II OSK 825/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty [...] przy ul. [...] w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1549/14 w sprawie ze skargi Wspólnoty [...] przy ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1549/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie: 1. odrzucił skargę Wspólnoty [...] ul. [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości; 2. nakazał zwrócić skarżącej kwotę 500 zł tytułem wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Wspólnota [...] przy ul. [...] w [...] (dalej skarżąca bądź Wspólnota Mieszkaniowa) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wskazaną wspólnotę w postępowaniu sądowym, zgodnie z pełnomocnictwem, miał reprezentować adwokat M. K. Pod pełnomocnictwem podpisały się trzy osoby. Dnia 4 listopada 2014 r. skierowano do skarżącej zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji wspólnoty, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie doręczono skarżącej dnia 12 listopada 2014 r. Sąd I instancji wskazał, że wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia stwierdzonych braków formalnych skargi. W udzielonej w zakreślonym terminie odpowiedzi ponownie przedłożono pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. K. Mimo prawidłowego wezwania, ani skarżąca, ani działający w jej imieniu pełnomocnik nie nadesłali żądnego dokumentu, który określałby sposób reprezentacji oraz osoby uprawnione do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej. Takim dokumentem mógłby być na przykład statut Wspólnoty, czy podjęta w tym przedmiocie uchwała. W przypadku złożenia skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika, pełnomocnik ten ma obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę bądź osoby, które udzieliły mu tego pełnomocnictwa - stosownie do art. 29 ppsa. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie uzupełniono braku formalnego skargi. Wskazany brak uniemożliwia Sądowi I instancji dokonanie oceny, czy osoby, która podpisały się pod złożoną w niniejszej sprawie skargą były prawidłowo umocowane do tej czynności, co skutkowało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa (k. 3-8, 15, 19, 20, 33, 46-48 akt sądowych). Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez adwokata M. K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie skargi z powołaniem na brak uzupełnienia braków formalnych w terminie, w sytuacji, gdy pełnomocnik nie został prawidłowo wezwany do ich uzupełnienia; 2. art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niezastosowanie, tj. brak wezwania strony do zatwierdzenia czynności w sytuacji, w której Sąd I instancji uzna, że skarga podpisała osoba, która nie mogła reprezentować strony z uwagi na wadliwe pełnomocnictwo; - art. 220 § 1 [ppsa] przez podjęcie czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona opłata, w sytuacji, w której wyżej wymieniony przepis nie przewiduje takiej możliwości. Wskazując na powyższe Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; - rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, z 2014 r., poz. 543, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ppsa jest niezasadny. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji wezwał adw. M. K. do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez... b) "złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29" ppsa, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 15, 33 akt sądowych). Sąd I instancji słusznie wezwał pełnomocnika do przedstawienia wskazanego dokumentu, bez którego niemożliwe było ustalenie, że skargę złożyła osoba uprawniona do reprezentacji skarżącego. Bez ustalenia tej okoliczności niemożliwe było nadanie skardze prawidłowego biegu, stąd też konieczne było zastosowanie art. 49 § 1 ppsa, a więc wezwanie o uzupełnienie braków pisma. W wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych nie jest konieczne wskazanie przez sąd jakiego rodzaju dokument jest wymagany (J. Drachal, J. Jagielski, M. Cherka w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2013 r. s. 195 nb 4). Do odmiennych wniosków nie prowadzi powołane przez autora skargi kasacyjnej postanowienie NSA z 27.4.2007 r., II FSK 615/06. Lex 340187, bowiem dotyczy ono doradcy podatkowego, który w zakresie pouczeń sądu (który w istocie jest wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi), w przeciwieństwie do adwokata bądź radcy prawnego, nie jest profesjonalistą. Sąd I instancji w wezwaniu profesjonalnego pełnomocnika nie używając nazwy dokumentu, jednak jednoznacznie wskazał, co z żądanego dokumentu ma wynikać. Ze skargi i załączonych doń dokumentów, nie wynikało, czy Wspólnota Mieszkaniowa jest małą wspólnotą (w której liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, nie jest większa niż siedem), czy dużą wspólnotą mieszkaniową (w której liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych, jest większa niż siedem), bowiem tylko duża wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana przez zarząd (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali [j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm., dalej uwl), bowiem zarząd wspólnoty mieszkaniowej był uprawniony do kierowania sprawami wspólnoty i jej reprezentacji na zewnątrz, a w tym przed organami administracji publicznej i przed sądem administracyjnym (A. Turlej w: R. Strzelczyk, A. Turlej, Własność lokali. Komentarz, C.H. Beck 2013 s. 444-451, nb 1, 2, 4). Nie przekraczało wiadomości profesjonalnego pełnomocnika wykazanie, jakiego rodzaju wspólnotą była Wspólnota Mieszkaniowa; czy osoby podpisane pod pełnomocnictwem były członkami zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej i mogły skutecznie udzielić adw. M. K. pełnomocnictwa procesowego do wywiedzenia skargi. W sytuacji gdy pełnomocnik w terminie ustawowym, po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie uzupełnił, Sąd I instancji słusznie zastosował rygor, którym opatrzone było wezwanie, a więc odrzucił skargę. Zarzut naruszenia art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Zgodnie z art. 49 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, Przewodniczący wzywa stronę do jej uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji wezwaniem z 4 listopada 2014 r. prawidłowo wezwał do uzupełnienia skargi we wskazanym wyżej zakresie. Jeżeli strona nie uzupełniła braków skargi formalnych skargi, podlegała ona odrzuceniu. Za tego rodzaju brak należy uznać brak dokumentu potwierdzającego umocowanie podpisującego skargę w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, bowiem z art. 28 § 1 ppsa, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ppsa mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 ppsa). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie nie podziela poglądu prawnego, zaprezentowanego w postanowieniu z 17.6.2005 r., I FSK 20/05. W nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że art. 58 § 1 pkt 3 ppsa w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("Sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę doradcy podatkowego [także adwokata bądź radcy pr.]) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu (postanowienie NSA z 25.10.2010 r., I FSK 916/10, Lex 653593, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski – op. cit. s. 348, nb 6; postanowienie NSA z: 11.2.2014 r., II GSK 138/14, Lex 1450635; 12.6.2014 r., I FSK 426/14, Lex 1480679; 17.11.2014 r., I FSK 1509/15, Lex 1541298; 17.11.2014 r., I FSK 1505/15, Lex 1541297). Zarzut art. 220 § 1 ppsa nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 220 § 1 zd. 1 i 2 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, by pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. nr 169, poz. 1646), wezwanie do uiszczenia wpisu trafnie połączono z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi i oba wezwania doręczono jedną przesyłką. Nie ma żadnego znaczenia data, w jakiej Przewodniczący wydał oba te zarządzenia. W niniejszej sprawie Przewodniczący prawidłowo zarządzeniem z 29 października 2014 r. wezwał adw. M. K. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, a wpis ten został w terminie uiszczony (k. 13-17, 33 akt sądowych). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ppsa oddalił skargę kasacyjną.