II GSK 1218/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-21
Skład orzekający: Barbara Stukan-Pytlowany, Wojciech Kręcisz, Jarosław Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 PPSA, w szczególności w zakresie przedstawienia stanu sprawy i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA narusza art. 141 § 4 PPSA, ponieważ nie przedstawia w sposób zwięzły stanu sprawy, nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jedynie powiela stanowisko organu administracji. Wadliwość uzasadnienia uniemożliwiła kontrolę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego przez WSA. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego (UTK) stwierdzającej naruszenie przez PKP CARGO S.A. przepisów ustawy o transporcie kolejowym, polegające na łączeniu działalności przewoźnika kolejowego z funkcjami zarządcy infrastruktury kolejowej. WSA w Warszawie oddalił skargi PKP CARGO S.A. i Izby Gospodarczej Transportu Lądowego. PKP CARGO S.A. wniosło skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 PPSA) oraz prawa materialnego. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną z powodu wadliwości uzasadnienia wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia del. WSA Jarosław Szulc Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej PKP [...] S.A. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2734/14 w sprawie ze skarg Izby Gospodarczej Transportu Lądowego w Warszawie oraz PKP [...] S.A. w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów z zakresu kolejnictwa 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego na rzecz PKP [...] S.A. w Warszawie 380 (słownie: trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2014 r. oddalił skargi Izby Gospodarczej Transportu Lądowego w Warszawie oraz PKP CARGO S.A. w Warszawie na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym.
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
W dniu w dniu [...] grudnia 2011 r. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego (dalej: "Prezes UTK")na podstawie art. 61 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: "k.p.a." w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), wszczął z urzędu wobec PKP CARGO S.A. postępowanie administracyjne w sprawie zapewnienia przewoźnikom kolejowym niedyskryminującego dostępu do infrastruktury kolejowej.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., Prezes Urzędu Transportu Kolejowego stwierdził naruszenie przez PKP CARGO S.A. art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, polegające na łączeniu przez spółkę działalności w zakresie przewozów kolejowych z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury kolejowej. Wyznaczył termin usunięcie wskazanych nieprawidłowości do dnia [...] grudnia 2013 r. i nadał decyzji w całości rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku spółki PKP CARGO S.A. z siedzibą w Warszawie oraz Izby Gospodarczej Transportu Lądowego (dalej: "IGTL") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego orzekł o utrzymaniu jej w mocy.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (ustalenia poczynione na podstawie m.in. pisma ZNPK z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], pisma IGTL z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], pisma PKP CARGO S.A. z dnia [...] marca 2013 r., pisma PKP CARGO z dnia [...] maja 2013 r., pisma IGTL z dnia [...] maja 2013 r., zawierającego pismo T. sp. z o.o. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], [...], pisma PKP CARGO S.A. z dnia [...] września 2013 r. oraz załącznika nr 1 do pisma PKP Cargo z dnia [...] października 2013 r.) Prezes UTK uznał, że PKP CARGO S.A. pełni funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej, w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym. Spółka posiada bowiem m.in. linie kolejowe, kolejowe stacje towarowe czy terminale kolejowe usytuowane na obszarze kolejowym, czyli składowe infrastruktury kolejowej. Dysponuje także częścią infrastruktury kolejowej i w ujęciu funkcjonalnym podejmuje czynności, które wchodzą w zakres zarządzania częścią infrastruktury kolejowej, tj. buduje i modernizuje tory, towarzyszące im układy drogowe, place składowe oraz niezbędną infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, przeciwpożarową oraz elektryczną, a także zarządza wchodzącymi w skład posiadanej infrastruktury kolejowej, nieruchomościami.
Organ wyjaśnił, że na dzień wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i niniejszej decyzji, PKP CARGO S.A. było przede wszystkim przewoźnikiem kolejowym. Uprawnienia spółki do wykonywania przewozów kolejowych potwierdzają wydane przez Prezesa UTK licencje: na wykonywanie przewozów kolejowych rzeczy nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., na wykonywanie przewozów kolejowych osób nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. oraz na udostępniane pojazdów trakcyjnych nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Na fakt posiadania przez spółkę PKP CARGO infrastruktury kolejowej wskazuje ponadto okoliczność, korzystania w niektórych lokalizacjach ze zwolnień podatkowych dla infrastruktury kolejowej, która powinna być udostępniana.
W konsekwencji, Prezes UTK uznał, że PKP CARGO S.A. narusza art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, na skutek łączenia działalności w zakresie przewozów kolejowych z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury kolejowej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Izba Gospodarcza Transportu Lądowego (pismem z dnia [...] stycznia 2014 r.), jak również spółka CARGO S.A. (pismem z dnia [...] lutego 2014 r.)
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie.
Dodatkowo swoje stanowisko IGTL i spółka PKP CARGO podtrzymały w złożonych do akt pismach procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi.
W ocenie Sądu I instancji, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego prawidłowo ustalił, że PKP CARGO S.A. pełni funkcje zarządcy infrastruktury kolejowej, w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym, jak również wykonuje funkcje zarządcy infrastruktury.
Sąd podniósł, że Prezes UTK na postawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo ustalił, że PKP CARGO S.A. zarządza limami kolejowymi oraz infrastrukturą, kolejową o której mowa w części I ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie kolejowym, którą tworzą głównie terminale kolejowe, tory ładunkowe, jak również tory dojazdowe do bocznic różnych użytkowników, tory boczne, tory wyciągowe, tory do formowania pociągów, tory postojowe, tory odstawcze terminali, place za- i wy- ładunkowe oraz rampy.
Organ zauważył, że znaczną część wskazanych wyżej elementów majątku pozostającego we władaniu PKP CARGO (głównie na podstawie umowy [...]) stanowią terminale kolejowe, które wchodzą w skład infrastruktury kolejowej. Podniósł, że o fakcie, iż PKP CARGO S.A. jest w posiadaniu linii kolejowych i faktycznie nimi zarządza świadczy również tabela 2 zatytułowana "Linie zarządzane przez spółki utworzone przez Polskie Koleje Państwowe S.A.", dołączona do Instrukcji Id-12 (D-29) zatytułowanej "Wykaz linii", stanowiącej załącznik do zarządzenia Nr 1/2009 Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z dnia 9 lutego 2009 r. (stan na dzień 20 grudnia 2012 r. oraz na dzień 12 listopada 2013 r.). Z tabeli tej można bowiem wywieźć, że w rubryce zatytułowanej "zarządca infrastruktury" PKP CARGO S.A. widnieje w czterech pozycjach w odniesieniu do linii: [...], [...], [...] oraz [...].
Prezes UTK ustalił także, że spółka dokonuje również budowy i utrzymania posiadanej części infrastruktury, prowadzi ruch pociągów na liniach kolejowych oraz zarządza nieruchomościami wchodzącymi w jej skład. Tym samym wykonuje kolejne czynności związane z zarządzaniem infrastrukturą kolejową. W ramach swojej działalności spółka buduje i modernizuje bowiem tory, towarzyszące im układy drogowe, place składowe oraz niezbędną infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, przeciwpożarową oraz elektryczną.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, istniały w ocenie Sądu również podstawy do ustalenia przez Prezesa UTK, że na dzień wydania zaskarżonych decyzji, PKP CARGO S.A. było przede wszystkim przewoźnikiem kolejowym. Uprawnienia spółki do wykonywania przewozów kolejowych potwierdzają wydane przez Prezesa UTK licencje: na wykonywanie przewozów kolejowych rzeczy nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., na wykonywanie przewozów kolejowych osób nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. oraz na udostępniane pojazdów trakcyjnych nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r.
Wobec powyższego Sąd I instancji za prawidłowe uznał rozstrzygnięcie Prezesa UTK stwierdzające naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym polegające na łączeniu działalności w zakresie przewozów kolejowych z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury kolejowej.
Za bezzasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 104 § 2 k.p.a. poprzez brak stanowczego stwierdzenia w decyzji, że fakt łączenia przez PKP CARGO S.A. działalności w zakresie przewozów kolejowych z faktycznym wykonywaniem funkcji przypisanych zarządcy infrastruktury prowadził do dyskryminacji innych przewoźników w dostępie do infrastruktury kolejowej. Sąd wskazał, iż podstawą prawną zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2013 r. był art. 13 ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu kolejnictwa Prezes UTK wydaje decyzję określającą zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości. Tym samym, wydanie rozstrzygnięcia o zaskarżonej treści, wobec stwierdzenia powyższych naruszeń, było jedynym dopuszczalnym w graniach przepisów prawa.
W ocenie Sąd I instancji brak było podstaw do nałożenia przez Prezesa UTK na PKP CARGO S.A. kary pieniężnej, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a), b), c), g), i), j) oraz pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym w ramach prowadzonego przez organ postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją.
Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut dokonania przez organ błędnej wykładni pojęć infrastruktury kolejowej oraz terminala kolejowego uznając że wykładnia ta jest zgodna z przepisami ustawy o transporcie kolejowym.
Odnośnie natomiast do zarzutu naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. polegającego na braniu udziału w wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. pracowników organu, którzy podlegali z mocy prawa wyłączeniu od udziału w postępowaniu wszczętym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż brali udział w wydaniu poprzedzającej decyzji tego organu z dnia [...] maja 2013 r., Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że fakt podpisania przez Radosława P. z upoważnienia Prezesa UTK pism kierowanych do stron postępowania nie przesądza o tym, że był on wyłączony od podpisywania decyzji kończącej postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd I instancji stwierdził również, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenia art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 11 k.p.a. W opinii Sądu, poczynione przez organ ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła PKP CARGO S.A. w części oddalającej skargę tej spółki na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia 31 grudnia 2013 r. i na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a", wniosła o uchylenie tego wyroku w tej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie, w przypadku uwzględnienia przez Sąd jedynie zarzutów dotyczących prawa materialnego, na podstawie art. 188 p.p.s.a, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę PKP CARGO S.A., uwzględnienie skargi PKP CARGO S.A. i uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] grudnia 2013 r. w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] maja 2013 r. w całości. Ponadto, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a, spółka wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 i art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia skargi, pomimo naruszenia przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania, jako że w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik organu, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.;
b) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. oraz 13 ust. 6 ustawy o transporcie kolejowym polegające na wadliwym wykonaniu ustrojowego obowiązku kontroli legalności działań organów administracji publicznej poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia ww. przepisów postępowania polegającego na braku wszechstronnego rozważenia przez organ materiału dowodowego oraz braku udowodnienia okoliczności, na podstawie których organ ustalił, iż znaczną część majątku skarżącej stanowią terminale kolejowe;
c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak przestawienia w uzasadnieniu skarżonego wyroku stanu sprawy i podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) naruszenie art. 4 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1b oraz cz. I pkt 1 i 2 Załącznika do ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 288 ust. 3 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię pojęcia infrastruktury kolejowej polegającą na przyjęciu, iż elementy infrastruktury usługowej (w tym terminal kolejowy) stanowią infrastrukturę kolejową, podczas gdy ww. przepisy utk nie potwierdzają takiej wykładni oraz jest ona niezgodna z celami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego;
b) naruszenie art. 4 pkt 36c w zw. z 4 pkt 1, art. 29 ust lb ustawy o transporcie kolejowym oraz w zw. z cz. I pkt 1 i 2 Załącznika do tej ustawy poprzez błędną, rozszerzającą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż terminal kolejowy stanowi infrastrukturę kolejową, podczas gdy właściwa interpretacja tych przepisów nie potwierdza takiej kwalifikacji i prowadzi do wniosku, iż terminal kolejowy nie stanowi per se infrastruktury kolejowej;
c) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U z 2014 r. poz. 849) w zw. z art. 4 pkt 1 i art. 4 pkt 36c ustawy o transporcie kolejowym poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie polegające na uznaniu, iż art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych determinuje kwalifikację poszczególnych składników majątkowych jako elementów infrastruktury kolejowej, w tym uznanie terminala kolejowego za element infrastruktury kolejowej, podczas gdy ww. przepisy podatkowe w żaden sposób nie rozstrzygają tej kwestii, w zakresie pojęć z obszaru transportu kolejowego odsyłają do przepisów ustawy o transporcie kolejowym, nie odnoszą się w żaden sposób do pojęcia terminala kolejowego, co prowadzi do wniosku, że właściwa i nadrzędna powinna być wyłącznie wykładnia i zastosowanie przepisów utk oraz że analiza majątku skarżącego powinna być dokonana pod kątem spełniania przesłanek legalnych definicji zawartych w przepisach ustawy o transporcie kolejowym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł również Związek Niezależnych Przewoźników Kolejowych wnosząc o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, które oparte zostały na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa UTK w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy o transporcie kolejowym uznał, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu I instancji, Prezes UTK bez naruszenia prawa ustalił oraz ocenił, że skarżąca kasacyjnie spółka - PKP Cargo S.A. - prowadząca, na podstawie udzielonych jej licencji, działalność w zakresie przewozu kolejowego łączy z działalnością polegającą na zarządzaniu infrastruktura kolejową, o której mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, którą - gdy uwzględnić składniki majątku pozostającego we władaniu spółki - w znacznej części stanowią (znajdujące się na obszarze kolejowym) terminale kolejowe. Stąd też, według Sądu I instancji, zaistniałą sytuację polegającą na łączeniu funkcji przewoźnika i funkcji zarządcy infrastruktury Prezes UTK trafnie ocenił, jako naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, co w konsekwencji stwierdzenia tego naruszenia uzasadniało wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 6 przywołanej ustawy.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, skarga kasacyjna podważa prawidłowość przedstawionego stanowiska Sądu I instancji.
Przede wszystkim dlatego, że jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej można było uznać za usprawiedliwione - o czym mowa będzie dalej - to jednak z całą pewnością za usprawiedliwiony uznać należało zarzut z pkt I. ppkt c) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy i podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia – w tym też już miejscu zasygnalizować należy, że ocena, iż omawiany zarzut oparty został na usprawiedliwionej podstawie, nie pozostaje bez wpływu na rezultat oceny odnośnie do zasadności oraz skuteczności pozostałych zarzutów kasacyjnych.
Ocena zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego wymaga, aby w punkcie wyjścia przypomnieć, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. określającego wymogi formalne uzasadnienia wyroku wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Z punktu widzenia cech sądowoadministracyjnego wymiaru sprawiedliwości, w tym "weryfikacyjnego" typu stosowania prawa przez sądy administracyjne i operowania przez nie metodyką kontroli wykładni prawa - rolą sądu administracyjnego orzekającego w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy jest przeprowadzenie procesu kontroli działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem, który obejmuje: kontrolę rekonstrukcji i zastosowania przez organy administracji publicznej norm proceduralnych określających prawne wymogi ustalania faktów; kontrolę sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym kontroli ich wykładni i zastosowania; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontrolę konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia (por. L. Leszczyński, Orzekanie przez sądy administracyjne a kontrola wykładni prawa, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2010, nr 5 - 6, s. 267 i n.) - podkreślić należy, że rezultat sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej, uwzględniając wskazaną złożoność tego procesu, powinien być rzetelnie odzwierciedlony w treści uzasadnienia orzeczenia sądowego, co wymaga wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów oraz wskazania i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Obowiązek ten pozostaje w bezpośrednim związku z realizacją przez uzasadnienie orzeczenia sądowego, w szczególności funkcji perswazyjnej.
Ponadto, wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także i prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Jak wyjaśnia się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest możliwa kontrola orzeczenia, które nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie na przykład przedstawienia stanu sprawy, czy też podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), jak również orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając te elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).
Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. np.: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn.. akt I OSK 1985/; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 1067/11). Z uwagi na wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, sąd administracyjny nie może oddalając skargę poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia - przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego - kontroli prawidłowości ich subsumcji (zastosowania) przez organ. Wadliwość uzasadnienia wyroku ujawni się również w sytuacji, gdy sąd administracyjny poprzestanie na ocenie prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ, bez odniesienia ich do elementów podstawy materialnoprawnej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1934/11). Ograniczenie się więc w uzasadnieniu wyroku do przytoczenia przepisu prawnego bez jednoczesnego gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, nie może zastąpić opisu przebiegu operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach konkretnego stanu faktycznego sprawy oraz przyjęty kierunek i sposób rozstrzygnięcia.
Nie służy realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej ograniczenie się w dużym stopniu do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prostej akceptacji. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji skarżący wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co zobowiązywać powinno sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosowanej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a brak wskazanej analizy stanowi wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 685/09; z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).
Uwzględniając przedstawione uwagi i konfrontując je z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, że uzasadnienie to charakteryzuje się daleko idącymi deficytami, zarówno w zakresie odnoszącym się do wskazania faktów przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie, jak i wskazania oraz wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Jakkolwiek faktem jest, że o wadliwości uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego I instancji nie może zasadniczo świadczyć to, że odzwierciedlony w nim proces oraz wynik sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej nie koresponduje z oczekiwaniami strony postępowania, to jednak z punktu widzenia przedstawionych powyżej argumentów odnoszących się do funkcji uzasadnienia orzeczenia sądowego podnieść należy, że nawet - jeżeli nie zwłaszcza - afirmatywny stosunek sądu administracyjnego wobec podjętych przez organ działań procesowych oraz ich rezultatu materializującego się w wydaniu przez ten organ kontrolowanego aktu, nie zwalnia tego sądu z obowiązku rzetelnego przedstawienia argumentów mających przekonywać, że akt ten nie narusza prawa, albowiem świadczyć mają o tym konkretne racje uzasadniające przyjęty kierunek i sposób wykładni oraz zastosowania konkretnych przepisów prawa oraz racje odnoszące się do takiej, a nie innej oceny przyjętych za podstawę wyrokowania faktów.
Z punktu widzenia tego spostrzeżenia stwierdzić należy, że analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, iż w istocie rzeczy stanowi ono - niemal wierne - powielenie stanowiska Prezesa UTK prezentowanego przez ten organ w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Świadczy o tym rezultat porównania argumentacji Sądu I instancji w relacji do argumentów zawartych w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, co odnosi się zarówno do zakresu, w jakim argumentacja prezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zmierzała do wykazania, że kontrolowana decyzja wydana została bez naruszenia prawa, jak i do zakresu w jakim zmierzała do wykazania braku zasadności zarzutów skargi spółki na tę decyzję.
Prowadzi to do wniosku, że Sąd I instancji nie tyle odwzorował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przebieg i rezultat procesu kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz kontroli prawidłowość postępowania, w którym akt ten został wydany, co zrelacjonował stanowisko organu, który je już w sprawie zajął wypowiadając się zarówno co do faktów, które ustalił, jak i ich oceny prawnej oraz konsekwencji prawnych tej oceny, co znalazło swoje odzwierciedlenie w adresowanej do strony decyzji. Podkreślając znaczenie i doniosłość funkcji uzasadnienia orzeczenia sądowego i krytycznie oceniając wskazane podejście do ich realizacji należy podnieść, że istota rzeczy, gdy chodzi o obowiązki Sądu I instancji, nie polegała na tym, aby zrelacjonować stanowisko organu - to było bowiem znane - lecz na tym, aby po pierwsze je skontrolować w zakresie odnoszącym się do prawidłowości przeprowadzenia ustaleń faktycznych, w tym ich zupełności oraz spójności oraz dowodów stanowiących ich podstawę, a także odnośnie do prawidłowości wykładni oraz zastosowania adekwatnych przepisów prawa materialnego, po drugie zaś na tym, aby dać temu przekonujący oraz odpowiednio uargumentowany wyraz w uzasadnieniu wyroku. Tak się jednak w rozpatrywanej sprawie nie stało, albowiem Sąd I instancji powielił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko oraz argumentację organu ograniczając się do jego zrelacjonowania. Świadczy o tym identyczność, wręcz tożsamość argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w relacji do argumentacji prezentowanej w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, jak również operowanie przez Sąd I instancji w analitycznej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku tego rodzaju konwencją opisu przebiegu procesu kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - na co nie bez racji zwraca uwagę skarżąca kasacyjnie spółka - której charakterystycznym elementem w odniesieniu do zasadniczych i spornych w sprawie kwestii jest odwołanie się do argumentu, że "organ zasadnie (prawidłowo) ustalił" (s. 14 oraz s. 16), "należy zgodzić się z organem" (s. 15), "organ zauważył", "Prezes UTK ustalił" (s. 16), "Prezes UTK podkreślił" (s. 17), "zgodzić należy się z Prezesem" (s. 18), "jak zauważył Prezes" (s. 21) etc., etc.
W sytuacji, gdy sporne w sprawie zagadnienie odnosiło się do oceny prawidłowości stanowiska organu, że skarżąca kasacyjnie spółka łączy funkcję przewoźnika kolejowego z funkcją zarządcy infrastruktury, co stanowić miało o naruszeniu art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym i uzasadniać wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 6 tej ustawy, to wobec niekwestionowanej w sprawie okoliczności wykonywania przez PKP CARGO S.A. na podstawie udzielonych jej licencji przewozów kolejowych, za uzasadnione uznać należy stanowisko, że kontrola zaskarżonej decyzji powinna była koncentrować się na prawidłowości ustaleń oraz ocen prawnych organu odnośnie do wykonywania przez spółkę działalności polegającej na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, której definicja zawarta została w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku i wnioski formułowane na jej podstawie - jakkolwiek świadczą o tym, że Sąd I instancji prawidłowo zidentyfikował istotę sporu prawnego w sprawie - nie dają jednak podstaw, aby twierdzić, że kontrola ta - w tej zasadniczej i spornej w sprawie kwestii - rzeczywiście została przeprowadzona.
Zwłaszcza, gdy punktu widzenia dotychczas przedstawionych uwag odnoszących się do oceny uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić, że zasadność wskazanego wniosku znajduje swoje potwierdzenie w tym przyjętym za podstawę wyrokowania w sprawie "ustaleniu" Sądu I instancji, z którego wynika, że "[...] znaczną część [...] elementów majątku pozostającego w we władaniu PKP Cargo [...] stanowią terminale kolejowe, które wchodzą w skład infrastruktury kolejowej, pod warunkiem, że znajdują się na obszarze kolejowym" (s. 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W sytuacji, gdy w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii, zasadnicze znaczenie ma również - jeżeli nie przede wszystkim, jak wynika to z uzasadnienia kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji oraz stanowiska skarżącej spółki - to, czy wymienione składniki majątku spółki są terminalami kolejowymi w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym, a mianowicie budynkami lub budowlami wraz z urządzeniami specjalistycznymi umożliwiającymi załadunek, wyładunek lub zestawianie pociągów towarowych lub integrację usług towarowego transportu kolejowego z innymi rodzajami transportu (art. 4 pkt 36c) oraz, czy można i należy zaliczyć je do infrastruktury kolejowej, o której z kolei mowa w art. 4 pkt 1 przywołanej ustawy, co z kolei - w razie pozytywnego rozstrzygnięcia tego zagadnienia - miałoby prowadzić do wniosku, że skarżąca kasacyjnie spółka zarządza infrastrukturą kolejową będąc jednocześnie przewoźnikiem kolejowym, czemu sprzeciwia się art. 5 ust. 3 przywołanej ustawy, to przywołane "ustalenie" Sądu I instancji uznać należy za dalece niewystarczające oraz enigmatyczne z punktu widzenia oceny prawidłowości prezentowanego przez ten Sąd stanowiska, że zaskarżona decyzja nie jest niezgodna z prawem. Wskazane "ustalenie" Sądu I instancji - niezależnie od tego, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle nie wynika, aby przyjęcie go za podstawę wyrokowania sprawie poprzedzone zostało jakąkolwiek weryfikacją jego prawidłowości, co w omawianym kontekście nakazuje również podważyć stanowisko tego Sądu odnośnie do prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń faktycznych oraz ich oceny (por. s. 22 - 23 uzasadnienia wyroku) - razi wręcz jego ogólnością, a w tym kontekście brakiem jego rozwinięcia poprzez odniesienie się do konkretnych faktów (oraz oceny prawidłowości podstaw ich ustalenia), w świetle których można i należałoby zasadnie stwierdzić, że wymienione składniki majątku to istotnie położone w obszarze kolejowym terminale kolejowe, o których mowa w art. 4 pkt 36c ustawy o transporcie kolejowym.
Wymienionemu deficytowi uzasadnienia zaskarżonego wyroku, towarzyszy również deficyt odnoszący się do wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Zadość temu obowiązkowi - o czym mowa była już uwagach wprowadzających - nie czyni bowiem ograniczenie się do przywołania przepisów prawa, czy też odwołanie się do rezultatu ich wykładni dokonanej przez organ administracji, jak to uczyniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zwłaszcza, gdy za nie bez znaczenia dla oceny odnośnie do istnienia omawianego deficytu uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w tym również w zakresie odnoszącym się do jego warstwy argumentacyjnej, wnioskować na tej podstawie, że według Sądu I instancji "Prezes UTK dokonał wykładni pojęcia infrastruktury kolejowej w oparciu o ustawowe definicje pojęć infrastruktura kolejowa, linia kolejowa, terminal kolejowy, sieć kolejowa, uwzględniając zadania zarządcy infrastruktury, treść załącznika do ustawy oraz przepisy unijne" (por. s. 20 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Tego rodzaju argument niczego nie wyjaśnia w sytuacji, gdy sporną w sprawie kwestię - niezależnie od sporu o fakty - stanowił spór o prawo, a mianowicie spór o wykładnię przepisów ustawy o transporcie kolejowym definiujących wymienione pojęcia normatywne, którymi dla potrzeb stosowania tej ustawy operuje na jej gruncie prawodawca oraz spór o ich zastosowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie tego więc sporu miało zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska organu administracji o łączeniu przez skarżącą kasacyjnie spółkę funkcji przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury kolejowej (art. 5 ust. 3), a w konsekwencji dla oceny odnośnie do ziszczenia się przesłanek aktualizujących obowiązek wydania przez Prezesa UTK decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 6 przywołanej ustawy.
Omówione deficyty uzasadnia zaskarżonego wyroku odnoszące się zarówno do braku (jednoznacznego i konkretnego) wskazania przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, jak i wskazania oraz - jeżeli nie zwłaszcza - wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, czyniły usprawiedliwionym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wyrażający się przede wszystkim w braku realizacji przez uzasadnienie zaskarżonego wyroku funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Konsekwencją tej oceny - jak na wstępie to już sygnalizowano - jest wniosek, że nie mogła ona pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (pkt I. ppkt b) petitum skargi kasacyjnej), albowiem Sąd I instancji jednoznacznie i wyraźnie ich nie wskazał, ani też nie ocenił prawidłowości ich ustalenia przez organ. Nie mogła ona także pozostawać bez wpływu na ocenę skuteczności zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego (pkt II. ppkt a) - c) petitum skargi kasacyjnej) skoro, jak potwierdza to analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika z niego, że sporne w sprawie przepisy (i to nie wszystkie) Sąd I instancji jedynie przywoływał, odwołując się również do rozumienia tych przepisów przez organ administracji, a nie wynika z niego, aby przepisy prawa, których błąd wykładni zarzuca skarżąca kasacyjnie spółka stanowiły przedmiot zabiegów interpretacyjnych Sądu I instancji, z których miałoby wynikać, że ich rezultat - przy odwołaniu się do konkretnych argumentów natury jurydycznej - wyraził się w wypracowaniu przez ten Sąd określonego poglądu prawnego, którego prawidłowość podważa skarga kasacyjna. W tym też kontekście podkreślenia wymaga, że adresatem zarzutu naruszenia prawa materialnego (jak i procesowego) może być tylko sąd administracyjny I instancji, ponieważ przedmiotem postępowania kasacyjnego jest orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie oceniana przez ten sąd działalność organów administracji publicznej.
Wymienione zarzuty kasacyjne, wobec stwierdzonych deficytów i ułomności uzasadnienia zaskarżonego wyroku, uznać należało więc za przedwczesne, a tym samym i za nieskuteczne.
Wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku ma również dalej idące konsekwencje. W odniesieniu do zarzutu z pkt I. ppkt a) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. wyjaśnić należy, że jego merytoryczną ocenę - w tym jako zarzutu najdalej idącego i podlegającego rozpatrzeniu w pierwszej kolejności - również uniemożliwiają deficyty uzasadnienia zaskarżonego wyroku odnoszące się tym razem do sytuacji polegającej na przyjęciu za podstawę wyrokowania faktów w takim ich zakresie, w jakim - jak wynika to z uzasadnienia tego zarzutu - stanowisko Sądu I instancji odnośnie do braku naruszenia w rozpatrywanej sprawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. motywowane było oceną, której przedmiot nie obejmował wszystkich pism procesowych podpisywanych przez R. P. w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji - w tym zwłaszcza pism z kart [...], [...], [...], [...], [...], [...] akt sprawy - lecz wyłącznie pisma wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (por. s. 22). Prowadzi to do wniosku, że pomijając przywołane pisma, Sąd I instancji przedstawił stan sprawy w sposób niepełny, a przez to niekorespondujący z rzeczywistym stanem rzeczy, a mianowicie w sposób, który uniemożliwia zrekonstruowanie pełnego przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2013 r., a w konsekwencji ocenę, czy w rozumieniu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., R. P. brał udział w wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Uniemożliwia to więc przeprowadzenie w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną kontroli prawidłowości stosowania przez Sąd I instancji art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jako normatywnego wzorca oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Prezesa UTK.
Powyższe nie oznacza jednak, że wskazana kwestia sporna, jak również nie mniej istotne w sprawie zagadnienia, które wyraźnie i jednoznacznie rysują się na tle ujawnionych (i przedstawionych powyżej) deficytów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie będą podlegały ponownej analizie i ocenie Sądu i instancji.
W związku z tym bowiem, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. okazał się być zarzutem usprawiedliwionym, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, Sąd ten zobowiązany będzie, przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a, ponownie rozpoznać skargę PKP CARGO S.A. na decyzję Prezesa UTK z dnia [...] grudnia 2013 r. Uzasadnienie wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania skargi spółki, powinno uwzględniać wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym, w zakresie odnoszącym się do oceny wynikających z art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 6 tej ustawy, poprzez jednoznaczne i wyraźne wskazanie przyjętych za podstawę wyrokowania faktów, co powinno być poprzedzone kontrolą prawidłowości ich ustalenia przez organ, w tym kontrolą prawidłowości przeprowadzenia oceny dowodów, w oparciu o które fakty te zostały ustalone oraz wskazanie i wyjaśnienie - w przedstawiony powyżej sposób - podstawy prawnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, w zakresie natomiast odnoszącym się do kwestii stosowania art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez wskazanie wszystkich elementów stanu sprawy umożliwiających pełną rekonstrukcję przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2013 r. oraz wyjaśnienie przesłanek uzasadniających stosowanie albo niestosowanie tego przepisu w rozpatrywanej sprawie
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło