II GSK 3381/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-14
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Andrzej Skoczylas, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usług w projekcie współfinansowanym ze środków UE, polegające na ustanowieniu wygórowanych i niedyskryminujących warunków dostępu, uzasadnia nałożenie korekty finansowej i zobowiązanie beneficjenta do zwrotu dofinansowania?Ratio decidendi
Naruszenie zasady konkurencyjności poprzez ustanowienie wygórowanych i dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu ofertowym, które zawęża krąg potencjalnych wykonawców, może prowadzić do wyboru mniej korzystnej oferty i potencjalnie spowodować szkodę w budżecie Unii Europejskiej. W związku z tym, organ ma podstawy do nałożenia korekty finansowej i zobowiązania beneficjenta do zwrotu środków, nawet jeśli nie wykazano rzeczywistej szkody.Stan faktyczny
Beneficjent projektu współfinansowanego z UE naruszył zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usług doradztwa zawodowego, stosując dyskryminujące kryteria dostępu. W wyniku kontroli organ uznał, że wydatki są niekwalifikowane i nałożył obowiązek zwrotu części dofinansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę beneficjenta, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Spółki z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 486/15 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od G. Sp. z o.o. w K. na rzecz Ministra Rozwoju i Finansów 1200 (tysiąc dwieście) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 486/15, oddalił skargę G. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej.
I
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W dniu [...] sierpnia 2012 r. pomiędzy G. Sp. z o.o. w K. – beneficjentem, a Województwem Małopolskim reprezentowanym przez Wojewódzki Urząd Pracy w K. (dalej: WUP), pełniącym funkcję Instytucji Pośredniczącej II stopnia Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: POKL), została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pt.: "[...]" na kwotę 6 449 460 zł. W ramach zadań projektowych zaplanowano doradztwo zawodowe.
W wyniku kontroli przeprowadzonej u beneficjenta w dniach [...]-[...] września i [...] października 2013 r. ustalono, iż w postępowaniu ofertowym na wyłonienie wykonawcy usług doradztwa zawodowego w projekcie spółka naruszyła zasadę konkurencyjności poprzez zastosowanie kryterium dostępu ograniczającego konkurencyjność. Stronę wezwano do zwrotu kwot wydatków niekwalifikowanych, a po odmowie dokonania tego WUP w K. wszczął postępowanie administracyjne.
Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor WUP w K. zobowiązał G. Sp. z o.o. do zwrotu dofinansowania projektu w wysokości 36.756,85 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.
Decyzją z [...] listopada 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że spółka dopuściła się naruszenia zapisów Wytycznych dotyczących określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych z EFS w zakresie wskazanym w rozdz. 3.1.3 Przejrzystość i konkurencyjność wydatków, pkt 2) poprzez określenie dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu w kryterium posiadania doświadczenia w realizacji projektów PO KL oraz zapisów umowy o dofinansowanie (§ 20b), które zobowiązywały do stosowania zasady konkurencyjności. Zapytanie ofertowe dotyczące zlecenia usługi doradztwa zawodowego w dniu [...] stycznia 2013 r. zostało opublikowane na stronie internetowej skarżącej oraz przesłano je do trzech potencjalnych oferentów. Przedmiotem zlecanej usługi było: przeprowadzenie indywidualnego poradnictwa zawodowego, przeprowadzenie grupowego poradnictwa zawodowego, wynajem pomieszczeń na potrzeby grupowego poradnictwa zawodowego, opracowanie i wydruk materiałów na użytek indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego, zorganizowanie cateringu dla uczestników sesji grupowych. W Specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) określono m.in., iż proces poradnictwa zawodowego w projekcie musi uwzględniać specyfikę grupy docelowej, którą tworzą osoby pozostające bez zatrudnienia powyżej 50 roku życia. Z kolei w ramach Kryteriów dostępu, tj. warunków koniecznych do spełnienia przez wszystkich oferentów zainteresowanych udziałem w postępowaniu, zamawiający wskazał na wymóg wykazania wykonanych w okresie ostatnich trzech lat usług z zakresu indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego realizowanych w ramach projektów PO KL podobnych zakresem do przedmiotu kwestionowanego postępowania ofertowego, tj. skierowanych do osób 50+, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, za podaniem ich wartości, dat wykonania oraz liczby osób, które skorzystały z usług poradnictwa oraz załączenie dokumentów potwierdzających, że usługi te zostały wykonane należycie (referencje) - sporządzone na formularzu dołączonym do wzoru oferty. Jednocześnie skarżąca spółka zastrzegła, iż usługi doradcze zamieszczone w wykazie, niepotwierdzone referencjami w zakresie okresu realizacji usługi, jej wartości oraz liczby osób, nie zostaną uwzględnione w procesie oceny oferenta. Zastrzeżono także, iż doświadczenie inne niż związane z prowadzeniem poradnictwa dla osób w wieku 50+ nie zostanie wzięte pod uwagę podczas oceny doświadczenia oferenta. Bezwzględne oczekiwanie doświadczenia w realizacji przedmiotu zlecanych usług w ramach projektów PO KL spółka dodatkowo potwierdziła w Kryteriach wyboru oferty, w których wskazała tylko dwa kryteria: cenę oferty (waga: 55%) oraz doświadczenie wykonawcy w realizacji usług z zakresu indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego skierowanego do osób w wieku 50+ w ramach projektów PO KL (waga: 45%).
W odpowiedzi na ogłoszenie wpłynęły dwie oferty: I. z Ł. oraz N. s.c. z R. Oferta I. opiewała na kwotę 135 344 zł, a oferent wykazał, że udzielił usługi poradnictwa zawodowego 463 osobom oraz wykonał 22 zamówienia. Na etapie oceny ofert wykonawca ten uzyskał 65,74 punktów. Z kolei E. s.c. przedstawiła ofertę na kwotę 309 760 zł oraz wykazała doświadczenie w udzieleniu usługi poradnictwa zawodowego 175 osobom, oraz wykonanie 2 zamówień. Oferta ta uzyskała 69,03 punktów. W konsekwencji spółka zleciła wykonanie usługi "E." s.c., zawierając w dniu [...] lutego 2013 r. stosowną umowę.
Organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do oferty E. s.c. wskazano, iż w wykazie wykonanych usług przedstawiła ona doświadczenie m.in. w zakresie realizacji projektu PO KL. Skarżąca warunkowo uwzględniła także informacje i dokumenty, które dotyczyły sprostowania informacji zawartych w ofercie w zakresie liczby osób i wartości jednej z usług przesłane elektronicznie przez oferenta. Uzupełnienie to stanowiły: kserokopia części wniosku o dofinansowanie, pierwszej i ostatniej strony umowy o dofinansowanie oraz informacja o zatwierdzeniu wniosku o płatność, a nie stosowne referencje.
Organ II instancji wskazał, że z adnotacji dotyczących oferty I. wynika, iż nie zostały wzięte pod uwagę zamówienia zrealizowane dla pewnej firmy z uwagi na brak zgodności pomiędzy wykazem a załączonymi referencjami, co było wymogiem niniejszego postępowania. Ponadto warunkowo dopuszczono do oceny doświadczenie oferenta dotyczące świadczenia usług coachingu i job-coachingu, bowiem w ocenie skarżącej coaching nie jest formą poradnictwa zawodowego sensu stricte, natomiast na podstawie przedstawionych dokumentów trudno było jednoznacznie stwierdzić, czy usługi z tego zakresu świadczone przez oferenta, były związane z opracowaniem IPD.
W ocenie Ministra warunek udziału w postępowaniu ofertowym dotyczący posiadania doświadczenia w usługach poradnictwa zawodowego świadczonych w formule projektów PO KL był wygórowany i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, bowiem do wykonania przedmiotu zamówienia nie było niezbędne posiadanie doświadczenia w usługach doradztwa zawodowego w projektach współfinansowanych z PO KL. Skarżąca mogła żądać od wykonawcy wykazania się doświadczeniem w realizacji podobnych zamówień, poprzez wskazanie wymogów dotyczących np. wielkości usługi, liczby udzielonych porad, stopnia jej złożoności. Zdaniem organu, zastosowana warunkowość w przyjęciu do oceny doświadczenia w realizacji usługi coachingu przez firmę I. była nieuzasadniona, gdyż w istocie w Zapytaniu ofertowym wskazano na wymóg doświadczenia w usługach z zakresu indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego podobnych zakresem do przedmiotu zamówienia, czego nie sposób odmówić usłudze coaching-u. Warunkiem udziału w postępowaniu nie było również posiadanie doświadczenia w opracowywaniu IPD, co skarżąca zarzuciła ofercie I. Za niezasadną organ odwoławczy uznał też uwagę spółki, iż doświadczenie ww. oferenta w dużej części dotyczyło usług świadczonych na rzecz klientów opieki społecznej w ramach projektów OPS, gdy tymczasem w treści Zapytania ofertowego jedynym wymogiem dotyczącym odbiorców poradnictwa był ich wiek. Również zarzut posiadania doświadczenia w pracy z małymi grupami według organu odwoławczego był niezasadny i nie miał potwierdzenia w treści Zapytania ofertowego.
W ocenie organu odwoławczego, spółka nie uwzględniła usług zrealizowanych przez I. wobec G. Sp. z o.o. z uwagi na brak zgodności pomiędzy wykazem a referencjami, a jednocześnie w przypadku "E." s.c. uznała wykaz, pomimo że potwierdzeniem był wniosek o płatność, a nie stosowne referencje, a dodatkowo uwzględniono, że usługą objęto 36 osób pomimo, że ten fakt był potwierdzany mailem po złożeniu oferty, a nie miał potwierdzenia w przesłanym wniosku o płatność. Minister zaznaczył, że uznane przez stronę, a przysłane drogą elektroniczną dokumenty stanowiące uzupełnienie oferty E. s.c. nie miały związku z zakresem zlecanych usług poradnictwa zawodowego, gdyż nie wynikało z nich, kto był odbiorcą wsparcia w postaci poradnictwa indywidualnego, jak również nie zawierały informacji o objęciu wsparciem w postaci doradztwa grupowego. Jedyne wskazanie dotyczyło doświadczenia w realizacji projektu PO KL, ale to nie powinno było zostać uwzględnione przez skarżącą, gdyż nie wynikało z ustanowionych przez nią kryteriów oceny ofert.
W ocenie organu odwoławczego spółka nie zastosowała się także do określonej przez siebie procedury wyboru wykonawców, ponieważ podczas oceny ofert skarżąca uwzględniła przesłane drogą elektroniczną, w dniu [...] lutego 2013 r. przed upływem terminu składania ofert, uzupełnienie oferty złożonej przez E. s.c., co jak wskazano powyżej miało istotny wpływ na wybór oferty. Organ stwierdził również, że niesłusznie i nieproporcjonalnie wyżej punktowane były oferty z mniejszym doświadczeniem w zakresie zrealizowanych zamówień. Już na etapie oceny ofert odnoszono się do oferty uznanej za najkorzystniejszą, podczas gdy dopiero pełne wyliczenie z zastosowaniem algorytmu oceny ofert miało wyłonić najkorzystniejszą ze złożonych ofert. W efekcie przyjętego algorytmu kwantyfikującego ocenę złożonych ofert usługę zlecono wykonawcy, którego oferta była znacznie droższa - 309 760 zł do 135 344 zł wynikających z konkurencyjnej oferty, oraz wykonawca okazał się mniejszym doświadczeniem w przedmiocie zlecanej usługi. Organ odwoławczy stwierdził, iż gdyby skarżąca nie uwzględniła "warunkowo" wobec oferenta I. usług świadczonych w formie coachingu, oferent ten uzyskałby wyższy wynik końcowy. Algorytm był bowiem tak skonstruowany, że mniejsze doświadczenie przemawiało na korzyść wykonawcy. Zdaniem organu odwoławczego, nie spełniał on wymogów przejrzystości i uczciwej konkurencji, doprowadzając do rozstrzygnięcia postępowania w sposób naruszający zasadę racjonalności i efektywności wydatków, a także warunek efektywnego zarządzania finansami określony w Wytycznych.
Wskutek stwierdzonych uchybień Minister uznał, że realizowanie projektu niezgodnie z umową o dofinansowanie narusza procedury, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej: u.f.p.), a zatem znajduje zastosowanie art. 207 tej ustawy. Zgodnie z Wytycznymi z tytułu określenia warunków udziału w postępowaniu i/lub kryteriów oceny ofert i/lub przedmiotu zamówienia, które dyskryminują udział podmiotów (pozycja 11), wyboru usługodawcy w oparciu o inne kryteria, niż wskazane w Zapytaniu ofertowym (pozycja 8) oraz naruszenia w zakresie dokumentowania postępowanie ofertowego (pozycja 15) naliczana jest korekta finansowa w wysokości 25% kwalifikowanej wartości zamówienia. Po dokonaniu odpowiednich obliczeń organ doszedł do wniosku, iż wydatki niekwalifikowalne z tytułu naruszenia zasady konkurencyjności wynoszą 36.756,85 zł.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie wniosła G. Sp. z o.o. domagając się uchylenia w całości decyzji administracyjnych obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd I instancji stwierdził, że wraz z zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, skarżąca zobowiązała się do stosowania m.in. Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL. Zapis § 20b umowy stanowi, iż przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych. Ponadto beneficjent przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców, a w celu spełnienia zasady konkurencyjności podmiot zobowiązuje się do wyboru najkorzystniejszej spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny. WSA podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż zasada konkurencyjności konkretyzuje się w obowiązku zapewnienia wszystkim potencjalnym wykonawcom zamówienia takich samych warunków konkurencji, równych szans i niedyskryminujących kryteriów oceny ofert. Ze względu na niemożność wskazania wszystkich sytuacji, w których zasada ta byłaby złamana przez beneficjenta, koniecznym jest każdorazowe dokonanie analizy postępowania beneficjenta na gruncie danej sprawy.
Sąd podkreślił, że zasadniczym celem dofinansowanego projektu skarżącej, było zwiększenie aktywności zawodowej 440 nieaktywnych zawodowo osób w wieku +50 oraz podjęcie zatrudnienia przez minimum 181 osób w efekcie jego realizacji przez okres 24 miesięcy, a także podjęcie adekwatnych do potrzeb działań doradczych i szkoleniowych połączonych z pośrednictwem pracy. Formułując Zapytanie ofertowe dotyczące zlecenia usługi doradztwa zawodowego skarżąca winna uczynić to w sposób pozwalający na jak najlepsze zrealizowanie założeń projektu. W ocenie Sądu, mogło to nastąpić jedynie przez dopuszczenie do postępowania ofertowego jak największej liczby oferentów mogących wykazać się odpowiednimi kompetencjami i uprawnieniami do świadczenia usług poradnictwa zawodowego, a także doświadczeniem w świadczeniu takich usług, w tym przede wszystkim dla bezrobotnych osób w wieku 50+, a następnie spośród nich wybrać podmiot dający najlepsze gwarancje realizacji zamysłów projektu.
Sąd wskazał, że skarżąca tymczasem ustanowiła warunek kryterium dostępu polegający na wykazaniu się doświadczeniem w usługach doradztwa zawodowego w projektach współfinansowanych z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, czym ograniczyła możliwość ubiegania się o zlecenie usługi przez podmioty, które ze względu na swoje kwalifikacje mogły wykonać wskazane w Zapytaniu ofertowym zamówienie, jednak nie realizowały usług poradnictwa zawodowego w projektach PO KL. W ocenie Sądu, udokumentowane doświadczenie związane z udziałem w projektach PO KL może wpływać na ocenę atrakcyjności oferty i kompetencji oferenta, jednak nie można z niego czynić bezwzględnego warunku umożliwiającego w ogóle złożenie oferty. Sąd zgodził się więc ze stanowiskiem organu odwoławczego, że wskazany warunek był wygórowany i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, a więc że skarżąca naruszyła zapisy Wytycznych w zakresie rozdz. 3.1.3 pkt 2 poprzez określenie dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu ofertowym.
Za prawidłową WSA uznał również argumentację organu, że skarżąca dokonała wyboru ofert na realizację doradztwa zawodowego w oparciu o kryteria inne, niż sformułowane w Zapytaniu ofertowym. Ocena ofert I. oraz E. s.c. pozwala bowiem na twierdzenie, iż skarżąca w toku całego postępowania ofertowego zmierzała do powierzenia usługi drugiemu z oferentów. WSA przypomniał, że oferenci musieli wykazać się kompetencjami i doświadczeniem w zakresie usługi indywidualnego i grupowego poradnictwa zawodowego skierowanego do osób bezrobotnych w wieku 50+ realizowanego w ramach projektów PO KL, co miało być potwierdzone referencjami. Z uwagi na brak odpowiednich referencji skarżąca nie wzięła po uwagę części zamówień zrealizowanych przez I., co równocześnie nie przeszkodziło jej uznać doświadczenia E. s.c., udokumentowanego nie poprzez wymagane referencje, a za pomocą kopii części wniosku o dofinansowanie, pierwszej i ostatniej umowy o dofinansowanie oraz informacji o zatwierdzeniu wniosku o płatność. Takie działanie skarżącej Sąd uznał za wewnętrznie sprzeczne i niekonsekwentne również ze względu na fakt, iż wskazane dokumenty E. s.c. nadesłała drogą elektroniczną, którą wcześniej kategorycznie wykluczyła skarżąca. Zapytanie ofertowe nie zawierało również wymogu związanego z opracowaniem IPD, a określenie grupy docelowej projektu wskazywało jedynie na wiek i bezrobotność osób mających uczestniczyć w projekcie. Zdaniem WSA, niezasadnie skarżąca odrzuciła zatem usługi wykonane przez I. z uwagi na ich realizację w ramach projektów ośrodków pomocy społecznej i niewykazanie wcześniejszego opracowywania IPD. W ocenie Sądu, twierdzenie, iż skarżąca dążyła do powierzenia realizacji usługi doradztwa zawodowego E. s.c. jest wzmocnione przez działanie samej skarżącej, która po rozwiązaniu pierwotnej umowy z E. s.c. (z dnia [...] lutego 2013 r.), następnie w wyniku kolejnego postępowania ofertowego ponownie zawarła umowę z tym podmiotem na realizację usługi poradnictwa zawodowego (umowa z dnia [...] stycznia 2014 r.).
W odniesieniu do zakwestionowania przez skarżącą zarzucanego jej przez organ odwoławczy naruszenia zasady racjonalności i efektywności wydatków, Sąd I instancji podzielił stanowisko Ministra, ponieważ zestawienie cen zaproponowanych przez oferentów (309 760,00 zł w przypadku E. s.c. oraz 135 344,00 zł w przypadku I.) wskazuje, że wybór oferty dwukrotnie droższej, w świetle innych stwierdzonych naruszeń, prowadzi do wniosku, iż poniesione przez skarżącą wydatki były zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz nie spełniały wymogów efektywnego zarządzania finansami.
WSA podzielił także twierdzenie organu odwoławczego, iż zastosowany przez stronę algorytm oceny ofert nie spełniał wymogów przejrzystości. Wyliczając niewiadomą jaką jest najkorzystniejsza oferta nie można równocześnie umieszczać jej we wzorze jako jednej ze stałych, w oparciu o które dokonuje się obliczenia tej niewiadomej. Zaproponowany przez skarżącą wzór wymagał znajomości niewiadomej, czyli najkorzystniejszej oferty, już w momencie przystępowania do obliczeń, co jest sprzeczne z podstawowymi zasadami matematyki.
W ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem zasad z art. 7, art. 8, art. 9 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; powoływanej dalej jako: k.p.a.) Organy zebrały i wyczerpująco rozpatrzyły cały materiał dowodowy, wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i spójne, a także wyraźnie wskazuje które zapisy Wytycznych oraz umowy o dofinansowanie zostały naruszone przez skarżącą oraz na jakiej podstawie orzeczono o zwrocie kwoty dofinansowania. W związku z powyższym za niezasadne WSA uznał zarzuty naruszenia art. 76, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła G. Sp. z o.o. w K., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i uwzględnienie skargi na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), względnie na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Działając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku wskazania podstawy prawnej orzeczenia oraz przedstawienia jej wykładni, jak również niedostatecznym wyjaśnieniu motywów orzeczenia, co uniemożliwia w pełni merytoryczne odniesienie się do stanowiska prezentowanego w zaskarżonym wyroku oraz narusza prawo skarżącej do rozpatrzenia jej stanowiska i argumentów zawartych w skardze - Sąd wskazuje bowiem jedynie zapis umowy łączącej skarżącą i organ oraz pkt 2 Rozdziału 3.1.3 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia [...].08.2012 r., jako podstawę prawną zwrotu środków;
2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 8, 80, 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., poprzez niedostrzeżenie przez Sąd istotnego naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania - tj. niedostatecznego zebrania i nieprawidłowego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny prawnej w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności pominięcie faktu, iż skarżąca konsultowała z organem I instancji zakwestionowane kryterium – doświadczenia w projektach PO KL, a wynik konsultacji znalazł odzwierciedlenie w zapisach specyfikacji istotnych warunków zamówienia, czego wyrazem jest treść wniosku o dofinansowanie, stanowiąca integralną część umowy nr [...];
3. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 1 pkt 3 i art. 139 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: .o.p. w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885, dalej: u.f.p.), poprzez niedostrzeżenie przez Sąd istotnego naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania w zakresie obliczenia odsetek za zwłokę, w sytuacji gdy decyzja organu II instancji nie została wydana w terminie wskazanym w art. 139 § 3 u.o.p., a więc zgodnie z dyspozycją art. 54 § 1 pkt 3 o.p. odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego ([...].11.2014 r.).
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 207 ust. 1 i 9 oraz art. 184 u.f.p. w zw. z art. 98 ust. 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 poprzez zastosowanie wyżej wymienionych przepisów i zobowiązanie Skarżącej do zwrotu środków, w sytuacji gdy w świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia wskazanej w przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. -Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia [...].08.2012 r. nie są źródłem prawa, a tym samym "procedurą", której naruszenie skutkuje nałożeniem sankcji, a zatem Skarżąca nie naruszyła procedur w sposób uzasadniający nałożenie sankcji, zaś nawet gdyby przyjąć stanowisko przeciwne, to naruszenie takie nie spowodowało szkody w budżecie Unii Europejskiej, a tym samym nie mogło stanowić podstawy nałożenia korekty;
2. art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712; dalej jako: u.z.p.p.r.) w zw. z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia [...].08.2012 r., Rozdział 3.1.3. pkt 2, wydanych na podstawie wskazanego przepisu, w związku z § 20 b umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu: "[...]" zawartej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomiędzy Województwem [...] - Wojewódzkim Urzędem Pracy w K. a G. Sp. z o.o., poprzez jego błędną wykładnię i w jej efekcie uznanie, że wydatki w kwocie 36.756,85 zł poniesione przez skarżąca w ramach postępowania [...] zostały poniesione z naruszeniem zasady konkurencyjności i przyjęcie, że w tym zakresie skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności;
3. art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. w zw. z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki z dnia [...].08.2012 r., Rozdział 3.1 Podrozdział 1 pkt 1 lit. b, wydanych na podstawie wskazanego przepisu, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że Skarżąca, dokonując wyboru wykonawcy w postępowaniu [...] naruszyła warunek kwalifikowania wydatków, tj. zasadę racjonalności i efektywności wydatków.
Szczegółową argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2016 r., zatytułowanym odpowiedź na skargę kasacyjną, Minister Rozwoju wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, które nie mogą być uznane za usprawiedliwione. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi.
W tej sytuacji niezbędne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów materialnoprawnych.
Za chybione należy zatem uznać zarzuty zawarte w pkt. II podpunkt 1, 2, 3 petitum skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 i ust. 9 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 98 ust. 2 u.f.p. oraz art. 2 pkt. 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że kastorowi chodzi o naruszenia art. 98 ust. 2 rozporządzenia (WE) 1083/2006, skoro art. 98 ust. 2 u.f.p. nie miał zastosowania w sprawie, bo reguluje on uprawnienia Ministra Finansów do określenia szczegółowych warunków emisji skarbowych papierów wartościowych opiewających na świadczenia pieniężne uprawniające do określonych świadczeń niepieniężnych w zamian za te walory, dotyczące treści świadczeń wynikających z tego papieru i sposobu ich realizacji.
Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej zarzutów należy podkreślić, iż niezasadnie zarzuca Skarżąca kasacyjnie, że doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 i ust. 9 u.f.p. oraz art. 184 u.f.p., poprzez ich bezpodstawne zastosowanie. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami. W art. 184 ust. 1 tej ustawy stwierdzono, iż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Przy interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu" należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wydanych m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz zawarte w Umowie o dofinansowanie, stanowią "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. W przypadku naruszenia tych procedur, organ miał zatem podstawy do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów w powiązaniu z art. 2 ust. 7 w związku z art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1086/2006, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przypomnieć należy, że z art. 98 ust. 2 tego rozporządzenia wynika między innymi, że państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych, natomiast "nieprawidłowość" została zdefiniowana w art. 2 pkt 7 tego rozporządzenia, jako "jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego".
Z przywołanych przepisów wynika, że dla nałożenia korekty finansowej i orzeczenia o obowiązku zwrotu części dofinansowania projektu uzyskanego ze środków Unii Europejskiej nie jest konieczne wykazanie spowodowania szkody rzeczywistej w budżecie UE, wystarczające jest wykazanie potencjalnej możliwości spowodowania szkody. W rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia zapisów Wytycznych w zakresie wskazanym w rozdz. 3.1.3 pkt 2 poprzez określenie dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu ofertowym, co zawężało krąg potencjalnych wykonawców. NSA stwierdza, że takie ograniczenie kręgu potencjalnych wykonawców mogło doprowadzić do sytuacji dokonania wyboru wykonawcy bez udziału podmiotów, których oferty byłyby korzystniejsze, a zatem mogło spowodować szkodę w budżecie UE.
Zasadnie zauważył WSA w Warszawie, że formułując zatem Zapytanie ofertowe dotyczące zlecenia usługi doradztwa zawodowego skarżąca winna uczynić to w sposób pozwalający na jak najlepsze zrealizowanie założeń projektu, co mogło nastąpić jedynie przez dopuszczenie do postępowania ofertowego jak największej liczby oferentów mogących wykazać się odpowiednimi kompetencjami i uprawnieniami do świadczenia usług poradnictwa zawodowego, a także doświadczeniem w świadczeniu takich usług, w tym przede wszystkim dla bezrobotnych osób w wieku 50+, a następnie spośród nich wybrać podmiot dający najlepsze gwarancje realizacji zamysłów projektu.
Ma rację Sąd I instancji, że Skarżąca ustanowiła warunek kryterium dostępu polegający na wykazaniu się doświadczeniem w usługach doradztwa zawodowego w projektach współfinansowanych z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, czym ograniczyła możliwość ubiegania się o zlecenie usługi przez podmioty, które ze względu na swoje kwalifikacje mogły wykonać wskazane w Zapytaniu ofertowym zamówienie, jednak nie realizowały usług poradnictwa zawodowego w projektach PO KL.
Prawidłowo oceniono w postępowaniu przed WSA, że udokumentowane doświadczenie związane z udziałem w projektach PO KL może wpływać na ocenę atrakcyjności oferty i kompetencji oferenta, jednak nie można z niego czynić bezwzględnego warunku umożliwiającego w ogóle złożenie oferty (wskazany warunek był wygórowany i nieadekwatny do przedmiotu zamówienia, a więc że skarżąca naruszyła zapisy Wytycznych w zakresie wskazanym w rozdz. 3.1.3 pkt 2 poprzez określenie dyskryminujących warunków udziału w postępowaniu ofertowym). Minister Infrastruktury i Rozwoju również prawidłowo uznał, że skarżąca dokonała wyboru ofert na realizację doradztwa zawodowego w oparciu o kryteria inne, niż sformułowane w Zapytaniu ofertowym, co szczegółowo wyjaśnił zarówno organ, jak i WSA. Trafne są również uwagi Sądu I instancji i organu administracji w zakresie naruszenia zasady racjonalności i efektywności wydatków, ponieważ jak to zasadnie zauważył WSA zestawiając ceny zaproponowane przez oferentów (309 760,00 zł w przypadku E. s.c. oraz 135 344,00 zł w przypadku I.) ocena dokonanego przez skarżącą wyboru oferty dwukrotnie droższej, w świetle innych stwierdzonych naruszeń, nie może prowadzić do innego wniosku poza tym, że poniesione przez skarżącą wydatki były zawyżone w stosunku do cen i stawek rynkowych oraz nie spełniały wymogów efektywnego zarządzania finansami. Powoduje to, że beneficjent naruszył podrozdział 3.1.1 pkt 1 ppkt b Wytycznych. Prawidłowo także uznał zarówno Sąd I instancji jak i organ II instancji, iż zastosowany przez stronę algorytm oceny ofert nie spełniał wymogów przejrzystości. Wyliczając niewiadomą jaką jest najkorzystniejsza oferta nie można równocześnie umieszczać jej we wzorze jako jednej ze stałych w oparciu o które dokonuje się obliczenia tej niewiadomej. Wskazany wzór co oczywiste wymagał bowiem znajomości niewiadomej, czyli najkorzystniejszej oferty, już w momencie przystępowania do obliczeń. W świetle powyższego nie mają usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 26 ust. 1 pkt. 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z błędnym zastosowaniem Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki.
W ocenie NSA nietrafny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sąd I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz § 20b umowy (który stanowi, iż przy udzielaniu zamówienia w ramach projektu beneficjent stosuje zasadę konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych). Jest to jak już wskazano wyżej wystarczające w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy skoro reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych zawarte w "Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki" wydanych m.in. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 6 u.z.p.p.r. oraz zawarte w Umowie o dofinansowanie, stanowią "inne procedury", o których mowa w art. 184 u.f.p. To, że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
NSA w mniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego z zarzutów skargi i do każdego z argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Kolejny zarzut procesowy sprowadza się do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł, iż organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Odnosząc się zatem do zarzutu naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje zostały wydane w postępowaniu, które zostało przeprowadzone zgodnie ze standardami procedury administracyjnej.
Zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w niniejszej sprawie nie może być mowy o naruszeniu zasady zaufania ponieważ jak zasadnie podkreślono w odpowiedzi na skargę kasacyjną we wniosku o dofinansowanie Skarżąca jedynie wskazała, że doświadczenie będzie jednym z dwóch kryteriów oceny ofert, a nie kryterium dostępu i przypisana została określona waga punktowa do tego kryterium (zob. pkt 6 Zapytania ofertowego). Natomiast w przeprowadzonym postępowaniu Skarżąca doświadczenie wskazała jako kryterium oceny oraz kryterium dostępu (pkt 5 Zapytania ofertowego) czyli warunek udziału w postępowaniu wskazała, że w postępowaniu mogą uczestniczyć jedynie podmioty posiadające doświadczenie w realizacji podobnych usług w ramach projektów PO KL i dopiero takie określenie warunków udziału w postępowaniu tj. kryterium dostępu zostało przez organ zakwestionowane.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego oraz wydanych w tej sprawie decyzji wynika, że zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, których wyjaśnienie było konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji w zakresie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Podnoszone w tym zakresie zarzuty skarżącej kasacyjnie sprowadzają się w istocie rzeczy do prezentowania własnych ocen stanu faktycznego. Nieusprawiedliwione są zatem procesowe zarzuty kasacyjne. WSA w Warszawie, oddalając rozpatrywaną skargę, nie złamał wytykanych mu przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. oraz art.134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 54 §1 pkt. 3 i art. 139 § 3 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd istotnego naruszenia przez Organ II instancji przepisów postępowania w zakresie obliczenia odsetek za zwłokę, w sytuacji gdy decyzja Organu II instancji nie została wydana w terminie wskazanym w art. 139 § 3 o.p., a więc zgodnie z dyspozycją art. 54 §1 pkt. 3 u.o.p. odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Stosownie do art. 139 § 3 o.p. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Zakreślenie przez ustawodawcę terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy ma o tyle znaczenie, że w myśl regulacji art. 54 § 1 pkt 3 o.p. za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p., do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p., nie nalicza się odsetek za zwłokę. Dla rozstrzygnięcia spornej kwestii znaczenie ma również treść art. 54 § 3 o.p., zgodnie z którym przytoczony wyżej przepis art. 54 § 1 pkt 3 o.p. stosuje się również w razie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz stwierdzenia nieważności decyzji. W realiach rozpatrywanej sprawy bezsporną okolicznością jest to, że odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji wpłynęło do organu II instancji w dniu [...] września 2014 r. Uwzględniając regulację art. 139 § 3 o.p. termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym upływał w dniu [...] listopada 2014 r., a biorąc pod uwagę to, że była to sobota – (tak jak to trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną) w dniu [...] listopada 2014 r. W świetle obowiązującego w ówczesnej dacie brzemienia art. 57 § 4 k.p.a. jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Sobota powinna być jednak uznawana za dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. (por. również obecne brzmienie tego przepisu), o czym wyraźnie mowa w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11 (ONSAiWSA z 2011 r. nr 5, poz. 95; zob. też art. 12 § 5 O.p. oraz K. Wojciechowska, Sobota jako dzień równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w postępowaniu administracyjnym na gruncie orzecznictwa sądowego. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2016, nr 5 s. 91-99), której pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własny. W tym przypadku nie ma zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p. (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., II FSK 3181/13 oraz wyrok NSA z 30 stycznia 2014 r., II FSK 3180/13, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło