I SA/Wa 2647/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-13

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Jolanta Dargas, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej może zostać wydana, gdy inwestycja stanowi przebudowę istniejącej linii, a nie nową inwestycję?
Ratio decidendi
Przebudowa istniejącej linii energetycznej, nawet jeśli wiąże się z demontażem starej i posadowieniem nowego słupa w innym miejscu, stanowi nową inwestycję w rozumieniu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniającą wydanie decyzji administracyjnej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w przypadku braku zgody właściciela. Organ administracyjny ma obowiązek przeprowadzić rokowania z właścicielem, a następnie, w przypadku braku porozumienia, wydać decyzję zgodną z planem miejscowym, precyzyjnie określając zakres ograniczenia.
Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości A. C. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z jej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej. Inwestor, P. Spółka Akcyjna, wnioskował o zezwolenie na demontaż istniejącej linii i słupa oraz posadowienie nowego słupa i przewodów na działce skarżącej. Rokowania między stronami nie przyniosły rezultatu, a skarżąca domagała się usunięcia istniejącego słupa. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne zakwalifikowanie inwestycji jako nowej, a nie przebudowy, naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a. poprzez nierozważenie uciążliwości i brak przeprowadzenia rokowań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [..] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 10 września 2013r. P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. Oddział [...] wystąpiła w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w M. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiącej własność A. C. poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej [..], w tym posadowienie słupa i na podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej nad ww działką zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku mapowym. Do wniosku załączono mapę z zaznaczonym przebiegiem linii oraz lokalizacją słupa, wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M., wypis z rejestru gruntów, odpis księgi wieczystej oraz dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie rokowań. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] Starosta Powiatu [...]orzekł o: 1. ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w M. obręb [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...], stanowiącej w dniu wydania decyzji własność A. C., poprzez udzielenie Spółce P. [...] S.A. z siedzibą w L. [...] zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez wymienioną działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na zdemontowanie istniejącej linii i słupa, posadowienie nowego słupa na działce i podwieszenie przewodów nowej linii elektroenergetycznej nad ww działką zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku mapowym, stanowiącym integralną część decyzji, w pasie technologicznym o szerokości [...]. 2. zobowiązaniu właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania w obszarze pasa technologicznego prac budowlano-montażowych związanych z przebudową napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], a także w celu wykonania czynności , a także w celu wykonania czynności związanych z konserwacja, usuwaniem awarii i eksploatacja przedmiotowej linii elektroenergetycznej przy uwzględnieniu zakazów i nakazów wynikających z przepisów prawa. 3. zobowiązaniu P. Spółka Akcyjna z siedzibą w L. Oddział [...] do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po wykonaniu inwestycji, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, do ustalenia odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód. Jeżeli na skutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększy się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, ze planowane prace są inwestycją mieszcząca się w definicji inwestycji celu publicznego określonej w art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wynika z załączonego do akt wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. uchwalonego przez Radę Miejską w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2004r. przedmiotowa działka znajduje się na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług przeznaczonych pod utrzymanie istniejących oraz realizację nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych i usługowych oraz istniejących i projektowanych dróg dojazdowych i ciągów pieszo-jezdnych (dyspozycja planu 21 MU/K) oraz na terenach komunikacji przeznaczonych na utrzymanie i poszerzenie istniejących oraz realizację nowych dróg publicznych, węzłów komunikacyjnych, otwartych miejsc publicznych służących obsłudze ww terenów z niezbędnymi do ich funkcjonowania miejscami do parkowania, zielenią i infrastrukturą techniczną (dyspozycja planu K). Zgodnie z załącznikiem nr 2 do ww wypisu i wyrysu, wskazującym zasady i warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej dotyczących ustaleń ogólnych miejscowego planu zagospodarowania terenu ustala się m.in. zaopatrzenie w energię elektryczną z istniejących i projektowanych sieci elektroenergetycznych (WN, SN,NN) napowietrznych i kablowych oraz z istniejących i projektowanych stacji transformatorowych zgodnie z docelowym zapotrzebowaniem w uzgodnieniu i na warunkach zakładu energetycznego, w korytarzach oddziaływania linii EE, linii 15 kV i linii 110 kV, których wielkość określają przepisy odrębne, wszelkie działania inwestycyjne muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami szczególnymi oraz wymagają one uzgodnień z właściwym zakładem energetycznym. Organ podniósł, ze planowana inwestycja polegać będzie na całkowitym demontażu istniejącej linii elektroenergetycznej, a także wszystkich słupów tej linii oraz wybudowaniu w jej miejsce nowych słupów rurowych stalowych przy częściowym zachowaniu dotychczasowego układu stanowisk słupowych oraz częściowym posadowieniu ich w nowych miejscach, a także na podwieszeniu nowych przewodów stalowo-aluminiowych segmentowych i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej. Mająca powstać nowa linia charakteryzować się będzie lepszymi parametrami od linii dotychczasowej. W ocenie organu okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził nowe roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2010r. sygn. akt II SA/Lu 278/10 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt II SA/Sz 1298/12. Organ wskazał, że przebieg nowo wybudowanej linii nie może ulec przesunięciu, bowiem został on ustalony i usankcjonowany aktem prawa miejscowego-uchwałą Rady Miejskiej w M. nr [...]. zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta M., a zakres planowanej inwestycji przedstawiono na załączniku mapowym stanowiącym integralną część decyzji i obejmuje demontaż starego słupa i linii elektroenergetycznej oraz posadowienie nowego słupa na działce w innym miejscu oraz wybudowanie nowej linii wraz z osprzętem. Organ podniósł, że wnioskodawca wielokrotnie podejmował próby negocjacji z właścicielką nieruchomości, które jednak nie dały rezultatu, ponieważ nie wyrażała ona zgody na proponowaną wysokość wynagrodzenia oraz na ustanowienie służebności przesyłu w obszarze działki, który obejmuje pas technologiczny linii elektroenergetycznej. Odwołanie od decyzji Starosty Powiatu [...] wniosła A. C. podnosząc, że organ I instancji pominął termin, w którym następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oraz okres, w którym właściciel zobowiązany jest ją udostępnić, jak również nie dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właściciela. Zarzucono również, ze nieprawidłowo organ I instancji przyjął, iż planowana inwestycja stanowi nową inwestycję, a nie przebudowę istniejącej, pominął, że słup został posadowiony bezprawnie, przyjął, że planowana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, że zostały przeprowadzone rokowania. Podkreślono, że art. 124 ust. 1 ugn ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy ograniczenie następuje w wyniku przeprowadzenia nowych instalacji liniowych, a nie na przebudowie już istniejących. Ponadto zdaniem skarżącej organ rozstrzygnął przedmiotową sprawę ponad żądanie wnioskodawcy. Rozpatrując sprawę Wojewoda [...] zaznaczył, że planowana inwestycja jest inwestycją mieszczącą się w definicji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Porównując wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej działki z przebiegiem planowanej linii, organ II instancji zauważył, że inwestycja znajduje się na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a zasady i warunki w zakresie infrastruktury technicznej tych terenów zezwalają w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną na modernizację i przebudowę kolidujących z projektowanymi inwestycjami sieci i urządzeń elektroenergetycznych. W związku z powyższym Wojewoda uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji stwierdził, że rokowania przeprowadzone z właścicielem przedmiotowej działki nie zakończyły się podpisaniem umowy cywilno-prawnej. Jak wynika z protokołu z negocjacji z dnia 19 kwietnia 2012r. właścicielowi przedstawiono propozycję ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości [...] zł, na którą A. C. nie wyraziła zgody. Pismem z dnia [...] maja 2013r. inwestor ponownie zwrócił się o wyrażenie zgody na przeprowadzenie inwestycji proponując wynagrodzenie w kwocie [...] zł. W piśmie z dnia 12 czerwca 2013r. pełnomocnik właścicielki nieruchomości poinformował inwestora, że jego klientka nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w związku z planowaną inwestycją. W dniu 30 lipca 2013r. inwestor przekazał wzór umowy cywilno-prawnej zaznaczając, że brak zgody na zajęcie przedmiotowej nieruchomości spowoduje wystąpienie do starosty o wydanie decyzji administracyjnej. W piśmie z dnia 14 sierpnia 2013r. pełnomocnik właścicielki podtrzymał dotychczasowe stanowisko, a inwestor w piśmie z dnia 4 września 2013r. podtrzymał ofertę zapłaty odszkodowania bez ustanowienia służebności przesyłu w kwocie [...] zł i poinformował, że kończy rokowania oraz że zostanie wszczęta procedura administracyjna. Organ I instancji w dniu 5 grudnia 2013r. przeprowadził rozprawę administracyjną, podczas której strony nie doszły do porozumienia. W związku z powyższym organ II instancji uznał zarzuty dotyczące braku negocjacji za nieuzasadnione. Wojewoda zauważył, że w piśmie z dnia 6 marca 2014r. pełnomocnik wnioskodawcy sprecyzował wniosek z dnia 10 września 2013r. wnosząc o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], polegające na zdemontowaniu istniejącej linii elektroenergetycznej 110 kV, w tym wybudowania w jej miejsce nowego słupa na działce oraz podwieszenie przewodów i osprzętu nowej linii elektroenergetycznej wskazując, że zakres prac związanych z realizacją przedmiotowej inwestycji nie jest remontem, a przebudową, która zgodnie z Prawem budowlanym jest wykonaniem prac powodujących możliwości zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. Wojewoda podkreślił, że przepis art. 124 ust. 1 ugn ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, gdy ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości następuje w wyniku przeprowadzenia nowych inwestycji liniowych. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z załącznikiem mapowym mamy do czynienia z posadowieniem słupa w zupełnie innym miejscu niż stary, w związku z powyższym zdaniem organu działania inwestora polegające na zdemontowaniu istniejącej linii oraz słupa, a także posadowieniem nowego słupa i podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej mają charakter planowego działania zmierzającego do wybudowania nowej linii elektroenergetycznej w pobliżu dotychczas istniejącej. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ugn opatrzona klauzulą ostateczności stanowi podstawę wpisu w księdze wieczystej, a także stanowi trwały tytuł prawny do nieruchomości, dzięki czemu ograniczenie prawa własności nieruchomości będzie trwało tak długo, jak długo dane urządzenie przesyłowe będzie potrzebne do celów, które spowodowały jego zainstalowanie i utrzymywanie, w związku z czym wskazanie terminu na ograniczenie prawa własności nieruchomości nie jest możliwe. W cenie Wojewody w sprawie niniejszej dokonano analizy jak najmniejszej uciążliwości inwestycji dla właściciela nieruchomości tak by zakres ingerencji w prawa właścicielskie sprowadzony został do niezbędnego minimum. Mająca powstać linia energetyczna ma się charakteryzować lepszymi parametrami od dotychczasowej, a na załączniku mapowym został wskazany przebieg nowej linii wraz ze wskazaniem posadowienia nowego słupa . Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. C. zarzucając jej naruszenie: 1. art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zaistniały podstawy do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości i udzielenia zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość skarżącej przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, pomimo braku wystarczających podstaw do jej wydania; 2. art. 3 ust. 7a ustawy Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieprawidłowym, w odniesieniu do przyjętych reguł wykładni, przyjęciu, że przebudowa to wykonanie prac powodujących możliwość zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, w tym także parametrów charakterystycznych; 3. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszelkich okoliczności, w tym w szczególności nie wyjaśnienie, czy w następstwie planowanej inwestycji dojdzie do zmiany charakterystycznych parametrów linii elektroenergetycznej oraz brak dokonania analizy w przedmiocie uciążliwości inwestycji dla skarżącej; 4. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegającej na: - dowolnym i niczym niepopartym przyjęciu, że planowana inwestycja stanowi nową inwestycję, a nie przebudowę, pomimo, że sam wnioskodawca konsekwentnie i w każdym miejscu zaznaczał, że w sprawie mamy do czynienia z przebudową (modernizacją) linii elektroenergetycznej, a nie z nowymi robotami oraz pomimo, że z zakresu prac składających się na inwestycję wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że jest to klasyczna przebudowa w rozumieniu przepisów prawa budowlanego; - błędnym, niczym nie popartym przyjęciu, że planowana inwestycja zgodna jest z planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy takową nie jest; - błędnym przyjęciu, że pomiędzy wnioskodawcą a skarżącą przeprowadzone zostały rokowania, których przedmiotem było uzyskanie zgody na wykonanie prac polegających na założeniu i przeprowadzeniu przez działkę skarżącej napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], w tym na zdemontowanie napowietrznej linii i słupa, posadowienie nowego słupa na działce i podwieszenie przewodów nowej linii elektroenergetycznej, podczas gdy takowe rokowania nie zostały nigdy przeprowadzone. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, rozwijając w uzasadnieniu skargi podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej też u.g.n.), który zezwala staroście na wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z określonej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie ciągów przewodów i urządzeń, a także innych niezbędnych do korzystania z nich, podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody, pod warunkiem, że uprawnienie to następuje zgodnie z planem miejscowym, w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest więc instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Dlatego też ustawodawca określił przesłanki mające na celu zminimalizowanie dolegliwości, jaką stwarza właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tego rodzaju ograniczenie jego praw. Do przesłanek tych zaliczyć trzeba wskazane w art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowania, których obowiązek przeprowadzenia ciąży na wnioskodawcy przed złożeniem wniosku. Art. 124 ust. 3 ustawy zawiera dyrektywę, która nakazuje, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Oznacza to, że warunkiem wydania zezwolenia jest przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. Wymieniony przepis ustanawia pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją inwestycji liniowej przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Nieosiągnięcie zgody pomiędzy właścicielem nieruchomości i inwestorem upoważnia organ administracyjny do wydania zezwolenia wymienionego w art. 124 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, rzeczą organu rozpatrującego wniosek o zezwolenie na podjęcie działań na nieruchomości było ustalenie, czy wydanie decyzji w tym przedmiocie poprzedzone zostało udokumentowanymi rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac oraz czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego miasta M. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2004r. Godzi się podkreślić, że ww art. 124 u.g.n. innych wymogów nie formułuje. Przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie określa formy prowadzenia rokowań. W myśl orzecznictwa, spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (Teza 2 wyroku II SA/Go 579/07). W postępowaniu z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami mamy do czynienia z dwiema stronami - właścicielem i podmiotem ubiegającym się o dostęp do nieruchomości, a zatem chodzi o zawarcie między stronami stosownej umowy. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1. Jeżeli zatem, mimo prowadzonych rokowań, nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac. (Wyrok z dnia 5 października 2006 r. NSA I OSK 1307/05). Jak wynika z powyższego, wystarczy, że rokowania były prowadzone przed wszczęciem postępowania i że nie doprowadziły one do porozumienia między właścicielem i inwestorem. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest zaś okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji, rokowania pomiędzy inwestorem i właścicielem prowadzone były zarówno przed wszczęciem postępowania w sprawie, jak i w jego trakcie za pośrednictwem organu I instancji, który w tym celu wyznaczył termin rozprawy administracyjnej. Jak wynika z protokołu negocjacji z dnia 19 kwietnia 2012r. skarżąca nie wyraziła zgody na ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie [...] zł., nie wyraziła jej również podczas negocjacji w dniu 15 listopada 2012r. proponując wykup działki bądź jej części z linią po zapoznaniu się z mapą. W piśmie z dnia 12 czerwca 2013r. skarżąca nie wyraziła zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w związku z planowaną inwestycją pn. "Przebudowa napowietrznej linii [...]" zastrzegając możliwość zmiany stanowiska w przypadku zaproponowania przez inwestora wyższego wynagrodzenia. Po otrzymaniu od inwestora projektu umowy cywilno-prawnej skarżąca w piśmie z dnia 14 sierpnia 2013r. nie wyraziła zgody na jej podpisanie i przystała na zaproponowaną kwotę jednorazowego wynagrodzenia w wysokości [...] zł, ale za jednorazowe udostępnienie swej nieruchomości, celem definitywnego demontażu, usunięcia na koszt P. S.A. z siedzibą w L. nielegalnie usytuowanego słupa energetycznego. Również podczas rozprawy przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 5 grudnia 2013r. strony nie doszły do porozumienia. Nie jest zatem trafny zarzut skarżącej, że decyzja organu I instancji nie została poprzedzona rokowaniami, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Nie ma przy tym znaczenia zdaniem Sądu okoliczność, że wniosek z dnia 10 września 2013r. został po wszczęciu postępowania sprecyzowany w piśmie z dnia 6 marca 2014r., ponieważ ze znajdującej się w aktach dokumentacji dotyczącej przebiegu rokowań wynika, że skarżąca w sposób kategoryczny odmówiła udostępnienia swojej nieruchomości inwestorowi, żądając usunięcia z niej posadowionego słupa elektroenergetycznego. Nie ma również znaczenia, że osoba, która przedstawiła skarżącej ofertę ustanowienia służebności przesyłu w dniu 20 grudnia 2012r. ([...]) w tej dacie nie posiadała umocowania do podejmowania działań w imieniu inwestora, gdyż uzyskała je dopiero w dniu 18 lutego 2013r. Jak wynika bowiem z akt sprawy negocjacje prowadzone były również przez osobę prawidłowo umocowaną tj. W. W. (protokół negocjacji z dnia 19 kwietnia 2012r. k. 13 akt administracyjnych i z dnia 15 grudnia 2012r. k . 14 akt administracyjnych) Ponieważ, strony nie doszły do porozumienia, a inwestor podtrzymywał wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na przeprowadzenie linii energetycznej na nieruchomości będącej własnością skarżącej, precyzując go w piśmie z dnia 6 marca 2013r. , Starosta ograniczył sposób korzystania z tej części nieruchomości. Podstawą decyzji był prawidłowo złożony wniosek inwestora, dołączone do wniosku negatywne wyniki rokowań, oraz - wymagana przez ustawę zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania Miasta M., w którym dopuszczono możliwość modernizacji i przebudowy kolidujących z projektowanymi inwestycjami sieci i urządzeń elektroenergetycznych, zgodnie z docelowym zapotrzebowaniem. W tej sytuacji zarzut skargi dotyczący niezgodności planowanej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego Sąd uznał za chybiony. Dyspozycja art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o obowiązku precyzyjnego określenia obszaru nieruchomości, na którym następuje ograniczenie prawa właściciela do nieruchomości. Wskazuje na to brzmienie zdania drugiego art. 124 ust. 1, według którego, ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. "Ograniczenie to" jest zwrotem odnoszącym się do ograniczenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zaś przepisie upoważniono organ do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w drodze decyzji. Omawiana decyzja powinna określać przedmiot ograniczenia i jego terytorialny zakres. Musi zatem jednoznacznie wskazywać przebieg inwestycji przez nieruchomość (por. Marian Wolanin (w:) J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki, M. Wolanin "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, s. 796; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 579/07, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 357505). Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości może zawierać tylko takie rozstrzygnięcia, które są zgodne z planem lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych (patrz: M. Wolanin, op. cit. s. 780; uzasadnienie wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 664/08, niepublikowanego, treść (:) Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zaś decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną również w zakresie obszaru ograniczenia, to także z tego względu musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, w zakresie obszaru zajętego, bez rozstrzygnięcia w zakresie obszaru w decyzji, nie byłoby możliwe. Jednocześnie zwrot ten oznacza, że decyzja nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej. Musi ona wyraźnie rozstrzygać o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie powodują powstania obowiązku znoszenia przez właściciela nieruchomości ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi natomiast, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym, w myśl art. 4 ust. 2 pkt 1, lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według zaś art. 6 ust. 1 tej ustawy, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ingerencja ustaleń planu lub decyzji lokalizacyjnej w prawo własności sprowadza się do tego, że w myśl art. 6 ust. 2 pkt 1, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Z przytoczonych dotychczas przepisów, ani z norm dalszych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie wynika ograniczenie polegające na założeniu i przeprowadzeniu na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej przez inwestora nie mającego tytułu prawnego do nieruchomości. Ograniczenie to jest w pełnym zakresie ustanawiane w decyzji opartej o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W braku zgody właściciela lub braku służebności cywilnoprawnej (por. Piotr Lewandowski "Niedobrowolne ograniczanie prawa własności a inwestycje przesyłowe", Przegląd Sądowy 2009/10/), decyzja oparta o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1635/00, niepublikowany). Tytuł ten uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, wyłącznie w granicach określonych w tej decyzji. Przypomnieć warto, że taką tezę wyartykułowano na tle postanowienia sądu powszechnego, opartego o art. 199 k.c., zastępującego zgodę współwłaścicieli na rozbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomości będącej współwłasnością (patrz: wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 1424/99, ONSA 2001/4/167). Podobna relacja, tj. wymóg zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną, który nie usuwa obowiązku rozstrzygnięcia, występuje na tle ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118 ze zm.). Zgodnie z art. 34 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego, projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę lub w odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. W projekcie budowlanym, w myśl art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego należy zaś określić usytuowanie obiektów budowlanych. Nie wystarczy zatem, rozstrzygając wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, odwołać się do ustaleń planu lub decyzji w zakresie zagospodarowania działki i lokalizacji obiektu budowlanego. Konieczne jest zawarcie w decyzji, a właściwie w stanowiącym część decyzji projekcie budowlanym, rozstrzygnięcia o usytuowaniu obiektu na działce budowlanej. Dopiero to pozwala na ocenę o zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną (niezależnie od uzyskania prawa do wykonania robót budowlanych). Każdy z etapów procesu inwestowania (m.in. planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, uzyskiwanie tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektowanie obiektu i uzyskanie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych) stanowi autonomiczną, w zakresie orzekania, procedurę w ramach której zapadają rozstrzygnięcia wynikające z przepisów prawa materialnego regulujących daną fazę realizacji przedsięwzięcia. Rozstrzygnięcia te muszą samodzielnie i w sposób dla danego etapu kompletny stanowić o statusie prawnym stron. Również zatem próba systemowego spojrzenia na obowiązkowy zakres decyzji opartej na art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami doprowadza do konstatacji o wymogu precyzyjnego określenia obszaru objętego ograniczeniem. Organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie wyłożyły treść normy art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przyjęły, że zawiera ona wymóg ścisłego określenia zakresu ograniczenia. W wyniku tej interpretacji organ I instancji wymóg powyższy spełnił, określając w decyzji zakres ograniczenia z dokładnym jego wskazaniem na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy również ustosunkować się do problemu badania, w postępowaniu o wydanie zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uciążliwości orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości. Należy podkreślić, że analiza uciążliwości nie może wykraczać poza uregulowanie art. 112 ust. 3 oraz art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomości ma charakter uregulowania szczególnego, które - tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych - muszą być interpretowane dosłownie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie jakichkolwiek innych, niż określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami, przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (patrz: wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 1165/07, niepublikowany, treść (w:) System Informacji Prawnej LEX nr 483193). W związku z powyższym Sąd nie podzielił stanowiska właściciela nieruchomości, według którego w trakcie postępowania opartego o art. 124 ust. 1 można rozważać inne, niż przewidziane w planie miejscowym, usytuowanie inwestycji. Na tej zaś okoliczności właściciel nieruchomości budował tezę o nierozważeniu jego interesu w zaskarżonej decyzji. W związku z tym należy zwrócić uwagę, że brak jest podstaw do analizowania uciążliwości dotykających właściciela nieruchomości, poza przesłankami zawartymi w art. 112 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, OSP 2005/2/18). Zauważyć przy tym należy, że przedmiotowe postępowanie dotyczy przebudowy istniejącej linii, a nie budowy jej od podstaw. Dodać należy, że Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 września 2010r. sygn. akt II SA.Lu 278/10, że okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową. Przebudowa bowiem istniejącej linii energetycznej jest w istocie nową inwestycją, a więc nowymi robotami budowlanymi, dla wykonania których niezbędne jest – wobec braku zgody właściciela nieruchomości – uzyskanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. , a więc prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora na cele budowlane. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło