IV SA/Wa 2275/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-28
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Magdalena Durzyńska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej, wydana z powodu braku rażącego naruszenia prawa, jest zgodna z prawem, gdy skarżący podnoszą zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Spór co do wykładni przepisów prawa materialnego, nawet jeśli późniejsza wykładnia zostanie uznana za odmienną, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, takie jak brak czynnego udziału strony czy niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, mogą być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący B. K. i D. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 2007 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogę publiczną na rzecz poprzednich właścicieli. Organ administracji (Minister Infrastruktury i Rozwoju) utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 2007 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący nabyli nieruchomości po dacie 31 grudnia 1998 r., a ich wniosek o odszkodowanie został umorzony. W skardze podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędnej wykładni art. 73 ust. 4 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. i D. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją [...] z dnia [...] maja 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 t.j.), po rozpatrzeniu odwołania B. i D. małżonków K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] ustalającą na rzecz B. C., J. S., E. R. i G. R. odszkodowanie w łącznej wysokości 15 042 zł za nieruchomości położone w [...], oznaczone jako działki nr [...] o pow. 0,0197 ha, nr [...] o pow. 0,0063 ha i nr [...] o pow. 0,0066 ha z obrębu [...] zajęte pod drogę publiczną i przejęte w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przez Miasto na prawach powiatu [...]. Okoliczność ta została potwierdzona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. znak: [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r., prawa własności ww. nieruchomości zajętej pod drogę powiatową ul. [...] w [...].
Organ ustalił, że na wniosek z dnia 31 maja 2004 r. oraz z dnia 7 czerwca 2004 r. na rzecz B. C., J. S. i E. R. i G. R. (właścicieli nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r.) decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] ustalono stosowne odszkodowanie za działki nr [...], nr [...], nr [...].
Osobnym wnioskiem o ustalenie odszkodowania za te same działki pismem z dnia 16 sierpnia 2004 r. wystąpili B. i D. małżonkowie K. (dalej jako skarżący). Ich własność skarżący nabyli na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 2001 r., Rep. A nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] umorzył postępowanie w sprawie ustalenia na rzecz B. i D. małżonków K. odszkodowania za wymienione wyżej nieruchomości a Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...] utrzymał w mocy [...] decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Skarga na ww. decyzję wojewody skierowana przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach została oddalona wyrokiem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II SA/G1 885/07. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 92/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II SA/G1 885/07 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt II SA/G1 892/10 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...]. W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano, że Państwo B. i D. K. byli uprawnieni do złożenia wniosku o odszkodowanie, a ponadto że organy powinny podjąć próbę wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] ustalającej na rzecz poprzednich właścicieli B. C., J. S., E. R. i G. R. odszkodowanie w łącznej wysokości 15 042 zł za ww. nieruchomości.
Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] Prezydent Miasta [...] odmówił ustalenia odszkodowania za ww. działki na rzecz skarżących z uwagi na ustalenie odszkodowania za te same nieruchomości na rzecz innych podmiotów decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. W wyniku złożonego odwołania Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...].
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r. a zaskarżoną do tut. Sądu (opisaną na wstępie) decyzją organ utrzymał ją w mocy.
Organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i bezwzględnie wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta dotknięta jest jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą negatywne przesłankami z art. 156 § 2 kpa. Po analizie stanu prawnego oraz ewoluującego orzecznictwa organ wskazał, że w sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa gdyż naruszenie prawa ma cechę rażącego wtedy, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności a przy tym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i oczywisty (przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 360/06, LEX nr 343797).
Organ podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. (art. 73 ust. 4 ww. ustawy). Według decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 r. współwłaściciele ww. działek w dniu 31 grudnia 1998r. B. C., J. S., E. R. i G. R. byli uprawnieni do uzyskania odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W dacie wydania kwestionowanej decyzji, do czasu podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały składu 7 sędziów w dniu 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym istniała rozbieżność dotycząca ustalenia kręgu podmiotów legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem odszkodowawczym w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organ przywołał w tym zakresie: wyrok WSA z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1688/04, Lex nr 213415, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 maja 2008 r., sygn. akt 1 OSK 704/07, wyrok WSA z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 1305/04 oraz wyrok WSA z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1204/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 07 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1319/04 i wyjaśnił, że dopiero w przywołanej wyżej uchwale podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09 Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze rozbieżność w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, wskazał, iż uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej.
W konsekwencji organ przyjął, że spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 489/05, Lex nr 196694 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2449/10, Lex nr 1219108. Dodatkowo wskazał, iż zgłoszony przez skarżących zarzut niezapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa a nie podstawę z art. 156 § 1 kpa. Podkreślił, że system weryfikacji decyzji administracyjnych na drodze postępowania administracyjnego oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Podał, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, a naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01, LEX nr 55741; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05 maja 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 826/04, LEX nr 168040).
W skardze na decyzję organu skarżący K. zarzucili:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do uznania nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2007r.
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego mającego wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 28 kpa w zw. z art. 10 kpa poprzez uznanie, iż w toku wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] Skarżący nie posiadali przymiotu strony;
- naruszenie art. 157 § 2 kpa poprzez uznanie, iż brak było podstaw do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2007r. z urzędu w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
- naruszenie art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż jasno on stanowi, że wyłącznie uprawnionymi do uzyskania odszkodowania byli właściciele dysponujący działką w dniu 31.12.1998r.
Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...].05.2015r. i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...].03.2013r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].02.2007r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako ppsa) uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm proceduralnych ani norm prawa materialnego a zaskarżona decyzja, rzeczowo i szczegółowo uzasadniona, spełnia kryteria z art. 107 § 3 kpa.
Trzeba przede wszystkim podkreślić, że w kontrolowanej sprawie postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy art.156-158 kpa, a zatem jego przedmiotem było ustalenie, czy kwestionowana decyzja z 2007r. została wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 kpa.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie.
Wnioskodawcy uzasadniali swoje stanowisko rażącym naruszeniem prawa przez organ orzekający w lutym 2007r., tj. wystąpieniem przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie przyjęto, iż naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter "rażący", gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Przyjmuje się, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rażące naruszenie prawa zachodzi zatem wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa, owo rażące naruszenie prawa musi być przy tym oczywiste. Zachodzi to wówczas gdy kwestionowaną decyzją nadano prawo lub odmówiono jego nadania wbrew wszystkim przesłankom przepisu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.03.2005 r., sygn. I SA/Wa 188/05, nie publ.). Ponadto, jak się przyjmuje w orzecznictwie, w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania wykładni prawa a więc jego redakcja i treść nie budzi jakichkolwiek wątpliwości a przy tym konkretny stan faktyczny sprawy uzasadnia przekonanie, że owo rażące naruszenie prawa musiało być uznane w nim za oczywiste.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zostało to prawidłowo uzasadnione – zarówno gdy idzie o względy merytoryczne jak i elementy formalne uzasadnienia.
Zarzuty skargi sprowadzają się do nieuwzględnienia w 2007r. wykładni, jaka ukształtowała się w okresie późniejszym a dotyczyła określenia podmiotu legitymowanego do skutecznego złożenia wniosku o odszkodowanie za grunty przewłaszczone w trybie art. 73. ustawy z dnia 13 października 1998r. Gdy chodzi o ewolucję wykładni czy zmianę stanowiska doktryny – orzecznictwo w tym zakresie pozostaje jednolite i wskazuje, iż w świetle art. 156 § 1 kpa – nie stanowi ona przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. O rażącym naruszeniu prawa nie można bowiem mówić w przypadku wybrania jednej z wykładni niejednoznacznego przepisu prawa, nawet jeśli później została ona uznana za nieprawidłową, a nawet już sam fakt istnienia różnych wykładni przepisu prawa wskazuje, że nie występuje przesłanka rażącego naruszenia normy prawnej. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Sankcji w postaci stwierdzenia nieważności decyzji nie można więc stosować, jeżeli decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r. II GSK 1666/2012, LexPolonica nr 8263936). Jak się wskazuje przy tym w orzecznictwie to - "zastosowanie przez organ administracji publicznej sankcji nieważności wobec decyzji, która nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), jest co najmniej naruszeniem prawa materialnego, które ma wpływ na wynik sprawy. Przy czym jaskrawe nadużycie tego nadzwyczajnego środka prawnego jest rażącym naruszeniem prawa, które powoduje zastosowanie sankcji nieważności decyzji wobec decyzji stwierdzającej nieważność decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa)" – tak Naczelny Sądy Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2014 r. I OSK 950/2014, LexPolonica nr 8757325, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Trzeba też zwrócić uwagę na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09. Wskazano tam mianowicie, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Powyższe w żadnej mierze nie uzasadnia twierdzenia, że podmiotem jedynie uprawnionym do złożenia tego rodzaju wniosku jest właściciel nieruchomości z daty orzekania o odszkodowaniu czy też właściciel, który nabył nieruchomość po 1 stycznia 1999r. Przywołana uchwała NSA nie wyklucza prawa do odszkodowania dla podmiotów będących właścicielami nieruchomości w dacie następującego z mocy samego prawa przewłaszczenia tj. w dacie 31 grudnia 1998r. Stąd też domaganie się przez nabywców nieruchomości stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie na rzecz ówczesnych właścicieli nie znajduje uzasadnienia.
W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisów procedury w tym w szczególności art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa a także art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nie sposób też przyjąć aby organ naruszył art. 10 kpa w zw. z art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że stroną postępowania odszkodowawczego prowadzonego na wniosek poprzednich właścicieli nieruchomości winni być jej aktualni właściciele. Niezależnie od powyższego, jak słusznie wskazał i rzeczowo uzasadnił organ, tego rodzaju zarzut stanowi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 kpa) a nie podstawę nieważności z art. 156 § 1 kpa.
W realiach kontrolowanej sprawy niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 157 § 2 kpa skoro merytoryczne postępowanie zostało przez organ przeprowadzone, a jego skutek pozostaje bez wpływu na podmiot je inicjujący tj. stronę bądź organ (działający z urzędu).
W sprawie, wbrew twierdzeniom skargi, nie doszło taż do naruszenia art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Według skarżących organ uznał, iż przepis ten "stanowi, że wyłącznie uprawnionymi do uzyskania odszkodowania byli właściciele dysponujący działką w dniu 31.12.1998r.". Stanowisko to jest nieuprawnione i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Organ szeroko przeanalizował orzecznictwo sądowoadministracyjne, podał nie tylko sygnatury akt ale i tezy wyroków formułowanych na gruncie ww. przepisu i wyjaśnił, że w orzecznictwie przez lata była rozbieżność w zakresie katalogu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o odszkodowanie. Z akt sprawy ani z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, aby organ przyjął, iż podmiotem jedynie legitymowanym w tym zakresie był właściciel nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. Zresztą okoliczność praw podmiotów będących właścicielami z dniu 31 grudnia 1998r. nigdy nie była w orzecznictwie kontestowana, jedną rozbieżność i wątpliwości wywoływała ocena praw podmiotów, które nie były właścicielami nieruchomości w dacie następującego z mocy samego prawa odjęcia prawa własności. Owa wątpliwość, rozstrzygnięta co do samej możliwości w przywoływanej uchwale NSA z 2010r. nie oznacza jednak wprost, iż ustalenie odszkodowania na rzecz właściciela nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. rażąco naruszało prawo ani też że w ogóle naruszało jakiekolwiek prawo.
W tym stanie rzeczy skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło