III SA/Gl 1003/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-12-15
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Marzanna Sałuda, Agata Ćwik-Bury
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara porządkowa nałożona na spółkę za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień w postępowaniu kontrolnym może zostać uchylona, jeśli spółka podnosiła, że wezwanie było niezrozumiałe i cała dokumentacja została zabezpieczona przez organ kontroli?Ratio decidendi
Kara porządkowa nałożona na spółkę za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień w postępowaniu kontrolnym nie może zostać uchylona, jeśli spółka nie podjęła starań w celu wyjaśnienia wątpliwości co do wezwania i nie przedstawiła obiektywnie uzasadnionych przyczyn niewykonania obowiązku. Nawet jeśli wezwanie mogło być nieprecyzyjne, spółka miała możliwość uzyskania wyjaśnień telefonicznie lub pisemnie, a podstawowe informacje, o które pytano, nie wymagały analizy zabezpieczonej dokumentacji.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nałożył na spółkę karę porządkową za nieprzedstawienie wyjaśnień i dokumentów dotyczących m.in. zatrudnienia, magazynowania towarów, środków transportu oraz dokumentacji technicznej. Spółka wniosła o uchylenie kary, argumentując, że wezwanie było niezrozumiałe, pytania nieprecyzyjne, a cała dokumentacja została zabezpieczona przez organ kontroli. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał karę w mocy, uznając, że spółka nie wykazała usprawiedliwionych przyczyn niewykonania wezwania. Spółka zaskarżyła postanowienie do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia [...] r. Nr [...] odmawiające uchylenia kary porządkowej w wysokości [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. w trakcie prowadzonego wobec "A" Spółka z o.o. z siedzibą w T. postępowania kontrolnego, w przedmiocie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2008r., w dniu [...] r. wezwał Spółkę "A" w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia stosownych dowodów dotyczących okoliczności wymienionych w pięciu punktach.
Wezwanie zostało doręczone ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi w dniu [...] r.
Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. w piśmie z dnia [...] . nr [...] , stanowiącym odpowiedź na pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...] . nr [...] , które to dotyczyło przedstawienia pisemnego stanowiska Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej co do potwierdzenia dopuszczalności prowadzenia wobec strony postępowania kontrolnego przez Dyrektora UKS w R. dodatkowo poinformował, że do dnia [...] r., pomimo wyznaczenia 7 dniowego terminu do przedstawienia żądanych informacji, który upłynął dnia [...] r., nie otrzymano żadnego pisma w tym zakresie.
Wobec powyższego ponownie wezwał skarżącą do przedstawienia żądanych informacji oraz przedłożenia stosownych dokumentów, z klauzulą o możliwości nałożenia sankcji w postaci kary porządkowej. Do dnia [...] r. skarżąca nie złożyła stosownych wyjaśnień.
Wobec powyższego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] nałożył na "A" Sp. z o.o. karę porządkową w wysokości [...] zł powołując się w podstawie prawnej swego działania na regulacje z art. 31 ustawy o kontroli skarbowej i art. 262 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do tut. Urzędu [...] r.) Spółka "A" reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o uchylenie kary porządkowej.
We wniosku pełnomocnik strony stwierdził m.in., że cyt.: "Organ kontrolny nie wskazał w jaki sposób strona powinna zareagować na wezwanie, tj. w formie ustnej czy też pisemnej, nie zadał pytań konkretnych, precyzyjnych, zrozumiałych na które strona z pewnością złożyłaby odpowiedzi - wyjaśnienia. W miejsce takiego stanu rzeczy organ kontrolny postawił "kwestie" stronie w sposób enigmatyczny, niezrozumiały, zawiły, kontrowersyjny i naruszający dobre obyczaje". Ponadto stwierdził, że strona pozostaje w przekonaniu, że gdyby strona dokonała określonej czynności w celu wykonania tego wezwania to organ kontrolujący i tak kwestionowały tą czynność, ponieważ pytania są dla strony niezrozumiałe i niedoprecyzowane.
Postanowieniem z dnia [.. .]r . Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. odmówił uchylenia kary porządkowej.
Pismem datowanym na dzień [...] r. pełnomocnik strony wniósł zażalenie żądając uchylenia ww. postanowienia i jednoczesnego uchylenia kary porządkowej, zarzucając organowi pierwszej instancji:
1. bezpodstawne uznanie, że spółka odmówiła spełnienia " wymogów zawartych w wezwaniu " ponieważ w dniach [...] r. i [...] r. inspektor kontroli skarbowej zabrał całą posiadaną przez Stronę dokumentację (vide: protokoły wydania dokumentów z ww. dat) przez co nie miała ona dostępu do dokumentów umożliwiających udzielenie podstawowych informacji, jak również nie rozumiała problematyki tzw. kwestii. ",
2. błędne powołanie art. 187 § 1 O.p. będącego podstawą wezwania w sytuacji gdy obowiązek organu kontrolnego nie może być przez ten organ przerzucony na stronę, która z ww. przepisu wywodzi tylko i wyłącznie swój obowiązek w rzetelnym udostępnianiu organowi kontrolnemu swoich dokumentów w miejscu zgodnym z art. 80a ustawy o swobodzie gospodarczej,
3. świadome nie wskazanie przez organ kontrolny w wezwaniu czy jest on zainteresowany wyjaśnieniami ustnymi czy też pisemnym, co stoi w sprzeczności z powołanym w wezwaniu art. 122 O.p.,
4. bezpodstawne stwierdzenie, że organ pozostawił uznaniu strony prawo wyboru formy złożenia wyjaśnień - strona "/.../ nie może domniemywać i zastanawiać się nad treścią jakiegokolwiek pisma otrzymanego od organu podatkowego które powinno być zwięzłe
5. brak w prawie podatkowym definicji "kwestii", o wyjaśnienie których wnosił organ - " Wezwanie nie dotyczyło udzielenia wyjaśnień lecz dotyczyło złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia stosownych dowodów dotyczących ... ’’kwestii"".
W uzasadnieniu powołał się na wyroki WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013r. sygn. akt I SA/Kr 250/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2012r. sygn. akt III SA/Wa 1499/11 wskazujące, że nieprawidłowe wezwanie nie może wywoływać negatywnych skutków dla wzywanej i odmowa, o której mowa w art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej musi być wyraźna. Wskazał też na wyrok NSA z dnia 7 października 2011r. sygn. akt FS 1004/10.
Niezależnie od powyższego pełnomocnik wskazał, że w czasie rozmów telefonicznych informował osoby prowadzące postępowanie, że "dokonany, wymuszony przez organ kontrolny zabór dokumentów spółki ubezwłasnowolnił spółkę i pełnomocnika w przedmiocie całego postępowania. "
Dokonując oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zasadności zażalenia i stwierdził iż zgodnie z art. 262 § 1 O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego m.in. bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień mogą zostać ukarani karą porządkową. Ww. przepis ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania w dbałości o to, aby postępowanie przebiegało sprawnie i kończyło się w przewidzianym prawem terminie konkretnym rozstrzygnięciem. Analizując treść tego przepisu nie można zapominać o zasadach postępowania podatkowego. Stosownie do art. 122 ww. ustawy organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Do organu podatkowego należy zatem inicjatywa w zbieraniu dowodów i wyjaśnianiu stanu faktycznego, a celowi temu służy m. in. instytucja wezwania strony lub innej osoby do złożenia wyjaśnień niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że szereg informacji dotyczących stanu faktycznego sprawy posiada podatnik, który w dobrze pojętym własnym interesie powinien przekazać je organowi podatkowemu, w celu dokonania oceny czy mają one istotne znaczenie w sprawie.
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika natomiast z art. 187 § 1 O.p. przy czym zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że ww. obowiązki organów podatkowych, nie oznaczają, że ciężar dowodu, czy dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa wyłącznie na organie podatkowym (por. np. wyroki NSA z dnia 6 sierpnia 2009r. I FSK 205/08, LEX nr 552148; 7 lipca 2009r. II FSK 372/08, LEX nr 529353; 4 czerwca 2009r. II FSK 293/08, LEX nr 511333; 23 grudnia 2008r. II FSK 1327/07, LEX 515351; 30 maja 2006r. II FSK 835/05, LEX nr 180477; oraz A. Hanusz, Strony postępowania podatkowego a ciężar dowodu, PP 2004/9/49). Organ podatkowy ma zatem prawo wezwać stronę postępowania do składania wyjaśnień i przedstawiania dowodów je potwierdzających, co wynika także z przepisów art. 155 i 189 Ordynacji podatkowej
Organ wskazał iż okoliczności przemawiające za utrzymaniem w mocy postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu kary porządkowej zostały szczegółowo omówione w wydanym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] .
W zakresie zaś zaskarżonego postanowienia o odmowie uchylenia kary porządkowej w pierwszej kolejności organ stwierdził, że w zażaleniu na ww. postanowienie skarżący nie powinien kwestionować zasadności nałożenia kary i podnosić zarzutów przeciwko samemu nałożeniu kary, ale argumentować na rzecz zasadności twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku dostarczenia dokumentów - jak słusznie wskazała strona powołując wyrok NSA z dnia 7 października 2011lr. sygn. akt FSK 1004/10.
Organ podniósł, iż w wezwaniu z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. zobowiązał stronę do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia na ich potwierdzenie stosownych dokumentów, a w szczególności:
1. czy zatrudniała pracowników na umowę o pracę lub inne osoby na podstawie umów zlecenia, o dzieło lub innych o podobnym charakterze, ze wskazaniem nazwisk i charakteru zatrudnienia,
2. czy towary nabywane przez spółkę (budowlane, stalowe i inne) oraz wykazywane w spisie z natury na początek i koniec 2008r. były magazynowane i czy spółka dysponowała własnymi pomieszczeniami magazynowymi i placami, czy też były wynajmowane lub dzierżawione oraz jakie były to powierzchnie,
3. czy posiadała w 2008r. środki transportowe służące do transportu nabywanych towarów, czy były one wynajmowane lub użytkowane przez spółkę na podstawie innych umów,
4. kto ponosił koszty transportu towarów w przypadku ich nabycia i sprzedaży oraz jak były one rozliczane,
5. przez kogo i na czyje zlecenie były wykonywane i zatwierdzane dokumentacje techniczne będące przedmiotem:
- zakupu od spółki "A" na podstawie faktury nr [...] z dnia 20.03.2008r. dokumentacji technicznej podnośnika taśmowego PIOMA 1200, GWAREK 1400,
- sprzedaży do "B" na podstawie faktury nr [...] z dnia 02.01.2008r. dokumentacji techniczno-rozruchowej DTR przenośnika taśmowego BETHART-PTR/650-800 1 kpi., dokumentacji techniczno-wykonawczej (zestawieniowej) części zamiennych do przenośników taśmowych 1 kpl.
Analizując przedstawione przez organ kontroli skarbowej w skarżonym wezwaniu zapytania organ stwierdził iż wbrew twierdzeniu podatnika ich treść została sformułowana w sposób jasny, precyzyjny i nie budzący wątpliwości co do istoty żądania. Nie znajduje przy tym uzasadnienia twierdzenie, że strona nie mogła spełnić wymogów zawartych w wezwaniu z uwagi na fakt, iż cała dokumentacja strony została przekazana kontrolującym. Za protokołami wydania dokumentów i ewidencji, na które powołuje się pełnomocnik strony w uzasadnieniu zażalenia, zostały pobrane faktury zakupu i sprzedaży, rejestr VAT, dokumenty kasowe i bankowe, deklaracje VAT-7, jak również dokumentacja techniczna GWAREK i PIOMA. W skarżonym wezwaniu organ kontroli skarbowej wezwał zaś stronę do złożenia stosownych wyjaśnień i przekazania informacji (dokumentów potwierdzających wyjaśnienia), które nie wynikały z dokumentów będących w jego posiadaniu.
Również twierdzenia strony, iż nie znalazła w prawie podatkowym definicja "kwestia", o wyjaśnienie których wnosił organ wraz ze spełnieniem funkcji łącznej tj. jej udokumentowaniem należy uznać za niezrozumiałe. Jak wykazano powyżej pytania zawarte w wezwaniu jednoznacznie precyzowały zakres informacji i ewentualnych dowodów jakie winna przedstawić strona na wezwanie organu (np. umowy o pracę, listy płac, umowy zlecenia, zamówienia). Co zaś tyczy samego słowa "kwestia" to należało je rozumieć jako sprawy, okoliczności wymagające rozstrzygnięcia lub załatwienia, tu: mogące mieć wpływ na ocenę całego materiału dowodowego.
Strona w okresie od otrzymania wezwania do dnia wydania postanowienia o nałożenia kary porządkowej za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, tj. przez okres ok. 5 miesięcy nie poinformowała organu o jakichkolwiek wątpliwościach związanych z wezwaniem. Co więcej, w przedmiotowej sprawie ustalono, że: organ kontroli skarbowej wezwał stronę pismem z dnia [...] r. do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia stosownych dowodów stanowiących ich potwierdzenie,
- wezwanie to został stronie prawidłowo doręczone,
- wezwanie ponowiono w piśmie [...]r., w którym jednoznacznie wskazano cyt. "do dnia sporządzenia niniejszego pisma pomimo wyznaczenia siedmiodniowego terminu na udzielenie odpowiedzi, który minął w dniu [...] r., nie otrzymano pisma w tym zakresie",
- między doręczeniem wezwania a nałożeniem na stronę kary porządkowej (ok. 5 miesięcy) pełnomocnik dwukrotnie uczestniczył w J. w czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem,
- mimo bezpośredniej możliwości wyjaśnienia problematycznych kwestii nie starał się doprecyzować żądania organu - nie uczynił tego też telefonicznie.
Zatem fakt niewywiązania się strony z obowiązku przedstawienia organowi kontroli stosownych wyjaśnień oraz brak realnych przyczyn uniemożliwiających choćby częściowe wypełnienie żądania organu spowodował, że odmowa uchylenia ww. kary nie może budzić wątpliwości organu odwoławczego. Strona nic przedstawiła żadnych argumentów, które uzasadniałyby w sposób logiczny niewykonanie obowiązku udzielenia wyjaśnień, a powołane wyroki nie stanowią żadnego poparcia dla podnoszonych w zażaleniu zarzutów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjengo strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności:
1. art. 262 § 1 pkt 2, poprzez błędne przyjęcie, że strona bezzasadnie odmówiła złożenia wyjaśnień w związku z wezwaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. - w niniejszej sytuacji wystąpiła uzasadniona przyczyna zaniechania dopełnienia czynność, tj, niezrozumiała treść wezwania (tu Strona powołała wyrok WSA z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 567/13), zdaniem Skarżącej pełnomocnik bezpośrednio, osobiście rozmawiał z prowadzącymi postępowanie wskazując, że cała dokumentacja jest w posiadaniu organu, ponadto abstrakcyjne jest zaproponowane przez Dyrektorów Urzędu Kontroli Skarbowej i Izby Skarbowej polegające na jeżdżeniu Zarządu wraz z pracownikami spółki w celu przygotowania wyjaśnień na nieprecyzyjnie postawione kwestie,
2. art. 126 polegające na błędnym twierdzeniu, że jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu udzielenia wyjaśnień strona skarżąca mogła wyjaśnić telefonicznie, podczas gdy w postępowaniu podatkowym sprawy winny być załatwiane w formie pisemnej, tu Skarżący ponownie podnosi, że wielokrotnie sygnalizował swoje wątpliwości i wnosił o wydanie dokumentacji w celu umożliwienia udzielenia odpowiedzi,
3. art. 159 § 1 pkt 5 polegające na niedoprecyzowaniu wezwania, a skarżąca nie będąc w posiadaniu dokumentów, nie mogła udzielić żądanych informacji,
4. art. 121 § 1 poprzez nie podanie w wezwaniu terminu jego wykonania oraz "celowe przez organ konkludowanie w przedmiocie wezwania słownictwem nie będącym spójnym ze sobą ",
5. art. 120 w związku z art. 262 § 1 poprzez "wmanipulowanie Strony treścią wezwania w maksymalną wysokość kary" mimo, że Strona w niczym nie zawiniła.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przyjęte w sporny postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, że stanowiący podstawę prawną zaskarżonego postanowienia w zakresie zastosowania kary porządkowej przepis art. 262 O.p. mógł mieć zastosowanie w prowadzonym przez organy kontroli skarbowej postępowaniu kontrolnym bowiem w myśl art. 31 ustawy o kontroli skarbowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania kontrolnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 2 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej użyte w ustawie określenia postępowanie kontrolne oznacza postępowanie podatkowe, o którym mowa w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Zgodnie natomiast z art. 262 § 1 pkt 2 O.p. strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, lub mogą zostać ukarani karą porządkową do [...] zł. Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie (§ 5 art. 262.).
Wreszcie organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1, i uchylić postanowienie nakładające karę - § 6 art. 262 O.p.
Z powyższego wynika, że w postępowaniu w sprawie nałożenia kary porządkowej ustawodawca przewidział dwa odrębne środki "odwoławcze", tj. tryb zażaleniowy (art. 262 § 5 O.p.) oraz wniosek o uchylenie kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.). W pierwszym z nich rozpatruje się zarzuty przeciwko samemu nałożeniu kary. Natomiast składając wniosek o uchylenie kary porządkowej organ ocenia zasadność twierdzenia o zaistnieniu okoliczności usprawiedliwiających niestawiennictwo i niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku. W rozpatrywanej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, skarżąca uruchomiła tryb wniosku o uchylenie kary porządkowej. W takim przypadku w postępowaniu wywołanym wnioskiem ocenie podlega wyłącznie to, czy niewykonanie obowiązków przez wezwanego można uznać za usprawiedliwione. Stąd w tym postępowaniu składając wniosek o uchylenie kary porządkowej na podstawie art. 262 § 6 O.p. ukarany nie powinien kwestionować zasadności jej nałożenia i podnosić zarzutów przeciwko samemu nałożeniu kary, ale przedstawiać okoliczności usprawiedliwiające niewykonanie nałożonego przez organ podatkowy obowiązku (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2000 r. II FSK 1004/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zaznaczyć także należy, że czynność organu kontroli skarbowej związana z wezwaniem z dnia [...]r. do złożenia określonych wyjaśnień przez spółkę z o.o. "A" w związku z faktem prowadzenia postępowania kontrolnego na postawie postanowienia Dyrektora UKS w R. nr [...] z dnia [...] r ., mieści się w katalogu czynności objętych możliwością nałożenia kary porządkowej w przypadku bezzasadnej odmowy jej wykonania. Z przepisu art. 262 par. 1 pkt 2 O.p. wynika bowiem, że możliwość ukarania między innymi strony postępowania, karą porządkową została przewidziana za bezzasadną odmowę złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności.
Wezwaniem zaś z dnia [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. zobowiązał stronę do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia na ich potwierdzenie stosownych dokumentów, a w szczególności:
1. czy zatrudniała pracowników na umowę o pracę lub inne osoby na podstawie umów zlecenia, o dzieło lub innych o podobnym charakterze, ze wskazaniem nazwisk i charakteru zatrudnienia,
2. czy towary nabywane przez spółkę (budowlane, stalowe i inne) oraz wykazywane w spisie z natury na początek i koniec 2008r. były magazynowane i czy spółka dysponowała własnymi pomieszczeniami magazynowymi i placami, czy też były wynajmowane lub dzierżawione oraz jakie były to powierzchnie,
3. czy posiadała w 2008r. środki transportowe służące do transportu nabywanych towarów, czy były one wynajmowane lub użytkowane przez spółkę na podstawie innych umów,
4. kto ponosił koszty transportu towarów w przypadku ich nabycia i sprzedaży oraz jak były one rozliczane,
5. przez kogo i na czyje zlecenie były wykonywane i zatwierdzane dokumentacje techniczne będące przedmiotem:
- zakupu od spółki "A" na podstawie faktury nr [...] z dnia 20.03.2008r. dokumentacji technicznej podnośnika taśmowego PIOMA 1200, GWAREK 1400,
- sprzedaży do "B" na podstawie faktury nr [...] z dnia 02.01.2008r. dokumentacji techniczno-rozruchowej DTR przenośnika taśmowego BETHART-PTR/650-800 1 kpi., dokumentacji techniczno-wykonawczej (zestawieniowej) części zamiennych do przenośników taśmowych 1 kpl jest .
W myśl art. 155 O.p. organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
W/w wezwanie mieści się zatem w normie art. 155 O.p. gdyż zawiera ona prawo organu do wezwania strony do złożenia wyjaśnień jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy. Ta druga przesłanka także została spełniona w sprawie gdyż 14 stycznia 2013r. organ kontroli skarbowej wszczął postępowanie kontrolne wobec "A" Sp. z o.o. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2008r w toku którego w początkowym etapie postępowania kontrolnego dokumentacja spółki została temu organowi w Urzędzie kontroli Skarbowej w J. przekazana. W tej sytuacji, gdy organy prowadząc postępowanie kontrolne /podatkowe są zobligowane do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy za uzasadnione należy ocenić zachowanie organu kontroli skarbowej, który wezwał stronę do złożenia stosownych wyjaśnień. Kontrola rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2008r. wymagała współdziałania strony polegającego na złożeniu żądanych wyjaśnień, nie wykonanie powyższej czynności i niezastosowanie się do wezwania organu kontroli skarbowej będzie równoznaczne z bezzasadną odmową złożenia wyjaśnień o jakiej mowa w art. 262 § 1 pkt 2 O.p..
Pamiętać przy tym należy, że przepis art. 262 1 pkt 2 O.p. stanowi o dopuszczalności dyscyplinowania strony nałożeniem kary porządkowej w przypadku bezzasadnej odmowy dokonania czynności dowodowej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21.10.2011r. sygn. II FSK 775/10 (Lex Nr 964529) bezzasadna odmowa strony udziału w czynności dowodowej, to odmowa nieznajdująca potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Powyższe oznacza, jak z kolei wskazał WSA w Szczecinie w wyroku z 19.01.2012r. sygn. ISA/Sz 875/11 (Lex Nr 1109673), że przed nałożeniem sankcji na stronę za odmowę udziału w czynności dowodowej, istnieje obowiązek organu ustalenia, czy w konkretnym stanie faktycznym strona zobowiązana do dokonania czynności podjęła starania celem wyjaśnienia przyczyn niewykonania wezwania oraz czy wskazane przez nią przyczyny były obiektywnie uzasadnione. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy skarżąca nie dołożyła należytych starań w celu zadośćuczynieniu wezwaniu organu kontroli skarbowej z 13 września i 18 października 2013r. Nie zastosowała się bowiem do wezwania organu i nie udzieliła żądanych wyjaśnień. Jej postawa była bierna i polegała na braku udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi organowi kontroli skarbowej w odpowiedzi na wystosowane wezwanie.
W tym miejscu wobec zarzutów skargowych o braku precyzyjności spornego wezwania co ma uzasadniać istnienie podstaw do uchylenia postanowienia z tej przyczyny, iż zaistniały podstawy prawne wyrażone w art. 262 § 6 O.p. to zauważyć należy, iż Sąd ich nie podziela. Strona została w sposób prawidłowy wezwana do złożenia wyjaśnień z określonym terminem do zastosowania się do wezwania. W wezwaniu tym także w sposób precyzyjny zostały opisane zagadnienia których wyjaśnienia żądał organ. Wprawdzie istotnie faktem jest to, że organ pierwszej instancji w wezwaniu z dnia 16 września 2013r. (ponowionym w piśmie z dnia 18 października, przy okazji odpowiedzi na pismo strony z dnia 09.10.2013r. sygn. AP-P-G92-02-13-07-10-13) nie wskazał formy realizacji swego żądania, tym niemniej jak stanowi art. 156 § 1 O.p. wezwany jest obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Oznacza to, iż strona nie powinna była mieć wątpliwości, że realizacja wezwania może nastąpić na piśmie za pośrednictwem operatora pocztowego. Ponadto jak wynika z wezwania widniały na nim numery telefonów pod którymi można było zasięgnąć informacji w sprawie, stąd w sytuacji wątpliwości po stronie pełnomocnika co do formy realizacji wezwania nie było przeszkód by informacji w tym zakresie zasięgnąć. Ta zatem wadliwość wezwania nie może usprawiedliwiać niewykonania żądanych przez organ obowiązków złożenia wyjaśnień przez stronę.
Nie może stanowić także okoliczności usprawiedliwiających nie zastosowanie się do wezwania organu argumentacja skargowa, iż całość dokumentacji spółki została zabezpieczona przez organ kontroli skarbowej stąd strona nie miała możliwości złożenia wyjaśnień. Na postawione pytania sformułowane najpierw bardzo ogólnie jak np. czy zatrudniała w 2008r pracowników, a dopiero później w sposób bardziej szczegółowy co do ilości tychże, czy pytanie czy posiadała środki transportowe służące jej do transportowania nabywanych towarów strona mogła odpowiedzieć i nie była do tego w ocenie Sądu niezbędna jej dokumentacja zabezpieczona przez organ kontroli skarbowej. Taka ogólna wiedza o jaką pytał organ jest wiedzą nie wymagająca jej ustalania w oparciu o dokumenty źródłowe. Jednak jak wynika z akt sprawy strona milczała i nie udzieliła organowi jakichkolwiek wyjaśnień. W sytuacji zatem, gdy Skarżąca nie podjęła jakiekolwiek działań zmierzających do zadośćuczynienia otrzymanemu wezwaniu jak i nie wskazała przyczyn mogących usprawiedliwiać nie zastosowanie się doń zasadnie organy orzekły o odmowie uchylenia kary porządkowej w kwocie [...] zł.
Wobec powyższego Sąd nie dostrzegł, aby organy rozpatrując wniosek strony o uchylenie kary porządkowej naruszyły art. 121 § 1 w zw. z art. 155 i art. 262 O.p..
W tym stanie rzeczy skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalono .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło