II OSK 153/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-05

Skład orzekający: Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, oparta na zarzucie pozbawienia możliwości obrony praw, może zostać odrzucona, jeśli skarżący nie wykazał naruszenia konkretnych przepisów postępowania, które doprowadziło do tego pozbawienia?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu, jeśli nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku zarzutu pozbawienia możliwości obrony praw (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.), skarżący musi wykazać naruszenie konkretnych przepisów postępowania, które doprowadziło do tego pozbawienia, oraz wykazać związek przyczynowy między naruszeniem a pozbawieniem możliwości działania. Samo powołanie się na ogólne stwierdzenie o pozbawieniu możliwości obrony lub polemika z prawomocnym wyrokiem nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 4 listopada 2014 r. oddalającym jego skargę kasacyjną. Skarżący zarzucił, że został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, wskazując na rzekome uchybienia w uzasadnieniu wyroku NSA, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej, pominięcie zdania odrębnego sędziego oraz zignorowanie poglądów doktryny i orzecznictwa. Skarga o wznowienie postępowania została odrzucona.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego i zwrócono skarżącemu kwotę 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

II OSK 153/15 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi A. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopad 2014 r. sygn. akt II OSK 7/14 oddalającym skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 669/13 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, 2. zwrócić A. K. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie postępowania. II OSK 153/15 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 669/13. Skargę o wznowienie postępowania zakończonego ww. wyrokiem złożył A. K., wnosząc o: 1. "o wznowienie postępowania prowadzonego przed NSA, sygn. akt: II OSK 7/14 - w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 27.09.2013r., sygn. akt: II SA/Kr 669/13 - zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 4 listopada 2014r. oddalającym skargę kasacyjną, a to na podstawie art. 271 par.2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej p.p.s.a.) w związku z art. 141 par. 4 p.p.s.a., 2. po uwzględnieniu skargi o wznowienie postępowania - na podstawie przepisu art. 282 par.2 p.p.s.a.: - o ponowne rozpoznanie sprawy i zmianę wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną, ewentualnie - o uchylenie wyroku zaskarżonego skargą kasacyjną i przekazanie sprawy do WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, skarżący uznał, iż został pozbawiony możności obrony swoich praw, o czym świadczy uzasadnienie ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014r., w którym: 1) "Sąd II instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze kasacyjnej, które zostały szczegółowo uzasadnione i poparte powołanym orzecznictwem oraz stanowiskiem doktryny prawa; Sąd II instancji wymienił - jedynie w uzasadnieniu swojego wyroku - niektóre z tych zarzutów. 2) Sąd II instancji nawet nie wspomniał ani na rozprawie, ani w uzasadnieniu wyroku o zdaniu odrębnym zgłoszonym do zaskarżonego wyroku Sądu I instancji przez Sędziego Mirosława Batora, który w Składzie Orzekającym był Sędzią Sprawozdawcą, a więc Sędzią, który miał największą wiedzę o sprawie Skarżącego i swoje odrębne zdanie szczegółowo uzasadnił, odwołując się - podobnie, jak Skarżący - do wyroku NSA z 12 lutego 2008r., sygn. akt: II OSK 2041/06, wydanego na tle stanu faktycznego analogicznego do sprawy Skarżącego. 3) Sąd II instancji zignorował powołane w skardze kasacyjnej wypowiedzi doktryny prawa oraz wyroki wydane na bazie stanów faktycznych analogicznych do sprawy Skarżącego, w których występujące w niniejszej sprawie sporne kwestie znalazły rozstrzygnięcia jasne, logiczne i oparte na przepisach prawa". W dalszej części uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżący podjął polemikę w ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r. odnośnie oceny okoliczności niniejszej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2014 r. podlega odrzuceniu. Wyjaśnić trzeba, iż postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 275 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 280 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, bowiem merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeprowadzone badanie, wskazuje na zaistnienie podstaw stanowiących o konieczności odrzucenia wniesionej skargi. Stwierdzić trzeba, iż zgodnie z art. 279 P.p.s.a. "skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia". W nawiązaniu do przesłanki "podstawy wznowienie i jej uzasadnienia" w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271- 274 P.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. Należy podkreślić, iż wskazany pogląd został ugruntowany zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego (na gruncie analogicznego brzmienia przepisów Kodeksu postępowania cywilnego - por. postanowienia z dnia 28 października 1999 r. sygn. akt II UKN 174/99 i powołane tam orzecznictwo; postanowienie z dnia 29 stycznia 1968 r. sygn. akt I CZ 122/67, OSNCP 1968 nr 8-9 poz. 154; uzasadnienie uchwały SN z dnia 28 października 1981 r. sygn. akt I CO 5/81, OSNCP 1982 nr 5-6 poz. 77 oraz w uzasadnienie postanowienia SN z dnia 30 maja 1996 r. I CRN 101/95 - OSNC 1996 nr 10 poz. 138), jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 25 września 2001 r. sygn. akt II SA/Gd 970/01; wyrok z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/04; postanowienia z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 257/11; z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1722/11; z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2744/14 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiana wyżej sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, dlatego też Sąd rozpoznający niniejszą skargę o wznowienie postępowania sądowego jej wnioski, podstawy prawne i uzasadnienie dotyczące podstaw wznowienia przytoczył powyżej wprost. I tak pomimo, iż skarżący wskazał na podstawę z art. 271 pkt 2 P.p.s.a., precyzując to w uzasadnieniu skargi jako pozbawienie możności działania, to jednak pominął całkowicie fakt, iż dla zaistnienia tej podstawy koniecznym było "naruszenie przepisów postępowania", których efektem było właśnie pozbawienie możności działania. Obowiązkiem zatem autora skargi o wznowienie postępowania, będącego profesjonalnym pełnomocnikiem (adwokatem) było wymienienie tych przepisów postępowania, które w jego ocenie zostały naruszone oraz wykazanie, że efektem tego było pozbawienie możności działania strony, a więc łączącego jego związku przyczynowego. Obowiązkowi temu autor skargi o wznowienie postępowania sądowego całkowicie uchybił. Nadto, wskazywane przez niego okoliczności jak również podstawa art. 141 § 4 P.p.s.a. są próbą niedopuszczalnej polemiki z prawomocnym wyrokiem Sądu kasacyjnego. W obszernym uzasadnieniu swojej skargi, autor kasacji dokonuje oceny prawidłowości – w jego ocenie – zapadłych w sprawie wyroków, zupełnie pomijając fakt ich prawomocności oraz sens i cel skargi o wznowienie postępowania zakończonego postępowania sądowego. Nie jest to jednak "kolejna instancja" w sprawie, ale nadzwyczajny środek prawny skierowany na wykazanie, że w skutek zaistnienia kwalifikowanych wad procesowych przeprowadzone postępowanie sądowe winno zostać powtórzone, chyba że zachodzą przeszkody do jego przeprowadzenia. O takich przesłankach nie stanowi jednak przekonanie skarżącego, iż nie zostały przez Sąd II instancji ocenione wszystkie podniesionego przez niego kasacji zarzuty, zignorowano poglądy doktryny oraz fakt zgłoszenia zdania odrębnego do wyroku Sądu pierwszej instancji. Również, niezależnie od powyższego, nie sposób pominąć fakt, iż skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym (w obu instancjach) był reprezentowany przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, który był zawiadamiany o wszystkich czynnościach procesowych i aktywnie je realizował, jak choćby poprzez udział w rozprawach przez sądami obu instancji, czy wnosząc środki zaskarżenia. Z powyższych względów uznać należy, iż w przedmiotowej sprawie skarga o wznowienie postępowania nie została oparta na podstawie art. 271 § 2 P.p.s.a. w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 280 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło