II SA/Ol 944/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-12-05
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, czy też w jednej kwocie na wszystkie dzieci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne dokonały błędnej wykładni art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Właściwa wykładnia językowa, systemowa i celowościowa wskazuje, że dodatek ten powinien przysługiwać na każde dziecko, nad którym sprawowana jest opieka i na które udzielono urlopu wychowawczego. Przyznanie jednego dodatku w kwocie 400 zł na troje dzieci urodzonych podczas jednego porodu nie spełnia funkcji zaopatrzeniowej i narusza zasadę równego traktowania rodzin.Stan faktyczny
M.K. zwróciła się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad trójką dzieci urodzonych podczas jednego porodu w okresie urlopu wychowawczego. Organ I instancji przyznał dodatek w kwocie 400 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że dodatek przysługuje w jednej kwocie na wszystkie dzieci. M.K. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i nierówne traktowanie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2013 r. M.K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi: M., K. i K.K. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
Decyzją z dnia [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych, Alimentacyjnych, Dodatków Mieszkaniowych MOPS w I., orzekła o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, przyznając na M.K., K.K. i K.K. kwotę 400 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2013 r. do 31 października 2013 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 155 oraz art. 130 § 4 i art. 107 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 10, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, 2 i 3, art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w prawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 129, poz. 1058, ze zm).
W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 107 § 4 kpa można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. Wobec spełnienia przez wnioskodawczynię uprawnienia do dodatku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieki nad więcej nic jednym dzieckiem odstąpiono od uzasadniania decyzji.
Od decyzji tej M.K. wniosła odwołanie zarzucając podjętemu rozstrzygnięciu błędną wykładnię art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego przysługuje łącznie na wszystkie dzieci w jednej kwocie, a nie na każde z nich z osobna. Wniosła o uchylenie decyzji i przyznanie dodatku w wysokości po 400 zł na każde dziecko. Przywołała wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r. (sygn. IV SA/Po 848/07), w którym wypowiedziano pogląd, że przyznanie dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w jednej kwocie na troje dzieci urodzonych w czasie jednego porodu nie spełni, wbrew woli ustawodawcy, swej funkcji zaopatrzeniowej.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia wskazano, że organ I instancji przyznał wnioskodawczyni dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci: M., K. i K.K. na okres od 1 czerwca do 31 października 2013 r. w kwocie 400 zł miesięcznie i chociaż decyzja ta zawiera pewne wadliwości stylistyczne i wady w podstawie prawnej dotyczącej np. art. 155 kpa. oraz art. 107 § 4 i art. 130 § 4 kpa stwierdzając, że decyzja uwzględniająca żądanie w całości nie wymaga uzasadnienia, to jednak sentencja tej decyzji jest zrozumiała. Oznacza powyższe, że w tej sprawie wady decyzji organu I instancji nie skutkują koniecznością uchylenia takiej decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa. (brak jest "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy"), bądź też art. 138 § 1 pkt 2 kpa. (bowiem w wyniku uchylenia skarżonej decyzji byłaby wydana taka sama pod względem merytorycznym decyzja kończąca postępowanie odwoławcze). Przytoczono treść art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że stan faktyczny sprawy jest poza sporem z uwagi na spełnienie przez wnioskodawczynię ustawowych przesłanek do przyznania wskazanego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania przez matkę z urlopu wychowawczego. Jedyną kwestią sporną pozostaje to, czy dodatek ten winien być przyznany w kwocie 400 zł miesięcznie zgodnie z art. 10 ust. 2 tej ustawy, czy też w kwocie 3 x 400 zł na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Kolegium podniosło, że znany mu jest wyrok WSA w Poznaniu, na który powołała się strona, a także późniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Wa 1898/12), w którym zawarto podobny pogląd. Znane są jednak organowi również wyroki, w których przedstawiono poglądy przeciwne tj. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 152/12) oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 października 2012 r. (sygn. akt III SA/Kr 1495/11), w których stwierdzono, że art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. ustala w sposób jednoznaczny i kategoryczny kwotę przysługującego świadczenia (dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego) nie dając organowi żadnych uprawnień do określenia jej w innej wysokości i nie uzależniając w żaden sposób kwoty dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego uzyskania.
Wprawdzie żaden z tych wyroków nie wiąże organu orzekającego, natomiast organ odwoławczy zajmuje stanowisko, że wysokość dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie jest uzależniona od liczy dzieci urodzonych podczas jednego porodu i zawsze kwota tego dodatku wynosi 400 zł miesięcznie. Jedynym udogodnieniem dla rodziców wychowujących więcej niż jedno dziecko urodzone podczas jednego porodu jest przyznanie przez ustawodawcę dłuższego okresu uprawniającego do pobierania takiego dodatku do 36 miesięcy kalendarzowych.
Na tę decyzję M.K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której zarzuciła podjętej decyzji naruszenie art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sytuacji urodzenia większej liczby dzieci dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje tylko na jedno dziecko, a nie na każde z dzieci z osobna. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Zarzuciła, że interpretacja organu zaprezentowana w decyzji prowadzi do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych, w których podczas jednego porodu rodzi się więcej dzieci w stosunku do takich rodzin, gdy przychodzi na świat tylko jedno dziecko. Przy takiej interpretacji art. 10 ust. 2 u.ś.r. dochodzi do nierównego traktowania nawet w obrębie rodzin wielodzietnych, gdyż w takich rodzinach, gdy dzieci przychodzą na świat pojedynczo rodzic uzyskuje prawo do wskazanego dodatku do zasiłku rodzinnego na każde z urodzonych dzieci, natomiast taka sytuacja nie ma już miejsca także w rodzinie wielodzietnej, lecz w której podczas jednego porodu przychodzi na świat więcej niż jedno dziecko. Po raz kolejny przytoczone zostały orzeczenia sądów administracyjnych, w których zaprezentowano stanowisko, że z uwagi na zapisy art. 71 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, jak również art. 3 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucji opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka, co oznacza, że art. 10 ust. 2 u.ś.r. należy interpretować w taki sposób, że w przypadku urodzenia podczas jednego porodu więcej dzieci, dodatek do zasiłku rodzinnego, o którym mowa we wskazanym przepisie winien przysługiwać na każde urodzone i wychowywane dziecko.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że jeśli wolą ustawodawcy było to, aby określone świadczenie przyznawane było na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, to dawał temu wyraz w stosownym uregulowaniu prawnym - tak np. przy dodatkach z tytułu urodzenia dziecka - art. 9 ust. 4 u.ś.r. , przy dodatkach z tytułu samotnego wychowywania dziecka - art. 11a ust. 3 u.ś.r. Brak jest po stronie Kolegium uprawnień do stosowania innej wykładni prawa niż gramatyczna i taką zastosowano w tej sprawie przy wykładni art. 10 ust. 2 u.ś.r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r. Dz.U. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że akt ten narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy ppsa).
Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem nie dokonuje własnych ustaleń w sprawie - art. 133 § 1 ustawy ppsa. lecz orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza powyższe, że Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez skarżących żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy ppsa. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze.
W rozpoznawanej sprawie dokonując kontroli legalności skarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie przyznania skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu, na M.K., K.K. i K.K. w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2013 r do 31 października 2013 r. Wobec spełnienia warunków określonych ustawą dodatek ten został przyznany.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania zostały określone w ustawie z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992, ze zm.) dalej zwana: u.ś.r. Świadczenia te stanowią formę wsparcia jakiego Państwo udziela rodzinom, aby umożliwić realizację podstawowych ich funkcji: opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. Do świadczeń rodzinnych należy między innymi poza zasiłkiem rodzinnym, który zgodnie z art. 4 tej ustawy ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, również uregulowany w art. 10 dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
Stosownie do art. 10 ust. 1 u.ś.r. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
1) 24 miesięcy kalendarzowych;
2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;
3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje w wysokości 400 zł miesięcznie zgodnie z ust. 2 tego przepisu.
Na tle wykładni tego przepisu doszło do sporu pomiędzy skarżącą a organami orzekającymi w tej sprawie.
W ocenie Sądu rozpoznającego rzeczoną sprawę organy orzekające w tej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r., gdyż w tej sprawie przepis ten został zastosowany niewłaściwie. Organy uznały bowiem, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wskazuje, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko, na które udzielono urlopu wychowawczego. Nadto w odpowiedzi na skargę Kolegium podniosło, że gdyby ustawodawca chciał taki dodatek przyznać na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu, to wówczas zapisałby to wprost, tak jak uczynił to z dodatkiem na każde urodzone dziecko, o którym mowa w art. 9 ust. 4 u.ś.r. W przypadku zaś dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1, z uwagi na większą ilość dzieci urodzonych podczas jednego porodu ustawodawca przewidział jedynie możliwość dłuższego okresu otrzymywania tego dodatku tj. na okres do 36 miesięcy.
Sądowi rozpoznającemu tę sprawę wiadomym jest, że taka wykładnia art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. została zaaprobowana w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. I OSK 2692/12, wyrok WSA w Kielcach z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ke 38/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 października 2012 r. sygn. III SA/Kr 1495/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak w tym zakresie ukształtował się również pogląd przeciwny, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że właściwa wykładnia językowa, systemowa i celowościowa, jednoznacznie wskazuje, że związanie dodatku tzw. wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. z zasiłkiem rodzinnym, przyznawanym na każde dziecko, uprawnia do poglądu, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek ten przysługuje do każdego zasiłku (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. IV SA/Po 848/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. I SA/Wa 1898/12, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. II SA/Rz 917/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 maja 2013 r. sygn. VIII SA/Wa 137/13, dostępne CBOSA).
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy wykładnia językowa art. 10 ust. 1 u.ś.r. nie usuwa wszelkich wątpliwości interpretacyjnych, należy odwołać się do wykładni systemowej i funkcjonalnej. Przytoczyć tutaj należy stanowisko wypowiedziane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 2004 r. sygn. OSK 55/04, dostępne CBOSA, że "żaden akt prawa powszechnie obowiązującego nie jest luźnym zbiorem przepisów, których znaczenia w każdym przypadku można doszukać się w oderwaniu od całokształtu rozwiązań prawnych w danej dziedzinie. Pamiętać należy przy tym, że spójność systemu prawa przejawia się między innymi w tym, iż system prawny opiera się na pewnych wspólnych wartościach, które dotyczą podstaw ustroju społecznego, politycznego i ekonomicznego. Szczególną rolę wśród zasad systemu prawa odgrywają zaś zasady konstytucyjne, a konsekwencją tego jest nakaz interpretacji prawa zgodnie z Konstytucją."
Nadto Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/05 wskazał że " (...) ustawa o świadczeniach rodzinnych jest konsekwencją ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, po. 593, ze zm). Obie ustawy wchodzą do systemu pomocy społecznej (zabezpieczenia społecznego). Realizują one ten sam cel: "wspierają osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Obie ustawy wykonują w pewnym zakresie pozytywne obowiązki nałożone na władze publiczne przez art. 67, art. 69, art. 71 i art. 72 Konstytucji. Służą zatem realizacji konstytucyjnych zadań państwa i dlatego ich treść musi być oceniana z punktu widzenia udatności i realizacji tego celu. Wyraźnie zresztą tak właśnie sprawę ujmowały motywy ustawodawcze projektu ustawy o zasiłkach rodzinnych (...)".
Podkreślenia wymaga także, że zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Zwrócić należy uwagę, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Zgodnie zaś z ust. 2, matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że minimalny standard ochrony i pomocy rodzinie swoje zakotwiczenie znajduje w rozdziale I Konstytucji, który poświęcony został podstawowym zasadom ustroju. Jak wskazał to w przytoczonym wyroku Trybunał Konstytucyjny, "istotniejsze jeszcze znaczenie dla ustalenia standardu ma art. 71 ust. 1 zd. 2 Konstytucji, który precyzuje, że pomoc dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, ma mieć charakter "szczególny", a więc wykraczający poza zwykłą pomoc dla osób utrzymujących dzieci albo pomoc świadczona innym osobom".
Na tym tle rozważając podstawowe znaczenie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz potrzebę zaspokajania określonych potrzeb, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia wyroku nie może budzić żadnych wątpliwości, że zaspokajania tych potrzeb następuje zarówno poprzez przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko, jak i określonych ustawą dodatków do tego zasiłku, skoro sam zasiłek wraz z dodatkiem mają na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka w rodzinie o stosunkowo niskich dochodach.
W tym miejscu należy również wyjaśnić istotę samego urlopu wychowawczego, który polega na stworzeniu pracownikowi warunków do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem w sytuacji trudności z połączeniem obowiązków opiekuńczych z obowiązkami zawodowymi. Nie może budzić wątpliwości, że opieka nad trojgiem dzieci, urodzonych podczas jednego porodu, uniemożliwia wykonywania jakichkolwiek obowiązków zawodowych, co w tej sprawie ewidentnie musiało skutkować pogorszeniem sytuacji materialnej wielodzietnej rodziny. Dlatego też należy potwierdzić to stanowisko, reprezentowane w wyżej przywołanych orzeczeniach sądów, ze dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko wtedy będzie spełniać funkcję zaopatrzeniową, umożliwiającą choćby częściowe zaspokojenie potrzeb każdego z wychowywanych przez osobę uprawnioną dzieci, gdy ustalony zostanie na każde dziecko, nad którym sprawowana jest ta opieka i na które udzielony został urlop wychowawczy.
W niniejszej sprawie urlop wychowawczy został przyznany M.K. na trójkę dzieci: M., K. i K.K. urodzonych w dniu [...] 2012 r. na okres od dnia 17 maja 2013 r. do 31 grudnia 2013 r., co wynika z zaświadczenia pracodawcy (karta 25 akt administracyjnych), zatem przyznanie skarżoną decyzją jednego dodatku do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł na wszystkie troje dzieci, nie spełni swojej funkcji zaopatrzeniowej i nie będzie stanowić realizacji konstytucyjnego prawa do ochrony i pomocy rodzinie.
Nadto w tym, miejscu wypada także wskazać, że słuszny jest zarzut skarżącej, iż zastosowana została w tej sprawie przez organy orzekające wykładnia art. 10 ust. 1 i 2 u. ś. r. z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP, co doprowadziło do nierównego traktowania rodzin wielodzietnych, w których dzieci urodziły się podczas jednego porodu, w stosunku do takich samych rodzin wielodzietnych, w których jednak dzieci przychodziły na świat w większej liczbie podczas jednego porodu. W przypadku bowiem, gdy każde z dzieci rodziło się pojedynczo rodzic/opiekun na każde z nich otrzymywał dodatek do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie podczas, gdy w przypadku takich samych rodzin wielodzietnych, lecz w których dzieci przychodziły na świat podczas jednego porodu, dodatek byłby przyznawany tylko na jedno dziecko, zaś pozostałe dzieci pozbawione byłyby tego dodatku do zasiłku rodzinnego.
Nadto nie jest zasadne stanowisko organów, że ustawodawca w przypadku dzieci urodzonych podczas jednego porodu w większej liczbie przyznał jedynie ich opiekunom prawo do dłuższego okresu pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tj. przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, gdyż takie zwiększenie okresu, w którym przysługuje prawo do dodatku nie wyklucza - wbrew twierdzeniom organów - możliwości ustalenia tego dodatku odrębnie na każde dziecko, do każdego z trzech pobieranych na mocy wcześniejszej decyzji tego organu zasiłków rodzinnych - decyzją z dnia [...].
Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej istniały podstawy do przyznania wnioskodawczyni trzech dodatków, a nie wyłącznie jednego, z tytułu urodzenia trojga dzieci, każdy po 400 zł miesięcznie. W ocenie Sądu, w świetle przepisu art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz przywołanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która służy realizacji wymienionych wyżej konstytucyjnych zadań państwa, wnioskodawczyni należało przyznać dodatki do zasiłków rodzinnych w tytułu opieki nad dziećmi w wymiarze trzech dodatków do każdego zasiłku rodzinnego na każde urodzone dziecko.
Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o niewykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, uzasadnia przepis art. 152 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło