III SA/Wr 402/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Maciej Guziński (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie dokonania wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę w całości. Reprezentowany przez pełnomocnika G. S. (dalej: strona, skarżąca), wniósł skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. - wpisu ostatecznego w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego liczby punktów 15 za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. i inne z dnia [...] maja 2014 r., ujawnione w tym samym dniu przez funkcjonariuszy KP B. a objętego prawomocnie zakończonym postępowaniem wykroczeniowym sygn. akt [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności oraz o uznanie uprawnienia dokonania wpisu 10 punktów. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488, dalej: rozporządzenie), poprzez dokonanie wpisu 15 punktów zamiast prawidłowych 10 punktów, albowiem jeżeli w związku z wyprzedzaniem pojazdu kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02 (wyprzedzanie na przejściach dla pieszych lub bezpośrednio przed nimi) i C 11 (niezastosowanie się do znaku P-4 "podwójna linia ciągła"), to do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisuje się jedno tylko naruszenie, tj. te, któremu przypisano największą liczbę punktów. W rozważanym stanie faktycznym z dnia [...] maja 2014 r., uznano go winnego za oba wskazane naruszenia, należało dokonać wpisu 10 punktów za naruszenie oznaczone kodem B 02, nie zaś - jak dokonano - wpisu 15 punktów za oba naruszenia. W uzasadnieniu podniesiono, że wpis został dokonany w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. (sygn. akt [...]). Natomiast wyrokiem tym uznano stronę za winnego tego, że kierując samochodem nie stosował się znaku P-4 "linia podwójna ciągła" i wyprzedzał na przejściu dla pieszych, tj. czynu z art. 92 § 1 k.w. i art. 97 k.w. w zw. z art. 26 ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. Wskazano w uzasadnieniu, że pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona wezwała Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. do usunięcia naruszenia prawa, poprzez dokonanie w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego zmiany liczby punktów z 15 na 10. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) Komendant Wojewódzkiej Policji we W. odmówił dokonania zmiany wpisu ostatecznego, wskazując, że strona została uznana przez Sąd Rejonowy w W. za winnego czynu polegającego m.in. na wyprzedzaniu na przejściu dla pieszych kolumny dwóch pojazdów, przez co zasadne jest przypisanie mu liczby 15 punktów. Podniesiono, że to stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji jest oparte na mylnym odczytaniu treści wyroku Sądu Rejonowego. Sąd ten nie uznał skarżącego za winnego wyprzedzania kolumny dwóch pojazdów, a tylko wyprzedzania jednego pojazdu. Przyjęty przez organ kształt opisu wykroczenia został wzięty z opisu zarzutu przytoczonego w wyroku (tj. w jego części wstępnej), który jednak Sąd Rejonowy w W. zmodyfikował, eliminując z opisu fragment dotyczący wyprzedzania kolumny dwóch pojazdów i poprzestając na przyjęciu samego wyprzedzania (w części dyspozytywnej wyroku). Tym samym Sąd Rejonowy uznał, że skarżący nie wyprzedzał dwóch pojazdów, a tylko jeden. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, jeżeli w związku z wyprzedzaniem pojazdu kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02 (wyprzedzanie na przejściach dla pieszych lub bezpośrednio przed nimi) i C 11 (niezastosowanie się do znaku P-4 "podwójna linia ciągła"), do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wpisuje się jedno tylko naruszenie, tj. te, któremu przypisano największą liczbę punktów. Wskazano w uzasadnieniu, że skoro w rozważanym stanie faktycznym, uznano stronę winnego za oba wskazane naruszenia, należało dokonać wpisu tymczasowego 10 punktów za naruszenie oznaczone kodem B 02, nie zaś - jak dokonano - wpisu 15 punktów za oba naruszenia. Skoro Sąd Rejonowy uznał - poprzez eliminację z opisu czynu faktu wyprzedzania kolumny dwóch pojazdów - iż obwiniony wyprzedzał jeden pojazd, przypisanie mu 15 pkt. zamiast prawidłowych 10 pkt., jest niezasadne. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. (znak. [...]). Wskazano w odpowiedzi, że rozumienie treści wyroku przedstawione przez skarżącego pomija, że Sąd uznając skarżącego za winnego odwołuje się do zarzucanego mu czynu. To zdaniem organu nakazuje dokonać wpisu ostatecznego w wysokości 15 punktów, łącznie za oba przekroczenia przepisów ruchu drogowego. Z tych względów wpis ostateczny w wysokości 15 punktów jest zgodny z prawem, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2015 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W dniu [...] listopada 2015 r. Sąd przeprowadził dowód z odtworzenia płyty CD z zapisem zdarzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd uwzględniając skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Sąd może w wyroku uznać uprawnienie bądź obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a). Wskazać ponadto należy, że w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku aktów lub czynności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, skargę można zaś wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to należy natomiast wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności (art. 52 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r., I OSK 1413/11, z 9 marca 2010 r., I OSK 329/10 oraz wyrok z 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, przywołane w uzasadnieniu wyroku NSA z 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13). Reasumując, skarżący mógł zwrócić się z wnioskiem do organu prowadzącego ewidencję kierowców o zmianę liczby punktów, a po otrzymaniu niesatysfakcjonującej odpowiedzi wezwać do usunięcia naruszenia prawa i wnieść skargę do sądu administracyjnego na czynność polegającą na odmowie zmiany liczby przypisanych mu punktów. W rozpatrywanej sprawie warunki formalne zostały spełnione, bowiem wniesiona w terminie skarga została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Z przepisu art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.) wynika, iż podmiotem, któremu ustawodawca powierzył zadanie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest policja. Podmiot ten ma dokonać oceny, czy zaistniał fakt naruszenia przepisów ruchu drogowego, a następnie winien stwierdzonemu naruszeniu przyporządkować właściwą liczbę punktów w skali od 0 do 10. Kolejnym krokiem jest wprowadzenie tej liczby punktów do ewidencji. Czynności wymienionych w tym przepisie podmiot prowadzący ewidencję dokonuje samodzielnie. Użyte bowiem w zdaniu drugim art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zwroty "przypisuje się" i "wpisuje się" odnoszą się, wprost do zdania pierwszego i dotyczą podmiotu prowadzącego ewidencję. Fakt naruszenia przepisów ruchu drogowego przez danego kierowcę organ prowadzący ewidencję stwierdza w oparciu o wyroki sądu, mandaty karne albo orzeczenia dyscyplinarne (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, obowiązującego w dacie popełnienia wykroczenia przez skarżącego. Wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny, będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego, a o ich naliczeniu nie decyduje wystawiający mandat policjant lub sąd, lecz są one przypisywane z mocy prawa do poszczególnych naruszeń. Reasumując, to organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest uprawniony do przypisania określonemu naruszeniu odpowiedniej liczby punktów karnych. Słusznie zatem organ uznał, że był uprawniony do samodzielnego przyporządkowania prawidłowej liczby punktów karnych. Ocena zaskarżonej czynności według kryterium zgodności z prawem pozwala twierdzić, że dokonując tej czynności Komendant Wojewódzki Policji we W. prawidłowo przyjął, że nie ma podstawy prawnej do zmiany wpisu ostatecznego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w świetle § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488; dalej: rozporządzenie), wydanego na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z rozporządzeniem: Do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem" (§ 2 ust. 1.). Do ewidencji wpisuje się naruszenia wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia (ust. 3). Jeżeli kierowca jednym czynem naruszył więcej niż jeden przepis ruchu drogowego, w ewidencji uwidacznia się wszystkie naruszenia, przypisując każdemu odpowiednią liczbę punktów, z zastrzeżeniem ust. 5-9 (ust. 4). Jeżeli w związku z wyprzedzaniem tego samego pojazdu albo kolumny rowerów, wózków rowerowych lub kolumny pieszych kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02, C 11 lub F 01 do F 09, do ewidencji wpisuje się to naruszenie, któremu przypisano największą liczbę punktów. Jeżeli dwu lub więcej naruszeniom przypisano taką samą liczbę punktów, wpisuje się to naruszenie, które ma mniejszy znacznik literowy i liczbowy (ust. 7). Z powyższego zapisy wynika, że jeżeli kierowca jednym czynem naruszył więcej niż jeden przepis ruchu drogowego, w ewidencji uwidacznia się wszystkie naruszenia, przypisując każdemu odpowiednią liczbę punktów, z zastrzeżeniem przewidzianym w rozporządzeniu. W sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czy zaistniał sytuacja przewidziana w ust. 7 § 2 rozporządzenia: "Jeżeli w związku z wyprzedzaniem tego samego pojazdu albo kolumny rowerów, wózków rowerowych lub kolumny pieszych kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02, C 11 lub F 01 do F 09, do ewidencji wpisuje się to naruszenie, któremu przypisano największą liczbę punktów. Jeżeli dwu lub więcej naruszeniom przypisano taką samą liczbę punktów, wpisuje się to naruszenie, które ma mniejszy znacznik literowy i liczbowy". Z powyższej regulacji (§ 2 ust.7 rozporządzenia) wynika, że jeżeli kierowca dopuścił się naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02, C 11 lub F 01 do F 09, do ewidencji wpisuje się to naruszenie, któremu przypisano największą liczbę punktów, ale jedynie w sytuacji jeżeli dokonał tego zdarzenia w związku z wyprzedzaniem tego samego pojazdu albo kolumny rowerów, wózków rowerowych lub kolumny pieszych. Czyli ma zastosowanie w sytuacji wyprzedzania jednego pojazdu i związku z tym manewrem spowodowania naruszenia znaku podwójnej linii ciągłej i wyprzedzania na przejściu. Gdy sam manewr wyprzedzania pojazdu rozpoczął się prawidłowo. Istotna jest więc przy zastosowaniu powyższej reguły (przypisanie punktów za jedno naruszenie) kolejność zdarzeń: wyprzedzanie tego samego pojazdu (jednego), rozpoczęte w sposób dopuszczalny; następnie w związku z tym wyprzedzaniem dokonanie naruszeń określonych w załączniku nr 1 kodami B 02, C 11, czyli wyprzedzanie na przejściach dla pieszych lub bezpośrednio przed nimi i niezastosowanie się do znaku P-4 "podwójna linia ciągła"). Jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 2014r. (sygn. akt [...]), Sąd uznał skarżącego "...za winnego w ramach zarzucanego mu czynu tego, że w dniu [...] maja 2014 roku o godz. [...] w B. R., gm. B., woj. ł., na [...] kierując samochodem m-ki [...], nr rej. [...] nie stosował się do znaku P-4 "linia podwójna ciągła" i wyprzedzał na przejściu dla pieszych". Wskazuje to, że skarżący przekraczając podwójną linie ciągłą, dokonał wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych. Nie trafne są więc zarzuty skargi nieprawidłowego odczytania powyższego wyroku Potwierdza to dokument dostarczony przez skarżącego (płyta CD). Wynika z jego oglądu, że skarżący jadąc za pojazdem samochodowym po jezdni oznaczonej podwójna lina ciągłą podjął manewr jego wyprzedzania i zakończył go na przejściu dla pieszych, czyli najpierw przekroczył linie podwójna ciagła.. Z powyższych ustaleń niewątpliwie wynika, że najpierw skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego, poprzez przekroczenie podwójnej linii ciągłej (rozpoczął wyprzedzanie od przekroczenia tej linii), następnie dokonując go wjechał na przejście dla pieszych. Manewr wyprzedzania pojazdu samochodowego został rozpoczęty nieprawidłowo, od naruszenia określonego w załączniku nr 1 kodem C 11. Jak już wskazano istotne jest przy zastosowaniu przewidziane w § 2 ust. 7 rozporządzenia reguły (przypisanie punktów za jedno naruszenie) kolejność zdarzeń: prawidłowe podjęcie manewru wyprzedzanie tego samego pojazdu (jednego); następnie w związku z tym wyprzedzaniem dokonanie określonych naruszeń określonych kodami B 02, C 11. W sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Manewr wyprzedzania pojazdu samochodowego przez stronę został rozpoczęty nieprawidłowo - od wcześniejszego niezastosowanie się do znaku P-4 "podwójna linia ciągła", następnie dokonał wyprzedzania na przejściu dla pieszych. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżoną czynność organ prawa nie naruszył. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.