IV SA/Po 725/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-11-17
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaopiniowaniu podziału nieruchomości, wydane z urzędu w celu realizacji celu publicznego (drogi publicznej), może zostać wydane, jeśli sprawa dotycząca identycznego podziału tej samej nieruchomości została wcześniej prawomocnie umorzona postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z uwagi na brak podstaw do podziału z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającej analizy podnoszonej przez skarżących kwestii tożsamości sprawy z postępowaniem zakończonym prawomocnym postanowieniem o umorzeniu z 2005 roku. Brak takiej analizy stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasady res iudicata.Stan faktyczny
Skarżący E. W. i P. W. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Geodezji opiniujące pozytywnie proponowany podział ich nieruchomości pod drogę publiczną. Skarżący podnosili, że identyczny projekt podziału został już prawomocnie umorzony postanowieniem SKO z 2005 r. z uwagi na brak podstaw do podziału z urzędu, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej. Organy administracji uznały, że poprzednie postanowienie było wydane w innym stanie faktycznym i nie rozstrzygało sprawy merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Geodezji i [...] Miejskiego G. z dnia [...] grudnia 2015 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka /spr./ Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi E. W., P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie opinii proponowanego podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Geodezji i [...] Miejskiego G. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. w P. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...], działając z urzędu na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz.U. z 2015, poz. 1774 ze zm. – dalej u.g.n.), zaopiniował pozytywnie proponowany podział nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej: obręb G., ark. [...], działka nr [...], zapisanej w KW [...] jako własność E. i P. W., pokazany kolorem czerwonym na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości, stanowiącym załącznik do postanowienia jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
E. W. i P. W., reprezentowani przez pełnomocnika, kwestionując powyższe postanowienie wnieśli zażalenie, domagając się uznania postanowienia za wydane z naruszeniem prawa, uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania. Skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. w dniu [...] stycznia 2005 r. umorzyło poprzednie postępowanie w sprawie pozytywnej opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej przy ul. [...] nr działek: [...], [...] i [...] w P., uznając, że projektowana droga stanowi drogę wewnętrzną i nie ma podstaw do dokonania podziału z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 u.g.n.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze P. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2016r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Analizując przedmiotową sprawę Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do uchylenia i umorzenia postępowania. W ocenie organu odwoławczego postanowienie organu I instancji odpowiada prawu, zaś poprzedzające ją postępowanie administracyjne prowadzone było zgodnie z przepisami k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ I instancji działając na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podziału opisanej wyżej nieruchomości, zawiadamiając o tym wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Proponowany podział jest niezbędny do realizacji celu publicznego w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.g.n., jakim jest droga publiczna.
Dalej wskazano, że dla opisanej nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "W rejonie ulic: I. i S." w P. , uchwalony przez Radę Miasta [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., opublikowany w Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 153, poz. 2889. Wskazując na art. 93 ust. 1 u.g.n. stwierdzono, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność podziału z ustaleniami planu dotyczy przeznaczenia jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Dla wyjaśnienia, czy proponowany podział służy realizacji celu publicznego, określonego w planie, podkreślono, że przedmiotowa nieruchomość, podlegająca podziałowi, położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolami: -K- tereny komunikacji, teren ulicy publicznej, Mn - tereny o funkcji mieszkaniowej.
Zdaniem organu odwoławczego przeznaczenie części nieruchomości pod drogę publiczną oznacza, że część ta winna w przyszłości stać się za odszkodowaniem, własnością publiczną. Wydzielenie części nieruchomości jest niezbędne do realizacji inwestycji w taki sposób, aby przyszły inwestor budowy drogi mógł legitymować się prawem do gruntu przy udzielaniu pozwolenia na budowę drogi. Zatem część przedmiotowej nieruchomości staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jednoznacznie przesądza o przebiegu tej drogi publicznej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu wskazano, że nie są one uzasadnione. Poprzednie rozstrzygnięcie Kolegium, na które powołał się pełnomocnik stron, wydawane było bowiem w innym stanie faktycznym. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie z 2005 r. nie rozstrzygało sprawy w sposób merytoryczny (brak ostatecznej decyzji podziałowej), zatem nie można mówić, że przedmiotowa sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem.
E. W. i P. W. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując powyższe postanowienie wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania postanowienia umarzającego postępowanie w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, pomimo, że identyczny projekt podziału w odniesieniu do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej: obręb G., ark. [...], działka [...], zapisanej w KW [...] uznany został wcześniej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] stycznia 2005 roku za niedopuszczalny. W związku z powyższym, skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności postanowień organów I i II instancji, a na wypadek gdyby Sąd nie dopatrzył się przesłanek do stwierdzenia nieważności ww. postanowień o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji ze względu na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz ze względu na inne istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w przedmiocie opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. ze względu na brak podstaw do dokonania podziału z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 u.g.n. Kolegium uznało, że projektowana droga stanowi drogę wewnętrzną, której realizacja nie może być przygotowywana i realizowana na podstawie decyzji administracyjnych.
Po wydaniu powyższego postanowienia Zarząd Dróg Miejskich w P. wystąpił do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi dla ul. [...] w P. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Prezydent ustalił na wniosek ZDM w P. lokalizację drogi gminnej klasy KD dla inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] w P. i zatwierdził projekt podziału nieruchomości zgodnie z załącznikiem graficznym, stanowiącym integralną część tej decyzji. Nastąpiło odwołanie od tej decyzji do Wojewody W. , następnie zaskarżono decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a ostatecznie złożono skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 26 czerwca 2010 r. sygn. akt: II OSK 509/09 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Wojewody W. .
Jak wskazali skarżący konsekwencją wydania tego wyroku jest ciągłe obowiązywanie postanowienia SKO w P. z dnia [...] stycznia 2005 r. Dlatego zgodnie z zasadą trwałości decyzji zawartej w art. 16 k.p.a. w sprawie występuje powaga rzeczy osądzonej.
W uzasadnieniu skargi podważając zastosowanie trybu z art. 97 ust. 3 u.g.n. wskazano, że drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach jest m. in. droga gminna, którą art. 7 ustawy definiuje jako droga o znaczeniu lokalnym nie zaliczona do innych kategorii, stanowiąca uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Treść art. 7 i art. 8 ust. 1 ustawy o drogach, w porównaniu z projektowanym rozwiązaniem ul. [...] zdaniem skarżących wskazuje, że w istocie mamy tutaj do czynienia z drogą wewnętrzną. Jej parametry, w szczególności brak przelotowości i ograniczone możliwości nawracania powoduje, że będzie ona służyć jedynie indywidualnym interesom jednego właściciela z naruszeniem właśnie interesu publicznego, który uosabiają pokrzywdzeni właściciele, którym wywłaszcza się znaczącą część nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., zgodnie z którymi zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opinia dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust. 1. Opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Powyższe stanowi pierwszy etap postępowania w sprawie o podział nieruchomości. Drugi etap to orzeczenie o podziale nieruchomości na podstawie art. 97 u.g.n., które może być podjęte na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.), lub z urzędu m.in. w przypadku gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n.). Odnosząc się do zagadnienia ustalania momentu, w którym nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2009 r. (sygn. akt I OSK 10/09, Lexis.pl nr 2475073) wyraził pogląd, że nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. Podobny pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. (sygn. akt I OSK 274/11, Lexis.pl nr 3892319) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (por. wyrok z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 424/12, Lexis.pl nr 5169860).
W uzasadnieniu wydanej z urzędu decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości wójt (burmistrz, prezydent miasta) musi wskazać, realizacja jakiego celu publicznego wymagała podziału. Organy, dokonując podziału nieruchomości należącej do osoby trzeciej, ingerują w konstytucyjne prawo własności i szczególnie precyzyjnego uzasadnienia wymaga okoliczność, dlaczego cel, którym kierował się organ, ma charakter celu publicznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 października 2007 r., II SA/Rz 192/07, Lexis.pl nr 2073591).
W przedmiotowej sprawie Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. w P. wydając postanowienie, działając z urzędu na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., dokonał oceny zgodności planowanego podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej: obręb G., ark. [...], działka nr [...], zapisanej w KW [...] jako własność E. i P. W., z obowiązującym w rejonie ulic: I. i S. w P. planem miejscowym, uchwalonym przez Radę Miasta P. uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2003r., opublikowanym w Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 153, poz. 2889 i wyraził stanowisko, że planowany podział jest z nim zgodny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając zażalenie co do zasady podzieliło stanowisko organu I instancji akcentując, że przeznaczenie części nieruchomości pod drogę publiczną, oznacza, że część ta winna w przyszłości stać się za odszkodowaniem, własnością publiczną. Organ odwoławczy wyraził również pogląd, że część przedmiotowej nieruchomości staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jednoznacznie przesądza o przebiegu tej drogi publicznej. Zatem podział służący wydzieleniu działek koniecznych do budowy drogi jest niezbędny do realizacji celu publicznego.
Kolegium odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu w części dotyczącej ponownego rozstrzygania w sprawie zakończonej postanowieniem Kolegium z dnia [...] stycznia 2005 r. umarzającym postępowanie w sprawie pozytywnej opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości z uwagi na to, że projektowana droga stanowi drogę wewnętrzną i nie ma podstaw do dokonania podziału z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 u.g.n. wskazało, że nie są one uzasadnione. Zdaniem Kolegium, poprzednie postanowienie wydawane było w innym stanie faktycznym i nie rozstrzygało sprawy w sposób merytoryczny (brak ostatecznej decyzji podziałowej), zatem nie można mówić, że przedmiotowa sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszym prawomocnym orzeczeniem.
Powyższa argumentacja mimo swego znaczenia dla końcowego rozstrzygnięcia nie została jednak w żaden sposób uzasadniona, co stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Jak wynika bowiem z przesłanych na wezwanie Sądu akt sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...], orzeczenie to dotyczyło rozpoznania zażalenia J. H., L. M., I. i K. P. oraz W. M. na postanowienie Dyrektora ZGiKM G. z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w P. ul. [...] dz. nr [...], [...] i [...]. Rozstrzygając zażalenie Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie wydane przez organ I instancji z urzędu i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 3 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych, do których zalicza się m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Odwołując się do obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazano, że wydziela on tereny przewidziane pod obsługę komunikacyjną, oznaczone na wyrysie literą ‘K". Jak wskazało Kolegium nie przesądza to o charakterze ewentualnej drogi projektowanej na tym obszarze. Za traktowaniem wytyczonej drogi nie jako drogi publicznej przesądził również fakt, że projektowana droga służyć będzie wyłącznie do obsługi komunikacyjnej jednej działki, oraz parametry techniczne tej drogi jak szerokość, brak przelotowości i możliwości nawracania.
Treść podnoszonych przez skarżących w zażaleniu zarzutów, odnosząca się do zasady res iudicata powodował, iż organ odwoławczy winien przeprowadzić szczegółową analizę obecnie prowadzonej sprawy z postępowaniem zakończonym postanowieniem z 2005r. Stosownie bowiem do art. 156 §1 pkt 3 k.p.a., jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jej wydanie w sprawie, która uprzednio została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji ostatecznej o której stanowi art. 16 §1 kpa. Znajduje on zastosowanie wówczas, gdy zaistnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno dwiema decyzjami administracyjnymi. Tożsamość sprawy występuje wtedy, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2011 r., s. 632, nb 38, Z. Janowicz, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, W. Pr. PWN 1999 r., s. 429-430, uw. 5). Zarówno orzecznictwo, jak i doktryna są zgodne co do tego, że tożsamość podmiotowa jest zachowana w przypadku, gdy w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, pod warunkiem że sprawa dotyczy praw i obowiązków strony o charakterze zbywalnym i dziedzicznym (por. R. A. Rychter, Res iudicata w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2014 , s 132-133 oraz cytowane tam orzeczenia NSA). Tożsamość przedmiotowa dotyczy zaś przedmiotu prowadzonego postępowania, na który składają się interesy prawne lub obowiązki, o których organ orzeka w określonym procesie, które następnie stają się prawem nabytym lub też obowiązkiem określonego podmiotu. Tożsamość przedmiotowa odnoszona jest do podstawy prawnej i faktycznej podjętego rozstrzygnięcia oraz do treści żądania strony (M. Jaśkowska, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2011 r., s. 970-971, uw. 5; wyrok NSA z: 03.7.2012 r., II OSK 589/11, cbosa; 09.6.2010 r., II OSK 931/09, Lex nr 597967).
Wydanie ostatecznej decyzji w danym trybie, uniemożliwia ponowne wydanie decyzji w tym samym trybie, dla tej samej strony, przez ten sam organ i na podstawie tożsamego stanu faktycznego.
W tym miejscu wskazać należy, że z powagi rzeczy osądzonej wbrew stanowisku organu odwoławczego korzystają też postanowienia. Przy ustalaniu tożsamości podmiotowej sprawy należy jednak uwzględniać, że inny będzie krąg podmiotów, może dotyczyć bowiem również podmiotów na prawach stron, a przedmiot rozstrzygnięcia będzie ograniczony do spraw procesowych lub porządkowych (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 2014, s. 669). W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku postanowienia wydanego na podstawie art. 93 ust. 3 i 4 u.g.n. organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także czy służy temu przeznaczeniu (zob. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2002r. sygn. akt I SA 1400/00 lex nr 81990). W orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie organu gminy w sprawie zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego ma charakter związany, co oznacza, że organ opiniujący nie ma swobody w ocenie przesłanek, od których zależy stwierdzenie zgodności podziału z planem. Nie mamy zatem do czynienia z uznaniem administracyjnym (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2008r. sygn.. akt I SA/Wa 1617/07). W tożsamym stanie faktycznym sprawy wynikającym z tożsamości przedłożonego projektu podziału nieruchomości, niezmienionym stanie prawnym wynikającym z niezmienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w przypadku ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie może zatem dojść do naruszenia zasady res iudicata.
Odnosząc się do podnoszonej przez organ odwoławczy kwestii braku merytorycznego rozstrzygnięcia z uwagi na umorzenie postepowania postanowieniem z 2005r., wskazać należy na wątpliwości w zakresie stosowania art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. w przypadku decyzji o umorzeniu postępowania. Według jednej grupy poglądów decyzja taka stanowi przeszkodę do ponownego wydania decyzji w tej samej sprawie. l tak np. NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 1998r. sygn. akt III SA 103/97, publ. OSP 1/1999 orzekł: "decyzja rozstrzygająca co do istoty sprawę, w której decyzją ostateczną postępowanie umorzono, jest nieważna (art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.). W wyroku z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt l SA/Gd 1279/96 (LEX nr 35931) NSA stwierdził: "Przyjęta w procedurze administracyjna konstrukcja umorzenia postępowań w drodze decyzji powoduje, iż stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja. Wzruszenie jej może nastąpić jedynie w jednym z nadzwyczajnych trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, a nowa decyzja w tej samej sprawie wydana w zwyczajnym trybie zawsze musi spotkać się ze skutecznym zarzutem nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.)". Natomiast J. Borkowski (w:) Komentarz, 2004, uważa, że w przepisie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. chodzi o wydanie kolejno, jedna po drugiej, decyzji załatwiających sprawę co do jej istoty. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie należy przychylić się do poglądu wyrażonego przez NSA w wyżej powołanych wyrokach z dnia 23 stycznia i z dnia 29 kwietnia 1998 r., z tym jednak zastrzeżeniem, że w istocie decydującą kwestia będzie tożsamość spraw. Możliwa jest bowiem sytuacja, w której wydanie nowej decyzji merytorycznej w zwyczajnym trybie, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o umorzeniu postępowania, gdy umorzenie nastąpiło ze względu na okoliczności przemijające lub miało charakter fakultatywny. W istocie więc decydują okoliczności umorzenia i charakter sprawy, (tak M. Jaśkowska, komentarz LEX 2013 do art. 156 k.p.a.).
Powyższe argumenty wskazują jednoznacznie, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium nie podjęło bowiem żadnych czynności w celu wyjaśnienia kluczowej w sprawie kwestii, czy istnieje tożsamość rozstrzygnięcia z 2005r., umarzającego postępowania w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości położonej w P. ul. [...] dz. nr [...], [...] i [...], z obecnym postepowaniem dotyczącym podziału nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej: obręb G., ark. [...], działka nr [...], zapisanej w KW [...] jako własność E. i P. W.. Organ odwoławczy nie odniósł się zatem we właściwy sposób do zarzutów zażalenia.
Mając na uwadze fakt, iż kwestia tożsamości spraw jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, zasadnym było również uchylenie postanowienia organu I instancji. W ramach ponownie prowadzonego postepowania organ I instancji przeprowadzi postępowanie zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszym wyroku i dokona ustalenia czy E. W. i P. W. są następcami prawnymi podmiotów wskazanych w treści postanowienia z 2005r., a posiadana przez nich nieruchomość powstała w wyniku wydzielenia z nieruchomości położonych w P. ul. [...] dz. nr [...], [...] i [...], a więc czy zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa ze sprawą zakończoną postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...]
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji mając na uwadze wszczęcie postępowania z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. rozważy również czy konieczne jest w ogóle wydawanie postanowienia opiniującego podział. W orzecznictwie i judykaturze prezentowany jest bowiem pogląd, że nie ma potrzeby by ten sam organ, który zatwierdza podział nieruchomości, odrębnie wypowiadał się o zgodności tego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji wystarczy ocena organu, że wymagana zgodność występuje, po czym organ zleca geodecie uprawnionemu opracowanie projektu podziału i- jeżeli projekt ten będzie spełniał wymagania przewidziane w paragrafie 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz.U. z 2004r. Nr 268, poz. 2663) – powinien zostać zatwierdzony – zob. wyrok NSA z dnia 12 listopada 2015r. sygn. akt I OSK 450/14 i wyrok NSA z dnia 18 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 1150/14.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. oraz § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło