II SA/Bd 1495/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-09-28
Skład orzekający: Leszek Tyliński, Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, opierając się na naruszeniach przepisów postępowania, w tym braku należytego wyjaśnienia przesłanek odmowy ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni wiatrowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ ten nie wykazał w sposób wystarczający podstaw do odmowy ustalenia warunków zabudowy, naruszając przepisy postępowania, w tym art. 61 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 107 § 3 K.p.a. Brak należytego uzasadnienia i wyjaśnienia przesłanek odmowy stanowił podstawę do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni wiatrowej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, powołując się na interes osób trzecich oraz niezgodność wniosku z decyzją środowiskową w zakresie obszaru oddziaływania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, wskazując na liczne naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w tym brak należytego wyjaśnienia przesłanek odmowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora na decyzję Kolegium, uznając ją za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2016 roku sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2015 r., [...] Wójt Gminy [...] odmówił wydania na rzecz T. P. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia budowa elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do [...] kW na działce nr [...] oraz budowa zjazdu z drogi publicznej kategorii gminnej (działka nr [...]) w obrębie ewid. [...] w gminie [...]. Organ uzasadnił odmowę ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy interesem osób trzecich mieszkających w bliskim sąsiedztwie. W związku z licznymi protestami Rada Gminy [...] podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] 2014 r., w sprawie wyznaczenia kierunku rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii na terenie gminy [...]. Uchwała niniejsza zawierała wytyczne w sprawie ich lokalizacji w odległości nie mniejszej niż 600 m od zabudowań mieszkalnych i siedliskowych na terenie gminy [...] – w zależności od mocy elektrowni.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we [...] decyzją z dnia [...] 2015 r. (znak [...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zwrócił uwagę, że inwestor we wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy określił moc planowanej elektrowni na poziomie wyższym niż uzyskane środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia. Organ I instancji powinien był w związku z tym pouczyć wnioskodawcę, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy nie jest tożsamy z przedmiotem określonym w decyzji środowiskowej. Poza tym w ocenie Kolegium wniosek wszczynający niniejsze postępowanie nie spełniał wymogów formalnych przewidzianych w art. 52 ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. wskazania powierzchni terenu podlegającej przekształceniu i jednoczesnych parametrów inwestycji. Nadto organy uzgadniające projekt decyzji wskazały inne numery działek, na których jest planowana inwestycja, co rodzi wątpliwości co do tożsamości projektu decyzji przedstawionego do uzgodnień oraz postanowień uzgadniających. W ocenie Kolegium organ nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy w oparciu o uchwałę Rady Gminy z dnia [...] 2014 r., która nie jest aktem prawa miejscowego i nie należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Poza tym organ uprawniony jest jedynie do badania przesłanek z art. 61 ustawy. SKO wskazało również, że w decyzji nie wyjaśniono podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nie wskazano przepisów prawa, z którymi przedmiotowa inwestycja byłaby sprzeczna.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku T. P., decyzją z dnia [...] 2015 r. [...] Wójt Gminy B., na podstawie art. 64, art. 56 i art. 1 ust 2, ustawy z dnia [...] marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) odmówił wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do [...] kW na działce nr [...] oraz zjazdu z drogi publicznej kategorii gminnej (działka nr [...]) w obrębie ewidencyjnym Łówkowice, gmina [...].
W uzasadnieniu organ wskazał na charakterystykę przedsięwzięcia podnosząc, że inwestor we wniosku z [...] 2015 r. określił moc nominalną projektowanej elektrowni do [...] kW, co jest zgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor przewiduje pod przedsięwzięciem fundament żelbetonowy o wymiarach max [...] m; drogę dojazdową szerokości do [...] m, zjazd z drogi gminnej; plac montażowy o wymiarach max [...] m oraz zatokę postojową o wymiarach max [...] m. Powierzchnia podlegająca przekształceniu na stałe w wyniku realizacji Inwestycji wynosi max [...] m. Organ wskazał, że z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że powierzchnia terenu wykorzystywana pod projektowaną inwestycje wyniesie około [...] m2. Teren ten przeznaczony będzie pod wieżę, drogę dojazdową i plac eksploatacyjny wraz z rozdzielnią [...] lub [...] kV. W bezpośrednim sąsiedztwie usytuowany zostanie plac eksploatacyjny. Jednocześnie na czas procesu budowy parku wiatrowego przewiduje się wykorzystanie do 1 ha gruntu dla pojedynczej siłowni. Po zakończeniu budowy większość gruntów przywrócona zostanie do użytkowania rolnego.
Wójt wskazał, że zmniejszenie obszaru oddziaływania z [...] do [...] metrów jest niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz Raportem środowiskowym. Przedstawił wyjaśnienia Inwestora w tym zakresie, który wyjaśnił, że różnice między danymi zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a wnioskiem o warunki zabudowy, gdzie obszar oddziaływania uległ zmniejszeniu z [...] do [...] metrów, wynikają z tego, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz Raport środowiskowy były sporządzane dla inwestycji polegającej na budowie [...] szt. turbin wiatrowych o mocy po [...] kW każda. Budowa dwóch turbin powoduje zaś nałożenie się dwóch stref oddziaływania, a tym samym zwiększenie obszaru oddziaływania. W ocenie Wójta interpretacja Inwestora nie wynika wprost z decyzji środowiskowej. Nie ma więc podstaw aby jednoznacznie stwierdzić, czy i o ile obszar oddziaływania może ulec zmniejszeniu. Ponadto Inwestor nie wycofuje się z realizacji drugiej elektrowni. Wójt podniósł w związku z tym, że jest związany decyzją środowiskową oraz że co prawda istnieje możliwość realizowania inwestycji w kilku etapach, ale różnicowanie parametrów musi wynikać z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt zwrócił też uwagę na protesty osób zamieszkujących w sąsiedztwie planowanej inwestycji. Dodał, że z uwagi na treść rozstrzygnięcia projekt niniejszej decyzji nie podlegał uzgodnieniu z organami wskazanymi w art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. zarzucił organowi świadome i celowe naruszenie art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewydanie decyzji o warunkach zabudowy pomimo spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w niniejszym przepisie, a także naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ponowne i sprzeczne z decyzją SKO z dnia [...].2015 r., oparcie decyzji wyłącznie na pozaprawnych przesłankach (protestach osób trzecich), prowadzenie postępowania dowodowego w kierunku nie mającym żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (co znacznie wydłużyło czas załatwienia sprawy), błędną logicznie ocenę zebranego materiału dowodowego oraz dokonanie ustaleń, które pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niewykonanie wytycznych zawartych we wskazanej wyżej decyzji SKO oraz art. 35 K.p.a. poprzez nieuzasadnione, rażące przekroczenie terminu do załatwienia sprawy.
Decyzją z dnia [...] 2015 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że rozpoznając wcześniej tę sprawę, w decyzji z dnia [...] 2015 r. zwracało uwagę na konieczność precyzyjnego wyjaśnienia zakresu planowanej inwestycji, pozwalającego ocenić czy przedmiotowa inwestycji jest tożsama z inwestycją objętą postępowaniem o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku prowadzonego ponownie postępowania Inwestor uzupełnił wprawdzie wniosek, wskazując, że wnioski o wydanie decyzji o warunkach zabudowy polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz infrastrukturą towarzyszącą o mocy nominalnej do [...] kw, na działce nr [...] oraz budowie zjazdu z drogi publicznej kategorii gminnej (działka o nr [...]). SKO zwróciło jednak uwagę, że w Charakterystyce planowanej inwestycji stanowiącej załącznik nr [...] nadal wskazana jest moc planowanej elektrowni wiatrowej do [...] MW. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia. Ponadto wskazany przez Inwestora obszar oddziaływania – [...] m, nie wiąże organu prowadzącego postępowanie, może on dokonać w tym zakresie własnych ustaleń, ma to bowiem znaczenie dla ustalenia kręgu stron prowadzonego postępowania. Organ I instancji poza działkami wymienionymi przez inwestora, jako działki znajdujące się obszarze oddziaływania przedsięwzięcia wymienił też inne działki. Nie wyjaśnił jednak jakie ostatecznie oddziaływanie inwestycji przyjął do ustalenia stron postępowania. Wątpliwości Kolegium wzbudziła też kwestia pominięcia działki nr [...], która w ocenie organu odwoławczego w części wchodzi w obszar oddziaływania przedsięwzięcia wyznaczony na załączniku graficznym do decyzji. W związku z tym, że organ I instancji nie wskazał jednoznacznie, jaki przyjął obszar oddziaływania nie można jednoznacznie stwierdzić, że właściwie zostały określone strony postępowania. SKO zwróciło również uwagę, że w aktach postępowania brak jest aktualnych informacji dotyczących właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości będących w zasięgu oddziaływania inwestycji. Wskazało też, że w trakcie prowadzonego postępowania został zmieniony rozdzielnik do sprawy, zawierający wykaz stron, jednak z akt sprawy nie wynika powód takiej zmiany. Kolegium zwróciło również uwagę na naruszenie przez organ 1 instancji art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak oznaczenia w decyzji stron postępowania i wskazanie jedynie, że decyzję otrzymują strony wg rozdzielnika.
Kolegium podniosło, że w analizie stanu faktycznego i prawnego oraz funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej załącznik nr 2 do przedmiotowej decyzji stwierdzono, że przeprowadzona analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykazała, że wnioskowana zabudowa nie spełnia łącznie warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 3-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazano w nim, że istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, a teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów. Zwrócono jednakże uwagę na zmniejszenie przez Inwestora obszaru oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z [...] do [...] co jest niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach oraz raportem środowiskowym. Wzięto też pod uwagę interes osób trzecich. Odnosząc się do powyższego Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie wykazał podstaw do wydania odmownej decyzji. Wyznaczenie przez inwestora obszaru oddziaływania inwestycji innego niż przewiduje to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie może stanowić, w ocenie Kolegium, podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy dla danego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że sprzeciw lokalnych mieszkańców nie może decydować o wydaniu bądź odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej.
Kolegium uznało też, że istnieje niespójność między wnioskiem inwestora, treścią decyzji i treścią załącznika graficznego do decyzji w zakresie określenia linii rozgraniczających teren inwestycji. W punkcie 2.1) decyzji organ I instancji wskazał, że linie rozgraniczające teren inwestycji obejmują nieruchomości o nr ewid.[...] oraz [...] (zjazd z drogi gminnej) w miejscowości Ł., co nie znajduje odzwierciedlenia na załączniku graficznym do decyzji i mapie załączonej do wniosku inwestora, gdzie teren objęty wnioskiem obejmuje część działki [...] Organ odwoławczy zakwestionował również stanowisko Wójta, że projekt decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy nie podlega uzgodnieniu z organami wskazanymi w art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten przewiduje obowiązek uzgadniania decyzji w sprawie ustalania warunków zabudowy niezależnie od tego czy projekt zawiera pozytywne dla wnioskodawcy, czy negatywne rozstrzygnięcie.
W ocenie Kolegium uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie było wystarczające dla wykazania zasadności zaskarżonej decyzji. Poza tym organ I instancji, prowadząc korespondencję z wnioskodawcą, nie podał przyczyn zwłoki w załatwianiu sprawy i nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że nie mógł w niniejszej sprawie wydać decyzji reformatoryjnej, z uwagi na to, że zakres postępowania w tej materii wykracza poza granicę uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 136 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję H. P., zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 86 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisko i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, skutkującym dopuszczeniem rozbieżności w ustaleniach decyzji środowiskowej oraz wytycznych, co do dalszego postępowania o warunkach zabudowy;
- art. 64 w zw. z art. 54 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na błędnej wykładni, skutkujące przyjęciem, że nie daje on podstawy do uwzględnienia w decyzji o warunkach zabudowy interesów osób trzecich, a tym samym, że nie jest to przepis, którego naruszenie dyskwalifikuje wniosek inwestora;
- art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na niewyjaśnieniu rozbieżności wynikających ze sprzecznych danych zawartych w decyzji środowiskowej z [...].2013 r. oraz pierwotnym wniosku inwestora o warunki zabudowy z [...].2013 r., jak również we wniosku z [...].2015 r. – w zakresie dotyczącym obszaru oddziaływania przedsięwzięcia;
- art. 80 K.p.a. polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów, poprzez wadliwą interpretację wniosku inwestora z [...].2015 r., że przedmiotowe przedsięwzięcie będzie realizowane etapami, a wniosek inwestora dotyczy tylko jednej elektrowni wiatrowej (względem dwóch zgłoszonych do realizacji we wniosku o wydanie decyzji środowiskowej), podczas gdy ani ze złożonego przez niego Raportu, ani z innych dokumentów nie wynika takie zamierzenie, a przeciwnie – materiał dowodowy wskazuje na jednorodność inwestycyjną odnoszącą się od początku do dwóch elektrowni wiatrowych tworzących całość zamierzenia inwestycyjnego.
- art. 7 K.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, poprzez dokonanie jednostronnej wykładni przepisów stanowiących podstawy orzekania w niniejszej sprawie, co przełożyło się na ocenę materiału dowodowego z pominięciem względów społecznych i słusznych interesów obywateli;
- art. 2, art. 7 i 30 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji nakazującej pozytywne dla inwestora załatwienie sprawy, co godzi w zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę legalizmu oraz zasadę poszanowania godności ludzkiej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ podkreślił, że uchylając decyzję I instancyjną i przekazując sprawę organowi do ponownego rozpoznania, nie przesądził, iż w sprawie zostały spełnione warunki do wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, co zarzucono w skardze. W zaskarżonej decyzji nie wyrażono również stanowiska, że przedsięwzięcie będzie realizowane etapami a wniosek inwestora o warunki zabudowy, dotyczący tylko jednej elektrowni wiatrowej stanowi pierwszy etap jego realizacji. Wskazano jedynie, że prawo nie zabrania realizowania inwestycji w kilku etapach i nic nie stoi na przeszkodzie, aby uzyskać decyzję o warunkach zabudowy dla części inwestycji przy posiadanej decyzji środowiskowej, określającej środowiskowe uwarunkowania dla całej inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem sądowa kontrola jej zgodności z przepisami postępowania oraz prawa materialnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie daje podstaw do stwierdzenia, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy zauważyć, że ma ono charakter kasacyjny, w związku z czym kontrola sądowa sprowadza się przede wszystkim do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji opartej na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016, poz. 23, ze zm., dalej "K.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać tego typu decyzję, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., jest zwrotem ocennym, przyjąć należy jednak, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. By naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z postanowieniami art. 136 K.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2653/14, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12).
Mając na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie warunków zabudowy, dodać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na szczególny charakter unormowań postępowania prowadzonego w tym przedmiocie, przyjmując w rezultacie, że organ drugiej instancji, rozpatrując odwołanie od negatywnej decyzji o warunkach zabudowy, nie może po raz pierwszy orzec, co do istoty sprawy i ustalić warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji (por. wyrok NSA z 8 listopada 2011 r. sygn. II OSK 1564/10, NSA z 23 czerwca 2010 r. sygn. II OSK 972/09, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 marca 2011 r. sygn. II SA/Wr 726/10).
Zasadniczym powodem uchylenia przez Kolegium decyzji organu I instancji było niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz brak wykazania wystąpienia przesłanek uzasadniających wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy.
Organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia warunków zabudowy uzasadnił tym, że inwestor w sposób niezgodny z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach i z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wskazał we wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do [...] kW na działce nr [...] oraz zjazdu z drogi publicznej kategorii gminnej (działka nr [...]) w obrębie ewidencyjnym [...]e, obszar oddziaływania przedsięwzięcia - zmniejszając go z [...] do [...] metrów. Podniósł także, że za wydaniem decyzji odmownej przemawiał interes osób trzecich, wyartykułowany we wnoszonych przez mieszkańców miejscowości pismach.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że problematyka ustalenia warunków zabudowy została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.z.p.". W rozumieniu art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy (dla terenu, na którym tak, jak w rozpoznawanej sprawie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy, przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej.
Należy mieć przy tym na względzie, że w świetle treści art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy ma charakter związany, bowiem organ administracji po prawidłowym ustaleniu, że spełnione zostały wszystkie wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy, nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy.
W niniejszej sprawie przepis art. 61 ust. 3 cyt. ustawy miał zastosowanie, bowiem zgodnie z dominującym poglądem w orzecznictwie sądów administracyjnych elektrownie wiatrowe są urządzeniami infrastruktury technicznej. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2251/10, z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 310/10, z dnia 18 sierpnia 2016, sygn akt. II OSK 2890/14, wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 1273/11- dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, skoro stosownie do art. 61 ust. 3 u.p.z.p., przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. nie stosuje się do urządzeń infrastruktury technicznej, to tym samym wydanie decyzji dla projektowanego zamierzenia inwestycyjnego nie jest uzależnione od spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej, a jedynie wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-5 ustawy.
W świetle cytowanych wyżej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, aby organ I instancji mógł wydać decyzję odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej, winien wykazać, że inwestycja ta nie spełnia wymogów określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3-5 ustawy.
Wskazać należy w związku z tym, że w uzasadnieniu decyzji Wójta nie zawarto, w ogóle rozważań dotyczących spełniania (bądź niespełniania) przez inwestycję wyżej wskazanych wymogów. Natomiast z załączonej do decyzji I instancji "Analizy stanu faktycznego i prawnego oraz funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu" wynika, że istniejące i projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (dot. wymogu określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy) oraz że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (dot. wymogu określonego w pkt 4 omawianego przepisu). Treść załącznika sugerować może, że w ocenie organu I instancji, wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy byłoby niezgodne z przepisami odrębnymi. Przy okazji bowiem omawiania tej przesłanki, organ podnosi zarzut niewłaściwego sposobu określenia przez Inwestora obszaru oddziaływania inwestycji oraz naruszenia interesów osób trzecich. Owo stwierdzenie organu jest jednak całkowicie dowolne, w sytuacji gdy nie powołał się na konkretne przepisy prawa materialnego, z którymi planowane zamierzenie inwestycyjne byłoby niezgodne, ani też jakie konkretnie, znajdujące ochronę w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, interesy osób trzecich narusza planowane zamierzenie, chociażby poprzez ponadnormatywne negatywne oddziaływanie.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Jednym z pierwszorzędnych obowiązków organu pierwszej instancji jest prawidłowe ustalenie kręgu stron danego postępowania administracyjnego (zgodnie z art. 10 § 1 i art. 28 K.p.a.), zainicjowanego wnioskiem obywatela.
Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że jak zasadnie zwracało uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyznaczony przez inwestora we wniosku obszar oddziaływania przedsięwzięcia nie wiąże organu. Ma on bowiem obowiązek zweryfikowania faktycznego zakresu oddziaływania inwestycji (granic obszaru oddziaływania wskazanych przez inwestora we wniosku) w oparciu o materiał dowodowy i na tej podstawie dopiero ustalenia kręgu osób, których prawa do korzystania z nieruchomości są naruszone.
Przywołać należy ugruntowane w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowisko dotyczące stron w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Otóż stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (zob. uchwały NSA z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., nr 4, poz. 154 i z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., nr 2, poz. 54 oraz przykładowo wyroki NSA z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97, Lex nr 47313, z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, Lex nr 168098 czy też z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10, niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny uznawał również, że stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166 oraz z 17 września 2014 r. sygn. II OSK 1261/13, z 29 stycznia 2016r. sygn. II OSK 1358/14). Z kolei w piśmiennictwie opowiedziano się za nadaniem szerokiego ujęcia pojęciu "sąsiedztwa" podkreślając, że zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (Z. Niewiadomski - Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494- 498).
Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę poglądy te podziela w zupełności. Oznacza to, iż w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy to właściwy organ musi ustalić zakres oddziaływania planowanego (objętego wnioskiem) przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie. W sprawie dotyczącej elektrowni wiatrowej organ, na podstawie wniosku, decyzji środowiskowej oraz raportu środowiskowego winien zweryfikować rodzaje i zakres negatywnego oddziaływania (w tym hałasu lub innych regulowanych prawnie negatywnych oddziaływań), określone w ramach postępowania środowiskowego.
W zakresie dotyczącym zarzucanego Inwestorowi przez Wójta zmniejszenia obszaru oddziaływania z 300 do 250 metrów, organ I instancji powołał się wyłącznie na przepis art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa o ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2013, poz. 1235; ze zm.), z którego wynika związanie organów wydających decyzję w przedmiocie warunków zabudowy - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie dokonał jednak analizy tego, czy wnioskowane przedsięwzięcie polegające na budowie: elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, o mocy nominalnej do [...] kW na działce nr [...] oraz zjazdu z drogi publicznej kategorii gminnej (działka nr [...]) w obrębie [...], gmina [...], jest zgodne z jego ostateczną decyzją z [...] 2013r. (znak [...]), ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa Parku Wiatrowego [...] wraz z elementami infrastruktury technicznej niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania przedsięwzięcia na działce nr [...] w obrębie [...], gm. [...]." wraz z załącznikiem.
Zasadnie skarżący wywodzi, że w ramach związania wynikającego z art. 86 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej, organ orzekający w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, jest w pełni związany decyzją środowiskową. Nie może zatem pominąć żadnych obowiązków i uprawnień z tej decyzji wynikających. W szczególności zatem kwestie wszelkich oddziaływań planowanego zamierzenia inwestycyjnego na środowisko, w tym dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, stanowiły przedmiot analizy i ustaleń w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 czerwca 2012r. sygn. II OSK 710/11, przepis art. 61 ust. 1pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie uprawni do dokonywania ponownej analizy raportu oddziaływania na środowisko, sporządzonego na potrzeby postępowań w sprawie ustalenia środowiskowych uregulowań objętej ta decyzją inwestycji. Niczego w tym zakresie nie zmienia fakt, że do decyzji o warunkach zabudowy dołączono, w formie załącznika graficznie przedstawione prognozowane wartości hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrową, bowiem taki element graficzny, stanowiąc część raportu oddziaływania na środowisko, podlegał analizie w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przedstawienie zatem przez wnioskodawcę do wniosku załącznika obrazującego mniejszy obszar oddziaływania akustycznego dla jednej planowanej obecnie elektrowni wiatrowej na działce nr [...], z pewnością nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy, tym bardziej, zw pkt 2.2 decyzji Wójta określił zasięg oddziaływania przedsięwzięcia – hałas (R-[...] m i R- [...] m). Wskazanie we wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji innego obszaru oddziaływania inwestycji niż określonego na potrzeby wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie stanowi naruszenia art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Związanie decyzją ustalającą środowiskowe uwarunkowania nie dotyczy zaś wyznaczonego obszaru oddziaływania przedsięwzięcia na potrzeby prowadzonego postępowania, lecz charakterystycznych parametrów danej inwestycji i jej oddziaływania na środowisko. Organ ustalający warunki zabudowy, weryfikując zakres oddziaływania podany przez Inwestora, nie może opierać się wyłącznie na powieleniu ustaleń dokonanych w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Musi mieć bowiem na uwadze, że w przypadku gdy inwestor decyduję się zrealizować inwestycję w mniejszym rozmiarze lub jedynie jej cześć (jak w niniejszej sprawie - jedną elektrownię wiatrową zamiast dwóch) zasięg oddziaływania inwestycji potencjalnie może się zmienić. Winno podlegać to analizie na podstawie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności treści raportu oddziaływania inwestycji na środowisko i ujętych w nim konkretnych danych dotyczących poszczególnych rodzajów negatywnych oddziaływań, np. w zakresie hałasu. Przy czym zważyć należy, iż może się okazać, że obszar negatywnego oddziaływania jednej planowanej elektrowni wiatrowej, w pewnym zakresie może być tożsamy z takim obszarem ustalanym dla dwóch, a częściowo może być mniejszy. Może być to uzależnione od określonego w raporcie usytuowania poszczególnych elektrowni wiatrowych i sposobu określenia terenu oddziaływania, w którym ich oddziaływanie poprzez skumulowanie będzie większe. Istotne jest zatem, że organ określający środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia wskazał, obszar jego oddziaływania w zakresie warunków środowiskowych (w tym hałasu), oceniając w jakich odległościach od tej inwestycji znajduje się zabudowa podlegająca prawnej ochronie akustycznej. W ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy, co do zasady organ nie ma kompetencji podważania tych ustaleń i samodzielnie badać środowiskowych uwarunkowań pozwalających na realizację przedsięwzięcia i wyprowadzać wnioski odmienne od tych, które zaprezentował organ kompetentny do wydania decyzji środowiskowej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślenia jednak wymaga, że to Wójt wydał pozostająca nadal w obrocie prawnym decyzję środowiskową z [...] 2013r. dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Parku Wiatrowego wraz z elementami infrastruktury technicznej ...", które ma polegać na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do [...] kW każda, z turbinami osadzonymi na wieży o wysokości do [...]m, średnicy rotara do [...]m (wysokość całkowita do [...]m). Elektrownie wiatrowe i elementy niezbędnej infrastruktury towarzyszącej (droga dojazdowa, plac montażowy i.t.p.) rozmieszczone będą na terenie działki [...]
Inwestor pierwotnie wnioskował o ustalenie warunków zabudowy dla jednej elektrowni wiatrowej na działce nr [...], ale o mocy do [...] MW, zatem wyższej niż określona w ww. decyzji dla pojedynczej elektrowni wiatrowej. Po korekcie planowane zamierzenie obejmuje budowę jednej elektrowni wiatrowej o mocy [...] kW, o pozostałych parametrach zgodnych z określonymi w decyzji środowiskowej. Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań raport oddziaływania na środowisko był uzupełniany i przedstawia dokumentacje pozwalającą na ocenę zakresu oddziaływania hałasu w stosunku do każdej z dwóch ujętych w raporcie elektrowni wiatrowych posadowionych jedna na działce nr [...] i jedna na działce [...] oraz oddziaływanie skumulowane (o szerszym promieniu). Dla żadnego z nich nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych norm oddziaływania na sąsiednią zabudowę.
Nadto zasadnie Kolegium wskazało na konieczność szczegółowego zweryfikowania planowanego przedsięwzięcia z decyzją środowiskową i ujętymi w niej elementami przedsięwzięcia oddziałującymi na środowisko.
Jeśli natomiast chodzi o ochronę interesów osób trzecich, słusznie Kolegium podkreśliło, że sprzeciw lokalnych mieszkańców nie może decydować o wydaniu bądź odmowie wydania decyzji lokalizacyjnej. Podkreślenia wymaga, że w sprawie przedmiotowej inwestycji toczyło się już postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych jego uwarunkowań, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa o ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, które zakończyło się ostateczną opisana wyżej decyzją Wójta Gminy [...] z [...] 2013r. To w ramach tego postępowania wszyscy zainteresowani mogli podnosić wszelkie zarzuty związane z niekorzystnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia, które były uwzględniane przy wydaniu decyzji środowiskowej.
Na późniejszym etapie procesu inwestycyjnego, protesty mieszkańców, obawy co do zmniejszenia wartości nieruchomości, które jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji i analizy, stanowiły zasadnicza przyczyną odstąpienia od wyjaśnienia istoty sprawy i odmowy ustalenia warunków zabudowy, nie maja już charakteru prawnie doniosłego i nie mogą wpływać na ocenę legalności tego przedsięwzięcia, w zakresie ustalenia warunków zabudowy.
Orzekając w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy organ winien uwzględnić jedynie interesy osób trzecich (stron postępowania) mające oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa (np. w rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu lub dotyczących innych oddziaływań na środowisko). Wynika to z dyspozycji art. 6ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wskazał zaś żadnego powszechnie obowiązującego przepisu prawa, dotyczącego ochrony interesów osób trzecich, który naruszałaby ewentualna decyzja ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji. Jak podkreśliło Kolegium, przywoływana przez Wójta uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie wyznaczenia kierunku rozwoju energetyki opartej na odnawialnych źródłach energii na terenie gminy [...], nie stanowiła takiego aktu, z uwagi na to, że nie można jej zaliczyć do powszechnie obowiązujących źródeł prawa. Poza tym jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...] (znak [...]) stwierdził nieważność tej uchwały.
Sąd w całości podziela stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Jak już wyżej wskazano, Wójt nie odniósł się w nim w ogóle do ustawowych przesłanek wydania decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy, mających charakter wiążący. Argumentacja mająca uzasadniać wydanie decyzji odmownej, jest zaś lakoniczna i w zasadzie nie poparta żadnym przepisem prawa materialnego.
Powyższe uchybienia organu, w ocenie Sądu stanowią samoistną przesłankę do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Jak słusznie wskazał skarżący w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż organ, wydając decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy, powinien w sposób nie budzący wątpliwości wykazać niezgodność zamierzenia wnioskodawcy z przepisami odrębnymi, bądź też wyjaśnić okoliczności przewidziane ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uniemożliwiające pozytywne załatwienie sprawy. Brak takiego wskazania, który stanowi naruszenie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 107 § 3 K.p.a., przy uwzględnieniu specyfiki postępowania w sprawie warunków zabudowy w sytuacji wydania przez organ I instancji decyzji negatywnej, oznacza że organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. Na gruncie niniejszej sprawy organ nie wyjaśnił bowiem w sposób zrozumiały i przekonujący wspomnianych okoliczności, które jego zdaniem uniemożliwiły ustalenie warunków dla planowanej zabudowy.
Odnosząc się do pozostałych uchybień, jakich zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dopuścić miał się organ pierwszej instancji, zgodzić się należy, że zaniechanie uzgodnienia projektu decyzji odmownej z właściwymi organami stanowiło naruszenie przepisu art. 53 ust. 4 u.p.z.p. Przepis ten stanowi, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu. W art. 51 ust. 1 z kolei mowa jest o decyzjach w sprawach (...). Na obowiązek uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy nie ma zatem wpływu to, jakie rozstrzygnięcie zawarto w projekcie decyzji (pozytywne czy negatywne).
Kolegium w zaskarżonej decyzji słusznie zwróciło też uwagę na to, że wątpliwości może budzić tożsamość, pod względem mocy nominalnej planowanej elektrowni, inwestycji, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków z inwestycją objętą postępowaniem o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia Inwestor w poprawionym piśmie inicjującym postępowanie wnosi bowiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej "Elektrownia Wiatrowa" wraz z infrastrukturą towarzyszącą o mocy nominalnej do [...] kW, na działce nr [...] oraz budowie zjazdu z drogi publicznej (działka o nr [...]), w obrębie ewid. [...], w gminie [...], jednak w charakterystyce planowanej inwestycji, moc planowanej elektrowni wiatrowej określa nadal do [...] MW. W decyzji środowiskowej określono zaś, że planowane przedsięwzięcie będzie polegało na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy do [...] kW każda.
Również zasadnie Kolegium zwróciło uwagę na niewyjaśnienie przez Wójta, jaki obszar oddziaływania inwestycji przyjął – [...] m jak wskazywał inwestor, [...] m jak wynikało z decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, czy też inny, co utrudnia ocenę czy organ prawidłowo ustalił strony postępowania. Istnieje niespójność między wnioskiem inwestora, treścią decyzji i jej załącznika graficznego w zakresie linii rozgraniczenia terenu inwestycji. W decyzji I instancyjnej w pkt 2.1. wskazano, że teren inwestycji obejmuje nieruchomość nr ewid.[...] oraz [...] (zjazd z drogi gminnej) w [...], co nie znajduje odzwierciedlenia na załącznikach graficznych do decyzji i mapie załączonej do wniosku, gdzie określono jako teren inwestycji część działki [...] – a treść decyzji i jej załączników powinna być spójna, co ma znaczenie dla oceny czy teren wymaga zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze.
Wskazać należy przy tym, że braki co do: precyzyjnego wyjaśnienia zakresu sprawy w kontekście mocy elektrowni wiatrowej; wskazania przyjętego przez organ I instancji obszaru oddziaływania inwestycji, a także prawidłowego określenia linii rozgraniczających teren inwestycji, stanowiące naruszenie art. 7, 77 § 1 K.p.a., nie byłyby same w sobie wystarczającą przesłanką, uzasadniającą wydanie decyzji kasacyjnej przez SKO, bowiem organ odwoławczy mógłby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Jednakże z uwagi na wcześniej wskazane uchybienia przepisom art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 107 § 3 K.p.a. istniała konieczność wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a
Również dostrzeżone przez Kolegium uchybienia dotyczące prawidłowego ustalenia stron postępowania (pominięcie właścicieli działki nr [...], która zdaniem SKO prawdopodobnie w części znajduje się w obszarze oddziaływania) oraz brak aktualnych danych dotyczących właścicieli działek objętych obszarem oddziaływania, mogłyby być zweryfikowane i uzupełnione przez organ odwoławczy, gdyby nie istniały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji kasacyjnej.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście przedstawionych powyżej rozważań przyjąć trzeba, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W ocenie Sądu, co już wskazano, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Skarżący uważa, że brak zgodności, co do zakresu inwestycji, między wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla jednej a decyzją środowiskową dotyczącą budowy dwóch elektrowni wiatrowych, powoduje, że dotychczas wydane rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia nie mogą być odnoszone do postępowania dotyczącego ustalenia warunków budowy dla budowy jednej elektrowni wiatrowej. Stanowisko nie zasługuję na aprobatę. Należy mieć bowiem na uwadze, że inwestor nie musi realizować inwestycji w pełnym zakresie określonym we wniosku o ustalenie uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia. Może odstąpić od części inwestycji lub zdecydować, że będzie realizował ją etapami i złożyć w związku z tym wniosek o ustalenie warunków tylko dla części planowanej pierwotnie inwestycji. Dopóki przedsięwzięcie, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, będzie pokrywało się z częścią przedsięwzięcia, którego dotyczyła decyzją środowiskowa, należy uznać, że nie ma potrzeby ponownego występowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Jeśli bowiem organ środowiskowy uznał, że istnieją podstawy do ustalenia warunków środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia w pełnym zakresie i ustalił dla niego konkretne warunki, to tym bardziej istnieje możliwość realizacji części z tej inwestycji, na zasadach określonych w decyzji środowiskowej, gdyż jej negatywne oddziaływanie na środowisko będzie takie samo albo mniejsze od pierwotnie zakładanego.
Nie można zgodzić się również z twierdzeniami skarżącego dotyczącymi naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów art. 64 w zw. z art. 54 pkt 2 lit d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazać należy, że zawarty w tychże przepisach nakaz, określania przez organ administracji, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, ma charakter ogólny i wymaga za każdym razem odnoszenia się przez organ do przepisów odrębnych określających warunki i zasady zagospodarowania terenu (regulujących kwestię dopuszczalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie). Nie stanowi on samodzielnej przesłanki do odmowy ustalenia warunków zabudowy z uwagi na ochronę interesów osób trzecich.
Odnosząc się do zarzutu dotyczący naruszenia przez Kolegium przepisu art. 77 § 1 K.p.a. przez niewyjaśnienie rozbieżności między decyzją środowiskową a wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, dotyczących obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, podnieść należy, że z uwagi na stwierdzone przez SKO uchybienia w decyzji I instancji i zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania, Kolegium nie prowadziło postępowania uzupełniającego w sprawie. Nie było zatem uprawnione do weryfikowania prawidłowości twierdzeń inwestora co do obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Zwróciło natomiast uwagę organowi I instancji na konieczność ustalenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia.
Nie okazał się zarzut naruszenia art. 80 K.p.a., polegającego na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów, poprzez wadliwą interpretację wniosku inwestora z dnia [...].2015 r., a także związany z tym zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Kolegium nie przesądziło, że przedsięwzięcie będzie realizowane etapami, a jedynie odnosząc się do rozbieżności między treścią decyzji środowiskowej, a wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, wskazało na istniejącą teoretycznie możliwość realizacji przedsięwzięcia etapami. Dodać należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że inwestor ubiegał się o ustalenie warunków zabudowy tylko dla jednej elektrowni wiatrowej, a to czy w przyszłości planował on rozszerzyć inwestycję na dwie elektrownie wiatrowe, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
W sprawie nie doszło też do zarzucanego naruszenia przepisów art. 2, art. 7 i 30 Konstytucji RP, w szczególności nie doszło do wydania decyzji nakazującej pozytywne dla inwestora załatwienie sprawy. Skarżący nie wykazał skutecznie aby zaskarżona decyzja kasacyjna, uchylająca tak wadliwą decyzję organu administracji pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami, godziła w zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę legalizmu czy też zasadę poszanowania godności ludzkiej. Z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika bowiem jakakolwiek sugestia co do tego jakie powinno zapaść rozstrzygnięcie w sprawie. Kwestionując argumentację Wójta w zakresie okoliczności uzasadniających odmowę ustalenia warunków zabudowy, Kolegium nie wskazało, że takie okoliczności nie istnieją. Zwróciło jedynie, organowi pierwszej instancji uwagę, na konieczność odwołania się do przepisu w art. 61 ust. 1 pkt 3 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w oparciu o który należy zbadać czy istnieją przesłanki do wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i swoje stanowisko w tym zakresie (negatywne lub pozytywne) w sposób prawidłowy uzasadnić.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ww. ustawy, skarga podlegała oddaleniu.
Na koniec dodać należy, że ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien uwzględnić zmianę stanu prawnego wprowadzonego ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961), która weszła w życie art. 16 lipca 2016 r., a zwłaszcza art. 14 ust. 5 tejże ustawy, zgodnie z którym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, dotyczące elektrowni wiatrowych, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy umarza się.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło