II FSK 2880/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-12-20

Skład orzekający: Andrzej Jagiełło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ wydał decyzję przed wniesieniem skargi, a skarżący zarzucał antydatowanie tej decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na bezczynność. Sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim postanowieniu, które zaleciło wyjaśnienie kwestii daty wydania decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, WSA ustalił, że decyzja została wydana przed wniesieniem skargi na bezczynność, co wykluczało jej uwzględnienie. Zarzuty dotyczące antydatowania decyzji nie zostały skutecznie udowodnione przez skarżącego, a dokumenty urzędowe potwierdzały datę wydania decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza dotyczącej podatku od nieruchomości. SKO wydało decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności przed wpływem skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę na bezczynność, uznając, że decyzja została wydana przed wniesieniem skargi. NSA uchylił wcześniejsze postanowienie WSA umarzające postępowanie i zalecił ponowne rozważenie kwestii daty wydania decyzji oraz zarzutu antydatowania. W ponownym postępowaniu WSA oddalił skargę, opierając się na dokumentach urzędowych potwierdzających datę wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), Sędziowie, Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Po 5/16 w sprawie ze skargi M.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie bezczynności organu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną II FSK 2880/16 Uzasadnienie 1.1 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt I SAB/Po 5/16, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.,) - dalej p.p.s.a., oddalił skargę M.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu – dalej też SKO w Kaliszu, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 1.2 Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 23 marca 2015 r. M.P. (dalej: skarżący), wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia 08 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 rok. W skardze skarżący wniósł o wydanie przez SKO w Kaliszu stosownego orzeczenia w sprawie tj. uwzględnienia skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W razie niezałatwienia sprawy przez SKO w Kaliszu w trybie autokontroli, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi na bezczynność i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie określonym przez WSA w Poznaniu. Strona skarżąca wniosła również o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że podaniem z dnia 27 listopada 2014 r. zwrócono się do SKO w Kaliszu z żądaniem stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 08 października 2014 r. Zaznaczono również, że podanie wpłynęło do SKO dnia 28 listopada 2014 r. Skarżący pismem z dnia 12 lutego 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, jednakże żądanie skarżącego nie zostało rozpatrzone. Odpowiadając na skargę SKO w Kaliszu wniosło o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, wobec wydania przez organ decyzji przed wpływem skargi. Kolegium zaznaczyło, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 24 marca 2015 r., gdy tymczasem w dniu 20 marca 2015 r. wydano decyzję nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji. Zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o wskazanie, czy w związku z wydaniem przez SKO w Kaliszu wyżej wymienionej decyzji z dnia 20 marca 2015 r. skarżący cofa skargę. Pismem z dnia 11 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że skarżący nie cofa wniesionej skargi. W piśmie tym stwierdzono ponadto, że w ocenie strony skarżącej decyzja SKO w Kaliszu nie została wydana w dniu 20 marca 2015 r., a dopiero po doręczeniu organowi skargi z dnia 23 marca 2015 r., tj. dopiero w dniu 24 marca 2015 r. lub też w dniu 25 marca 2015 r., kiedy to nadano wydaną przez SKO decyzję. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SAB/Po 2/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie ze skargi M.P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący zaskarżył to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od SKO w Kaliszu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w kwocie 697 zł. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. o sygn. akt II FZ 851/15 Naczelny Sąd Administracyjny – dalej też NSA, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. NSA zauważył, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji w ten sposób różni się od stanu przyjętego przez pełnomocnika skarżącego, iż na inną datę określany jest dzień sporządzenia spornej decyzji. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego sporządzenie decyzji nastąpiło po wniesieniu skargi na bezczynność, zaś wg Sądu miało to miejsce jeszcze przed wniesieniem tej skargi. NSA stwierdził dalej, że skoro Sąd uznał, iż decyzja wydana została przed wniesieniem skargi na bezczynność, winien tę skargę oddalić. NSA zwrócił także uwagę na zdawkowość potraktowania przez Sąd pierwszej instancji wskazania przez skarżącego na antydatowanie przedmiotowej decyzji i zalecił, by w ponownym postępowaniu Sąd pierwszej instancji wnikliwie rozważył kwestię daty wydania spornej w rozpoznawanej sprawie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na rozprawie, która odbyła się w dniu 13 kwietnia 2016 r., w związku z treścią orzeczenia NSA z dnia 03 lutego 2016 r. w sprawie o sygnaturze II FZ 851/15 postanowił zwrócić się do SKO w Kaliszu: - o nadesłanie zarządzenia Przewodniczącego o wyznaczeniu posiedzenia SKO w Kaliszu w dniu 20 marca 2015 r. lub innych dokumentów, z których wynika data wydania zarządzenia o wyznaczeniu posiedzenia w dniu 20 marca 2015 r.; - o nadesłanie spisu spraw rozstrzygniętych przez SKO w Kaliszu podczas posiedzenia w dniu 20 marca 2015 r. w składzie, który rozpoznawał sprawę [...]. Jednocześnie Sąd postanowił sprawę odroczyć i nowy termin wyznaczyć z urzędu. Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu i nadesłał zarządzenie Przewodniczącego z dnia 12 marca 2015 r. o wyznaczeniu posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w dniu 20 marca 2015 r. oraz metrykę sprawy [...]. 1.3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazał, że mając na uwadze wytyczne zawarte w postanowieniu NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 851/15 oraz fakt, że sporna decyzja została wydana przed wniesieniem skargi na bezczynność, skarga podlega oddaleniu. Następnie Sąd argumentował, że zarzuty skarżącego wskazujące na antydatowanie decyzji w rozpoznawanej sprawie nie zasługują na uwzględnienie. Sąd dodał, że na dowód powyższego SKO w Kaliszu na wezwanie Sądu nadesłało pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. zarządzenie Przewodniczącego SKO z dnia 12 marca 2015 r. o wyznaczeniu posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w dniu 20 marca 2015 r. oraz metrykę sprawy [...] (k. 91 – 94 akt sądowych). Z nadesłanych przez organ dokumentów wynika zdaniem Sądu, że datą wydania decyzji nr [...] był dzień 20 marca 2015 r. Sąd uznał na tej podstawie, że nie wystąpiła bezczynność, a skargę należało oddalić. 2.1 W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył wskazany powyżej wyrok w całości. Zarzucił mu naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 106 § 3 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie oraz art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego wadliwe zastosowanie w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 tej ustawy związku z art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j., Dz. U. z 2015 r., poz. 613) – dalej Ordynacja podatkowa, polegające na błędnym ustaleniu (przyjęciu) stanu faktycznego, w tym przyjęciu błędnej daty wydania decyzji. Dalej zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w wyroku dlaczego datę, którą opatrzono decyzję uznano za datę jej wydania z uwagi na zarzut antydatowania. Następnie podniesiono zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi, a nie na umorzeniu postępowania i zasądzeniu kosztów postępowania sądowego. Ostatni zarzut dotyczył naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. polegającego na nieobiektywnym zbadaniu i dokonaniu oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym. Przy tak postawionych zarzutach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o umorzenie postępowania z powodu autokontroli organu (art. 189 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 p.p.s.a.). Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2016 roku, skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący argumentował, że w jego ocenie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu została wydania nie jak przyjął Sąd oraz wskazał organ administracji, w dniu 20 marca 2015 r., lecz w dniu 24 lub 25 marca 2015 r. W konsekwencji, w ocenie skarżącego, w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja ta została wydana w trybie autokontroli, a postępowanie sądowadministracyjne powinno było zostać umorzone na podstawie art. 189 w związku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 p.p.s.a. 2.2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Zarzuty skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie wskazują na dwie wymagające rozważenia, sporne kwestie rozpoznawanej sprawy. Pierwsza z nich dotyczy daty wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu w sprawie [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Drugie sporne zagadnienie to kwestia właściwego rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie strony skarżącej Sąd powinien był orzec o umorzeniu postępowania oraz zasądzeniu zwrotu kosztów. Przechodząc do pierwszego z omawianych powyżej zagadnień należy podnieść, że najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej dotyczy tego, że Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania przyjął nieprawidłowy stan faktyczny. Strona skarżąca twierdzi bowiem, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu została wydana w dniu 24 marca 2015 r., lub w dniu 25 marca 2015 r., podczas gdy Sąd uznał, że miało to miejsce w dniu 20 marca 2015 r. Zarzucono w tym zakresie Sądowi naruszenie między innymi art. 106 § 3 p.p.s.a., polegające na tym, że ten nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z urzędu w celu wyjaśnienia istotnej wątpliwości polegającej na ustaleniu daty wydania decyzji i wytłumaczeniu 5 - dniowej zwłoki w jej nadaniu. W opinii strony skarżącej, Sąd powinien był powołać się na zapisy Regulaminu Organizacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu. Zarzut ten nie jest uzasadniony. Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok był związany wynikającą z art. 190 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 851/15 (www.nsa.gov.pl). Przepis art. 190 p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 851/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylając postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Po 2/15 umarzające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie ze skargi skarżącego na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, zalecił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu między innymi, by ponownie prowadząc postępowanie, poświęcił więcej uwagi zarzutowi antydatowania decyzji, przy czym wbrew stanowisku skarżącego nie wskazał, że Sąd ten ma powołać się na Regulamin Organizacyjny Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu. Analiza akt sprawy wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, ponownie prowadząc postępowanie, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o nadesłanie zarządzenia Przewodniczącego Kolegium o wyznaczeniu posiedzenia SKO w Kaliszu w dniu 20 marca 2015 r. lub innych dokumentów, z których wynika data wydania zarządzenia o wyznaczeniu posiedzenia w dniu 20 marca 2015 r., oraz nadesłanie spisu spraw rozstrzygniętych przez SKO w Kaliszu podczas posiedzenia w dniu 20 marca 2015 r. w składzie, który rozpoznawał sprawę [...]. Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r., organ udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu i nadesłał zarządzenie Przewodniczącego z dnia 12 marca 2015 r., o wyznaczeniu posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w dniu 20 marca 2015 r., oraz metrykę sprawy [...]. Sąd pierwszej instancji, działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód z tych dokumentów na okoliczność daty wydania spornej decyzji i uznał, że jest nią 20 marca 2015 r. Warto dodać, że zarządzenie w sprawie wyznaczenia spraw do orzeczenia oraz ustalenia składu orzekającego na dzień 20 marca 2015 r., wśród których znalazła się też sprawa o numerze [...], w której wydana została sporna decyzja, zostało podpisane przez Prezesa Kolegium. Zarządzenie to ma więc moc dokumentu urzędowego i jego wzruszenie jest dopuszczalne w trybie takim, jaki jest dopuszczalny do wzruszenia dokumentu urzędowego. W myśl art. 244 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r., Kodeks postępowania cywilnego (t.j., Dz. U. z 2014 r., poz. 101) – dalej k.p.c., który na mocy art. 106 § 5 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zgodnie natomiast z art. 252 k.p.c., który na zasadzie art. 106 § 5 k.p.c., ma również zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenie organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Aby zatem w rozpoznawanej sprawie podważyć okoliczność, że sporna decyzja została wydana w dniu 20 marca 2015 roku, należało skutecznie podważyć prawdziwość podpisanego przez Prezesa Kolegium Zarządzenia z dnia 12 marca 2015 r., czego jednak nie uczyniono. Domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego może zostać obalone przeciwdowodem wskazującym na to, że treść dokumentu urzędowego jest niezgodna z prawdą. W skardze kasacyjnej strona skarżąca na istnienie takiego dowodu nie wskazała. Nie może być bowiem uznana za dowód na to, że sporna decyzja została wydana w dniu 24 lub w dniu 25 marca 2015 roku, czego domaga się skarżący, a nie w dniu 20 marca 2015 r., jak uznał Sąd okoliczność, że sporna decyzja została nadana (wysłana stronie) po tym jak skarga na bezczynność organu w zakresie niewydania tej decyzji, faktycznie trafiła do organu w ramach pośredniej procedury wnoszenia skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Z faktu doręczenia skargi na bezczynność organu do jego siedziby w dniu 24 marca 2015 r., oraz nadania spornej decyzji jej adresatowi (stronie skarżącej) w dniu 25 marca 2015 r., co miało miejsce w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy i nie jest sporne, nie można pond wszelką wątpliwość wyprowadzić wniosku, że datą wydania decyzji nie jest dzień 20 marca 2015 r., lecz dzień 24 marca 2015 r., lub 25 marca 2015r. O wydaniu spornej decyzji w innej dacie niż 20 marca 2015 r., nie przesądzają też pozostałe podnoszone przez skarżącego argumenty, w tym okoliczność, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu przed wydaniem spornej decyzji nie zawiadomiło strony o terminie rozpoznania żądania skarżącego z dnia 27 listopada 2014 r., dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji, co jest wymagane przepisem art. 123 Ordynacji podatkowej zobowiązującym zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. O wydaniu decyzji w innej dacie niż 20 marca 2016 r., nie świadczy też okoliczność, że organ przed wydaniem decyzji nie wyznaczył stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co wskazywać by mogło, zdaniem skarżącego, na uchybienie normom wynikającym z art. 200 Ordynacji podatkowej. Rozważenie wystąpienia wskazanych powyżej uchybień przy wydawaniu decyzji powinno nastąpić, a stwierdzenie ich wystąpienia może mieć wpływ na rozstrzygnięcie, jedynie w przypadku wszczęcia postępowania sądowej kontroli zgodności z prawem spornej decyzji w sprawie [...], a nie w postępowaniu prowadzonym w analizowanej sprawie, której przedmiot stanowi skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu. Wobec niepodważonej przez skarżącego treści dokumentu urzędowego jakim jest podpisane przez Prezesa Kolegium zarządzenie z dnia 12 marca 2015 r., z której Sąd wyprowadził wniosek, że sporna decyzja została wydana 20 marca 2015 r., za chybione należy uznać te argumenty skargi kasacyjnej, które wskazują, że Sąd powinien był przeprowadzić dowody z innych, wymienionych na str. 4 skargi kasacyjnej, dokumentów. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może skutecznie służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona się nie zgadza (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 978/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FZ 851/15, wskazane tam zalecenia dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczyły wyjaśnienia wątpliwości co do daty wydania spornej decyzji, bez wskazania dokumentów z których Sąd pierwszej instancji miał przeprowadzić w tym celu dowód, czy okoliczności, jakie powinien był wziąć pod uwagę. W tej sytuacji oraz w związku z art. 190 p.p.s.a., przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentu jakim jest zarządzenie z dnia 12 marca 2015 r., a nie z dokumentów, o których mowa w skardze kasacyjnej, nie może być ocenione jako mające znaczenie dla sprawy naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. Za nieuzasadnione należy ocenić także zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. stosownie do którego sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Analiza akt rozpoznawanej sprawy, w tym protokół z przebiegu rozprawy, wskazuje bezsprzecznie, że zaskarżony wyrok został wydany po zamknięciu rozprawy, zaś Sąd przed jego wydaniem analizował akta sprawy. Z kolei zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie został przez skarżącego wystarczająco uzasadniony, co w świetle reguł art. 183 § 1 p.p.s.a., czyni go nieskutecznym i wyłączonym spod merytorycznej oceny sądu kasacyjnego. Niezrozumiałe pozostaje również wskazanie na naruszenie przez Sąd art. 121, 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej. Przepisy te regulują zasady postępowania przed organami podatkowymi, a nie sądami administracyjnymi. Tymczasem fakt wydania w dniu 3 lutego 2016 r., postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FZ 851/15, w którym zawarte zostały zalecenia co do ponownego postępowania przed Sądem pierwszej instancji w zakresie wyjaśnienia wątpliwości co do daty wydania spornej decyzji, oraz związanie tymi zaleceniami wynikające z art. 190 p.p.s.a., wyłączało możliwość stosowania przez Sąd wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej norm procedury podatkowej. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez Sąd pierwszej instancji, wskazanych na stronie 5 skargi kasacyjnej, treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II FPS 7/09, a także wyroków w sprawie II OSK 1050/13 oraz I FSK 1650/07 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), należy podnieść, że przytoczone w skardze kasacyjnej wyrwane z kontekstu fragmenty pochodzące z tych orzeczeń oraz uchwały dotyczyły rozważań prowadzonych w odmiennych niż w rozpoznawanej sprawie stanach faktycznych, a zatem nie mogły być przedmiotem analizy Sądu pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Za chybiony należało ocenić też zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. polegający, jak wskazał skarżący, na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku dlaczego datę, którą opatrzono decyzję, to jest dzień 20 marca 2015 r., uznano za datę jej wydania. W świetle powyższych uwag, w tym wobec przeprowadzenia przez Sąd dowodu z dokumentu jakim jest zarządzenie z dnia 12 marca 2015 r., podnieść trzeba, że Sąd ten wyjaśnił w sposób wyczerpujący, zrozumiały i niepozostawiający wątpliwości, z jakich przyczyn uznał, że sporna decyzja została wydana w dniu 20 marca 2015 r. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy, to jest przedstawiono w nim stan sprawy, zarzuty skargi, stanowiska pozostałych stron oraz zawarto podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Rozważając z kolei drugą wynikającą ze skargi kasacyjnej sporną kwestię, dotyczącą tego, czy Sąd pierwszej instancji powinien był umorzyć postępowanie w sprawie oraz zasądzić zwrot kosztów postępowania, czy też orzec o oddaleniu skargi, należy podnieść że wskazane w tej kwestii zarzuty naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. także należało oddalić. Przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1 i pkt 2 stało się bezprzedmiotowe. Natomiast w myśl art. 54 § 3 tej ustawy, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z ustaleń stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, który nie zostały w sposób skuteczny podważone przez skarżącego, skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu w sprawie [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem organu którego dotyczy skarga, wpłynęła do Kolegium w dniu 24 marca 2015 r., zaś sporna decyzja w sprawie [...] została wydana w dniu 20 marca 2015 r. Oznacza to, że decyzja ta nie została wydana w trybie autokontroli, o którym mowa w art. 53 § 3 p.p.s.a., a tym samym Sąd w zaskarżonym wyroku nie mógł przepisu tego naruszyć. W konsekwencji, w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., na co zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 lutego 2016 r., II FZ 851/15, a stanowiskiem tym był, na zasadzie wynikającej z art. 190 p.p.s.a. związany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając zaskarżony wyrok oraz jest nim związany Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od tego orzeczenia. Po pierwsze, uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przesądziła, że art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Sytuacja objęta powyższą hipotezą nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że jeżeli organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a taka sytuacja miała miejsce w analizowanym stanie faktycznym, to sąd winien skargę oddalić (por wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 235/15, sygn. akt II FSK 236/15, sygn. akt II FSK 237/15) ( www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wreszcie na uwzględnienie nie zasługuje ostatni podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz. U. z 2014r., poz. 1647). Skarżący zarzucił w tym zakresie Sądowi pierwszej instancji brak obiektywizmu w "zbadaniu i dokonaniu oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym". W skardze kasacyjnej nie sprecyzowano już jednak, które przepisy prawa materialnego skarżący miał na myśli wskazując na ten zarzut, co czyni go nieskutecznym i w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. pozostawia poza merytoryczną kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego. 3.2 Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Z uwagi natomiast na okoliczność, że postępowanie kasacyjne wszczęte zostało przed 15 sierpnia 2015 roku, zarzuty skargi kasacyjnej oparte zostały wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, zaś pozostałe strony w terminie 14 dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego, na podstawie art. 182 § 3 i § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło