III SA/Gl 2501/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-06-01
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a transakcja mogła wiązać się z oszustwem podatkowym, mimo dochowania przez podatnika pewnych czynności weryfikacyjnych?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury, która nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Nawet jeśli podatnik podjął pewne czynności weryfikacyjne, brak należytej staranności kupieckiej przy weryfikacji kontrahenta, zwłaszcza w przypadku transakcji o specyficznym charakterze i z nowym podmiotem na rynku, wyklucza możliwość odliczenia podatku. Organy podatkowe postąpiły prawidłowo, odmawiając prawa do odliczenia na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. odliczyła podatek VAT naliczony z faktury wystawionej przez spółkę "B" sp. z o.o. na dostawę katod miedzianych. Organy podatkowe zakwestionowały tę transakcję, uznając, że faktura nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a spółka "B" nie prowadziła faktycznej działalności. Podkreślono, że spółka "A" nie dochowała należytej staranności kupieckiej przy weryfikacji kontrahenta. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz powołując się na orzecznictwo TSUE. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. z [...]r. nr [...], określającą "A" SA w G. kwotę podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r., podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 1.073.643,00 zł, w miejsce zadeklarowanej kwoty podatku do wpłaty w wysokości 938.189,00 zł tj. wyższą o 135.454,00 zł.
Decyzję wydano na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej O.p.) oraz art. 88 ust. 3 a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej ustawa o VAT).
Uzasadniając przedmiotową decyzję w pierwszej kolejności odwołano się do okoliczności faktycznych sprawy wskazując, że faktura VAT [...] z dnia [...] r. nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik – "A" S.A. w G. , w deklaracji VAT -7 za miesiąc sierpień 2011 r. zawyżył wartości podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury VAT nr [...] z dnia 19 sierpnia 2011 r. o kwotę netto 588.929,95 zł, PTU 135.453,89 zł, wystawionej przez "B" sp. z o.o. z/s w W. , dotyczącej dostawy katod miedzianych. Wyjaśniono, że podatnik przy zawieraniu zakwestionowanej transakcji, mimo towarzyszących jej okoliczności, które wskazywały na fakt, że mogła wiązać się z popełnieniem oszustw podatkowych w zakresie podatku VAT, nie dochował należytej staranności kupieckiej jaka powinna być zachowana przy jej zawarciu.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że 24 maja 2011 r. jako jedyny udziałowiec spółki "B" ujawniona została [...] ltd, a jako prezes jednoosobowego zarządu obywatel Węgier- S.L. (bez stałego miejsca zamieszkania w Polsce). W okresie od 2 czerwca 2011 r. do 1 grudnia 2011 r. spółka wynajmowała wirtualne biuro przy ul. [...] w W. ; nie zatrudniała pracowników, nie posiadała nieruchomości i środków trwałych; w dokumentacji księgowej spółki brak było faktur VAT dokumentujących zakup paliwa, najem samochodów czy magazynów. Jedynym dostawcą "B" w tym okresie była słowacka spółka "C" s.r.o., co do której władze słowackie prowadzą postępowanie o unieważnienie rejestracji VAT w związku z udziałem w oszustwach podatkowych. Na podstawie przedstawionego przez Walcownię w toku kontroli podatkowej wydruku rozrachunków z kontrahentami za rok 2011 r. organ podatkowy ustalił, że podatnik zawarł tylko jedną transakcję z tym podmiotem i z tego tytułu dokonał w sierpniu 2011 r. obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikając z tej faktury w kwocie 135.454,00 zł.
W tym stanie rzeczy i w świetle powyższych ustaleń organ podatkowy I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję z 1 czerwca 2015 r. w oparciu o przepisy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT.
Kwestionując prawidłowość tego rozstrzygnięcia Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich błędną wykładnię oraz zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121, art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, błędną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie zaufania do organów podatkowych.
Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Powołując się na ustalone w toku postępowania okoliczności faktyczne towarzyszące kwestionowanej transakcji organ odwoławczy podkreślił, że o tym, że przedmiotowa operacja handlowa miała charakter wyłudzenia podatkowego na wcześniejszych etapach obrotu, a nowy kontrahent jest podmiotem nierzetelnym, podatnik bez wątpienia mógł się dowiedzieć, podejmując choćby elementarne dla bezpieczeństwa prowadzonej transakcji czynności, w szczególności te, które sam na siebie nałożył. Powyższe świadczy o tym. że "A" co najmniej nie wykazała należytej staranności kupieckiej jaka powinna być wymagana od podmiotu prowadzącego profesjonalną działalność gospodarczą.
W ocenie organu odwoławczego dokumentacji przedstawionej przez podatnika, która miała posłużyć podatnikowi jako podstawa dokonania weryfikacji kontrahenta, wynika, że wykazany w zaświadczeniu o numerze REGON zakres prowadzonej działalności, nie pokrywa się z przedmiotem dokonanej transakcji. Zakres działalności wynikający z zaświadczenia to działalność ochroniarska, z wyłączeniem obsługi systemów bezpieczeństwa, tymczasem przedmiot transakcji to sprzedaż katod Cu. Nadto zaświadczenie to zostało wydane na podmiot o innej nazwie - w zaświadczeniu "B" sp. z o.o. w K. , natomiast podmiot który wystawił fakturę VAT to "B" H sp. z o.o. z/s w W.. Jest to niewątpliwie fakt, który powinien zwrócić uwagę osób przygotowujących transakcję oraz wskazać na potrzebę większej niż zwyczajowej ostrożności przy jej zawieraniu (pomimo, a może nawet z powodu tożsamości numeru REGON). W szczególności w połączeniu z tym, że jedynym udziałowcem spółki był podmiot zagraniczny, a znacząca zmiana przedmiotu działalności miała miejsce na krótko przed zawarciem transakcji i pokryła się ze zmianą siedziby spółki, zmianą jedynego udziałowca, powołaniem nowego zarządu oraz zmianą nazwy, o czym podatnik mógł się dowiedzieć z będących w jego posiadaniu dokumentów (wniosku N1P-2, odpisu KRS. zaświadczenia REGON). Organ podatkowy uznał za okoliczność nie do przyjęcia, że podmiot o rozbudowanej strukturze organizacyjnej jak Walcownia, posiadający pracowników zajmujących się zakupem surowców oraz poszukiwaniem dostawców na rynku, nie był w stanie wykonać tak elementarnej weryfikacji. Zaznaczył także, że zachowanie należytej staranności kupieckiej, której podatnik próbuje dowieść wykazując te dokumenty, nie polega jedynie na ich zgromadzeniu, ale również analizie ich treści.
Uwagę organu odwoławczego zwróciły również inne elementy transakcji, które wskazują na brak elementarnej chociażby przezorności i staranności w jej przeprowadzeniu takie jak: brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego zawarcie transakcji, oraz wskazującego na osobę występująca w imieniu spółki "B" , poza zawierającą nieczytelny, niemożliwy do zidentyfikowania, przykryty pieczęcią firmową podpis na fakturze VAT; brak pełnomocnictwa wystawionego dla osób działających w imieniu spółki "B" , oraz brak jakichkolwiek śladów po dokonywanych ustaleniach (korespondencji e-mail, umów, oferty); fakt, że osoba, która miała prowadzić rozmowy ze spółką nie potrafi sobie przypomnieć ani sposobu nawiązania kontaktów z tym podmiotem, ani osób występujących w jej imieniu, ani nawet podać jakichkolwiek szczegółów prowadzonej przez siebie operacji handlowej z nowym kontrahentem.
Organ odwoławczy podkreślił także, że przedmiotowa transakcja znacząco odbiega również od innych podejmowanych przez Walcownię w tym okresie. Wszystkie podmioty wskazane przez Walcownię jako dostawcy katod miedzianych (poza "B" ) są bowiem podmiotami funkcjonującymi na rynku od dłuższego czasu, posiadającymi strony internetowe, ewentualnie znajdują się w ogólnodostępnych katalogach firm, jako działające w branży metali nieżelaznych. Na fakturach VAT wystawionych przez te podmioty widoczna jest osoba imiennie upoważniona do ich wydawania. Z [...] została nawet zawarta przez podatnika umowa ramowa.
Na podstawie powyższych danych przyjęto, że "A" dokonała transakcji handlowej na kwotę ponad 500 tysięcy nie weryfikując ani osoby występującej w imieniu kontrahenta (jej upoważnienia do występowania w imieniu kontrahenta), ani nie sporządzając żadnej dokumentacji potwierdzającej fakt zawarcia umowy z tym podmiotem. Zebranie dokumentów od spółki miało również charakter prowizoryczny i niedbały. Sprowadziło się tylko do ich odebrania bez jakiejkolwiek analizy treści ww. dokumentów. Takie działania trudno jest uznać za wystarczające i odpowiadające przyjętej na rynku staranności kupieckiej. Podatnik nie zainteresował się de facto z kim tak naprawdę zawiera transakcję i skupił się tylko i wyłącznie na sprawdzeniu otrzymanego towaru w oparciu o wystawiony certyfikat.
Na powyższą decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. skarżąca Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług poprzez ich błędną wykładnię oraz zastosowanie,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121, art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, błędną ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie zaufania do organów podatkowych.
Uzasadniając przedmiotową skargę powołała się na stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 października 2015 r. (C277/14) w sprawie "D" sp. j. F. S., J.S., J. S. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. . Zarzuciła również, że organ nie odniósł się do szeroko zacytowanego przez nią w odwołaniu orzecznictwa TSUE oraz sądów powszechnych w kwestii braku świadomości uczestnictwa w oszustwie podatkowym. Podniosła ponadto, że organy skarbowe, wyłącznie w oparciu o zeznania M. S. , informacje SCAC administracji podatkowej oraz ustalenia Urzędu Kontroli Skarbowej w W. dotyczące "B" poczynił ustalenie, że skarżąca wiedziała lub powinna była wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku VAT. Natomiast podatnik zachował należytą staranność; organy podatkowe nie rozumieją zasady funkcjonowania podmiotów na wolnym rynku, oraz faktu, że dla uczciwości kontrahenta nie ma znaczenia, czy kontrahent jest podmiotem z udziałem zagranicznym, czy też podmiotem polskim. Poza tym w przedmiotowej sprawie doszło do bezczynności organów państwa, której skutki przenoszone są na podatnika. Przeprowadzoną przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. ocenę dowodów uznano w skardze za nieobiektywną i tendencyjną, zwracając uwagę na upływ czasu (4 lata) i związaną z tym niepamięć pracowników co do szczegółów przeprowadzenia transakcji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił także, że powołany w skardze wyrok TSUE zapadł w sprawie, której stan faktyczny był odmienny niż w przedmiotowym postępowaniu. Przedmiotem rozstrzygnięcia była bowiem sytuacja, w której dostawca podatnika został uznany za podmiot nieistniejący, a w sprawie kontrahent podatnika "B" H sp. z o.o. nigdy nie nabył wykazanych w niej towarów, a tym samym nie mógł ich również sprzedać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.; dalej jako P.u.s.a.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska. W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego są całkowicie chybione.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). W pełni podziela również przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację faktyczną i prawną, a w konsekwencji słuszność zajętego w sprawie stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia.
Podkreślić należy, że art. 120 O.p. zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 120 O.p. otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania podatkowego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów podatkowych. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 120 O.p. nakłada obowiązki wyłącznie na organ podatkowy, to i podatnik obowiązany jest do działania zgodnego z prawem.
Przechodząc zatem do merytorycznego badania legalności zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności odwołać się do przepisu art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT stanowiącego, że w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Natomiast kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 - pkt 1 lit a - suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Natomiast według art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi stwierdzającymi czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
Zatem na tle powyższych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przewidzianego z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług dokonanych przez innego podatnika - wyłącznie w odniesieniu do podatku wynikającego z faktury, dokumentującej faktycznie zrealizowaną przez jej wystawcę czynność podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Skorzystanie z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającą odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia (zob. wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., I FSK 1223/10; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2008 r., I FSK 480/07; wyrok NSA z dnia 20 maja 2008 r., I FSK 1029/07; wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r., I FSK 628/07; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2008 r., I FSK 745/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I FSK 1699/07; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009 r., I FSK 1700/07, wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., I FSK 584/09; wyrok NSA z dnia 13 października 2009 r., I FSK 928/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwarunkowania prawne na niwę niniejszej sprawy należy zauważyć, że w ocenie Sądu orzekającego w sprawie organy dokonały prawidłowej wykładni przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, okoliczności faktyczne i prawne zostały obszernie przedstawione przez organy podatkowe obu instancji, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela wyprowadzone z nich przez organy podatkowe wnioski, że nie można uznać, że sporna faktura spełnia przesłanki do odliczenia podatku w niej naliczonego.
Sąd orzekający aprobuje poczynione przez organy ustalenia dowodowe oraz ich ocenę, która wykazała, że sporna faktura nie odzwierciedlała faktycznego zdarzenia gospodarczego pomiędzy podmiotami na niej widniejącymi. Skutecznie organy wykazały, że "B" H sp. z o.o. nie prowadziła faktycznej działalności gospodarczej – wynajmowała wirtualne biuro przy ul. [...] w W. ; nie zatrudniała pracowników, nie posiadała nieruchomości i środków trwałych; w dokumentacji księgowej spółki brak było faktur VAT dokumentujących zakup paliwa, najem samochodów czy magazynów; jedynym dostawcą "B" w tym okresie była słowacka spółka "C" s.r.o. związana z udziałem w oszustwach podatkowych. Z odpisu KRS spółki wynika, że podmiot o nr [...] , REGON [...] jest zarejestrowany od [...] r., pierwotnie pod nazwą "B" . sp. z o.o.; od od 25 maja 2011 r. funkcjonuje jako "B" H sp. z o.o. W okresie od 19 lipca 2007 r. do 25 maja 2011 r. podmiot ten był pozbawiony organu zarządzającego. Jego jedynym wspólnikiem w tym czasie był W. G.; od 25 maja 2011 r., kiedy ujawniono zarząd spółki, jedynym wspólnikiem stała się spółka zagraniczna [...] ltd.; wówczas nastąpiła zmiana przedmiotu wykonywania działalności na m.in sprzedaż hurtową metali i pochodnych; prezesem jednoosobowego zarządu został obywatel W.- S. L. (bez stałego miejsca zamieszkania w Polsce). O nieprawidłowościach w spółce "B" Ministerstwo Finansów i Pierwszy Urząd Skarbowy W. poinformowało prowadzące księgowość tej spółki biuro rachunkowe. W wyniku poczynionych ustaleń organy zasadnie uznały fikcyjny charakter sprzedaży katody miedzianej, zawartej między podmiotami widniejącymi na zakwestionowanej fakturze.
Nadto organy podatkowe w sposób szczegółowy i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania wyjaśniły dlaczego nie dały wiary zapewnieniom skarżącej spółki co do braku świadomości pozornego charakteru dokonywanych transakcji. W szczególności trafnie powołano się na doświadczenie kierownictwa Spółki jako przedsiębiorcy oraz zwrócono uwagę na niedochowanie elementarnych czynności sprawdzających wobec rzekomego kontrahenta.
Przede wszystkim zaakcentować należy specyfikę towaru objętego fakturą z 19 sierpnia 2011r. i wielość oszukańczych transakcji na rynku gospodarczym w tym przedmiocie. Zatem skoro zdecydowano się na transakcje z nowym na rynku podmiotem w tak specyficznej branży to należało szczególnie zweryfikować jego rzetelność; umocowanie osób występujących w jego imieniu i organy reprezentujące jego kierownictwo. Skarżąca Spółka posiadała cały dział kadr pracowników zajmujący się m.in. kontaktami i sprawdzaniem kontrahentów, zbieraniem dokumentów i ich weryfikacją. Zatem całkowicie niezrozumiałe i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest – zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie – pominięcie dokładnego sprawdzenia kontrahenta o 1 udziałowcu – podmiocie zagranicznym, Prezesie – obywatelu węgierskim, adresie w W. przy ul. [...] z wirtualną jedynie siedzibą.
Wskazać także należy na powiązania skarżącej Spółki z krajowym producentem towaru – katod miedzianych na polskim rynku – [...] (spółka matka). Poza tym w 2011r. – jak wynika z materiału dowodowego i treści oferty – Spółka miała 5 dostawców: "E" SA, "F" z Ł. , "G" sp. z o.o. z T. , "H" sp. z o.o. z W. i "B" H. Oferta "B" H sp. z o.o. (brak jej pisemnej wersji) – rzekomo najkorzystniejsza - miała podaną cenę stałą i zapłatę przy odbiorze. Zaznaczyć należy, że "korzystność oferty" oceniać należy w sposób globalny, a nie jedynie poprzez zestawienie kosztów transakcji. Oferta bowiem sprawdzonego i znajomego "E" (spółki matki) miała cenę ustalaną według giełdy na datę transakcji; współpraca była oparta na umowie rocznej; znane i potwierdzone były z wcześniejszych transakcji certyfikaty i norma dostarczanych w przeszłości towarów. Zresztą z porównania ceny katody miedzianej oferowanej przez "B" H sp. z o.o. z innymi dostawcami w 2011r. wynika, że cena wahała się zł/kg od "E" - 26,25; "F" – 24,08; "G" – 23,05; "H" – 24,54; "B" H – 24,55. Poza tym specyfikacja zamówienia, którą zrealizował rzekomo "B" H, była bez oznaczenia towaru, bez certyfikatu i jego normy – dane te wynikały dopiero po zakupie, gdy okazało się, że towar pochodzi ze Słowacji.
Konkludując należy stwierdzić, że ustawa o VAT reguluje jednoznacznie opodatkowanie dostawy towarów i usług. W niniejszej sprawie bezwątpienia towar dostarczono i wykorzystano w procesie metalurgicznym. Jednakże "B" H towaru nigdy nie posiadała i nie mogła go tym samym sprzedać. Regulacje prawa cywilnego nie są równoznaczne z prawem podatkowym co jest przesądzone w orzecznictwie sądowym.
W konsekwencji zatem zasadnie organ skonkludował, że sporna faktura jako nieodzwierciedlająca rzeczywiście dokonanych czynności przez ich wystawcę, nie rodzi obowiązku podatkowego u wystawcy i nie daje odbiorcy tej faktury prawa do odliczenia wykazanego w nich podatku. Skarżący nie dopełnił wymogu dochowania należytej staranności kupieckiej przy weryfikacji swego kontrahenta, a zatem za całkowicie zasadną należało uznać argumentację organu o konieczności zastosowania w sprawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a ustawy o VAT.
W przedmiotowej sprawie zatem Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, a podniesione w skardze zarzuty jego naruszenia, które powielają zarzuty odwołania uznał za niezasadne. W tym zakresie podzielił słuszność argumentów wskazanych przez organ odwoławczy na karcie 4-6 i 8-10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę, gdzie organ szczegółowo odniósł się do wszystkich twierdzeń strony. Nie można bowiem pomijać materiału dowodowego, na którym oparły się organy obu instancji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Został on wskazany szczegółowo w decyzji organu II instancji z wyszczególnieniem nazwisk przesłuchanych świadków przez organy podatkowe.
Należy też zgodzić się z organem, że tylko całościowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego pozwala na prawidłową jego ocenę i zastosowanie prawa materialnego. Materiał zgromadzony w sprawie w sposób obiektywny wykazał, że podatnik nie dochował należytej staranności kupieckiej.
Podkreślenia więc wymaga trafność twierdzeń organu odwoławczego o nieuznaniu transakcji zmierzającej do wyłudzenia podatku VAT, co obszernie wykazały organy obu instancji. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajął stanowisko, wedle którego jeżeli stwierdza się istnienie nadużycia, to przeprowadzone transakcje należy przedefmiować w taki sposób, aby odtworzyć sytuację, która istniałaby, gdyby nie dokonano transakcji stanowiących nadużycie. Zatem organy podatkowe postąpiły zgodnie z tymi wskazaniami, starając się osiągnąć rezultat jak najbardziej zgodny z celem dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku VAT (str. 10 zaskarżonej decyzji).
W konsekwencji więc całości przeanalizowanego materiału dowodowego zebranego przez organy należało uznać słuszność dokonanej oceny i wniosku, że kierownictwo Spółki nie podjęło wszelkich wymaganych doświadczeniem życiowym środków ostrożności, by nie wziąć udziału w oszustwie podatkowy, a odliczając podatek naliczony od zakupu spornej katody od "B" H sp. z o.o. Spółka stała się beneficjentem tego oszustwa.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych przepisów procesowych, bowiem organ zgromadził wszystkie dostępne mu dowody, posiłkował się materiałami uzyskanymi z innych postępowań, na co zezwala art. 180 i 181 O.p..
Odnosząc się do zarzutów skargi i kwestionowania poczynionych ustaleń należy wskazać, że wobec kompletności i spójności materiału dowodowego organy wyjaśniały obszernie podstawy wydanych rozstrzygnięć co znalazło odzwierciedlenie w ustalonym przez organy stanie faktycznym i dokonanej subsumcji. Poza tym strona była informowana o możliwości zaznajamiania się z aktami i składania wniosków dowodowych, z których to uprawnień korzystała.
Wobec powyższych okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło