I GSK 856/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-08

Skład orzekający: Dariusz Dudra, Lidia Ciechomska-Florek, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłata komornicza obciąża organ administracji publicznej, który wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji i został określony jako wierzyciel w tytule wykonawczym, czy też faktycznego beneficjenta egzekwowanych świadczeń?
Ratio decidendi
Opłata komornicza w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obciąża wierzyciela procesowego, którym jest organ administracji publicznej, a nie faktycznego beneficjenta egzekwowanych świadczeń. Organ ten jest zobowiązany do poniesienia opłaty, nawet jeśli ostatecznie środki te mają trafić do osoby fizycznej, ponieważ jego rola polega na realizacji interesu ogólnego poprzez skuteczne przeprowadzenie egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości opłaty komorniczej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Starosta Poznański, działając jako wierzyciel procesowy, wystąpił o egzekucję odszkodowania przyznanego na rzecz J. R. od Wójta Gminy D. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił opłatę komorniczą w kwocie ponad 25 tys. zł do uiszczenia przez Starostę Poznańskiego. Starosta zaskarżył to postanowienie, twierdząc, że opłata powinna obciążać faktycznego wierzyciela (J. R.). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Starosty, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Starosty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Po 571/15 w sprawie ze skargi S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty komorniczej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2016r., sygn. akt III SA/Po 571/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Starosty Poznańskiego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2015r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty komorniczej. Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji wskazał, że Starosta Poznański decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. orzekł o przyznaniu od Wójta Gminy D. J. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w Skórzewie, działka nr 961 w związku z wydzielonym gruntem pod drogę. Jako podstawę prawną tej decyzji podał art. 104 k.p.a. oraz art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5, art. 130, art.132 ust. 1 a i 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Wobec braku realizacji przez Wójta Gminy D. obowiązku wynikającego z tej decyzji, Starosta Poznański na jej podstawie wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność za przedmiotową działkę, a Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu na jego wniosek prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Wójta Gminy D. Organ dokonał zajęcia prawa majątkowego z rachunku bankowego, a dłużnik przekazał kwotę 530.868,80 zł organowi egzekucyjnemu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. określił wysokość opłaty komorniczej w kwocie 25.033,88 zł, do uiszczenia której zobowiązany został jako wierzyciel Starosta Poznański. Podstawą prawną tego postanowienia był przepis art. 17 § 1 w zw. z art. 66 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014r. poz. 1619, ze zm.), zwanej u.p.e.a. Utrzymując w mocy to postanowienie - Dyrektor podzielił stanowisko organu egzekucyjnego, że Starosta Poznański był wierzycielem w rozumieniu przepisów u.p.e.a. i to on winien uiścić na rzecz organu egzekucyjnego odpowiednią opłatę komorniczą. Oddalając skargę Starosty Poznańskiego na to postanowienie - Sąd I instancji wskazał, że opłata komornicza stanowi rodzaj wynagrodzenia dla danego organu egzekucyjnego, który dokonał skutecznego ściągnięcia dochodzonej należności pieniężnej. Jest ona należna organowi egzekucyjnemu prowadzącemu egzekucję należności pieniężnych, niezależnie od opłat za czynności i stosowane środki egzekucyjne i stanowi dodatkowe wynagrodzenie - premię za skuteczne dokonanie przez ten organ czynności egzekucyjnych, w wyniku których dokonano ściągnięcia należności pieniężnych lub w wyniku których należność taka została zapłacona. Sąd I instancji wyjaśnił, że wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest generalnie organ administracji publicznej. Chociaż pełni on jedynie procesową funkcję wierzyciela i nie rozporządza przedmiotem postępowania jest zobowiązany do podejmowania wszelkich działań w celu zaspokojenia należności na rzecz osoby trzeciej. Ma on m. in. podjąć czynności zmierzające do wszczęcia danego postępowania egzekucyjnego. Wierzycielem nie może być co do zasady osoba fizyczna ani inny podmiot prawa prywatnego – w postępowaniu egzekucyjnym w administracji podmioty te działają jedynie za pośrednictwem wierzyciela w rozumieniu przepisów ustawy, którym jest organ administracyjnym. Osoba fizyczna może być ewentualnie podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, jeżeli chodzi o obowiązki wynikające z orzeczeń sądów, innych organów oraz bezpośrednio z przepisów prawa (art. 5 § 1 pkt. 2 u.p.e.a.). Starosta Poznański - jak wywodził Sąd I instancji - decyzją z dnia 14 kwietnia 2014r. orzekł o przyznaniu od Wójta Gminy D. na rzecz J. R. odszkodowania za nieruchomość położoną w Skórzewie, działka nr [...]. i to w związku z przejęciem na rzecz Gminy D. należącego do niej gruntu pod budowę drogi dojazdowej, zgodnie z obowiązującym w tym okresie planem zagospodarowania przestrzennego. J. R. za pośrednictwem swojego pełnomocnika złożyła do Starosty Poznańskiego wezwanie o podjęcie czynności w celu doprowadzenia do wypłaty odszkodowania przez Gminę D. z powyższego tytułu. Starosta Poznański wobec tego na podstawie wydanej w dniu 14 kwietnia 2014r. decyzji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność za przedmiotową działkę, w jego treści określając się jako wierzyciel. To na wniosek Starosty Poznańskiego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Poznaniu prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Wójta Gminy D. i zajmując rachunek przekazał wyegzekwowaną należność. Starosta Poznański wystąpił w roli wierzyciela w trybie art. 5 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. (jako właściwy do orzekania organ I instancji w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji i organ bezpośrednio powołany do czuwania nad wykonaniem obowiązku przez zobowiązanego). Ponieważ Starosta był organem mogącym wystąpić w charakterze wierzyciela nie było podstaw do wystąpienia w takiej roli podmiotu (w tym przypadku osoby fizycznej), którego interes prawny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku zapłaty odszkodowania. Tak więc to Starosta Poznański był wierzycielem w rozumieniu przepisów u.p.e.a. dlatego nie ulega wątpliwości, że to ten organ był zobowiązany do uiszczenia opłaty komorniczej w trybie art. 66 § 3 u.p.e.a. Na jego rzecz (w sensie procesowym) organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne w wyniku których doszło do ściągnięcia należności pieniężnej. Podmioty "prywatne", które w postępowaniu cywilnym oczywiście są wierzycielami w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą jedynie tylko za "pośrednictwem" wierzyciela ( w rozumieniu przepisów ustawy egzekucyjnej w administracji) wnosić o wszczęcie postępowania administracyjnego, w którym nie są stroną tegoż postępowania. Tak więc wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest jedynie instytucją ściśle procesową, którego działania mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego jak w postępowaniu cywilnym. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Starosta Poznański, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 § 3 w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., przez błędne przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłaty komorniczej obciąża skarżącego, a nie faktycznego wierzyciela, na którego wniosek egzekucja była prowadzona. Wobec powyższego skarżący kasacyjnie Starosta wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., oświadczał, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, zarzut kasacyjny nie jest bowiem zasadny. Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna jest szczególnych pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powinna ona zawierać - stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym - dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd I instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 459/06, publ. w CBOSA). Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów, zawierając wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. W skardze kasacyjnej wskazywanego uchybienia w wyroku Sądu I instancji nie powiązano z przepisami p.p.s.a., w oparciu o które ten Sąd orzekał, takimi jak art. 145 § 1 czy art. 151 p.p.s.a. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej w tym zakresie nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdy możliwa jest rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, powoduje znaczne ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. W oparciu o treść uzasadnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacyjne kierowane są do Sądu I instancji, a ich istota sprowadza się do prawidłowości stanowiska zaskarżonego wyroku, którym Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organów, że wierzycielem dochodzonej w trybie egzekucji administracyjnej nie jest właściciel nieruchomości, na rzecz którego przyznano odszkodowanie za część nieruchomości przejętej pod drogę dojazdową, lecz organ, który wydał decyzję o przyznaniu tego odszkodowania, a który następnie wystąpił z wnioskiem o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego tegoż odszkodowania. Zdaniem Sądu I instancji wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązanym do poniesienia opłaty komorniczej, jest generalnie organ administracji publicznej i chociaż pełni on jedynie procesową funkcję wierzyciela i nie rozporządza postępowaniem, to jest zobowiązany do podejmowania wszelkich działań w celu zaspokojenia wierzytelności na rzecz osoby trzeciej (w tej sprawie właściciela nieruchomości). Starosta Poznański - jak argumentował Sąd I instancji - przyznał dochodzone odszkodowanie, wystawił tytuł wykonawczy i wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji, jest więc wierzycielem w rozumieniu przepisów u.p.e.a. (w sensie procesowym). Kwestionując to stanowisko skarżący kasacyjnie Starosta podnosi, że wierzycielem w myśl przepisów u.p.e.a. może być również osoba fizyczna, na rzecz której organ egzekucyjny dokonywał czynności egzekucyjnej. Starosta jako wierzyciel procesowy został obciążony opłatą komorniczą i będzie zmuszony z własnych środków uiścić się na rzecz osoby fizycznej kwotę stanowiącą równowartość opłaty komorniczej. Osoba fizyczna, na rzecz której postępowanie egzekucyjne zostało i przeprowadzone, jest wierzycielem wyłącznie w sensie faktycznym. Rozpoznając tak zarysowany spór prawny - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że pojęcie wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera art. 1a pkt 13 u.p.e.a. uzupełniony regulacją art. 5 § 1 u.p.e.a., w tym kluczowy w tej sprawie jego pkt 1. Stosownie do tych przepisów przez pojęcie wierzyciela należy rozumieć podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym; podmiotem tym zaś jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4. Na gruncie tych przepisów doktryna i judykatura przyjmują, że pojęcie wierzyciela jest pojęciem prawa procesowego, wierzyciel pełni bowiem jedynie procesową funkcję wierzyciela i nie rozporządza przedmiotem postępowania, co nie zwalnia go od obowiązków podejmowania działań w celu zaspokojenia należności. Funkcja wierzyciela przysługuje w pierwszej kolejności organowi lub instytucji bezpośrednio zainteresowanej wykonaniem obowiązku. Instytucja wierzyciela w ustawie egzekucyjnej nie jest więc tożsama z instytucją wierzyciela w rozumieniu przepisów postępowania cywilnego. Działania wierzyciela w rozumieniu przepisów u.p.e.a. mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego interesu wierzyciela (np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2008r., II FSK 338/07, LEX nr 686475, D. R. Kijowski, Komentarz do art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex z 1 grudnia 2014r.). Przymiot organu bezpośrednio zainteresowanego w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku ma ten organ, który bezpośrednio kreuje ten obowiązek (tak np. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017r., II FSK 687/17, nr 2334424, wyrok NSA z dnia 2 września 2016r., II GSK 663/15, Lex nr 2143415). Osoby prywatne nawet wówczas gdy obowiązek zaspokojenia roszczeń takich osób podlega egzekucji administracyjnej nie mogą żądać wszczęcia egzekucji administracyjnej jako wierzyciele egzekucyjni (zob. także postanowienie NSA w Warszawie z dnia 15 marca 1999r., IV SAB 168/98, LEX nr 48243; wyroki NSA w Warszawie: z dnia 9 maja 2001r., IV SAB 175/00, LEX nr 55781, oraz z dnia 15 stycznia 2001r., IV SAB 189/00, LEX nr 75547). Osobom tym przysługują wyłącznie uprawnienia na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Mogą one zatem za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji czy określone jej prowadzenie. Osoby trzecie, tj. które nie są zobowiązanym ani wierzycielem, mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym, ale tylko w ściśle określonym zakresie. Nie oznacza to jednak, że przysługuje im przymiot strony w postępowaniu poprzedzającym złożenie skargi na bezczynność wierzyciela (D. R. Kijowski, Komentarz do art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex z 1 grudnia 2014r.). Niekiedy też doktryna zauważa sytuacje, w których - na zasadzie wyjątku - rolę wierzyciela odgrywać będzie podmiot prawa, na rzecz którego egzekwowany obowiązek będzie realizowany (co do zasady wierzyciel administracyjny występuje jedynie w imieniu takiego podmiotu, którym jest przeważnie państwo lub inny podmiot sprawujący w nim władzę publiczną). Możliwość taka dopuszczalna jest jednak wówczas, gdy organ lub instytucja powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku wynikającego z mocy samego prawa lub z innego orzeczenia niż decyzja i postanowienie organu administracji rządowej lub samorządowej, nie istnieje albo pozostaje w stanie bezczynności (art. 5 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Wówczas podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku w drodze decyzji administracyjnej staje się podmiot, którego interesy zostały naruszone bezczynnością organu albo na rzecz którego wydane zostało orzeczenie (zob. D. R. Kijowski, Komentarz do art. 5 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, Lex z 1 grudnia 2014r.). Wobec powyższej regulacji prawnej - Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową dokonaną w zaskarżonym wyroku wykładnię art. 66 § 3 w zw. z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jak również podziela stanowisko zaskarżonego wyroku, że skoro dochodzony w tej sprawie obowiązek wynika z decyzji Starosty Poznańskiego i obejmuje przyznane odszkodowanie za pozbawienie właściciela nieruchomości, to wierzycielem jest Starosta Poznański jako podmiot bezpośrednio kreujący w decyzji ten obowiązek. Bez znaczenia w świetle zaprezentowanej regulacji prawnej jest natomiast okoliczność, iż odszkodowanie to zostało przyznane na rzecz podmiotu prywatnego, tj. pozostającego poza strukturą administracji publicznej, będącego faktycznym wierzycielem dochodzonego obowiązku. Co do statusu J. R. jako właściciela nieruchomości, na rzecz którego zostało przyznane sporne odszkodowanie, wypowiedział się już w sposób wiążący Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 sierpnia 2016r., sygn. akt II GSK 2990/16. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził on po pierwsze "(...) brak podstaw, tj. konkretnego przepisu przewidującego ochronę, czy w jakikolwiek sposób odnoszącego się do sytuacji prawnej J. R. w sprawie, której przedmiotem jest określenie wysokości opłaty komorniczej w postępowaniu na podstawie u.p.e.a.", oraz po drugie, że podmiot ten "nie spełnia zasadniczej przesłanki dopuszczenia do postępowania w sprawie – przedmiotem której jest określenie wysokości opłaty komorniczej, a za wierzyciela uznano Starostę Poznańskiego - ponieważ wynik postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygnaturze akt II GSK 2990/16, nie dotyczy jej interesu prawnego". W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny przesądził zatem nie tylko o pozycji właściciela nieruchomości jako wierzyciela faktycznego, ale również o pozycji Starosty Poznańskiego jako wierzyciela (w sensie procesowym) dochodzonego odszkodowania. Z tego też względu nie sposób podzielić poglądu skargi kasacyjnej, że w doszło do naruszenia objętych zarzutem kasacyjnym przepisów u.p.e.a., co skutkowałoby uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zatem, że skarżącego kasacyjnie starostę obciąża - stosownie do art. 66 § 3 u.p.e.a. - obowiązek poniesienia opłaty komorniczej z tytułu dokonania przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, na rzecz tego starosty. Nie zmienia tego argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej, że aby uczynić zadość zasadzie wypłaty całości odszkodowania będzie on zmuszony z własnych środków uiścić na rzecz osoby fizycznej kwotę stanowiącą równowartość opłaty komorniczej. Wbrew temu stanowisku opłata komornicza stanowi rodzaj wynagrodzenia dla organu egzekucyjnego, należnego z tytułu dokonania skutecznego ściągnięcia dochodzonej należności pieniężnej. Jak bowiem powszechnie przyjmuje judykatura opłata ta jest należna " (...) organowi egzekucyjnemu, który podjął czynności egzekucyjne zmierzające do zastosowania i zrealizowania środków egzekucyjnych, a następnie je zastosował. (...) Jeśli w wyniku podjętych czynności egzekucyjnych został zastosowany środek egzekucyjny, to każda wpłata na poczet należności objętych tytułem wykonawczym, stanowiącym podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, jest podstawą do ustalenia opłaty komorniczej (...)" (tak np. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016r., sygn. akt II GSK 1207/15, LEX nr 2198999). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło