I SA/Wa 2757/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-19
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosław Gdesz, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy "ważny interes strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. uzasadnia wydanie przez organ administracji publicznej poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów z akt sprawy, gdy strona może sama sporządzić odpisy lub skorzystać z pomocy pełnomocnika, a jedynym argumentem jest odległość siedziby strony od siedziby organu i związane z tym koszty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sama odległość siedziby strony od organu oraz koszty związane z delegowaniem pełnomocnika nie stanowią wystarczającego uzasadnienia dla "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. do wydania poświadczonych odpisów z akt sprawy. Prawo do wglądu w akta i sporządzania odpisów jest podstawowym uprawnieniem strony, a organ nie ma obowiązku sporządzania i wydawania uwierzytelnionych odpisów, jeśli strona sama może to zrobić lub ma taką możliwość przez pełnomocnika, chyba że istnieją szczególne okoliczności uniemożliwiające stronie samodzielne działanie.Stan faktyczny
Zarząd Powiatu zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów o wydanie poświadczonych odpisów korespondencji dotyczącej przekazania nieruchomości. Prezes Rady Ministrów odmówił, uznając, że Zarząd Powiatu nie wykazał "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., a jedynie wskazał na odległość i koszty związane z delegowaniem pełnomocnika. Po odmowie ponownego rozpatrzenia sprawy, Zarząd Powiatu wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów k.p.a. dotyczących dostępu do akt i ważnego interesu strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Izabela Ostrowska (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu [...] na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów wniosków oddala skargę
Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z dnia
[...] znak: [...] na podstawie art. 74 § 2 w związku
z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] Zarządu Powiatu [...] -odmówił wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (znak: [...] ) skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz późniejszej korespondencji prowadzonej pomiędzy tymi organami, poprzedzającej skierowanie do Prezesa Rady Ministrów wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] (znak:[...]).
W uzasadnieniu postanowienia organ w pierwszej kolejności wskazał, że pismem z dnia [...] (znak:[...] ) Minister Administracji i Cyfryzacji wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przekazanie na rzecz Gminy Miasta [...] nieruchomości należącej do Powiatu [...]. W uzasadnieniu wniosku Minister wskazał m.in., iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na brak porozumienia w sprawie przekazania mienia na rzecz Gminy Miasta [...]. Ponadto Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia przekazanie,
w drodze decyzji Prezesa Rady Ministrów, prawa własności nieruchomości należącej do Powiatu [...], położonej na terenie byłego sołectwa [...], oznaczonej obecnie w operacie ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej [...] obręb [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Na podstawie art. 61 § 4 kpa, Zarząd Powiatu [...] został poinformowany, iż na wniosek Ministra Administracji i Cyfryzacji wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie przekazania na rzecz Gminy Miasta [...], w drodze decyzji Prezesa Rady Ministrów, prawa własności nieruchomości należącej do Powiatu [...], położonej na terenie byłego sołectwa [...], oznaczonej obecnie w operacie ewidencji gruntów jednostki ewidencyjnej [...] obręb [...] jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] oraz działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] VII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Pismem z dnia [...] (znak: [...] ) Zarząd Powiatu [...], na podstawie art. 73 § 2 kpa, wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o wydanie poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (znak:[...]) skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz późniejszej korespondencji prowadzonej pomiędzy tymi organami, poprzedzającej skierowanie do Prezesa Rady Ministrów wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia
[...] (znak:[...]). Jako uzasadnienie wniosku Zarząd Powiatu [...] wskazał, iż powyższe dokumenty są niezbędne dla Zarządu celem zapoznania się z treścią korespondencji oraz zajęciem stanowiska w przedmiocie ww. wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji.
Uzasadniając merytorycznie podjęte postanowienie Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej podkreślił, iż zgodnie z art. 73 § 1 kpa, strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Natomiast z myśl art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej
z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ zaznaczył, że uzasadnienie zawarte w piśmie z dnia
[...] (znak:[...]) Zarządu Powiatu [...] wskazuje, iż intencją Zarządu jest możliwość zapoznania się z aktami sprawy w jego siedzibie. Prezesa Rady Ministrów ocenił, że powyższe uzasadnienie nie wskazuje ważnego interesu strony.
Ponadto Prezes Rady Ministrów wyjaśnił, że zwrot "ważny interes strony",
o którym mowa w art. 73 § 2 kpa, odnosi się do tych przypadków, gdy strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. Wskazał także, że nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami.
Pismem z dnia [...] Zarząd Powiatu [...] wystąpił do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] (znak:[...]). Postanowieniu z dnia [...] zarzucono naruszenie art. 6,7, 8 i 10 § 1 oraz art. 73 § 2 kpa poprzez nieprawidłową ich interpretację.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] Zarządu Powiatu [...], postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] znak: ([...]).
Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w uzasadnieniu postanowienia podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...]. Nadto powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 25 lipca 2007r. sygn. akt I OSK 1319/06 podkreślając, iż żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Organ podał, że we wniosku Zarządu Powiatu [...] brak takiego wskazania. Podnoszone zarzuty naruszenia art. 6,7,8 i 10 § 1 oraz art. 73 § 2 kpa Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej uznał za niezasadne. Ponadto organ wyjaśnił, że w postanowieniu z dnia [...] brak jest odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów. Odmówiono jedynie wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (znak:[...]) skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz późniejszej korespondencji prowadzonej pomiędzy tymi organami, poprzedzającej skierowanie do Prezesa Rady Ministrów wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] (znak:[...]) z uwagi na brak uzasadnienia ważnym interesem strony takiego żądania. Tak więc organ wskazał, że zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 § 1 kpa nie została w żaden sposób ograniczona.
Organ zaznaczył także, że dodatkowy argument zawarty we wniosku z dnia
[...] (znak:[...]) o ponowne rozpatrzenie sprawy, prócz wskazanych wyżej okoliczności, iż Zarząd Powiatu w [...] kierował się zasadnością ponoszenia wydatków związanych z delegowaniem pełnomocnika uzasadnia odmowę wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Organ podkreślił, że strona postępowania sama wskazuje, iż ma możliwość sporządzenia żądanych odpisów z akt sprawy za pośrednictwem pełnomocnika.
Reasumując Prezes Rady Ministrów stwierdził, że żądanie Zarządu Powiatu [...] nie zawiera uzasadnienia pozwalającego uznać, że występuje ważny interes strony poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (znak:[...]) skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz późniejszej korespondencji prowadzonej pomiędzy tymi organami, poprzedzającej skierowanie do Prezesa Rady Ministrów wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] (znak: [...]).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł Zarząd Powiatu [...] wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] znak: [...].
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. przepisu:
1) art. 73 § 2 kpa poprzez jego błędną zawężającą wykładnię polegającą na przyjęciu, że strona może mieć ważny interes w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy wyłącznie wtedy, gdy nie może ich uzyskać samodzielnie albo przez pełnomocnika, podczas gdy w orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie przyjęta została szeroka wykładnia
"ważnego interesu" w rozumieniu art. 73 § 2 kpa odrzucająca takie stanowisko i nakazująca każdorazowo uwzględnienie okoliczności danej sprawy,
2) art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez całkowite pomięcie przy ocenie, czy istnieje ważny interes skarżącego w żądaniu wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, obiektywnych okoliczności w postaci: znacznej odległości siedziby skarżącego od siedziby organu, konieczności specjalnego delegowania przez skarżącego do innego województwa pełnomocnika do sporządzenia odpisów z akt sprawy, poniesienia wydatków na dojazdy i koszt wynajęcia pełnomocnika - które to okoliczności w pełni uzasadniały zgłoszony wniosek,
3) art. 73 § 1 kpa w związku z art. 52 kpa poprzez ich niezastosowanie w sytuacji otrzymania od skarżącego zgłoszenia o istnieniu obiektywnych trudności (związanych z odległością; siedziby skarżącego od siedziby organu)
w samodzielnym sporządzeniu odpisów z akt sprawy w siedzibie organu
i zaniechanie wykorzystania instytucji pomocy prawnej poprzez udostępnienie skarżącemu akt sprawy i umożliwienie sporządzenia ich odpisów we właściwym ze względu na jego siedzibę organie administracji rządowej lub organie samorządu terytorialnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że okoliczność istnienia "ważnego interesu strony" w uzyskaniu poświadczonych odpisów z akt sprawy należy rozważyć w każdej sprawie w sposób indywidualny. Dokonując oceny tej okoliczności, organ powinien wziąć pod uwagę m.in. odległość miejsca zamieszkania strony do organu.
W niniejszej sprawie zdaniem strony skarżącej Prezes Rady Ministrów zupełnie pominął tę kwestię. Skarżący podał, że ma siedzibę w [...], oddalonym
o kilkaset kilometrów od [...], gdzie znajduje się siedziba organu.
Skarżący wskazał w skardze, że wprawdzie możliwe jest sporządzenie odpisów
z akt sprawy za pośrednictwem pełnomocnika, ale ze względu na siedzibę w innym województwie, wiąże się to dla niego z szeregiem trudności i koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków związanych z delegowaniem pełnomocnika do czynności poza jego siedzibę. Skarżący podniósł, że Prezes Rady Ministrów
w zaskarżonym postanowieniu nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego okoliczność znacznej odległości siedziby skarżącego do siedziby organu, konieczności specjalnego delegowania do innego województwa pełnomocnika do sporządzenia odpisów z akt sprawy i poniesienia na to dodatkowych kosztów, nie ma znaczenia dla ustalenia, czy istnieje po jego stronie ważny interes w żądaniu wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia nie wyjaśniono wystarczająco tej kwestii.
Okoliczność ta zdaniem skarżącego nie została poddana ocenie zgodnej ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonym przez zasady kpa. Skarżący podkreślił także, że organ nie rozważył, w ogóle możliwości udzielenia mu pomocy prawnej w oparciu o przepis art. 52 kpa.
W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji/ postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego w rozpoznawanej sprawie, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy.
W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 k.p.a. przewidują dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz uprawnienia strony. Zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek kopii lub odpisów. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 11/11 (dostępny https://cbois.nsa.gov.pl/doc/98A096A58F) wykładnia literalna wskazanego przepisu art. 73 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r. sygn. akt II SA 2580/00, Wokanda 2002/1/26, wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 104/10, dostępny: http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstępstwo od powyższej zasady Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił w sytuacjach szczególnych, wyjątkowych: ze względu na stan zdrowia, ograniczone możliwości finansowe i związane z tym trudności w dotarciu do siedziby organu (wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 693/10, Lex nr 595477, a także wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 385/09).
Zgodnie natomiast z art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z art. 73 § 1 k.p.a. wynika prawo strony do wglądu w akta sprawy, które jest w istocie tożsame z dotychczasowym (przed zmianą art. 73 k.p.a. dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 6, poz. 18) prawem strony przeglądania akt sprawy, a także prawo sporządzania notatek z akt sprawy, kopii lub odpisów. Określonemu w art. 73 § 1 k.p.a. prawu strony odpowiada obowiązek (powinność) organu administracji publicznej respektowania tego prawa. Sposób realizacji prawa zagwarantowanego stronie przez przepis art. 73 § 1 k.p.a. określa art. 73 § 1a k.p.a. Z przepisu natomiast art. 73 § 2 k.p.a. wynika prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Organ zatem może odmówić uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów ze względu na brak ważnego interesu strony (art. 73 § 2 k.p.a.), jak i z uwagi na treść art. 74 § 1 k.p.a.
Z regulacji art. 73 § 1, § 1a i § 2 k.p.a. wynika, że organ ma jedynie obowiązek zapewnić stronie dostęp do akt sprawy w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu, a także umożliwić stronie wgląd w akta sprawy, sporządzenie z nich notatek, kopii lub odpisów. Organ ma natomiast obowiązek uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy albo wydania stronie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
Z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych ukształtowanego na tle art. 73 § 1 k.p.a. w brzmieniu sprzed jego nowelizacji ww. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że strona może sama sporządzać kserokopie dokumentów z akt sprawy, jednakże nie może żądać, aby takie kserokopie wykonywał i dostarczał sam organ administracji. Organ nie ma takiego obowiązku, albowiem sporządzanie notatek, czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. (por. np.: wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1462/10, wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 790/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Stanowisko to pozostaje nadal aktualne po dniu 11 kwietnia 2011 r., t.j. po wejściu w życie zmiany dokonanej ww. ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie art. 73 k.p.a. (por. np.: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 831/12, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 122/12, CBOSA).
Osiągniecie celu, jakim jest zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu w powyższy sposób, nie może następować poprzez nałożenie na organ obowiązku sporządzania i wydawania stronie postępowania administracyjnego uwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt postępowania, i doręczania ich stronie postępowania, jak tego żądał skarżący we wniosku z dnia [...].
W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, iż przedstawiona argumentacją jest niewystarczająca do przyjęcia istnienia po stronie skarżącego ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a.
Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06 stwierdził, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że skarżący braku możliwości sporządzenia odpisów dokumentów nie wykazał powołując się jedynie na konieczność ponoszenia kosztów związanych z oddelegowaniem pełnomocnika do innego województwa w którym znajduje się siedziba organu.
Za ewentualną możliwością potraktowania powyższej przyczyny, jako uzasadnienia ważnego interesu strony, o jakim mowa w art. 73 § 2 k.p.a., mogłaby przykładowo przemawiać okoliczność bardzo złej sytuacji materialnej strony - sytuacji, która realnie uniemożliwiałaby stronie dotarcia do siedziby organu. Wtedy istotnie możnaby rozpatrywać żądanie strony pod kątem spełnienia przez organ przesłanek opisanych w art. 10 k.p.a. oraz tego, czy spełnienie tych przesłanek należy oceniać w kategoriach ważnego interesu strony. Z taką jednak sytuacją nie mieliśmy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Stroną domagającą się bowiem wydania uwierzytelnionych odpisów jest Zarząd Powiatu [...], który nie wykazał aby jego sytuacja finansowa uniemożliwiała delegowanie pracownika do [...]. Na marginesie należy podnieść, iż niczym nie uzasadniona wydaje się konieczność ustanawiania pełnomocnika w celu dotarcia do siedziby organu i zrealizowania uprawnień wynikających z art. 73 § 1 k.p.a.,
Stąd więc, brak było przesłanek, które umożliwiłyby uznanie, że żądanie strony oparte jest na jej ważnym interesie.
Nieusprawiedliwiony także okazał się zarzut naruszenia 73 § 1 k.p.a w związku z art. 52 k.p.a. przez jego niezastosowanie.
Zgodnie z art. 52 k.p.a., w toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane. Analizując z jednej strony treść ww. przepisu prawa, z drugiej zaś podniesiony w skardze zarzut jego niezastosowania w sprawie przez organ administracji, zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący żądał we wniosku z dnia [...] wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów wniosku Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (znak: [...]) skierowanego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz późniejszej korespondencji prowadzonej pomiędzy tymi organami, poprzedzającej skierowanie do Prezesa Rady Ministrów wniosku Ministra Administracji i Cyfryzacji
z dnia [...] (znak:[...]).
Żądanie swoje w tym przedmiocie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości sprecyzował. Przepis art. 52 k.p.a. został umieszczony w dziale I k.p.a. "Przepisy ogólne", rozdziale 9 tego działu I, który nosi tytuł "Wezwania". Stanowiący zaś podstawę rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] przepis art. 73 § 1 k.p.a. został zamieszczony przez ustawodawcę w rozdziale II k.p.a. zatytułowanym "Postępowanie", w jego rozdziale 3 noszącym tytuł "Udostępnienie akt". Zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 52 k.p.a. wiązałoby się z zastosowaniem swoistego przymusu w celu przymuszenia strony do realizowania przez nią uprawnień w postępowaniu administracyjnym. Nie można zatem stosować przepisu art. 52 k.p.a. do "przymuszenia" strony do zapoznania się w określony sposób z aktami sprawy, jeżeli strona sama, względnie jej pełnomocnik, nie wystąpi o zastosowanie tego trybu. Skoro organ nie przeprowadzał w niniejszej sprawie czynności dowodowych wymagających osobistego stawiennictwa osoby wzywanej, prawidłowo nie zastosował art. 52 k.p.a. i nie skorzystał z instytucji w niej ustanowionej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło