I OSK 1310/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-04

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Małgorzata Pocztarek, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok uchylający decyzję o obniżeniu dodatku służbowego ma skutek wsteczny (ex tunc) w zakresie uprawnienia do żądania wyrównania tego dodatku i wyrównania odprawy, mimo że wyrok ten zapadł po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby?
Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o obniżeniu dodatku służbowego, nawet jeśli zapadł po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, otwiera prawo do złożenia wniosku o wypłatę niesłusznie obniżonych należności. Działanie organu polegające na wstrzymaniu wypłaty dodatku było nieuprawnione, a żądanie wyrównania należności jest uzasadnione w świetle zasady państwa prawa i sprawiedliwości społecznej, wykluczającej obciążanie obywatela skutkami błędów organów administracji.
Stan faktyczny
R.M. domagał się wypłaty wyrównania obniżonego dodatku służbowego oraz wyrównania odprawy po zwolnieniu ze służby w Policji. Organy odmówiły, uznając, że wyrok uchylający decyzję o obniżeniu dodatku służbowego działa ex nunc i nie wpływa na okres sprzed jego uprawomocnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że wyrok uchylający rozkazy personalne ma skutek wsteczny. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 974/14 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania obniżonego dodatku służbowego oraz odmowy wyrównania odprawy oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 974/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania obniżonego dodatku służbowego oraz odmowy wyrównania odprawy, w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 14 lutego 2014 r.; w pkt 2 stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia 27 lipca 2011 r., obniżył R.M. z dniem 31 sierpnia 2011 r. dodatek służbowy o 30% otrzymywanej kwoty, tj. do wysokości 168 złotych miesięcznie. W wyniku złożonego odwołania Komendant Główny Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia 14 września 2011 r. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty obniżenia dodatku służbowego i ustalił datę obniżenia na dzień 1 października 2011 r. W pozostałej części zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Na skutek zaskarżenia ww. decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2561/11 uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 14 września 2011 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 27 lipca 2011 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku przez Komendanta Głównego Policji, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1914/12 oddalił skargę kasacyjną. W związku z powyższym, a także mając na uwadze okoliczność, iż R.M. został zwolniony ze służby w Policji z dniem 10 lutego 2012 r. (rozkazem personalnym Komendanta [...] Policji nr 268 z dnia 12 stycznia 2012 r., który został następnie utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr 1875 z dnia 20 marca 2012 r.), Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia 6 listopada 2013 r. umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2013 r. i nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Podaniem z dnia 22 stycznia 2014 r. R.M. zwrócił się do Komendanta [...] Policji z prośbą o wypłacenie różnicy obniżonego dodatku służbowego z 240 zł na 168 zł, tj. 72 zł za każdy miesiąc od dnia 1 października 2011 r. do dnia 10 lutego 2012 r. oraz o uwzględnienie tej różnicy i wyrównanie odprawy. Komendant [...] Policji, po rozpoznaniu wniosku, decyzją nr [...] z dnia 14 lutego 2014 r. odmówił R.M. prawa do wypłaty kwoty 72 zł za każdy miesiąc za okres od dnia 1 października 2011 r. do dnia 10 lutego 2012 r., wynikającej z obniżenia dodatku służbowego z kwoty 240 zł do kwoty 168 zł oraz wyrównania odprawy wypłaconej w związku ze zwolnieniem z dniem 10 lutego 2012 r. ze służby w Policji o różnicę wynikającą z obniżenia od dnia 1 października 2011 r. dodatku służbowego z kwoty 240 zł do kwoty 168 zł. R.M. odwołał się od tej decyzji, a w wyniku rozpoznania sprawy Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia 27 marca 2014 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 14 lutego 2014 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2561/11, którym uchylono rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 14 września 2011 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 27 lipca 2011 r., stał się prawomocny z dniem 27 sierpnia 2013 r., w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1914/12. Oznacza to, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2561/11 nie uchylił z mocą wsteczną skutku, polegającego na obniżeniu R.M. dodatku służbowego. Wyrok ten od dnia w którym stał się prawomocny, tj. od dnia 27 sierpnia 2013 r., jedynie zobowiązał organy administracji publicznej do jego wykonania w terminie określonym w art. 286 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej określanej skrótem "p.p.s.a."), jednocześnie eliminując z tym dniem z obrotu prawnego zaskarżone decyzje. Według organu, wyrok uchylający decyzję działa ex nunc, tzn. uchyla skutki tej decyzji dopiero od momentu prawomocności wyroku. W przypadku stwierdzenia nieważności aktu wyrok działa natomiast ex tunc, usuwając skutki aktu od samego początku z mocą wsteczną. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2561/11 uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 14 września 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia 27 lipca 2011 r., co oznacza, że nie dopatrzył się istnienia którejkolwiek z przesłanek do stwierdzenia nieważności. Zapadły więc w danej sprawie wyrok będzie wywierał dopiero skutek prawny od daty jego prawomocności. Zatem w żaden sposób nie będzie mógł wpłynąć na parametry finansowe uposażenia - kwotę dodatku służbowego, którą wymieniony posiadał do dnia zwolnienia ze służby w Policji, tj. do dnia 10 lutego 2012 r. Istotnym jest również fakt, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2561/11 został wydany już po zwolnieniu R.M. ze służby w Policji. R.M. zaskarżył wyżej opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc m.in., że w okresie objętym żądaniem, tj. od dnia 1 października 2011 r. do dnia 10 lutego 2012 r., pełnił służbę w Wydziale [...] i że domaga się wypłaty obniżonego dodatku służbowego za wskazany "zamknięty" okres pełnienia służby w Komendzie [...] Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając treść wyroku z dnia 17 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 974/14 podał, że zgodnie z art. 1[...] p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis powołanego wyżej przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98). Związanie podmiotów, o których mowa w ww. przepisie, polega na związaniu ich dyspozycją zawartą w skonkretyzowanej, zindywidualizowanej i trwałej normie prawnej wywiedzionej przez sąd z norm generalnych i abstrakcyjnych zawartych w przepisach prawnych. Podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu zatem, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się bowiem w tym, że także inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1578/09). Skutek prawomocnego orzeczenia musi zawsze przejawiać się w jego skuteczności, rozumianej jako zdolność orzeczenia do wywoływania skutków prawnych poza postępowaniem sądowoadministracyjnym. Zakres tej skuteczności zależy w szczególności od tego, czy i jakie rozstrzygnięcie w odniesieniu do dalszych losów zaskarżonego aktu lub czynności (pozytywne czy negatywne) zawiera orzeczenie sądu administracyjnego. Orzeczenie negatywne zawarte jest w wyroku uwzględniającym skargę, zawierającym rozstrzygnięcie o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności aktu albo stwierdzeniu bezskuteczności czynności. Orzeczenie to ma charakter konstytutywny. Mimo to moment skuteczności tego orzeczenia nie pokrywa się z momentem nabycia przez nie skuteczności. Późniejsze czasowo orzeczenie sądu administracyjnego pozbawia mocy obowiązującej akt lub czynność wcześniej podjętą - działa więc w tym zakresie ex tunc, zatem wywiera w stosunku do tego aktu skutek wsteczny. W jego rezultacie w postępowaniu przed organami administracji publicznej następuje powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem aktu lub podjęciem czynności (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 508 i nast.). Sąd I instancji stwierdził, że wyeliminowanie przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. rozkazów personalnych w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego oznacza pozbawienie ich mocy wiążącej od momentu ich wydania, nie zaś jak twierdzi organ od dnia 27 sierpnia 2013 r. Wydając orzeczenie kasatoryjne Sąd rozstrzygnął o niezgodności z prawem zaskarżonego rozkazu personalnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Orzeczenie Sądu wywiera więc w stosunku do ww. rozkazu personalnego skutek wsteczny, następuje więc powrót do sytuacji, która miała miejsce przed jego wydaniem. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący miał podstawy do tego, aby domagać się od organu wypłaty kwoty stanowiącej wyrównanie obniżonego dodatku służbowego za okres wskazany we wniosku z dnia 22 stycznia 2014 r., a także wyrównania odprawy wypłaconej w związku ze zwolnieniem ze służby. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi okoliczność zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z dniem 10 lutego 2012 r. Skarżący bowiem - jak sam zaznaczył - domaga się wypłaty bezprawnie obniżonego dodatku służbowego za wskazany powyżej, "zamknięty" okres pełnienia służby w Komendzie [...] Policji do daty zwolnienia go ze służby. Jego żądanie nie dotyczy tym samym okresu po ustaniu stosunku służbowego, lecz odnosi się do tej części uposażenia, którego - niezgodnie z prawem - został pozbawiony pełniąc służbę. Kierując wytyczne dla organu Sąd zobowiązał go do uwzględnienia poczynionych uwag i zrealizowania żądania skarżącego dotyczącego wypłaty wyrównania obniżonego dodatku służbowego oraz wyrównania odprawy wypłaconej w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości i zarzucając mu, na podstawie: 1) art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy i uniemożliwiający przeprowadzenie jego oceny przez organ oraz kontroli, tj. wskazanie na art. 104 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jako przepisu, którego naruszenia dopuścił się organ wraz z nadaniem mu treści odmiennej niż wynikająca z tej ustawy (rozbieżność pomiędzy numerycznym określeniem naruszonego przepisu prawa a jego treścią ustawową), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 21 p.p.s.a. poprzez zaniechanie złożenia przez sędziego Danutę Kanię wniosku o wyłączenie sędziego wraz z powiadomieniem o możliwości wystąpienia braku bezstronności w orzekaniu lub możliwości podnoszenia takiego zarzutu przez stronę lub Komendanta Głównego Policji, pomimo iż ww. miała świadomość, iż brała udział w wydaniu orzeczenia o sygn. akt II SA/Wa 2561/11 o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji o obniżeniu dodatku służbowego, o którego skuteczności ex tunc rozstrzyga zaskarżony wyrok, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, zawężający, poprzez zaniechanie omówienia przyczyn z powodu których nie doszło do wyłączenia sędziego Danuty Kani, w sytuacji opisanej w tirecie poprzedzającym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwia prawidłową ocenę wyroku oraz ustalenie, iż nie została naruszona zasada bezstronności orzekania, 2) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 104 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji, w brzmieniu nadanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez jego błędna wykładnię polegającą na uznaniu, że wyrok uchylający rozkaz personalny o obniżeniu dodatku służbowego ma skuteczność ex tunc i wywiera skutki prawne co do określenia sytuacji prawnej skarżącego w zakresie wysokości przysługującego mu dodatku służbowego od momentu wydania uchylonych rozkazów personalnych Komendanta Głównego Policji oraz Komendanta [...] Policji, pomimo, iż przepis ten w brzmieniu jak wyżej opisanym dotyczy wyłącznie określenia daty ustania prawa do uposażenia, oraz jego błędnym zastosowaniu jako podstawy materialnoprawnej ustalonego naruszenia. R.M. nie skorzystał z prawa ustosunkowania się do wniesionej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W pierwszej kolejności rozpatrzenia wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt 1 skargi kasacyjnej, tj. art. 141 § 4, art. 19 w zw. z art. 21 i w zw. z art. 141 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są zasadne. Przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być takie sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego sprawy lub uniemożliwia kontrolę instancyjną tego orzeczenia. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, w uzasadnieniu wyroku w sposób wadliwy i uniemożliwiający przeprowadzenie jego oceny oraz kontroli, wskazano na art. 104 ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jako przepis, którego naruszenia dopuścił się organ wraz z nadaniem mu treści odmiennej niż wynikająca z ww. ustawy (rozbieżność pomiędzy numerycznym określeniem naruszonego przepisu prawa a jego treścią ustawową), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, że istotnie, w końcowych fragmentach uzasadnienia wyroku znajduje się stwierdzenie, cyt. "Przeszkody w tym zakresie nie stanowi okoliczność zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z dniem 10 lutego 2012 r. w kontekście art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, zgodnie z którym prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa." Lektura tej części uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku o oczywistej omyłce pisarskiej, której dopuścił się Sąd I instancji wskazując niewłaściwy numer przepisu, którym winien być art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, a którego treść odpowiada brzmieniu przedstawionemu i analizowanemu przez Sąd I instancji. Wskazana oczywista omyłka pisarska nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem jasnym jest jaka norma prawna była przedmiotem rozważań Sądu w tej części uzasadnienia wyroku. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 21 p.p.s.a. poprzez zaniechanie złożenia przez sędziego Danutę Kanię wniosku o wyłączenie. Zgodnie z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W myśl art. 21 p.p.s.a., sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Okoliczność wyłączenia sędziego powinna odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie jest przy tym wystarczające występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 40/15). W skardze kasacyjnej, jako przyczynę wyłączenia sędziego Danuty Kani powołano się na fakt brania przez sędziego udziału w wydaniu orzeczenia o sygn. akt II SA/Wa 2561/11 o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji o obniżeniu dodatku służbowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uczestniczenie przez sędziego w wydaniu wyroku orzekającym o legalności decyzji w przedmiocie obniżenia dodatku służbowego w żaden sposób nie powinno determinować obiektywizmu w działaniu tego sędziego przy badaniu zgodności z prawem decyzji wydawanej w przedmiocie zwrotu dodatku służbowego. Brak uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędzia w jakikolwiek sposób mogła być zainteresowana wydaniem wyroku niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa, sprzyjaniu jednej ze stron postępowania lub braku jego obiektywizmu. Kwestia zasadności obniżenia dodatku służbowego została ostatecznie przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, natomiast zagadnienie związane z uprawnieniem funkcjonariusza do żądania zwrotu różnicy pomiędzy niesłusznym pozbawieniem go dodatku służbowego a otrzymanym wynagrodzeniem, oparta jest na badaniu podstawy prawnej tego żądania, zasadności żądanej kwoty oraz okresu, którego dotyczy wniosek. Subiektywne odczucie organu, o braku bezstronności sędziego nie zostało poparte przekonującymi argumentami. Przy tym żadna z przyczyn stanowiąca zasadność wyłączenia sędziego wymieniona w art. 18 p.p.s.a. w sprawie nie wystąpiła. W takim stanie rzeczy również postawiony w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 19 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, poprzez zaniechanie omówienia przyczyn, z powodu których nie doszło do wyłączenia sędziego, należało uznać za nieuzasadniony, skoro w trakcie postępowania sądowego żadna ze stron nie zgłaszała jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności jednego z członków składu orzekającego Sądu I instancji i nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o wyłączenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię, Naczelny Sąd Administracyjny, poza przedstawioną już wyżej argumentacją na temat oczywistości omyłki pisarskiej w wyroku Sądu I instancji, ponownie podkreśla, że Sąd I instancji nie dokonywał interpretacji ww. przepisu art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, w związku z czym zarzut błędnej jego wykładni jest chybiony. Art. 104 ust. 6 ustawy o Policji stanowi upoważnienie dla właściwego ministra do spraw wewnętrznych, aby w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość dodatków do uposażenia, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. Skoro kwestia legalności tego przepisu, będącego delegacją dla właściwego ministra do wydania aktu wykonawczego nie była przedmiotem rozważań Sądu I instancji, to nie można Sądowi temu zarzucić naruszenia błędnej wykładni zawartej w nim normy prawnej. Jeżeli natomiast przyjąć, że skarżący kasacyjnie kwestionuje błędną wykładnię przez Sąd art. 106 ust. 3 (omyłkowo określonego jako art. 104 ust. 6), w której organ upatruje wadliwości orzeczenia Sądu I instancji co do oceny skutków prawnych wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., o sygn. akt II SA/Wa 2561/11 o uchyleniu rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji o obniżeniu dodatku służbowego, Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu również w tym zakresie. Znaczenie wyroku sądu administracyjnego uchylającego orzeczenie organu administracji w oparciu o którąś z podstaw wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oczywiście nie cofa automatycznie wszystkich skutków działania uchylonej decyzji od daty jej wydania. Stwierdzenie przez sąd, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, pomimo że wyeliminowanie decyzji następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji, nie oznacza akceptacji skutków prawnych jakie wywarły uchylone decyzje. Z momentem uprawomocnienia się orzeczenia sądowego opartego na art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. można mówić o skutku ex-nunc wyroku uchylającego decyzję, który wpływałby na zasadność wypłacania od tego momentu świadczeń funkcjonariuszowi nadal pozostającemu w służbie. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Tym niemniej dopiero prawomocny wyrok uchylający rozkazy personalne organów obu instancji, (działając ex-nunc), otwierał funkcjonariuszowi prawo do złożenia wniosku o wypłacenie niesłusznie obniżonych należności. O ile zgodzić się należy ze stroną skarżącą kasacyjnie, że wyrok uchylający decyzję nie wywołuje skutków ex tunc, tak jak wyrok eliminujący decyzję w skutek stwierdzenia jej nieważności, to wyprowadzenie z tego faktu wniosku o niezasadności żądania funkcjonariusza do wypłaty należności z tytułu niesłusznego obniżonego dodatku służbowego nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro wstrzymanie funkcjonariuszowi wypłaty dodatku służbowego było działaniem nieuprawnionym, co zostało ostatecznie przesądzone, a funkcjonariusz ten w okresie objętym wnioskiem pozostawał w służbie i zgodnie z oceną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r., o sygn. akt II SA/Wa 2561/11 powinien za ten okres otrzymywać dodatek, to żądanie zwrotu różnicy pomiędzy wynagrodzenie wypłaconym a należnym wraz z uwzględnieniem tej okoliczności przy ustalaniu wysokości odprawy, jest uzasadnione. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2640/14, ocena skutków wywołanych wadliwym działaniem organów państwowych musi uwzględniać stan faktyczny i prawny sprawy w kontekście obowiązywania fundamentalnej zasady państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna, jako akt stosowania prawa, mysi być zgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zasada państwa prawa wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędu, czy też niedopatrzenia, spowodowanego działaniem organów administracji publicznej. Uwzględniając obowiązujący organy wyrok sądowy, w którym uznano za niezgodne z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji pozbawienie policjanta dodatku służbowego, dopuszczalne było złożenie przez policjanta wniosku o wypłatę nieprawnie pomniejszonych mu należności. Nie ma przy tym znaczenia dla niniejszej sprawy to, że zostało ostatecznie umorzone postępowanie administracyjne dot. obniżenia dodatku służbowego oraz że policjant został zwolniony ze służby. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postępowanie prowadzone w odrębnej sprawie - wypłaty wyrównania niesłusznie obniżonego dodatku służbowego oraz wyrównania odprawy, a żaden z powoływanych przez organy przepisów prawa, w tym art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, nie stoi żądaniu temu na przeszkodzie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło