III SA/Lu 1031/14

WyrokWSA w Lublinie2015-02-12

Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób stanowi naruszenie warunków technicznych autobusu, o którym mowa w przepisach ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, podlegające karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób stanowi naruszenie warunków technicznych autobusu. Wykładnia przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego wskazuje, że pojęcie "warunki techniczne pojazdów" obejmuje również jego wyposażenie. Brak wymaganego wyposażenia, jakim są tablice kierunkowe, jest zatem podstawą do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa K. S. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na braku bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny przewóz osób. Spółka zarzuciła wadliwą kwalifikację prawną naruszenia, twierdząc, że brak tablicy kierunkowej dotyczy wyposażenia, a nie warunków technicznych pojazdu. Sąd, po wcześniejszym uchyleniu przez NSA postanowienia o odrzuceniu skargi z przyczyn procesowych, rozpoznał sprawę merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwo K. S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...], o nałożeniu na Przedsiębiorstwo [...] [dalej: [...]] w C. sp. z o.o. kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Dnia 13 września 2013 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr 12 dokonano kontroli pojazdu marki Autosan, nr rej. [...], którym kierował A. G. Z okazanego zezwolenia wynika, że autobusem był wykonywany regularny przewóz osób na trasie C.-L.-S.-C., a przewoźnikiem jest [...] w C. sp. z o.o. Jak wynika z protokołu kontroli stwierdzono, że pojazd nie został wyposażony i oznaczony wymaganymi bocznymi tablicami kierunkowymi. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że kontrolowanym pojazdem przewozi głównie dzieci do szkół, ale zabiera również innych pasażerów zatrzymując się na przystankach na trasie przejazdu. Świadek zeznał, że w pojeździe nigdy nie było bocznej tablicy kierunkowej. L. WITD wszczął postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] października 2013 r. nałożył na [...] w C. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, za naruszenie określone w l.p. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej jako: u.t.d.), opisane jako: wykonywanie przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. W odwołaniu od decyzji Spółka zarzuciła wadliwą kwalifikację stwierdzonego naruszenia, podnosząc, że brak bocznej tablicy kierunkowej stanowi naruszenie, o którym mowa w l.p. 2.5.2 załącznika nr 3 do ustawy. Zdaniem strony tablice kierunkowe należą do kategorii wyposażenia i oznakowania pojazdu, a nie jego warunków technicznych. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na przepisy u.t.d., wskazując, że do przewozu w ramach regularnych przewozów w krajowym transporcie drogowym mogą być używane wyłącznie autobusy odpowiadające wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym (art. 18b ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1b). Z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262, ze zm.), wynika że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony m.in. w tablice kierunkowe – czołową i boczną (§ 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1). Zdaniem organu odwoławczego bezspornie ustalono, że kontrolowany autobus, będący autobusem regularnej komunikacji publicznej, nie spełniał wymogów technicznych określonych ww. rozporządzeniem, bowiem nie był wyposażony w boczną tablicę kierunkową. W ocenie organu naruszenia nie można zakwalifikować do punktu 2.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d. Punkt ten dotyczy niespełnienia wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Przykładem stanu faktycznego, w którym powyższa sankcja może mieć zastosowanie jest niewyposażenie autobusu w tablice z symbolem dzieci w przypadku wykonywania przewozu uczniów do szkół w ramach przewozu regularnego specjalnego. W badanym przypadku przewóz nie miał takiego charakteru, nie dotyczył bowiem określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób, lecz był przewozem regularnym w komunikacji publicznej, dostępnej dla ogółu pasażerów. Organ odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność za właściwe wyposażenia autobusu spoczywa na skarżącym, który powinien dopilnować, aby pojazd, którym są wykonywane przewozy regularne, spełniał warunki techniczne i był właściwie wyposażony. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] stycznia 2014 r. [...] w C. sp. z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, ustawy – Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia z 2001 r. w sprawie warunków technicznych oraz przepisów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała zastosowaną przez organy kwalifikację prawną stwierdzonego naruszenia. Podniosła brak precyzji, jasności i spójnych współzależności między pojęciami "warunków technicznych pojazdu" i "wyposażenie pojazdu". Powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych skarżąca wywiodła, że termin "warunki techniczne pojazdu" dotyczy sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części składowych, nie dotyczy natomiast dodatkowego wyposażenia, na które składają się rzeczy odrębne, (nie będące częściami składowymi pojazdu), a przez to nie rzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. Boczne tablice kierunkowe zaliczają się do wyposażenia i oznakowania pojazdu, a nie do jego warunków technicznych. W związku z istniejącymi wątpliwościami interpretacyjnymi i niską szkodliwością naruszeń skarżąca wniosła o umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 303/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, wywodząc, że wpis od skargi został uiszczony po terminie. W wyniku skargi kasacyjne Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2022/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie, wywodząc, że wpis od skargi został uiszczony w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę ponownie zważył, co następuje: Tytułem wstępu należy przypomnieć, że Sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Należy jednak zauważyć, że w badanej sprawie przyczyną uchylenia poprzedniego orzeczenia sądu I instancji kończącego postępowanie w sprawie były wyłącznie kwestie procesowe – zachowania terminu do wniesienia skargi, natomiast z oczywistych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosił się w ogóle do meritum sprawy. W związku z tym związanie sądu I instancji ponownie rozpatrującego sprawę dotyczy wyłącznie ustalenia, że wpis od skargi został uiszczony prawidłowo, w konsekwencji sąd przyjął, że nie ma podstaw do odrzucenia skargi i należy rozpatrzyć ją merytorycznie. Skarga jest bezzasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami, wywołującymi konieczność uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji. Organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i nie naruszyły przepisów postępowania dokonując ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca w rezultacie nie kwestionuje tych ustaleń, a główne zagadnienie w sprawie sprowadza się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest art. 91, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz § 18 ust. 1 pkt 13 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów a także załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Lp. 2.5.1) – poprzez bezpodstawne zakwalifikowanie braku bocznej tablicy kierunkowej jako naruszenia warunków technicznych autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób. Główny zarzut skargi sprowadza się do stwierdzenia, że wymaganie bocznej tablicy kierunkowej w autobusie używanym do wykonywania przewozu regularnego nie jest warunkiem technicznym wymaganym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Ze stanowiska skarżącej wynika, że w jej opinii tablice kierunkowe informujące o trasie przejazdu autobusu należy zaliczyć do jego wyposażenia i oznakowania, a nie do warunków technicznych, przy czym jednocześnie to wyposażenie nie zawiera się w pojęciu "warunków technicznych". Takiego stanowiska nie można jednak podzielić, ponieważ nie znajduje ono uzasadnienia w prawidłowej wykładni wymienionych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym, rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, a także art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.; dalej jako: P.r.d.). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jedną z zasad wykonywania przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym osób jest używanie do przewozu wyłącznie autobusów odpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. W związku z tym – stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.t.d. - podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się używania do przewozu autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym. Warunki techniczne pojazdów, w tym autobusów, zostały określone w przepisach art. 66 ust. 1 - 2 i ust. 3a - 4 oraz art. 66a P.r.d., a także w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego sformułowanego w art. 66 ust. 5 i 8 P.r.d. Należy przede wszystkim zauważyć, że pojęcie warunków technicznych pojazdów, w tym także pojęcie warunków technicznych odnoszących się do autobusów, nie zostało w przepisach obydwu ustaw oraz przepisach rozporządzenia syntetycznie zdefiniowane, na przykład w tzw. słowniczkach ustaw lub w innym przepisie o charakterze wyłącznie definiującym. W związku z tym omawiane pojęcie należy odkodować w drodze wykładni systemowej na podstawie treści przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego. Takie podejście do odczytania rzeczywistego znaczenia pojęcia "warunki techniczne pojazdów" wymaga przede wszystkim zauważenia, że przepisy art. 66 i 66a P.r.d., stanowią niemal całość przepisów zamieszczonego w dziale III P.r.d. Rozdziału 