II FSK 3348/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca) Sędzia WSA (del.) Alina Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. [...] w Bielsku-Białej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 243/16 w sprawie ze skargi S. [...] w Bielsku-Białej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 243/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. [...] w B. (zwanej dalej "Skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 grudnia 2015 r. w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Skarżącej, która wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi, poprzez ustalenie stawki jak dla śmieci segregowanych we wszystkich miesiącach, a zatem także w marcu i lipcu 2015 r., ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów i zasądzenie kosztów postępowania. Autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") oparł ja na zarzucie naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm. - zwanej dalej "u.c.p.g."), a dokładnie art. 60, poprzez wyciągnięcie na jego podstawie wniosków, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w tych deklaracjach, podczas gdy Skarżąca złożyła odpowiednie deklaracje, a Prezydent Miasta nie zgłaszał wcześniej i w zaskarżanej decyzji nie powołał żadnych okoliczności mających na celu poddanie w wątpliwość danych określonych w deklaracjach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tego też względu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy kasacyjne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga ich prawidłowego określenia przez stronę skarżącą kasacyjnie. W skardze kasacyjnej należy zatem powołać konkretne przepisy, którym miał uchybić Sąd I instancji, wskazać sposób złamania kwestionowanych norm prawnych, a ponadto uzasadnić zrzuty ich naruszenia. Sąd II instancji nie jest zobowiązany ani uprawniony do precyzowania, korygowania oraz uzasadniania za stronę podniesionych przez nią zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1), albo na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (pkt 2). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a., przewidując oparcie skargi kasacyjnej na postawie złamania prawa materialnego, określa jednocześnie, że naruszenie to może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona forma naruszenia prawa materialnego sprowadza się do wadliwego wyboru normy prawnej czyli mylnej subsumcji. W skardze kasacyjnej podniesiono jednakże wyłącznie zarzuty naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 60 u.c.p.g. "poprzez wyciągnięcie na jego podstawie wniosków, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w tych deklaracjach; podczas gdy S. [...] w B. złożyła odpowiednie deklaracje". W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04). Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz jedynie ocenia, jak z tego obowiązku wywiązał się organ administracji (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09). Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). Nie zakwestionowane przez Skarżącą rozumienie ww. przepisu objętego zarzutem skargi kasacyjnej odniesione do przyjętego przez ten Sąd stanu faktycznego sprawy, również nie podważonego skutecznie przez Skarżącą kasacyjnie, wskazuje na prawidłowe zastosowanie tych przepisów przez Sąd I instancji. Zgodnie z art. 60 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Treść powyższej normy nie nasuwa wątpliwości, gdyż jej hipoteza zakłada, że w przypadku, gdy właściciel nieruchomości nie stosuje się do obowiązków wynikających z ustawy bądź naliczył opłatę w nieprawidłowej wysokości, nie dokonał korekty deklaracji np. w sytuacji gdy faktyczna ilość odebranych odpadów jest odmienna od zadeklarowanej czy też naruszony został obowiązek segregacji śmieci, wtedy właściwy organ wydaje decyzję administracyjną o wysokości opłaty. Odnosząc się natomiast do argumentacji autora skargi kasacyjnej, że w demokratycznym państwie prawa użytkownik altanki śmieciowej nie może ponosić odpowiedzialności i kary za niespełnienie obowiązku segregacji śmieci przez osoby trzecie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 84 Konstytucji Rzeczpospolitej każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12, jest świadczeniem pieniężnym, przymusowym, bezzwrotnym, jednostronnym, publicznoprawnym, odpłatnym i mającym realizować różne cele wynikające z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dlatego obowiązkiem podatnika, jako właściciela nieruchomości, jest uiszczać opłatę. Jeśli nie złożył deklaracji albo deklaracja budzi uzasadnione wątpliwości, to stosownie do treści art. 6o u.c.p.g. obowiązkiem organu jest określenie wysokości tej opłaty w drodze decyzji. W tym stanie rzeczy, podzielić należało ocenę zawartą w motywach zaskarżonego wyroku, że "Opisany powyżej materiał dowodowy był niewątpliwie wystarczający do stwierdzenia, że miały miejsce przypadki, w których poszczególne kategorie odpadów umieszczono w pojemnikach dla nich nie przeznaczonych, co sprzeczne jest z zasadami selektywnej zbiórki odpadów. Zdaniem Sądu, całokształt zebranego materiału dowodowego - wszechstronnie ocenionego przez organy - pozwala na jednoznaczne ustalenie, że odpady w terminach wskazanych w raportach, a także w dniu przeprowadzenia oględzin nie były właściwie segregowane. Dokumentacja fotograficzna potwierdza ten fakt w sposób nie budzący wątpliwości" (s. 16). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.[pic]