II SO/Op 40/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 31 sierpnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. T. R. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w związku z zamiarem zaskarżenia do tut. Sądu uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 31 sierpnia 2016 r., nr [...]. W aktach sprawy znajduje się odpis uchwały, mającej stanowić w przyszłości przedmiot skargi T. R., tj. uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 31 sierpnia 2016 r., Nr [...] w "sprawie rozstrzygnięcia wniesionego przez Pana T. R. wezwania do usunięcia naruszenia prawa uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Nysie dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie rozpatrzenia skargi Pana T. R. na działalność Burmistrza Nysy". Akt ten, został wydany na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 466, ze zm.), a w jego treści postanawia się o nieuwzględnieniu wniesionego przez T. R. wezwania do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego, dokonanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie rozpatrzenia skargi T. R. na działalność Burmistrza Nysy, z przyczyn określonych w uzasadnieniu stanowiącym załącznik do uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por.: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła zatem przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010r., sygn. akt II OZ 930/10, zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych –http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. T. R. złożył do Sądu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 31 sierpnia 2016 r., Nr [...]. Przedmiotowa uchwała jest natomiast odpowiedzią na wezwanie T. R. do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r. w sprawie rozpatrzenia skargi T. R. na działalność Burmistrza Nysy. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, który niniejszy skład orzekający w pełni podziela, uchwała stanowiąca odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnoszonego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, ze zm.), nie stanowi przedmiotu skargi do sądu administracyjnego, a jest jedynie elementem procedury otwierającej drogę do sądowej kontroli legalności przedmiotu zaskarżenia. Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny skargę do sądu można wnieść na uchwałę rady gminy, ale nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia (np. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1770/08, LEX nr 574449). Ponadto, zauważyć należy, że zaskarżona uchwała jest wynikiem postępowania wszczętego na skutek skargi T. R., wniesionej do Rady Miejskiej w Nysie na działalność Burmistrza Nysy w zakresie zatrudnienia radnego Rady Miejskiej w Spółce Gminy Nysa. Ostatnio wymieniona skarga na działalność Burmistrza Nysy została zatem wniesiona w trybie tzw. postępowania skargowego, regulowanego przepisami działu VIII K.p.a. W postępowaniu objętym regulacją działu VIII K.p.a. nie rozstrzyga się żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje się wnioskodawcę (zainteresowanego) o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej. Przedmiotem skargi powszechnej przewidzianej w art. 227 i nast. K.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu - art. 3 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Skoro do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Burmistrza Nysy w przedmiocie wykonywania działalności należącej do zadań własnych gminy właściwa jest Rada Miejska w Nysie i jest to postępowanie jednoinstancyjne, to nie służy na nie dalsza skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ten pogląd Sądu jest zbieżny z orzecznictwem, zgodnie z którym, w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 395/06, LEX nr 362475; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 948/06, LEX nr 295005; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 134/16, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto podkreślić trzeba, że uchwała podjęta przez radę gminy (miasta) w trybie postępowania skargowego, regulowanego przepisami K.p.a., nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu, na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Nie zmienia tego również fakt, że zaskarżona uchwała z dnia 31 sierpnia 2016 r. została wydana przez Radę Miejską w Nysie w odpowiedzi na złożoną przez skarżącego skargę określoną jako "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", wywołanego - zdaniem T. R. - uchwałą Rady Miejskiej w Nysie z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...]. Wszystkie te uchwały, niezależnie od swojej formy, dotyczą bowiem rozstrzygnięcia przez Radę Miejską w Nysie skarg na działalność Burmistrza Nysy, czyli - jak już wyjaśniono wyżej - skarg powszechnych, o których mowa w art. 229 pkt 3 K.p.a. i nie ma do nich zastosowania tryb zaskarżania uchwał uregulowany w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W tym miejscu wskazać przyjdzie na trafną argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawioną w postanowieniu z dnia 13 maja 2016 r. (sygn. akt I OSK 1032/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wedle której uchwała podjęta przez radę gminy w trybie postępowania skargowego nie może być zatem również kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie stanowi ona rozstrzygnięcia sprawy z zakresu administracji publicznej w rozumieniu tego przepisu. W związku z powyższymi ustaleniami skarga T. R. na uchwałę z dnia 31 sierpnia 2016 r., Nr [...] jako czynnością nie mieszcząca się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. Stwierdzić bowiem trzeba, że w sytuacji gdy przedmiotem skargi strona bezsprzecznie czyni akt nie podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a. Skoro zamierzona skarga T. R. jest oczywiście bezzasadna, to na podstawie art. 247 P.p.s.a. należało odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, o czym Sąd orzekł jak w sentencji.