1 zatytułowanego: "Warunki techniczne pojazdów". Ostatnie przepisy tego rozdziału, to jest art. 67 ust. 1 i 2 dotyczą możliwości odstępstw od warunków technicznych lub wprowadzenia dodatkowych warunków technicznych. Warto zauważyć, że przedmiot regulacji przepisów ustawowych rozdziału 1 zatytułowanego "Warunki techniczne pojazdów" dotyczy tak różnych zagadnień jak np. wyposażenia autobusu, samochodu ciężarowego i ciągnika samochodowego w homologowany ogranicznik prędkości (art. 66 ust. 1a), posiadania przez pojazdy cech identyfikacyjnych w postaci numeru VIN albo numeru nadwozia, podwozia lub ramy (art. 66 ust. 3a), zakazu umieszczania wewnątrz i zewnątrz pojazdu wystających spiczastych albo ostrych części lub przedmiotów, które mogą spowodować uszkodzenie ciała osób jadących w pojeździe lub innych uczestników ruchu (art. 66 ust. 4 pkt 1), czy wreszcie zakazu wyposażenia pojazdu w urządzenia informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na gotowość jego użycia (art. 66 ust. 4 pkt 4). Oznacza powyższe, że całość regulacji, która wynika z art. 66 oraz z art. 66a P.r.d., a także z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w art. 66 ust. 5-9 oraz w art. 66a ust. 5 P.r.d., dotyczy warunków technicznych pojazdów nie w rozumieniu znaczeń pochodzących z języka potocznego, lecz w ujęciu normatywnym, to jest z uwzględnieniem rozumienia "warunków technicznych pojazdów" jako autonomicznego pojęcia języka prawnego. Dotyczy to oczywiście również warunków technicznych pojazdów opisanych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego – jak wcześniej wspomniano - na podstawie upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 66 ust. 5 i 8 P.r.d. Należy również wskazać, że ogólne pojęcie warunków technicznych pojazdów wynika z treści art. 66 ust. 1 P.r.d. Według tego przepisu, zamieszczonego jako pierwszy w rozdziale zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdów", pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego odpowiadało szeregowi wymagań opisanych w dalszej części art. 66 ust. 1 P.r.d. Zatem już z treści podstawowego przepisu art. 66 ust. 1 P.r.d. można odczytać, że warunki techniczne pojazdów dotyczą nie tylko budowy pojazdów, ale także ich wyposażenia, a nawet utrzymania. Powyższe okoliczności świadczą niewątpliwie o szerszym normatywnym zakresie pojęcia "warunków technicznych pojazdów" niż mogłoby to wynikać z próby wykładania tego pojęcia, tylko z użyciem znaczeń pochodzących z języka potocznego. Takie próby były podejmowane w orzecznictwie sądów i polegały na ograniczeniu się, na przykład do warunków dotyczących sprawności samego pojazdu jako całości oraz jego części albo na wyłączeniu tych elementów, które jako zewnętrzne można byłoby kwalifikować jako wyposażenie w rozumieniu wynikającym z pojęć języka potocznego. Jednak w opinii sądu orzekającego w niniejszej sprawie wykładnia ograniczona do użycia znaczenia omawianego pojęcia "warunków technicznych pojazdów" jako pochodzącego tylko z języka potocznego jest w gruncie rzeczy wykładnią prima facie i nie może być prawidłowa, bowiem nie zawsze pojęcia języka prawnego odpowiadają pojęciom języka potocznego. Można zatem stwierdzić, że warunkami technicznymi pojazdów w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym (rozdziału 1 w dziale w dziale III) są wszelkie warunki odnoszące się do budowy, wyposażenia i utrzymania pojazdów uregulowane w art. 66 i w art. 66a P.r.d., a także w przepisach rozporządzeń wykonawczych do ustawy wydanych na podstawie upoważnień ustawowych, zamieszczonych w art. 66 i w art. 66a P.r.d. Nie można zatem podzielić prezentowanego w skardze poglądu, że warunki techniczne dotyczą tylko tych elementów pojazdu, które odpowiedzialne są za realizację celów głównie związanych z zapewnieniem szeroko pojętego bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego i że w rezultacie termin ten nie dotyczy dodatkowego wyposażenia pojazdu, na które składają się rzeczy odrębne (niebędące częściami składowymi pojazdu), a przez to nie rzutujące na warunki techniczne samego pojazdu. Wskazać przede wszystkim należy na treść art. 66 ust. 1 P.r.d., z którego wynika, że warunki techniczne pojazdów dotyczą nie tylko budowy pojazdów, ale także ich wyposażenia, a nawet utrzymania. Wprawdzie w upoważnieniu ustawowym do wydania rozporządzenia zawartym w art. 66 ust. 5 P.r.d., a następnie także w tytule rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia używa się obok pojęcia "warunki techniczne pojazdów" także pojęcia "zakres ich niezbędnego wyposażenia", co mogłoby sugerować, że czym innym są warunki techniczne pojazdów, a czym innym jest niezbędne wyposażenie pojazdów. Jednak w rzeczywistości tak nie jest. Można stwierdzić, że użycie sformułowania "zakres ich niezbędnego wyposażenia" jest wyrazem pewnej niekonsekwencji ustawodawcy wynikającej z przekonania o konieczności doprecyzowania regulacji, wynikającego z przywiązania do znaczeń języka potocznego. Swoiste dopowiedzenie w postaci sformułowania "zakres ich niezbędnego wyposażenia" było zbędne w sytuacji maksymalnie szerokiego zdefiniowania pojęcia "warunki techniczne pojazdów" poprzez zakres regulacji w rozdziale 1 działu III Prawa o ruchu drogowym, a także poprzez treść art. 66 ust. 1, z którego wynika, że warunki techniczne pojazdów dotyczą nie tylko budowy pojazdów, ale także ich wyposażenia, a nawet utrzymania. Takie rozumowanie potwierdza także konstrukcja i treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Należy bowiem zauważyć, że w tytule działu III rozporządzenia zatytułowanym "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" nie ma mowy o niezbędnym wyposażeniu pojazdu, czy też o zakresie niezbędnego wyposażenia pojazdu. Jednak jak wynika z poszczególnych tytułów tego działu, reguluje się w nim "Warunki ogólne" (rozdział 1), "Wyposażenie" (rozdział 2), "Światła" (rozdział 3), "Hamulce" (rozdział 4), warunki dodatkowe dla poszczególnych rodzajów pojazdów (rozdziały 5-13), w tym w rozdziale 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z powyższego widać zatem, że zarówno wyposażenie pojazdów jak i warunki dodatkowe, w tym warunki dodatkowe dla autobusu są według systematyki rozporządzenia warunkami technicznymi pojazdów. Taka sama jest konstrukcja działu IV omawianego rozporządzenia zatytułowanego "Warunki techniczne ciągnika rolniczego, leśnego i pojazdu wolnobieżnego oraz przyczepy przeznaczonej do łączenia z tymi pojazdami". Widać więc, że pomimo treści upoważnienia ustawowego i treści tytułu rozporządzenia, normodawca w przepisach rozporządzenia i w jego konstrukcji powraca konsekwentnie do normatywnego znaczenia pojęcia "warunki techniczne pojazdów", wynikającego z treści przepisów art. 66 i art. 66a P.r.d. Można stwierdzić, że treść upoważnienia ustawowego i tytuł rozporządzenia zostały zbyt rozbudowane w stosunku do potrzeby wyznaczonej właściwym rozumieniem pojęcia "warunki techniczne pojazdów". Usunięcie z upoważnienia ustawowego oraz z tytułu rozporządzenia sformułowań o zakresie niezbędnego wyposażenia pojazdów, nie zmienia w żaden sposób merytorycznego znaczenia upoważnienia oraz tytułu rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy przypomnieć, że w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w rozdziale 5 działu III wśród warunków dodatkowych dla autobusu, będących jak wcześniej wyłożono warunkami technicznymi pojazdu w rozumieniu przepisów rozdziału 1 w dziale III Prawa o ruchu drogowym, znajduje się przepis § 18 ust. 1 pkt 13, według którego autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe. Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia, tablice kierunkowe to tablica czołowa i tablica boczna. Uwzględniając powyższe rozważania trzeba zatem stwierdzić, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 13 w związku z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wyposażenie autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe, czołową i boczną należy do warunków technicznych autobusu wymaganych ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego określonego w art. 4 pkt 7 u.t.d. W związku z tym wykonywanie przewozu regularnego autobusem, który nie jest wyposażony w tablicę kierunkową boczną jest równoznaczne, w rozumieniu załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Lp. 2.5.1.), z wykonywaniem przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Takie naruszenie przepisów o wykonywaniu przewozu drogowego osób podlega, zgodnie z art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d., karze pieniężnej w wysokości 5.000 zł, określonej w wymienionym wyżej załączniku (Lp. 2.5.1.). Zauważyć nadto należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przedstawiony wyżej problem kwalifikacji braku tablic kierunkowych autobusu wykonującego przewozy regularne (w tym tablic bocznych) jest sporny. Taki pogląd co do istoty zagadnienia, jak przedstawił to wyżej sąd orzekający w niniejszej sprawie, przedstawiony został w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1173/10, SIP Lex nr 1133552, którym uchylony został wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oparty na odmiennym stanowisku, z wyraźną tezą sądu kasacyjnego, że "wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, obejmuje również brak wymaganego wyposażenia autobusu, jakim jest, stosowanie do § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia, wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe". Opisane stanowisko zostało podtrzymane w wyroku NSA z dnia 17 września 2014 r. w sprawie II GSK 904/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym zwrócono uwagę na konieczność zachowania reguł wykładni systemowej oraz wskazano, że wyposażenie, o którym mowa w rozdziale 2 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. oraz wyposażenie, o którym mowa w § 18 i w § 21 rozporządzenia określa w sposób szczegółowy warunki techniczne jakie winien spełniać autobus. Pogląd taki został zaprezentowany także w wyrokach WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt III SA/Lu 588/13), z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt III SA/Lu 602/14, III SA/Lu 603/14, III SA/Lu 711/14; orzeczenia.nsa.gov.pl), a ponadto w wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2010 r. (sygn. akt 2132/09, SIP Lex nr 607007), w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Gl 1312/12, SIP Lex nr 1320773), w wyrokach WSA w Olsztynie z dnia 2 kwietnia 2014 r. (II SA/Ol 159/14) oraz z dnia 1 lipca 2014 r. (II SA/Ol 575/14), w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2014 r. (sygn. akt III SA/Kr 922/13) oraz z dnia 2 czerwca 2014 r. w sprawie (III SA/Kr 274/14; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela odmiennego stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 628/10, SIP Lex nr 675914), w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2013 r. (II SA/Bk 754/12, SIP Lex nr 1334215), w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 26 sierpnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Ol 646/14), w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 stycznia 2014 r. (sygn. akt III SA/Kr 850/13), w wyroku WSA w Kielcach z dnia 5 września 2013 r. (sygn. akt II SA/Ke 504/13; orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowiska te bowiem zostały sformułowane bez uwzględnienia zaprezentowanego wyżej normatywnego znaczenia pojęcia "warunki techniczne pojazdu". Dodatkowo należy wyjaśnić, że gdyby nie zakwalifikować wyposażenia autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe, czołową i boczną, do warunków technicznych autobusu, to wówczas brak tych tablic w ogóle nie podlegałby karom pieniężnym na podstawie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. W szczególności brak tablic kierunkowych nie może być zakwalifikowany do podlegającego karze w wysokości 2.000 zł niespełniania wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów (wskazywana w skardze Lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d.). Należy bowiem zauważyć, że naruszenia określone pod Lp. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. związane są z przewozem określonej kategorii pasażerów, a nie charakterem przewozu regularnego jako przewozu publicznego. Naruszenia takie polegałyby na przykład na braku tablicy, o której mowa w art. 57 ust. 1 P.r.d. na pojeździe przewożącym zorganizowaną grupę dzieci lub młodzieży w wieku do lat 18 (z przodu i z tyłu pojazdu), albo braku tablic "AUTOBUS SZKOLNY" i tablic "STOP" na autobusie szkolnym przeznaczonym do przewozu dzieci do szkoły (§§ 35 i 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów; Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.). Podkreślić należy, że nie każde naruszenie przepisów w zakresie warunków technicznych pojazdu (autobusu) podlega karze pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. i załącznika nr 3 do ustawy. Prawidłowo bowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że naruszenie przepisów o wykonywaniu transportu drogowego osób wskazane pod Lp. 2.5.1. załącznika nr 3 do u.t.d. stanowi o warunkach technicznych autobusu, ale w powiązaniu z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. W przepisie tym nie chodzi więc o każdy warunek techniczny, jakiemu powinien odpowiadać autobus, lecz jedynie o taki, który prawodawca wyraźnie ogranicza do związanego z rodzajem wykonywanego przewozu regularnego. Takim warunkiem jest wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe, bowiem zgodnie z § 21 ust. 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. wskazane wyposażenie jest związane z regularną komunikacją publiczną. Podobnie naruszenie przepisów o wykonywaniu transportu drogowego osób wskazane pod L.p. 2.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy niespełniania wymagań w zakresie wyposażenia i oznakowania autobusu – ale tylko w związku z przewozem określonej kategorii pasażerów. Dodać również należy, że wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe polega na umieszczeniu tych tablic w odpowiednich miejscach autobusu. Nie jest zatem wystarczające samo zapewnienie przez przewoźnika tablic kierunkowych na potrzeby wykonywania przewozu i wydanie tych tablic kierowcy pojazdu. Tablice te powinny być jeszcze w odpowiedni sposób użyte, to jest umieszczone w miejscach do tego przeznaczonych z przodu i z boku autobusu. W związku z tym bez znaczenia jest w rozpoznawanej sprawie, czy kierowca – jak zeznał przesłuchiwany przez inspektora - w ogóle nie posiadał w pojeździe bocznej tablicy kierunkowej, ponieważ nie wyposażyła go w nią skarżąca. Organ prawidłowo nie dopatrzył się podstawy do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. skoro sama skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tej normy prawnej. Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło