uzasadnienie, gdyż jego brak uniemożliwia właściwemu organowi zajęcie stanowiska w sprawie zasadności odwołania.(por . wyr NSA z 8 lutego 2011 r., I OSK 1928/10, Lex nr 1070814) Niezachowanie tego wymogu skutkuje zatem istotnym naruszeniem prawa, które upoważnia do stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia, nawet jeśli odwołanie w omawianym trybie byłoby merytorycznie zasadne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że zaskarżona uchwała nie czyni zadość omówionym wyżej wymogom, jakie winny spełniać tego rodzaju akty. Została wydana z istotnym naruszeniem prawa bowiem po pierwsze, co nie jest sporne między stronami, kwestionowana uchwała została wydana z pominięciem trybu określonego w art. 38 ust. 1 pkt. 2 ustawy tj obowiązku wystąpienia do kuratora o opinię a ponadto nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, które pozwalałoby na ocenę, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek" w myśl art. 38 ust.1 pkt 2 ustawy. Za pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej i niedopuszczalne należy bowiem uznać wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, w których organ powołując się na analogię z inną uchwałą podjętą w sprawie odwołania dyrektora licem zaniechał takiego wystąpienia. Po wtóre w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały powołano się wyłącznie na konieczność odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora Powiatowego Ośrodka Edukacji z powodu podjęcia uchwały z dnia [...] o połączeniu tej placówki z Poradnią Psychologiczno- Pedagogiczną w zespół placówek oraz fakt przeprowadzenia nierozstrzygniętego konkursu na stanowisko dyrektora nowej placówki. Niewątpliwie nie może być natomiast uznana za szczególnie uzasadniony przypadek sama okoliczność podjęcia przez organ uchwały w sprawie połączenia dwóch placówek ani też powołanie się jako bezpośrednią konsekwencję tej uchwały na określony w art., 36a ust.4 nakaz powierzenia stanowiska dyrektora kandydatowi ustalonemu przez organ prowadzący w przypadku braku rozstrzygnięcia konkursu na stanowisko dyrektora placówki. Z uzasadnienia uchwały nie wynika bowiem w żaden sposób, jakie dokładnie zmiany w strukturze organizacyjnej obu placówek miało spowodować ich połączenie i jak ma wyglądać struktura organizacyjna nowo tworzonego zespołu placówek. Organ nie wykazał bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy działalnością Powiatowego Ośrodka Edukacji ani tym bardziej tworzonego zespołu placówek, w którego skład wchodzi Powiatowy Ośrodek Edukacji w Ś., a koniecznością odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora owego Powiatowego Ośrodka Edukacji. Brak jest jakichkolwiek danych o zasadach reorganizacji tych placówek, nie wiadomo czy w chwili podjęcia zaskarżonej uchwały dokonano już jakiś zmian. Organ nie zaprezentował własnego sposobu rozumienia zwrotu "szczególnie uzasadniony przypadek", co zdaniem Sądu było konieczne w sytuacji zastosowania tego niedookreślonego pojęcia jako podstawy prawnej wydanej uchwały. W tym kontekście należy wskazać, że poglądy praktyki i orzecznictwa odwołując się do klauzuli "szczególnie uzasadnionych przypadków" wskazują na możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty do przypadków zmniejszenia liczby stanowisk kierowniczych w związku z częściową likwidacją lub przekształceniem organizacyjnym szkoły lub placówki (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2013, komentarz do art. 38, pkt 5; wyrok SN z dnia 10 kwietnia 1997r., I PKN 88.97, OSNP 1998, nr 1, poz. 10; także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013r., II SA/Po 929/12, Wspólnota 2013, nr 9, s. 55). W orzecznictwie podkreśla się przykładowo, że likwidację, względnie przekształcenie szkoły samodzielnej w szkołę filialną, można uznać za przypadek szczególnie uzasadniony o jakim mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, albowiem nie sposób dopatrzyć się zasadności utrzymywania stanowiska kierowniczego przy braku placówki oświatowej, która miałaby być kierowana, względnie przy utracie przez taką placówkę samodzielności uzasadniającej utrzymywanie odrębnego stanowiska dyrektora placówki (cyt. powyżej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lutego 2013r., II SA/Po 929/12, Wspólnota 2013, nr 9, s. 55). Tak określony zespół przypadków, biorąc pod uwagę wcześniejsze rozważania sądu nie może być jednak traktowany jak przesłanka bezwzględna i każdorazowo musi wprost wynikać z uzasadnienia uchwały, w przeciwnym razie tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie ma charakter dowolny i arbitralny. Dokonując oceny zaskarżonego aktu, na gruncie dotychczasowych rozważań podkreślić jeszcze raz przyjdzie, że odwołanie bez wypowiedzenia w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy zatem w trakcie roku szkolenego nie może nastąpić- bez wystąpienia o opinię kuratora oświaty. Nadto nie może nastąpić z jakichkolwiek przyczyn, które nie zostały objęte w pkt 1 tego przepisu, ale tylko w przypadku gdy w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, a uzasadnienie rozumienia tego pojęcia musi być bardzo szczegółowe, pełne i przekonywujące. Zatem w świetle uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, tak sformułowane i umotywowane okoliczności nie mogły stanowić podstawy do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora placówki w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy. Omówione wyżej wady ocenianego aktu czynią koniecznym stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 147 p.p.s.a., co orzeczono w pkt I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały , oparto o przepis art. 152 p.p.s.a., natomiast orzeczony w pkt III zwrot kosztów postępowania sądowego uzasadnia przepis art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. Nadto na marginesie należy wskazać, że powołana w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, uchwała z dnia [...] nr [...] o połączeniu placówek w zespół placówek została wyeliminowana z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności wyr. WSA we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2014r. sygn. .akt IV SA/Wr 777/13 wyrok ten uzyskał walor prawomocności z dniem 23 września 2014r. fakt ten jednak z oczywistych względów nie mógł mieć wpływu na ocenę rozstrzygnięcia wydanego w tej sprawie bowiem w dacie wydania zaskarżonego aktu uchwała o połączeniu obowiązywała.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło