I FZ 33/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 136/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie I FZ 33/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 136/15, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a., odmówił J.G. (Skarżąca) wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 listopada 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług. Ze stanu sprawy wynikało, że pismem z dnia 29 grudnia 2014 roku J.G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. 27 listopada 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług. W skardze Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. Wniosku tego jednak nie uzasadniła. Tym samym w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej sytuacji, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie uwzględnił wniosku i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżyła je w całości, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 1 i § 3 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i uznanie, że zasadna jest odmowa wstrzymania wykonania decyzji wyłącznie z uwagi na brak uzasadnienia wniosku w tym zakresie, podczas gdy uzasadnienie wniosku wynika z treści skargi, w tym uzasadnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Skarżącej wykazała ona tym samym spełnienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Wbrew stanowisku Skarżącej, wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 15 stycznia 2013 r., II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 stycznia 2013 r., II GSK 2086/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13 CBOSA). Należy zatem uznać, że podmiot skarżący w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14, CBOSA). W świetle powyższych uwag należało uznać, że skoro Skarżąca we wniosku kierowanym do Sądu nie wykazała w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając Skarżącej przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. Odnosząc się z kolei do przedstawionych przez Skarżącą dopiero w zażaleniu okoliczności, które w jej ocenie uzasadniać miały wstrzymanie wykonania decyzji podnieść należy, że pozostały one poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przytoczenie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopiero w zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uzasadnienia przez stronę wniosku, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nawet w przypadku wystąpienia tych przesłanek (Por. choćby postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2010 roku II OZ 676/10 CBOSA). Twierdzenie przeciwne mogłoby się spotkać z uzasadnionym zarzutem naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjnego postępowania sądowadministracyjnego oraz w istocie doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym kompletny z punktu widzenia wymogów formalnych wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Tymczasem postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia, co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a., a nie ponowne rozpoznanie w tym wypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Przypomnieć też należy, że z art. 61 § 4 p.p.s.a. wynika, że postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić i uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W omawianej sytuacji, Skarżąca ma więc prawo wystąpić ponownie do wojewódzkiego sądu administracyjnego z wnioskiem o udzielenie jej ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji przedstawiając w nim te okoliczności, których wcześniej nie podnosiła. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.