II SA/Łd 68/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odsetek za zwłokę od nieterminowo wnoszonych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej z rachunku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 zł (sto) złotych, zaksięgowaną w dniu 23 grudnia 2015 r. pod pozycją [...]. A. P. W dniu 28 stycznia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu skarga Powiatu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia wysokości odsetek za zwłokę od nieterminowo wnoszonych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Pełnomocnik strony skarżącej załączył do skargi szereg dokumentów, w tym potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na brak legitymacji strony skarżącej. Organ wyjaśnił, przywołując stanowisko judykatury, iż podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji. Nie jest dopuszczalna sytuacja, gdy ten sam podmiot raz występuje w sprawie jako organ administracji wykonujący swoje władztwo, a raz jako strona domagająca się ochrony przed działaniem organu administracji wyższego stopnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W piśmiennictwie i judykaturze ugruntował się pogląd, że organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i, co za tym idzie – nie ma prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. Stwierdzenie to odnosi się również do jednostki samorządu terytorialnego (np. gminy), będącej jednocześnie władzą publiczną i podmiotem tej władzy podległym. Gmina nie może więc na ogólnych zasadach skarżyć do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego, kwestionujących w ramach postępowania administracyjnego decyzje administracyjne wójta lub burmistrza, nawet jeżeli te decyzje dotyczą jej interesów prawnych. W postępowaniu administracyjnym wójt (burmistrz) działa w interesie państwa, jako organ państwa, a nie jako organ gminy reprezentujący jej interesy. Stąd nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji administracyjnej, podjętej w tym postępowaniu. Nie może zmienić swojej roli z organu administracji publicznej w organ osoby prawnej, broniący jej interesów. W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi wyłącznie o skontrolowanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie o prowadzenie sporu, w którym organ I instancji broni swego stanowiska (por. uchwały NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00 oraz z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03; wyroki NSA: z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 780/05 oraz z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04; postanowienia NSA: z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2515/10, z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 157/09, z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 263/09, z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2404/10, z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1551/09, z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 2352/11 - orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 652/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wystąpić w charakterze nosiciela imperium w stosunku do własnej gminy. Wówczas wykonuje on funkcję organu administracji publicznej i dopiero ta sytuacja rodzi ograniczenia, ale tylko w zakresie uprawnień procesowych gminy. W zakresie, w jakim wójt (burmistrz, prezydent miasta) pełni funkcje organu administracji publicznej w stosunku do własnej gminy jako osoby prawnej, nie jest on ani żaden z innych organów uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez organ gminy w odniesieniu do niej jako osoby prawnej następuje zatem kosztem jej uprawnień procesowych. Na uwagę zasługuje także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08, (OTK-A 2009/9/139), w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że interpretacja art. 50 § 1 p.p.s.a. odmawiająca jednostkom samorządu terytorialnego prawa do uczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz prawa do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w sytuacji, w której organ danej jednostki rozpatrywał sprawę administracyjną i wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji jest zgodna z Konstytucją RP. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy dostrzec należy, iż decyzję w pierwszej instancji wydał Starosta [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wydało decyzję, którą uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odsetek za zwłokę od nieterminowo wnoszonych opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. I co istotne skargę na rozstrzygnięcie organu II instancji złożył Powiat [...] reprezentowany przez Zarząd Powiatu [...]. Zarówno Powiat [...], jak i będący jego organem Starosta [...], w świetle art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a., nie posiadają uprawnienia do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, zatem skargę tę należało uznać za niedopuszczalną. Podmioty te nie mieszczą się w grupie podmiotów mogących wykazywać swój interes prawny do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. W świetle powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. A. P.