II SA/Bd 318/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-17
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Anna Klotz, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych może zostać wydana na podstawie opinii jednostki badawczej, której upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest kwestionowane przez stronę postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne nie mają kompetencji do merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badawczej. Weryfikacja ta należy wyłącznie do Ministra Finansów. Opinia jednostki badawczej, która posiada upoważnienie Ministra Finansów, może stanowić podstawę do wydania decyzji o cofnięciu rejestracji automatu, nawet jeśli strona kwestionuje jej kompetencje lub zakres akredytacji.Stan faktyczny
Postępowanie dotyczyło cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych spółki F. Organ celny I instancji, na podstawie kontroli i opinii biegłego, ustalił, że maksymalna stawka za udział w grze przekraczała dopuszczalną prawem wartość. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji ponownie wydał decyzję o cofnięciu rejestracji, opierając się m.in. na opinii jednostki badającej – Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca spółka kwestionowała kompetencje jednostki badającej oraz wykładnię przepisów dotyczących stawki za grę i jednorazowej wygranej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. ze skargi spółki F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Celnego w T. w dniu 4 lipca 2011 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych [...] nr fabr. [...], nr rej. [...], jako przesłankę wskazując opinię biegłego sądowego wykonaną w postępowaniu karnym skarbowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. oraz protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 15 września 2010 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. w punkcie gier, w którym gry na automatach o niskich wygranych urządzała spółka F. (skarżąca). W toku kontroli ustalono, że po zakredytowaniu automatu banknotem o wartości 20,00 zł na monitorze automatu pojawiło się 200 pkt (wartość 1 pkt wynosi 0,10 zł); że na przedmiotowym automacie istnieje możliwość przelewania punktów z licznika Kredyt na licznik Bank; oraz że stawka za udział w jednej grze na przedmiotowym automacie wynosi 100 pkt o wartości 10,00 zł, co stanowi przekroczenie maksymalnej stawki za udział w jednej grze, określonej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych tj. 0,50 zł. Konsekwencją powyższego postępowania było wydanie przez organ w dniu [...] grudnia 2011 r. decyzji, na mocy której cofnął on rejestrację przedmiotowego automatu do gier.
W wyniku wniesionego przez skarżącą odwołania Dyrektor Izby Celnej w T., postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, a następnie, decyzją z dnia [...] października 2012 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na wadliwość postępowania.
Rozpoznając ponownie sprawę Naczelnik Urzędu Celnego w T. włączył do akt sprawy opinię z badań sprawdzających autorstwa upoważnionej przez Ministra Finansów Jednostki Badającej – Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. Korzystając z prawa wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej www.pca.gov.pl dotyczącego zakresu akredytacji Laboratorium Badawczego Izby Celnej w P. nr [...], pisma Ministra Finansów z dnia 31 lipca 2012 r. oraz opinii audytora technicznego dra I. S. z dnia 10 czerwca 2013 r. na okoliczność wykazania, że Izba Celna w P. nie posiada właściwej akredytacji, by uznać ją za jednostkę badającą, o której mowa w art. 23f ustawy o grach hazardowych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w T. cofnął rejestrację automatu o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr rej. [...]. W uzasadnieniu, po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego, organ stwierdził brak podstaw do wnioskowanego umorzenia postępowania oraz odmówił zgłoszonym przez skarżącą licznym wnioskom dowodowym zasadności ze względu na brak znaczenia zgłaszanych dowodów dla rozpatrywanej sprawy. Wyjaśnił, iż Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P. posiada upoważnienie Ministra Finansów nr [...] z dnia 8 kwietnia 2011 r. i spełnia wszelkie wymogi stawiane przed nią przepisami prawa w zakresie badań automatów oraz urządzeń do gier. Następnie, po przytoczeniu brzmienia właściwych w sprawie przepisów, organ wyjaśnił, że już na etapie kontroli ujawniono, iż maksymalna stawka za udział w jednej grze wynosi 10,00 zł, co przewyższa maksymalną stawkę za udział w jednej grze wskazaną przez ustawodawcę w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, ustaloną na poziomie 0,50 zł. Ustalenia te potwierdzały opinia techniczna biegłego Sądu Okręgowego w C. z dnia 22 grudnia 2010 r. oraz opinia z badania sprawdzającego z dnia 5 listopada 2013 r. przeprowadzonego przez jednostkę badającą Izbę Celną w P. – Wydział Laboratorium Celne (negatywny wynik badania). Organ zaznaczył ponadto, iż jednostka badająca stwierdziła możliwość zmiany na przedmiotowym automacie wysokości maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych niewpływających na zmianę sumy kontrolnej programu gier (bez ingerencji w płytę logiczną i bez naruszenia plomb jednostki badającej), co umożliwia ustawienie stawki za grę w wysokości wyższej od wartości dopuszczonej prawem. Organ odniósł się też do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11. C214/11 i C-217/11 (F. i in.) w zakresie dotyczącym konieczności notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych wskazując jednocześnie, że przepisy ustawy o grach hazardowych, na których opiera się przedmiotowe rozstrzygnięcie, albo zostały notyfikowane (tak jak art. 23a ust. 7 ustawy), albo nie stanowią przepisów technicznych, które wymagałyby notyfikacji komisji Europejskiej (np. art. 129 ust. 3 ustawy).
Pismem z dnia 3 lutego 2014 r. skarżąca spółka wniosła do Dyrektora Izby Celnej w T. odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:
1. art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b i art. 23f ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 12 ust. 2 i 3 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie zgodności przez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie cofnięcia rejestracji na opinii technicznej Izby Celnej w P., która nie miała w dacie wydania opinii załączonej do akt sprawy oraz nie ma aktualnie statusu jednostki badającej posiadającej upoważnienie Ministra Finansów do badań automatów i urządzeń do gier, wobec wygaśnięcia na mocy przepisu art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych wcześniej posiadanego przez Izbę Celną w P. upoważnienia z dnia 8 kwietnia 2011 r.
2. art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych przez błędną wykładnię, polegająca na wadliwym przyjęciu, że faktycznego domniemania posiadania przez daną jednostkę badającą upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier wyprowadzonego z faktu umieszczenia jednostki badającej na liście, o której mowa w art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych nie można obalić wykazując przesłanki wygaśnięcia upoważnienia takiej jednostki na mocy prawa na podstawie art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy.
3. art. 210 § 4 ordynacji podatkowej przez brak właściwego uzasadnienia prawnego w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a ściśle brak podania wykładni art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, iż przedmiotowy automat o niskich wygranych rzekomo nie spełnia tego warunku, w szczególności nie podanie jak organ rozumie takie pojęcia jak "stawka za udział w jednej grze", czy "jednorazowa wygrana"", co nie pozwala na ocenę prawidłowości ustaleń organu co do rzekomego przekroczenia w przedmiotowym automacie maksymalnych wartości jednego lub oby wyżej wymienionych parametrów.
4. art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 ustawy, pomimo, że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit a) i art. 15 ust. 1 ustawy wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier, co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 wymienionej dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11. C214/11 i C-217/11, pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto, ze względu na to, że art. 129 ust 3 ustawy o grach hazardowych dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji, nie może być on stosowany.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż wymóg poddania automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę sprawdzającą w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, wynika z treści przepisu art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Powołując orzecznictwo NSA stwierdził, że badanie takie przeprowadza upoważniona do tego jednostka badająca, a jej opinia stanowi dowód będący podstawą cofnięcia rejestracji automatu przed jej wygaśnięciem. Organ odwoławczy potwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego w T. zadośćuczynił właściwym wymogom i słusznie uznał przedmiotowy automat za niespełniający ustawowych warunków eksploatacji i użytkowania na terytorium RP. Jak podkreślił organ, skarżąca spółka winna była zapewnić działanie zakwestionowanego automatu do gry w sposób zgodny z warunkami rejestracji oraz zgodnie z ustawowo określoną wartością jednorazowej wygranej oraz maksymalną stawką za udział w grze.
Organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne nie naruszało przepisów art. 121, art. 124, art. 191 i art. 210 ordynacji podatkowej oraz art. 23a ust. 7 w zw. z art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Jak wskazał, oparte zostało ono o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który uznać należy za kompletny i wyczerpujący. Powołał stanowisko WSA w Bydgoszczy (I SA/Bd 999/12), wedle którego badania przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą nie można utożsamiać z innym dowodem w postaci np. opinii biegłego, zatem podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą potwierdzający, iż zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Jak stwierdził, wynik badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b ustawy o grach hazardowych nie stanowi opinii biegłego w rozumieniu art. 197 ordynacji podatkowej – nie można podejmować próby podważenia tego dowodu przedstawiając np. opinię biegłego zawierającą wnioski przeciwne.
W odniesieniu do zarzutów skarżącej podważających kompetencje jednostki badającej – Laboratorium Celnego Izby Celnej w P. – organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych przedmiotowego upoważnienia udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych, a jednym z warunków jest przedstawienie przez jednostkę badającą akredytacji. Organ podkreślił, że jednostka badająca wypełniła nałożony na nią obowiązek, wynikający z art. 12 ust. 2 nowelizacji ustawy o grach hazardowych, przedłożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków określonych w art. 23f ust. 1 ustawy o grach hazardowych – pozostaje więc podmiotem upoważnionym przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. W ocenie organu odwoławczego kwestionowanie i dalsza merytoryczna ocena prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów stanowiłaby wkroczenie w kompetencje tegoż bez należytej podstawy prawnej – decyduje on, czy posiadana przez jednostkę badającą akredytacja jest odpowiednia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji automatu nie mają uprawnienia do podważania czy weryfikacji przedmiotowych upoważnień.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą kwestii rozumienia właściwych w sprawie wyrażeń ustawowych Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przy wykładni pojęć "jednorazowej wygranej" i "jednej gry" należy wziąć pod uwagę, że jeśli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a także wygrane uzyskane w trakcie tej gry, to oznacza, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry. W ocenie organu, przepis art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych należy czytać łącznie, co oznacza, że odniesienie wartości jednorazowej wygranej i wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy przyporządkować do jednego i tego samego zdarzenia. Za "jedną grę" należy zatem uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego czy dana gra ma przebieg jedno-, czy wieloetapowy, a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry.
W odniesieniu do podniesionej przez skarżącą bezskuteczności przepisu art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych z racji na fakt nienotyfikowania ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych Dyrektor Izby Celnej zauważył, że przepis art. 23a ust. 7 ustawy, obowiązujący od dnia 14 lipca 2011 r. nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych (powoływanej przez skarżącą dyrektywy 98/34/WE), bowiem projekt ustawy zmieniającej, zawierający m.in. ten przepis, został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010 r. Organ wskazał też, że z definicji gry na automacie o niskich wygranych, określonej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów, czyli przepis ten nie może być uznany za "techniczny" w rozumieniu wskazanych przepisów unijnych i wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r.; jak podkreślił organ, TSUE nie analizował ust. 3 art. 129 ustawy, ale ust. 2 nakazujący umorzenie postępowania wszczętego, a niezakończonego przed dniem 1 stycznia 2010 r. w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w przedmiotowym zakresie. Powołując się na powyższy wyrok TSUE organ wyjaśnił, że chociaż przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych będące przedmiotem spraw przed sądem krajowym przewidują zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, to jednak zgodnie z art. 129 ust. 1 tej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy może być kontynuowana do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Przepis ten, jak podnosi organ, pozwala więc na dalsze prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a zatem na dalsze użytkowanie tych automatów, po dniu wejścia w życie ustawy o grach hazardowych – w tych okolicznościach przepisów przejściowych nie można uznać za przepisy krajowe pozwalające jedynie na marginalne użytkowanie automatów do gier o niskich wygranych. Organ stwierdził, że istota przepisów przejściowych, takich jak art. 129 ust. 1 i 3, sprowadza się do umożliwienia podmiotom kontynuowania działalności według reguł wyznaczonych przepisami poprzednio obowiązującej ustawy; przepisy nowej ustawy nie znajdują zastosowania w zakresie, w jakim podmioty prowadzą działalność na podstawie uzyskanego zezwolenia do czasu upływu terminu oznaczonego w tym zezwoleniu. W ocenie organu oznacza to, że mimo wejścia w życie ustawy o grach hazardowych przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w danej sprawie, stąd zbędne jest poddanie badaniu, czy ustawa ta zawiera przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE.
Na powyższą decyzję, pismem z dnia 25 lipca 2014 r., spółka F., działając przez swojego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Decyzji organu II instancji zarzuciła:
1. naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych przez oparcie ustalenia, co do niespełniania przez sporny automat wymogów ustawowych, na dowodzie sprzecznym z prawem tj. opinii Izby Celnej w P. z rzekomego badania sprawdzającego, podczas gdy zgodnie z art. 23b ust. 3 ustawy badanie takie może być przeprowadzone wyłącznie przez jednostkę mającą status jednostki badającej, a Izba Celna w P. nie posiada ważnego upoważnienia Ministra Finansów, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowego i art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych, wobec nieprzedłożenia przez Izbę Celną w P. Ministrowi Finansów w zawitym terminie wskazanym w art. 12 ust. 2 nowelizacji właściwego certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności, upoważnienie to wygasło z mocy samego prawa z upływem dnia 14 lipca 2012 r.;
2. naruszenie art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych, w związku z art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 tejże ustawy oraz w związku z art. 12 ust. 3 i art. 12 ust. 2 nowelizacji ustawy oraz w związku z art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych oraz w związku z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych przez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że jeśli organ opiera decyzję na dowodzie z opinii jednostki podającej się za jednostkę badającą - o jakim to dowodzie mowa w art. 23b ustawy o grach hazardowych - zarejestrowanego automatu, a Strona przedkłada w toku postępowania dowody świadczące o tym, że jednostka, która przeprowadziła takie badanie, przed badaniem automatu, utraciła status jednostki badającej z mocy samego prawa – na podstawie art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 2011 r. - organ może przyjmować mimo to, że taka jednostka posiada ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeśli widnieje nadal jako upoważniona jednostka na liście publikowanej przez Ministra Finansów na stronie internetowej, zgodnie z art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy lista o jakiej mowa w art. 23f ust. 6 ustawy kreuje co najwyżej domniemanie faktyczne, że jednostka widniejąca na tej liście jest upoważniona, które może być obalone np. przez Stronę postępowania, poprzez przedłożenie dowodów na okoliczności świadczące o ziszczeniu się przesłanek określonych w art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 2011 r. powodujących wygaśnięcie upoważnienia takiej jednostki z mocy prawa;
3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 120 Ordynacji podatkowej przez wyartykułowanie w zaskarżonej decyzji stanowiska rażąco sprzecznego z zasadą legalizmu, a sprowadzającego się do poglądu, że przy umieszczeniu Izby Celnej w P. przez Ministra Finansów na liście jednostek badających publikowanej na stronie internetowej www.mf.gov.pl i przy gołosłownym utrzymywaniu przez Ministra Finansów, iż rzekomo Izba Celna w P. spełnia kryteria ustawowe przewidziane dla jednostek badających, Dyrektor Izby Celnej w T. jest zwolniony z obowiązku działania na podstawie przepisów prawa, a w szczególności działania na podstawie art. 12 ust. 2 i ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych;
4. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej przez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zupełności materiału dowodowego polegające na "wyjaśnieniu sprawy" wymagającej z samego założenia wiadomości specjalnych z zakresu urządzeń elektronicznych (urządzeniem elektronicznym jest sporny automat), na podstawie opinii pochodzącej od podmiotu nie mającego w świetle akredytacji nr [...] pojęcia o badaniach urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, jak również na zaniechaniu wnioskowanego przez Stronę przeprowadzenia badania sprawdzającego przez jednostkę badającą z właściwym zakresem akredytacji;
5. naruszenia art. 129 ust. 3 i art. 18 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zw. z rozporządzeniem zmieniającym rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. z 2009 r., Nr 36, poz. 280) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż stawką za udział w jednej grze są zsumowane kwoty znajdujące się na liczniku KREDYT (zaryzykowane na początku gry) jak i kwoty wygranych i zaryzykowanych (licznik BANK) w toku tej samej gry, w sytuacji gdy z zestawienia powyższych przepisów w sposób niewątpliwy wynika, iż stawką za udział w jednej grze są tylko i wyłącznie punkty wpłacone przez gracza bezpośrednio do automatu i znajdujące się wyłącznie na liczniku KREDYT, z pominięciem punktów znajdujących się na liczniku BANK, na którym gromadzone są wygrane, które mogą być poddane ryzyku, a nie są to punkty, które zgodnie z powyższą wykładnią są "stawką za udział w jednej grze";
6. naruszenie art. 129 ust. 3 ustawy poprzez błędne przyjęcie, iż wartością "jednorazowej wygranej" są punkty (kwoty) uzyskane w co najmniej dwóch losowaniach, która to wykładnia sprowadza pojęcie jednorazowej wygranej do sumy jednorazowych wygranych, co stoi w opozycji z zasadami logiki i prawideł języka polskiego.
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu urzędowego w postaci pisma Ministra Finansów z dnia 31 lipca 2012 r. nr [...] na okoliczność przyznania przez Ministra Finansów, że jedynym certyfikatem akredytacji przedłożonym przez Izbę Celną w P. w zawitym terminie do dnia 14 lipca 2012 r. jest certyfikat nr [...] z zakresem kompletnie rozbieżnym z tematyką badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych oraz dowodu z analizy z dnia 2 czerwca 2014 r. sporządzonej przez dra I. S. wraz z krótką notką biograficzną na okoliczność potwierdzenia, że nie istnieje tryb prawny pozwalający na uzyskanie akredytacji "uniwersalnej" w oderwaniu od objętego wnioskiem o udzielenie akredytacji zakresu akredytacji (pola kompetencji), a PCA jako jednostka akredytująca bada tylko te obszary działania laboratorium, które są objęte wnioskowanym zakresem akredytacji.
Uzasadniając zarzuty zawarte w skardze skarżąca wskazała, że zgodnie z certyfikatem akredytacji przedstawionym Ministrowi Finansów przez Izbę Celną w P. nr [...] jest ona kompetentna w dziedzinie szeroko pojętych badań chemicznych. W ocenie skarżącej akredytacja ta nie potwierdza, by przedmiotowa jednostka badająca upoważniona była do przeprowadzania badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych jakimi są automaty o niskich wygranych. Jak wskazuje, Izba Celna w P. nie przedłożyła Ministrowi Finansów w terminie przewidzianym w art. 12 ust. 2 nowelizacji ustawy o grach hazardowych certyfikatu akredytacji ustalającego kompetencje w dziedzinie badania automatów i urządzeń do gier, wobec czego upoważnienie z dnia 8 kwietnia 2011 r. wygasło z mocy prawa w dniu wejścia w życie znowelizowanej ustawy o grach hazardowych, tj. 14 lipca 2012 r. Skarżąca podniosła ponadto, iż upoważnienie z dnia 8 kwietnia 2011 r. było od początku nieważne, ponieważ dopiero od 1 lipca 2013 r. Izba Celna w P. uzyskała kompetencję do badania automatów i urządzeń do gier (od tego dnia obowiązywać zaczęło zarządzenie Ministra Finansów nr 28 z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym - wcześniejsze zarządzenie nie przewidywało takich kompetencji). Wskazała, że powołanie się przez organ na publikowaną w sieci internetowej listę upoważnionych jednostek, o której mowa w art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych, nie zwalnia organu z obowiązku weryfikacji, czy upoważnienie danej jednostki nie wygasło z mocy prawa. Skarżąca, kwestionując zastosowane przez organ rozumienie pojęć jednorazowej wygranej i jednej gry, podniosła, że skoro sam ustawodawca posługuje się kwotą wypłaconej, a nie poddanej ryzyku stawki, to stawką za udział w jednej grze są tylko punkty zgromadzone na liczniku Kredyt, albowiem pochodzą one bezpośrednio z wpłaty dokonanej przez gracza – na liczniku Bank znajdują się punkty, które może poddać dalszemu ryzyku, ale nie są one kwalifikowane jako "stawka za udział w jednej grze".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza też nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz prawny sprawy, a wydane przez oba organy decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego ani proceduralnego. Wniesiona skarga nie zasługuje więc na uwzględnienie.
Postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte na podstawie wyników kontroli z dnia 15 września 2010 r., przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. w punkcie [...], ul. [...], B. W jej toku ustalono, iż maksymalna stawka za udział w jednej grze na automacie o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr rej. [...] wynosi 10,00 zł, co przewyższa maksymalna stawkę za udział w jednej grze wskazaną przez ustawodawcę w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej "u.g.h."), tj. 0,50 zł. W związku z powyższą okolicznością organ I instancji wystosował do skarżącej pisemne żądanie, o którym mowa w art. 23b ust. 1 u.g.h, dostarczenia przedmiotowego automatu do jednostki badającej – Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P.
Zgodnie z treścią art. 23b ust. 1 u.g.h. na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. W żądaniu, o którym mowa w art. 23b ust. 1 u.g.h. wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2). Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3). Koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (ust. 4). W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (ust. 5).
Jednostka Badająca – Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w P., potwierdziła w wyniku negatywnym, że automat do gier o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr rej. [...] należący do skarżącej nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych (k. 88 akt administracyjnych).
W niniejszej sprawie spółka F. (spółka skarżąca) kwestionuje rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy poprzedzającą je decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] stycznia 2014 r. cofającą rejestrację automatu o niskich wygranych [...], nr fabr. [...], nr rej. [...]. Urządzająca grę na przedmiotowym automacie spółka zarzuca organowi odwoławczemu, iż ten błędnie uznał jednostkę badającą - Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P. za podmiot legitymujący się kompetencjami z zakresu badania automatów i urządzeń do gier o niskich wygranych. W ocenie skarżącej opinia wydana przez tę jednostkę dotycząca przedmiotowego automatu nie może stanowić oparcia zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej, ponieważ certyfikat akredytujący działalność Laboratorium Badawczego Izby Celnej w P. zawiera upoważnienie do wykonywania badań z zakresu analityki chemicznej, a nie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi, jak podnosi skarżąca, są automaty o niskich wygranych. Dodatkowo kwestionuje zaprezentowaną przez organy obu instancji wykładnię pojęcia "maksymalnej stawki za udział w jednej grze" wskazując, że środki zgromadzone podczas gry na liczniku "Bank" nie zaliczają się do stawki, jaką można poddać ryzyku w jednej grze.
W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi podważające uprawnienia jednostki badającej upoważnionej do badania sprawdzającego automatu na podstawie art. 23f u.g.h. Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 23f ust. 1 u.g.h. przyznał Ministrowi Finansów prawo do upoważniania do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:
1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditaiion Multilaterał Agreement);
2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;
3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności:
1) certyfikat akredytacji;
2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań;
3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych, ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami – w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji (art. 23f ust. 3). Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji (art. 23f ust.4). Natomiast zgodnie z art. 23f ust. 5 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b;
2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6).
Z przepisów tych wynika, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. W przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 23f ust. 1 u.g.h. jednostka otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Z kolei zaś w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji.
Przepis art. 23f ust. 5 pkt 1 zdanie pierwsze ustawy nakłada na Ministra Finansów obowiązek wydania decyzji cofającej upoważnienie, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1, a więc także, kiedy utraci akredytację, o której mowa w tym przepisie. Okoliczność, że według art. 23f ust. 3 ustawy upoważnienie udzielane jest na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji, nie oznacza – w świetle treści art. 23f ust. 5 pkt 1 ustawy - że utrata akredytacji na skutek innych okoliczności niż upływ okresu jej ważności, powoduje automatyczną utratę upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Czym innym jest bowiem upływ okresu ważności akredytacji, a czym innym jej utrata, mimo że okres ważności, na który akredytacja była wydana nie upłynął.
Przytoczone regulacje prawne nie dają organom orzekającym w sprawach automatów do gier o niskich wygranych podstaw do kwestionowania decyzji Ministra Finansów upoważniającej konkretną jednostkę do wykonywania badań sprawdzających i wpisu na listę tych jednostek. Z treści art. 23f ust. 5 u.g.h. wynika, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia – i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję odmawiająca przyznania upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Strona może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, poprzez wykazanie błędów merytorycznych badania, ale nie poprzez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechanie odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1278/14; wyrok WSA w Białymstoku z 12 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 67/14; w Lublinie z 27 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 846/13; w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1167/14; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z zamieszczonego na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (www. pca.gov.pl) załącznika do certyfikatu Akredytacji nr [...] wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. posiada od dnia 20 września 2007 r. akredytację z datą ważności certyfikatu do dnia 19 września 2019 r. jako laboratorium badawcze w dziedzinach/obiektach: Badania chemiczne, analityka chemiczna. Badania właściwości fizycznych, chemikalia, kosmetyki, wyroby chemiczne - w tym nawozy i farby, wyroby inne, wyroby konsumpcyjne przeznaczone dla ludzi - w tym żywność, tekstylia i skóra, tkaniny, przędza, odzież oraz wyroby finalne.
Podzielić należy pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, iż okoliczność ta nie ma jednak istotnego znaczenia, gdyż przepisy ustawy (w szczególności art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h.) nie wymagają, aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresową akredytację, brak jest bowiem przepisu w u.g.h. odsyłającego do ustawy o systemie oceny zgodności. Zresztą zgodnie z art. 5 pkt 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie ocen zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 – dalej: "ustawa o systemie ocen zgodności"), przez akredytację należy rozumieć akredytację, o której mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, co oznacza z kolei, że akredytacją jest poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz – w stosownych przypadkach – wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności. Według art. 16 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o systemie oceny zgodności, certyfikat akredytacji zawiera między innymi jako minimalne wymagania wskazanie normy zharmonizowanej lub dodatkowych wymagań, o których mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 765/2008, a także zakres udzielonej akredytacji oraz okres jej ważności. Sama akredytacja jest zresztą udzielana na wniosek jednostki oceniającej zgodność, a sam wniosek tej jednostki powinien zawierać co najmniej (między innymi) określenie zakresu akredytacji - art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie ocen zgodności (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1278/14; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Go 874/14, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt III SA/GL 1017/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl)
W tej sytuacji, skoro z przepisów ustawy o grach hazardowych nie wynika obowiązek przedstawienia Ministrowi Finansów akredytacji dopasowanej zakresowo do charakterystyki badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a jedynie obowiązek przedstawienia jakiejkolwiek akredytacji wydanej przez podmioty wymienione w art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h., uznać należy, że posiadanie jakiejkolwiek akredytacji jest jedynie wstępnym warunkiem ubiegania się o upoważnienie, zaś badanie spełnienia kolejnych wymogów ustawy należy do ministra właściwego do spraw finansów publicznych, mającego – zgodnie z wymienionym przepisem – obowiązek ocenić, czy aplikująca jednostka zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Gdyby zakres akredytacji miał dotyczyć badań pozwalających na przeprowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, to wówczas samodzielne badanie przez ministra okoliczności wymienionych w art. 23f ust. 1 pkt 2 u.g.h. byłoby zbędne. Powyższe potwierdza dodatkowo fakt, iż w Polsce nie ma jednostki badającej posiadającej akredytację stricte w zakresie badań automatów o niskich wygranych.
Stwierdzić także należy, iż jednostka badająca – Izba Celna w P. spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących. Warunkiem uzyskania akredytacji na zgodność z powołaną normą jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania, zgodnego z wymaganiami normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do stosowanych metod badawczych, wzorców i wyposażenia. Powołana norma specyfikuje wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów do przeprowadzania badań wykonywanych przy wykorzystaniu metod znormalizowanych, nieznormalizowanych, jak i własnych opracowanych w laboratorium. Potwierdza ona kompetencje przedmiotowej jednostki do przeprowadzenia określonego rodzaju działalności – badań – i świadczy o spełnieniu przez jednostkę wymogów przewidzianych dla placówek wykonujących wszelakie badania, również automatów i urządzeń do gier oraz badań elektrycznych i elektronicznych. Stwierdzić należy, iż Laboratorium Izby Celnej w P., będąc do tego upoważnione, wykonuje badania w oparciu o własną procedurę analityczną, której rzetelność potwierdza certyfikat akredytacyjny [...].
Należy również zwrócić uwagę, że przepis art. 23f ustawy o grach hazardowych został wprowadzony ustawą dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779). W ustawie nowelizującej znalazł się istotny w sprawie przepis przejściowy. W myśl art. 12 ust. 1 podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f ustawy o grach hazardowych. Z ust. 2 przywołanego artykułu wynika m.in., że podmiot, który został w tym trybie uznany za upoważnioną jednostkę badającą jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 14 lipca 2012 r.), dokumentu akredytacji, wystawionego zgodnie z wymogami określonymi w art. 23f ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Sankcją za niedopełnienie tego warunku jest wygaśnięcie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 12 ust. 3).
Z informacji znajdujących się na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. widnieje w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Izba Celna w P. została upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych upoważnieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. Nr [...].
W ocenie sądu w postępowaniu, którego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem decyzji w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu nie ma możliwości dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badającej, ponieważ oznaczałoby to wyjście poza granice sprawy, wyznaczone przedmiotem zaskarżenia. Stanowiłoby również wkroczenie w kompetencje Ministra Finansów bez należytej podstawy prawnej. Z art. 23f ustawy o grach hazardowych wynika, że to minister jest właściwy do udzielania upoważnień, odmowy ich udzielenia lub cofnięcia już udzielonych upoważnień. Z art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych nie wynika, jaki rodzaj i charakter ma mieć akredytacja udzielona przez wymienione w tym przepisie podmioty. To Minister decyduje, czy posiadana przez jednostkę badającą akredytacja jest odpowiednia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Udzielenie upoważnienia i umieszczenie w wykazie jednostek badających przez Ministra oznacza, że przedstawione przez jednostkę badającą dokumenty zostały uznane za spełniające odpowiednie przesłanki z art. 23f ust. 1. (vide: wyrok WSA w Lublinie z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 981/14, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W odniesieniu do zarzutu błędnej wykładni art. 129 ust. 3 u.g.h. Sąd podzielił stanowisko organu, mające poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Poprzeć należy pogląd, stosownie do którego pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze kryje się kwota najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry, nie zaś opłata wnoszona odrębnie za każdy jednostkowy zakład (losowanie) stanowiący jeden z elementów składowych gry. Za niedopuszczalne uznać należy stanowisko, że skoro ustawodawca nie określił z ilu etapów składa się jedna gra, to może ona składać się z nieskończonej liczby losowań. Jeżeli w tej samej grze gracz poddaje ryzyku stawkę postawioną na jej początku, a dodatkowo wygrane zyskane w toku gry, to przyjąć należy, że ocena stawki w całej grze wymaga dokonania zsumowania kwoty, którą zaryzykowano na początku gry, jak też kwot wygranych i zaryzykowanych w toku tej samej gry (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 542/11, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt III SA/GL 639/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 565/13, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącej oparte na zakwestionowaniu kompetencji Laboratorium Izby Celnej w P. do przeprowadzenia przedmiotowych badań, jak i błędnego zastosowania przez organy właściwych przepisów prawa materialnego, uznać trzeba za chybione. Organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, zasadnie uznały, iż jednostka badająca jest upoważniona do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier o niskich wygranych, a sporządzona przez nią opinia stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. Stwierdzić przyjdzie, iż w sprawie zgromadzono pełny materiał dowody, który poddano wnikliwej analizie bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i właściwie oceniono brak warunków na kontynuowanie zezwolenia na urządzanie gier hazardowych za pomocą przedmiotowego automatu.
Dodatkowo warto podkreślić, że słusznie i prawidłowo Dyrektor Izby Celnej w T. wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przepis art. 23a ust. 7 u.g.h. nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, ponieważ projekt ustawy zamieniającej u.g.h., którą wprowadzono ten przepis w życie, został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17.12.2010 r. Natomiast art. 129 ust. 3 u.g.h. nie może być uznany za techniczny w rozumieniu przepisów dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.2008 r. i wyroku TSUE z dnia 19.07.2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (który, co należy podkreślić, w ogóle nie analizował ust. 3 lecz ust. 2 art. 129), ponieważ z przepisu tego nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów. Argumentację przedstawioną w tym zakresie przez dyrektora Izby Celnej w T. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własną. Wobec tego nie było podstaw do odmowy zastosowania powyższych przepisów w niniejszej sprawie ze względu na zaniechanie ich notyfikacji, co podniosła w odniesieniu do art. 129 ust. 3 u.g.h. skarżąca spółka w odwołaniu.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżona decyzja ani poprzedzająca je decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w T. nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący konicznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności , orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skarg.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło