II GZ 942/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 114/16 w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w . na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 27 czerwca 2015 r. odmówił V. Sp. z o. o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Z uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia: V. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: spółka lub skarżąca) wniosła skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. Nie uiściła jednak wpisu sądowego od skargi oraz nie załączyła dokumentu wskazującego na osoby umocowane do jej reprezentacji. Sąd I instancji pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. wezwał skarżącą do nadesłania oryginału lub notarialnie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (ewentualnie wydruku komputerowego pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 687) z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w imieniu skarżącej, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto Sąd I instancji przesłał stronie skarżącej zarządzenie z dnia 15 stycznia 2016 r. wzywające ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Wezwanie oraz zarządzenie zostały doręczone skarżącej na wskazany przez nią w skardze adres w dniu 1 lutego 2016 r. Strona na wezwanie Sądu uiściła wpis sądowy od skargi, natomiast nie złożyła dokumentu wskazującego na sposób oraz osoby umocowane do jej reprezentacji. Postanowieniem z dnia 8 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych skargi, tj. niezłożenie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do działania w imieniu strony skarżącej na dzień wniesienia skargi. Skarżąca w dniu 5 kwietnia 2016 r. złożyła do WSA w W. wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentów potwierdzających umocowanie Prezesa W. K., który podpisał skargę, do działania w imieniu skarżącej. Po wezwaniu Sądu skarżąca złożyła żądane przez Sąd dokumenty, stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi. Skarżąca, reprezentowana przez Prezesa W. K., uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazała, że dane skarżącej zawarte w KRS są dostępne w Internecie, a ponadto odpis z KRS znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, tym samym nienadesłanie odpisu z KRS nie może decydować o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając wniosek stwierdził, że skarga została wniesiona przez W. K. działającego jako Prezes Zarządu skarżącej spółki. Podkreślił, iż samo powołanie się na sprawowaną w organie skarżącej spółki funkcję Prezesa nie czyni zadość stwierdzeniu, że skarga została wniesiona przez podmiot do tego uprawniony. W świetle wcześniejszych wywodów, dla skutecznego złożenia skargi nieodzownym było bowiem przedłożenie odpisu aktualnego z Rejestru Przedsiębiorców KRS, potwierdzającego – po pierwsze, że W. K. jest istotnie Prezesem Zarządu skarżącej spółki, po drugie, że w świetle przyjętych przez spółkę zasad jej reprezentacji, Prezes Zarządu jest umocowany do jednoosobowego działania w imieniu skarżącej. W ocenie WSA brak tego dokumentu stanowił brak formalny skargi, podlegający usunięciu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W wezwaniu do sanowania tego braku Sąd I instancji pouczył stronę skarżącą o konsekwencjach prawnych wynikających z nieusunięcia stwierdzonego braku w terminie wyznaczonym na wykonanie tego obowiązku. Pomimo takiego pouczenia, kwestia legitymacji do wniesienia skargi nie została wykazana przez wnoszącego skargę w terminie do tego wyznaczonym. WSA wskazał, że nie był zobligowany do samodzielnego badania (poprzez sięganie do odpisów KRS dostępnych w Internecie, czy też samodzielną weryfikację aktualności dokumentów spółki załączonych do akt administracyjnych sprawy), czy osoba podejmująca czynności w imieniu spółki jest umocowana do jej reprezentowania. Zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, o których mowa w ust. 3, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze. Z treści tego przepisu wynika, że to strona postępowania może przedstawić samodzielnie pobrany wydruk komputerowy z rejestru, zamiast załączać dokument wydany przez Centralną Informację lub jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Ponadto WSA wskazał, że w jego ocenie wskazane we wniosku o przywrócenie terminu przez stronę skarżącą okoliczności podważały zasadność samego wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi i jako takie powinny być podniesione w zażaleniu na postanowienie z dnia 8 marca 2016 r odrzucające skargę. Strona wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 27 czerwca 2016 r. Skarżąca spółka wyjaśniła, że nie zgadza się ze stanowiskiem WSA, że o "odrzuceniu całej sprawy sądowej" może zadecydować brak przesłania kopii KRS, który znajduje się w Internecie, jest ogólnodostępny i również znajduje się w aktach sprawy. Jednocześnie w zażaleniu spółki podniesiono, że nie może wykluczyć, że w natłoku spraw sądowych odpisy zostały wysłane "w dobrej wierze w inne miejsce". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie (por. postanowienie NSA z 11 lutego 2016 r., sygn. akt II GZ 86/16) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut, iż Sąd I instancji powinien z urzędu uwzględnić na podstawie danych dostępnych w KRS, kto jest umocowany do wstępowania w imieniu skarżącej. Zdaniem skarżącej nieprzedłożenie przedmiotowego dokumentu nie stało na przeszkodzie nadaniu skardze dalszego biegu, w ocenie jednak NSA powyższego stanowisko jest błędne. Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy, albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 ustawy, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (por. postanowienie NSA 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 50/08). Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że "jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie podniósł, że nie ma on obowiązku poszukiwania informacji o sposobie reprezentacji spółek w KRS we własnym zakresie. Nie można również uznać, że są to fakty znane sądowi z urzędu. Powyższego wniosku nie zmienia treść przepisu art. 4 ust. 4aa ustawy o KRS. Przepis ten wskazuje, że strona postępowania może przedstawić samodzielnie pobrany wydruk komputerowy z Rejestru, zamiast załączać dokument wydany przez Centralną Informację lub jego kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem. Nie jest natomiast uprawniona do przerzucania tego rodzaju obowiązku na jakikolwiek organ, przed którym wymagane jest wykazanie sposobu reprezentacji osoby prawnej, co oznacza, że osoba działająca w imieniu osoby prawnej nie jest przed Sądem zwolniona z obowiązku wykazania swojego umocowania do reprezentowania strony. Dla oceny prawidłowości wniesienia skargi konieczne jest bowiem nie tylko ustalenie składu osobowego organu zarządzającego, ale i sposobu reprezentacji. Dopiero wszystkie te dane pozwalają na ocenę prawidłowości wniesionej skargi (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1475/15, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 745/15, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2014 r., II FSK 3378/14, LEX nr 3378/14; postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1435/13, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 306/13, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2698/12, LEX nr 1239441). W odniesieniu do spółek uzupełnienie takiego braku w praktyce polega na przedstawieniu dokumentu lub dokumentów z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania nie tylko umocowania do działania w imieniu spółki konkretnych osób fizycznych wchodzących w skład organu zarządzającego, ale i sposobu jej reprezentacji w przypadku zarządu wieloosobowego. Zatem Sąd I instancji nie miał obowiązku poszukiwać takich informacji we własnym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 3.09.2013 r., sygn. akt I FSK 650/13 oraz postanowienia NSA z dnia 23 października 2015 r., II OSK 2456/15). Tym samym Sąd I instancji trafnie wywiódł, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego lakoniczne uzasadnienie zażalenia nie pozwoliło podważyć oceny dokonanej przez WSA. Skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które pozwoliłyby przyjąć, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło bez jej winy. Ponadto, sprzeczne były twierdzenia W. K., że spółka nie miała obowiązku składania dokumentów, o które zwrócono się do niej pismem z dnia 26 stycznia 2016 r., a jednocześnie podnoszenie okoliczności, że w natłoku spraw sądowych wymagane odpisy mogły zostać omyłkowo wysłane do innych podmiotów. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.