I OSK 3202/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-18

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Monika Nowicka, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na wniosek strony, jest związany wyłącznie podstawą wznowienia wskazaną we wniosku, czy też może badać inne podstawy wznowienia określone w Kodeksie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie na wniosek strony, jest związany podstawami wznowienia wskazanymi w tym wniosku i nie może badać innych podstaw, które nie zostały przez stronę podniesione. W przypadku, gdy strona nie rozszerzyła wniosku o wznowienie postępowania, organ nie może badać występowania innych podstaw wznowienia niż wskazane w żądaniu, co wyznacza granice nadzwyczajnego postępowania.
Stan faktyczny
Wójt Gminy Wąsosz wydał decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości w 2009 r. W 2014 r. W.S. wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności dotyczące położenia punktu granicznego, ujawnione w opracowaniu geodezyjnym z 2014 r. Wójt wznowił postępowanie, a następnie je umorzył z powodu upływu 5 lat od złożenia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i stwierdziło, że decyzja z 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednak odmówiło jej uchylenia z powodu upływu 5-letniego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę L.S. na decyzję SKO, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną L.S.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Monika Nowicka (spr.) del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 382/15 w sprawie ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia we wznowionym postępowaniu wydania z naruszeniem prawa decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Bk 382/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia we wznowionym postępowaniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 23 listopada 2009 r. nr [...], Wójt Gminy Wąsosz orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości, należących do W.S., położonych we wsi K. z nieruchomościami, oznaczonymi jako działki [...] należącymi do K. Organ wskazał, że rozgraniczenia dokonano na podstawie dowodów, opisanych w protokole granicznym z dnia 5 września 2009 r., zaś granica przebiega zgodnie z opisem granic i szkicem granicznym, wykazanym w tym protokole a podpisanym bez zastrzeżeń przez wszystkie strony rozgraniczenia. Pismem z dnia 27 października 2014 r., W.S. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją, twierdząc, że w postępowaniu rozgraniczeniowym prowadzonym na ich wniosek w 2014 r. przez geodetę M.K., a dotyczącym nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach: [...] wskazano - odmiennie od ustaleń dokonanych w toku rozgraniczenia przeprowadzonego w 2009 r. - położenie punktu granicznego nr [...] (względem powierzchni działki nr 266). Geodeta K., przeprowadzając rozgraniczenie w 2009 r., odnalazł bowiem punkt pomiarowy nr [...] – słupek betonowy, z którym pokrywał się pomiar geodety M. K. oraz dwa słupki betonowe w punktach [...], jednak pomiędzy tymi dwoma ostatnio wskazanymi, odległość na gruncie była niezgodna z odległością archiwalną o 0,40 m. W ocenie wnioskodawców, powyższa okoliczność, ujawniona w październiku 2014 r., nie była znana organowi podczas postępowania rozgraniczeniowego dokonywanego w 2009 r., a miała wpływ na wynik dokonanego wówczas ustalenia granic. Postanowieniem z dnia 4 marca 2015 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., Wójt Gminy Wąsosz wznowił postępowanie, zakończone decyzją rozgraniczeniową z 2009 r., a decyzją z dnia 23 marca 2015 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 146 § 1 k.p.a., umorzył je, wskazując na upływ ponad 5 lat od dnia złożenia wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego w 2009 r. (co miało miejsce 31 października 2009 r.). Na skutek odwołania wniesionego przez L.W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży, decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., uchyliło powyższą decyzję organu I instancji w całości (pkt 1) i odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy Wąsosz z dnia 23 listopada 2009 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości (pkt 2) oraz stwierdziło, że ostateczna decyzja Wójta Gminy Wąsosz z dnia 23 listopada 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa (pkt 3). W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium wskazało, że organ I instancji, orzekający po wznowieniu postępowania, nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy - stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. Tymczasem do wniosku o wznowienie postępowania wnioskodawcy dołączyli dokumenty, podważające moc dowodową dokumentacji rozgraniczeniowej z 2009 r., na podstawie której wydano ostateczną decyzję o rozgraniczeniu z dnia 23 listopada 2009 r. Wśród dokumentów dołączonych do wniosku znajdowało się zaś opracowanie geodezyjne z dnia 22 października 2014 r., sporządzone przez geodetę M. K., dotyczące rozgraniczenia nieruchomości, położonych we wsi Kędziorowo w gminie Wąsosz (działki [...]) z nieruchomościami, stanowiącymi działki o numerach: [...], z którego wynikało, że ostatnio wskazany geodeta w okresie od czerwca do października 2014 r. odszukał punkty pomiarowe, istniejące w czasie rozgraniczenia przeprowadzonego w 2009 r., wówczas nieodnalezione i nieuwzględnione, a wskazujące na nieprawidłowość ustalenia granic dokonanego decyzją z dnia 23 listopada 2009 r. Kolegium wyjaśniło też, że operat techniczny z rozgraniczenia dokonanego przez M. K. z 2014 r. został przyjęty do zasobu dokumentacji geodezyjnej. Powyższe zatem dowodziło, że wystąpiły podstawy do wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy tj. decyzji rozgraniczającej, wydanej po wznowieniu postępowania. Jak podkreślił jednak organ, powyższe mogłoby jednak nastąpić wyłącznie po uchyleniu decyzji rozgraniczeniowej z dnia 23 listopada 2009 r., a to nie mogło mieć miejsca. Zgodnie bowiem z art. 146 k.p.a., uchylenie ostatecznej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 – 8 k.p.a. (a więc także w punkcie 5, który był podstawą wznowienia w przedmiotowej sprawie) nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W niniejszej sprawie upływ tego terminu był zaś bezsporny. Ponieważ przy tym przywołane wyżej przepisy nie przewidywały możliwości umorzenia wznowionego postępowania z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a., decyzja organu I instancji – jako wadliwa – podlegała uchyleniu. Na wyżej przedstawioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 15 kwietnia 2015 r. – w części obejmującej pkt 2 i 3 - L.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie: art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 151 § 2 i art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 147 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży wnosiło o jej oddalenie, wskazując, że organ nie był zobowiązany prowadzić postępowania wznowionego na podstawie innej niż wskazana przez stronę we wniosku o wznowienie. W piśmie procesowym z dnia 10 sierpnia 2015 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu zakończenia postępowania karnego, dotyczącego popełnienia przestępstwa przez K. T. i C. O. przy wydawaniu decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia 23 listopada 2009 r. Do wniosku dołączono: zawiadomienie z dnia 26 maja 2015 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienione osoby oraz zażalenie na postanowienie z dnia 29 czerwca 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił powyższy wniosek a oddalając skargę - na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.") - Sąd pierwszej instancji uznał, że również była ona nieuzasadniona. W pierwszej kolejności Sąd, uznając za bezskuteczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 147 k.p.a., podkreślił, że z wniosku o wznowienie postępowania z dnia 31 października 2014 r. wynikało, że skarżący upatrywał podstawę wznowienia postępowania w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podstawa ta aż do zakończenia postępowania nadzwyczajnego nie została przy tym przez skarżącego zmodyfikowana. Przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (fałszywość operatu geodezyjnego i popełnienie przestępstwa przez któregokolwiek z uczestników postępowania rozgraniczeniowego) podniesione zostały dopiero w skardze, a więc już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego. Skoro więc postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia 4 marca 2015 r. zawierało wyraźne wskazanie, że wznowienie nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – to jest podstawie wskazanej przez stronę oraz na jej wniosek - to niedopuszczalne było badanie przez organ wystąpienia innych podstaw wznowienia. W konsekwencji, Sąd za niezasadne uznał możliwość rozważania w niniejszym przypadku zastosowania dziesięcioletniego (a nie pięcioletniego) terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., który wyklucza uchylenie decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Termin dziesięcioletni ma bowiem zastosowanie do podstaw wznowienia, określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., których wystąpienia – jak wyżej wspomniano - w sprawie nie badano. Z tych samych powodów - zdaniem Sądu - nie mógł również zostać uwzględniony wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej o przekroczenie uprawnień i poświadczenie nieprawdy przez geodetę K. T. i Wójta Gminy Wąsosz. Skoro bowiem w sprawie brak było podstaw do brania pod uwagę podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., to wynik sprawy karnej nie mógł mieć w tym przypadku żadnego wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 151 § 2 k.p.a., których zastosowanie w sprawie zostało ocenione w powiązaniu z art. 146 § 1 i art. 149 § 2 k.p.a., Sąd uznał, że powyższe przepisy zostały przez organ odwoławczy zinterpretowane i zastosowane prawidłowo. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., organ odwoławczy ocenił wystąpienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazanej przez stronę i ocena ta wypadła pozytywnie. Przedstawione przez skarżącego dokumenty geodezyjne z 2014 r., sporządzone w postępowaniu rozgraniczeniowym przeprowadzonym przez uprawnionego geodetę M. K., co najmniej bowiem podważały wiarygodność ustaleń z postępowania rozgraniczeniowego z 2009 r. przeprowadzonego przez uprawnionego geodetę K. T.. W szczególności wynikało z nich, że w 2009 r. ustalono granice nieruchomości bez stwierdzenia rozbieżności, podczas gdy w 2014 r. stwierdzono różnice w położeniu punktu granicznego nr [...] o [...] m w stronę działki nr [...] oraz o [...] m w położeniu punktu granicznego nr [...] w stronę działki nr [...]. Stąd też powstała wątpliwość co do prawidłowości ustalenia przebiegu granicy, dokonanego w 2009 r. i tym samym zasięgu prawa własności skarżącego i jego sąsiada a właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W konsekwencji, organ odwoławczy trafnie więc przyjął, że w sprawie ujawniono nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi w postępowaniu, którego dotyczyło wznowienie, a które istniały w dacie wydawania decyzji rozgraniczeniowej z dnia [...] listopada 2009 r. i podważały one obecnie zawarte w niej rozstrzygnięcie. Wystąpiły zatem podstawy do oceny, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa (uchybienia w zakresie sporządzania operatu geodezyjnego służącego ówczesnemu rozgraniczeniu). Zdaniem Sądu, prawidłowo jednocześnie oceniono w zaskarżonej decyzji upływ terminu z art. 146 § 2 k.p.a. Od dnia doręczenia stronom postępowania zwyczajnego decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. (najpóźniejsze doręczenie miało miejsce w dniu [...] listopada 2009 r., k. 2 – 7 akt adm. I instancji) upłynęło pięć lat (w dniu [...] listopada 2014 r.). W takiej sytuacji jedynym dopuszczalnym orzeczeniem było zatem stwierdzenie wydania decyzji rozgraniczeniowej z naruszeniem prawa na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. oraz wskazanie powodów, dla których do uchylenia dojść nie mogło (art. 146 § 1 k.p.a.). Co prawda z treści art. 151 § 2 k.p.a. wynika, że w przypadku upływu terminu z art. 146 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, którą to zasadę w sprawie niniejszej przekracza w punkcie 2 zaskarżonej decyzji, jednakże uchybienie to nie miało, zdaniem Sądu, wpływu na wynik sprawy niniejszej. W zaskarżonej decyzji – w punkcie 3 - znalazło się bowiem wymagane przepisem art. 151 § 2 k.p.a. stwierdzenie o naruszeniu prawa, które było kluczowe dla postępowania wznowionego, kończącego się po upływie terminów z art. 146 § 1 k.p.a. Punkt 2 zaskarżonej decyzji był zatem – zdaniem Sądu - zbędny, ale nie deformował rozstrzygnięcia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wniósł L.S. Skarżący zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. - polegające na zaniechaniu jego zastosowania, w sytuacji gdy pomimo niemożliwości uchylenia decyzji Wójta Gminy Wąsocz z dnia 23 listopada 2009 r. na podstawie wskazanego we wniosku o wznowienie postępowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskutek upływu terminu określonego w art. 146 k.p.a., organ prowadzący postępowanie wznowieniowe nie ustalił w toku postępowania wznowieniowego, czy nie występuje inna niż wskazana we wniosku podstawa wznowienia, umożliwiająca uchylenie decyzji, którą w tym przypadku była przesłanka wydania decyzji w wyniku przestępstwa, w konsekwencji czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a za nim WSA w Białymstoku uznały, że nie ma podstawy dla uchylenia decyzji Wójta Gminy Wąsocz z dnia 23 listopada 2009 r. w wyniku wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji, wskutek upływu 5 letniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a., mimo że alternatywnie za podstawę wznowienia postępowania i uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji Wójta Gminy Wąsocz powinien być art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., którego nie dotyczy wskazany 5-letni termin ograniczający zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. - co polegało na błędnym uznaniu, że organ w postępowaniu wznowieniowym jest związany podstawą wznowienia, wskazaną we wniosku o wznowienie i nie bada istnienia innych niż wskazane we wniosku podstaw wznowienia postępowania, 3) art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - przez jego niezastosowanie w toku postępowania przed WSA w Białymstoku co polegało na odmowie zawieszenia postępowanie w sprawie, mimo że dla rozstrzygnięcia skargi istotne znaczenie miałoby prawomocne zakończenie postępowania karnego zainicjowanego złożonym przez skarżącego zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa co wyczerpuje postanowienia art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., jako alternatywnej dla podanej we wniosku o wznowienie postępowania przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przywołując stanowisko zawarte w literaturze prawniczej, akcentowano, że na podstawie art. 149 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej umocowany jest do badania wszystkich podstaw wznowienia, niezależnie od wskazanych w żądaniu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 - zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych. Istota wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów, opartych wyłącznie na istotnym naruszeniu przepisów postępowania, sprowadzała się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął, iż - w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a. - organ w postępowaniu wznowieniowym związany jest podstawą wznowienia, wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania, nie jest zaś uprawniony do badania innych podstaw wznowienia, określonych w art. 145 k.p.a., a które wykraczały poza zakres żądania strony. Ze wskazanym uchybieniem skarżący powiązał z kolei zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. We wniosku strona ma obowiązek wskazania podstaw, na których opiera swoje żądanie i wykazać zachowanie miesięcznego terminu od kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a. Granice rozpoznania sprawy po wznowieniu postępowania wyznacza zaś przepis art. 149 § 2 k.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Jak z powyższego zatem wynika, w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego brak jest wprawdzie, występującego w innych procedurach (art. 282 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 412 § 1 k.p.c.), zastrzeżenia, że rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania winno mieścić się w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia, tym niemniej orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że nie oznacza to, iż w postępowaniu administracyjnym takiego ograniczenia nie ma. Również po wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach, zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma bowiem na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją, ujętych w formie podstaw wznowienia. Podkreślić zatem w tym miejscu należy, że wystąpienie określonej podstawy wznowienia postępowania nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na podnoszone uchybienia. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni więc aprobuje pogląd, że jeżeli organ wznowił postępowanie z urzędu, to postanowienie o wznowieniu postępowania nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4 tego przepisu. W wypadku jednak wznowienia postępowania na skutek wniosku strony, organ związany jest podstawami wznowieniowymi, zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco więc wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania i z tego powodu organ prowadzący postępowanie, dla ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania, nie może wyjść poza te granice (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1044/15, LEX nr 2297031, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1763/15, LEX nr 238630, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1999/12; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1162/11; wyrok NSA 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 487/11, LEX nr 106962, wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1925/12; wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 263/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., i wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 818/05, LEX nr 189789. I SA/Wa 864/08). W sytuacji zatem, gdy wniosek o wznowienie postępowania jest składany w ustawowym terminie, zakres postępowania organu ogranicza się do wyjaśnienia wskazanych przez stronę w tym wniosku przesłanek wznowieniowych (art. 149 § 2 k.p.a.) a w przypadku, gdy organ ustali, że nie występuje żadna z wymienionych we wniosku strony podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi on do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, tylko podejmuje decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 stanowi zaś expressis verbis, że w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Dopuszczalność uchylenia decyzji ostatecznej - w trybie wznowienia postępowania - ograniczona jest jedną przesłanką pozytywną - wystąpieniem jednej z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i dwiema przesłankami negatywnymi wyznaczonymi w art. 146 § 1 i 2. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, stwierdzić trzeba, że skoro postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na żądanie W.L.S. w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności i dowody nie znane w dacie wydania decyzji) a skarga kasacyjna nie zawierała zarzutu naruszenia tego przepisu, przyjąć należało, iż analiza jej wystąpienia, dokonana przez Sąd Wojewódzki w zw. z 146 § 1 k.p.a., nie była przez stronę kwestionowana. Tym samym kwestią sporną pozostawała jedynie możliwość rozszerzenia przez organ granic wznowionego postępowania o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. (wydanie decyzji w wyniku przestępstwa). Biorąc zatem powyższe pod uwagę należało uznać, że w analizowanej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że w sytuacji, gdy wskazana przez stronę podstawa wznowienia nie została przez skarżącego rozszerzona aż do zakończenia postępowania administracyjnego, wiązała ona organ i wyznaczała granice nadzwyczajnego postępowania. Bez wyraźnego wyrażenia woli strony organ administracji nie mógł bowiem badać występowania innych podstaw wznowienia niż wskazane w żądaniu. Z tych względów Sąd Wojewódzki nie mógł też ocenić prawidłowości kontrolowanej decyzji pod kątem istnienia bądź nie istnienia, przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym samym możliwości zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., a w konsekwencji możliwości zawieszenia postępowania sądowego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podzielając stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku, uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło