IV SA/Po 165/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-06-01

Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Donata Starosta, Maciej Busz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta miał podstawy do odwołania dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym z powodu zaniechania zapewnienia profesjonalnej opieki medycznej uczniowi po pobiciu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta miał podstawy do odwołania dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Kluczowym powodem było zaniechanie zapewnienia profesjonalnej opieki medycznej uczniowi po pobiciu, co stanowiło szczególnie uzasadniony przypadek wymagający natychmiastowego działania, zgodnie z § 40 rozporządzenia o bezpieczeństwie i higienie w szkołach. Sąd uznał, że dyrektor nie wykazał się należytą starannością, mimo informacji o urazie głowy i skargach ucznia na zanik słuchu, nie wezwał służb medycznych.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta odwołał dyrektora gimnazjum ze stanowiska w trybie natychmiastowym, wskazując na zaniechania związane z pobiciem ucznia, w tym brak zapewnienia profesjonalnej opieki medycznej. Dyrektor szkoły złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uzasadnienia, naruszenie prawa do wysłuchania oraz brak przesłanek do natychmiastowego odwołania. Sąd rozpoznał skargę, oceniając zasadność odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi L.W. na zarządzenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora oddala skargę Zaskarżonym w niniejszej sprawie zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 445 z późn. zm.; zwanej dalej "u.s.g.") w związku z art. 38 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 z późn. zm.; zwanej dalej "u.s.o") odwołał L. W. (zwaną dalej również "skarżącą") ze stanowiska dyrektora Gimnazjum nr [...] w K. z dniem [...] listopada 2016 r., bez wypowiedzenia. W uzasadnieniu Prezydent Miasta wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie, zachodzą przesłanki do odwołania dyrektora szkoły w trybie natychmiastowym noszące znamiona szczególnie uzasadnionych przypadków. Prezydent Miasta wskazał, że W. Kurator Oświaty w dniu [...] listopada 2016r. wydał pozytywną opinię dotyczącą odwołania skarżącej ze stanowiska. Sposób pełnienia funkcji przez dyrektor Gimnazjum nr [...] w K., skutki jej nieprofesjonalnych działań podejmowanych w ramach kierowania placówką, a przede wszystkim zaniechania czynności, do których była zobligowana jako dyrektor szkoły w związku ze zdarzeniem o charakterze nadzwyczajnym, tj. pobiciem jednego z uczniów szkoły stanowią, w ocenie organu prowadzącego, zagrożenie dla osiągnięcia statutowych celów szkoły. Organ zaznaczył, że w protokole pokontrolnym sporządzonym przez W. Kuratora Oświaty wskazano na szereg uchybień, które miały miejsce w Gimnazjum nr [...] w K. dotyczących programu wychowawczego, szkolnego programu profilaktyki oraz pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Dyrektor nie sprawował nadzoru pedagogicznego, tj. nie kontrolował przestrzegania przez nauczycieli przepisów prawa wynikających z art. 6 Karty Nauczyciela. W planie nadzoru pedagogicznego nie zawarto obserwacji z prowadzonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, co jest niezgodne z § 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 sierpnia 2015r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. 2015r. poz. 1270) oraz art. 39 ust. 1 pkt 5a w nawiązaniu do art. 33 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015r., poz. 2156 ze zm.). Realizowany program wychowawczy nie uwzględniał specyfiki szkoły ukierunkowanej na sport, w której może dochodzić do zachowań agresywnych. Szkoła nie prowadziła diagnozy potrzeb uczniów w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a jedynie reagowała na zaistniałe incydenty. Dyrektor w minimalnym stopniu uwzględniła zalecenia wynikające z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2013r., poz. 532). W ocenie organu za natychmiastowym odwołaniem ze stanowiska przemawia fakt, że po otrzymaniu informacji o pobiciu ucznia dyrektor szkoły nie dochowała należytej staranności i nie wezwała profesjonalnych służb medycznych, choć okoliczności zdarzenia wskazywały na taką konieczność. Uczeń informował o uderzeniach w głowę. Szkoła wezwała tylko policję i rodziców ucznia. Dyrektor uzasadniła brak wezwania służb medycznych do zajścia postępowaniem zgodnym ze standardami pracy pielęgniarki, które nie wskazywały na taką konieczność. Takim działaniem pani dyrektor naruszyła w szczególności § 40 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003r., Nr 6, poz. 69 ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 31 grudnia 2002 r."). Dyrektor ani pedagog szkolny nie mają odpowiednich kwalifikacji ani doświadczenia w zakresie diagnozowania chorób. Nawet jeśli działania pani dyrektor z' formalnego punktu widzenia pozostawałyby w zgodzie z obowiązującymi przepisami (czemu przeczy zgromadzony materiał dowodowy), to poza wszystkim dyrektor szkoły jest pedagogiem, którego jednym z podstawowych obowiązków jest dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo uczniów. Opisane wyżej działania dyrektor wskazują na naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 6 i 7 w związku z art.39 ust. 1 pkt 3 i pkt 5a u.s.o. Organ dodał, że w trakcie trwania postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem było zdarzenie zaistniałe w szkole, dyrektor wprowadziła w błąd organ prowadzący, odpowiadając na zadane jej pytanie o sytuację wychowawczą sprawcy zdarzenia, że dotychczas z uczniem nie było żadnych problemów wychowawczych. Faktycznie zaś uczeń ten objęty jest nadzorem kuratora sądowego w związku z podobnym zdarzeniem, którego dopuścił się wcześniej na terenie innej placówki, o czym szkoła wiedzieć musiała. Powyższe potwierdza fakt wezwania bezpośrednio po zdarzeniu kuratora pełniącego nadzór nad uczniem podejrzanym o pobicie. Podobnej treści nieprawdziwe informacje dyrektor przekazywała również mediom, w tym mediom ogólnopolskim, doprowadzając do dezinformacji opinii publicznej. Prezydent Miasta stwierdził, że fakt przekazania przez nią mediom do publikacji opinii radcy prawnego wydanej na okoliczność możliwości jej odwołania z funkcji dyrektora, podczas kiedy formalnie taka decyzja aż do tej chwili nie zapadła, jest kolejną próbą wywarcia presji na organ prowadzący przy wykorzystaniu szczególnie trudnego położenia, w jakim znalazła się szkoła. Prezydent Miasta wskazał również, że z potokołu pokontrolnego Kuratora Oświaty wynika, iż dyrektor naruszyła również § 40 ust. 2 rozporządzenia z dnia 31 grudnia z 2002 r. nie zawiadamiając niezwłocznie o zdarzeniu organów ścigania. Zawiadomienie do prokuratury wysłała dopiero [...] października 2016r. i to tylko w formie elektronicznej. Ponadto kontrola nadzoru pedagogicznego wykazała również, że pełnione podczas przerw dyżury nauczycielskie nie zapewniały uczniom należytej opieki. W harmonogramie dyżurów obowiązującym w dniu zdarzenia wskazano dwóch dyżurujących, a opiekę pełniła tylko jedna nauczycielka, co potwierdził zapis monitoringu. Druga nauczycielka miała zmieniony rozkład zajęć, co nie znalazło odzwierciedlenia w harmonogramie dyżurów. W dalszej Kolejności organ wskazał, że dyrektor wykazała się również nieznajomością prawa oświatowego, łamiąc art. 19 ust. 1 u.s.o., bowiem w dniu [...] listopada 2016 r. wezwała uczniów i rodziców uczniów, którzy otrzymali w związku ze zdarzeniem, o którym mowa sądowy nadzór kuratorski i poinformowała ich o skreśleniu z listy uczniów. Zgodnie z obowiązującym prawem, dyrektor szkoły nie ma prawa w takiej sytuacji skreślać ucznia z listy; takie działanie narusza nie tylko zapisy ustaw}' o systemie oświaty, ale również konstytucyjny przepis art. 70 ust. 1 przyznający każdemu prawo do nauki. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, L. W. złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu naruszenie: - naruszenie art. 30-33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez bezprawne uchybienie przyrodzonej i niezbywalnej godność skarżącej, jej wolności i praw człowieka i obywatela oraz nierównego - w porównaniu z obywatelami należącymi do uprzywilejowanych partii politycznych - traktowania przez władze publiczne. - przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 34a ust. 2 u.s.o. poprzez odwołanie skarżącego z funkcji dyrektora szkoły w sposób wadliwy formalnie oraz mimo braku przesłanek do tego odwołania. - art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; zwanej dalej "kp.a." – uwaga Sądu) poprzez działanie z pominięciem przepisów prawa; art. 7. k.p.a. i art. 8 k.p.a.. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w doraźnym interesie politycznym z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej; - art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału skarżącej; - naruszenie przepisu art. 14 ust. 1 i 2 Konwencji o prawach dziecka wg, której państwo ma wspierać rodzinę, a nie wyręczać ją w jej funkcjach. - naruszenie przepisu art. 5 Konwencji o prawach rodziny, poprzez kwestionowanie pierwotnego i głównego prawa rodziców do wychowania dziecka. - naruszenie przepisu art. 96 zd. 1 - Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, poprzez kwestionowanie zapisu, że rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. W uzasadnieniu skargi wskazano, że odwołanie z funkcji dyrektora szkoły powinno być poprzedzone wysłuchaniem zainteresowanego oraz zapoznaniem się z opinią właściwego związku zawodowego, a sama decyzja powinna zawierać pisemne uzasadnienie faktyczne i prawne. Są to wymogi formalne, których brak nie powoduje jednak samo przez się nieważności decyzji, jeżeli istniała materialnoprawna przesłanka odwołania nauczyciela z funkcji kierowniczej w czasie roku szkolnego. W niniejszej sprawie odwołanie zostało dokonane bez wysłuchania skarżącej, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a. Zaskarżone zarządzenie właściwie nie zawiera żadnych konkretnie sprecyzowanych zarzutów, z jego treści nie sposób dociec, jaka jest przyczyna odwołania. Brak uzasadnienia aktu odwołania dyrektora szkoły nie pozwala na ocenę zachowania odwołanego dyrektora w kategoriach, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Dalej skarżąca zaznaczyła, że przepis art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 34a ust. 2 u.s.o. zawiera zwrot w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zawęża on pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie wyjątkowych i nadzwyczajnych. Naruszenie prawa przez dyrektora musi być na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków. Użyte w ustawie pojęcie "szczególnie uzasadnionych przypadków" winno być rozumiane wąsko i oznaczać takie sytuacje, w których nie jest możliwe spełnianie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego. W ocenie skarżącej szczególnie uzasadnione przypadki, których zaistnienie wymaga natychmiastowego przerwania czynności przez dyrektora w niniejszej sprawie w ogóle nie występują, ponieważ zdarzenie miało charakter jednostkowy. To, że w dniu zdarzenia skarżąca w pierwszej kolejności zawiadomiła rodziców ucznia, którzy już w kilkanaście minut od pobicia przyjechali do szkoły - i od tej chwili to oni decydowali o losach syna - nie stanowi żadnego uchybienia, przeciwnie stanowiło jej obowiązek wynikający z powołanych w skardze przepisów. Zdaniem skarżącej wszelkie zarzuty zagrożenia bezpieczeństwa ucznia, dotyczące czasu po powiadomieniu rodziców, kierowane do skarżącej są sprzeczne z logiką i obowiązującym prawem. Kontrola kuratorium oświaty dotyczyła pomocy psychologiczno- pedagogicznej, która stanowi nie związany z bezpieczeństwem obszar działalności placówek oświatowych oraz bezpieczeństwa. Zalecenia pierwszej kontroli nie mają związku ze sprawą, drugiej - zawierają stany faktyczne natury biurokratycznej, nie mające żadnego wpływu na wypadek. Wypowiedzi skarżącej w mediach nie stanowią przesłanki jej odwołania, ponieważ nastąpiły w jego trakcie. Podanie do wiadomości publicznej opinii prawnej nastąpiło wyłącznie w obronie skarżącej, ponieważ prezydent nie chciał się z nią spotkać ("był nieobecny") a jednocześnie podawał prasie nieprawdziwe informacje na jej temat; drugim motywem była - znany jej fakt - że Miasto K. nie dysponuje żadną osobą mającą choćby podstawowe pojęcie o prawie oświatowym (czego dowodem jest zaskarżone odwołanie). W ocenie skarżącej Prezydent jest niewiarygodny, ponieważ zupełnie zmienił swoją niedawną opinię na temat jej pracy. Objawem obniżenia autorytetu gimnazjum nie może być fakt odejścia po jej odwołaniu jednego ucznia; okoliczność ta nie ma także związku z art. 6 Karty nauczyciela. Ponadto nie ma żadnego związku między zapewnieniem bezpieczeństwa uczniowi a niezwłocznym zawiadomieniem organów ścigania; nadto zarzut jest nieprawdziwy, policja zjawiła się w gimnazjum chwilę po wypadku . Współpraca z rodzicami uczniów gimnazjum układała się bardzo dobrze; niezależnie art. 53 u.s.o. nie może stanowić przyczyny odwołania. Skarżąca zaznaczyła, że faktycznie, sprawca pobicia nie sprawiał problemów wychowawczych. Skreślenie z listy uczniów nie miało miejsca, a nadto wynika z przepisu art. 36 u.s.o. a nie podanych w odwołaniu. Bezpieczeństwo uczniów i nadzór pedagogiczny to zupełnie inne dziedziny. Art. 40 rozporządzenia MENiS w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach jest przepisem ogólnym, nie pozwalającym z niego wywieść norm szczegółowych, stąd w gimnazjum obowiązywała procedura ustalona w standardach wydanych przez Instytut Matki i Dziecka. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie, ewentualnie jej oddalenie. Stwierdził, że przeprowadzona kontrola doraźna przez Wydział Kontroli Urzędu Miejskiego w K. oraz kontrola przeprowadzona przez W. Kuratora Oświaty w P. wykazały szereg nieprawidłowości o charakterze organizacyjno-nadzorczym. Nieprawidłowości te polegały m.in. na niedopełnieniu przez dyrektora określonych przepisami oświatowymi obowiązków, spowodowały destabilizację w realizacji funkcji wychowawczej i opiekuńczej. W świetle powyższych ustaleń, w ocenie organu, koniecznym i zasadnym działaniem było natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora przez skarżącą. Organ przed podjęciem zaskarżonego zarządzenia zebrał wymagane dokumenty, przeprowadził rozmowy ze skarżącą i w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, podjął jedyną słuszną, w jego ocenie decyzję. Zdaniem Prezydenta Miasta niezasadny jest zarzut, iż decyzja o odwołaniu ma podłoże polityczne oraz cechuje ją nierówne traktowanie jest również nieuprawniony, bowiem organ prowadzący szkołę podejmuje suwerenne decyzje. Nie jest prawdą jakoby decyzja o odwołaniu skarżącej nie została poprzedzona jakimkolwiek postępowaniem dowodowym. Działania były prowadzone bezpośrednio w placówce zarówno przez przedstawicieli organu jak i W. Kuratora Oświaty. Organ podejmując decyzję wziął pod uwagę szereg aspektów sprawy, zwłaszcza dobro uczniów. W ocenie organu nie ma znaczenia czy było to zdarzenie powtarzające się czy jednorazowe. Nie jest również prawdą, że nie doszło do wysłuchania skarżącej. Celem wysłuchania skarżącej odbyły się spotkania w siedzibie Urzędu Miejskiego w K., w których uczestniczyli: skarżąca, Prezydent Miasta i zastępca Prezydenta. Spotkania te dotyczyły zaistniałego zdarzenia pobicia ucznia w dniu [...] października 2016r. oraz przyczyn braku zapewnienia uczniom prawidłowej opieki i bezpieczeństwa. Nie jest prawdą jakoby zaskarżone zarządzenie nie posiadało uzasadnienia faktycznego i prawnego - uzasadnienie obejmuje 5 stron i zostało przedstawione, zdaniem organu, w sposób wyczerpujący. Prezydent Miasta podkreślił, że skarżąca jako dyrektor szkoły po zaistnieniu zdarzenia swoim postępowaniem nie wykonała czynności, o których mowa w § 40 - 41 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. a mianowicie: brak sprowadzenia fachowej pomocy medycznej (w szkole w czasie zdarzenia nie było pielęgniarki) oraz brak niezwłocznego zawiadomienia organu prowadzącego szkołę oraz -innych organów wskazanych w ww. przepisie. Nadto z uwagi na to, że w szkole doszło do aktu agresji - pobicia poszkodowanego ucznia, należało zdaniem organu prowadzącego powiadomić organy ścigania. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przed omówieniem motywów niniejszego wyroku, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zaskarżone zarządzenie o odwołaniu osoby ze stanowiska dyrektora szkoły wydane przez organ jednostki samorządu terytorialnego działający jako organ założycielski takiej placówki jest aktem z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej "p.p.s.a.") i podlega kontroli sądu administracyjnego. Ponadto Sąd stwierdza, że skarga została złożona z zachowaniem terminu. Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonego zarządzenia Prezydent Miasta wskazał art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.o.s., który stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Przesłanki odwołania wskazane w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. mają kwalifikowany charakter. Ustawodawca bowiem odwołał się nie tylko do uzasadnionych przypadków, lecz podkreślił ich wyjątkowość poprzez wskazanie, że muszą być one szczególnie uzasadnione. Przedmiotowa regulacja znajduje zatem zastosowanie w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych. Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Tym samym odwołanie w szczególnie uzasadnionym przypadku powinno być natychmiastowe lub niezwłoczne w stosunku do zdarzeń (okoliczności) je uzasadniających (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 171/16 oraz Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 908/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że odwołanie nauczyciela w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia ze stanowiska kierowniczego, w oparciu o negatywną ocenę pracy lub negatywną ocenę wykonywania zadań w przypadkach szczególnie uzasadnionych, wymaga przyjęcia wykładni zawężającej do kwalifikowanych sytuacji, w których ze względu na stopień naruszeń obowiązków nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczych i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły, przy czy, z aktu odwołania winno bowiem jasno i konkretnie wynikać na czym owe "szczególnie uzasadnione przypadki" polegają (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1797/12, z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12, z dnia1 września 2016 r. sygn. akt I OSK 1149/16, z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 478/16 oraz z dnia 12 lipca 2016 r. sygn.. akt I OSK 787/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowość wydanego przez organ zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora placówki oświatowej należy oceniać na podstawie faktów, które zostały wskazane w jego uzasadnieniu. Powołane tam okoliczności muszą być przy tym konkretne i dowiedzione w stosownym postępowaniu poprzedzającym wydanie zarządzenia oraz znajdować pełne potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Istotne są również wywody przytoczone przez organ, gdyż to, jakie zdarzenia uznał on za przesłanki odwołania, musi wynikać bezpośrednio z uzasadnienia wydanego w tym zakresie zarządzenia. Tylko takie wywody w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym pozwalają na ustalenie motywów, jakimi kierował się organ, pozbawiając dyrektora dotychczasowej funkcji kierowniczej oraz ocenę, czy podane przez organ przyczyny rzeczywiście można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2330/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że ustawodawca uzależnił możliwość odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. nie tylko od wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku, ale ustanowił dodatkowo formalnoprawną przesłankę w postaci konieczności zasięgnięcia opinii kuratora oświaty. Dokonując kontroli zaskarżonego zarządzenia w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że spełniona została formalnoprawna przesłanka odwołania ze stanowiska dyrektora, o której mowa w 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] W. Kurator Oświaty pozytywnie zaopiniował odwołanie skarżącej ze stanowiska Gimnazjum nr [...] w K.. Przechodząc do przesłanek jakimi kierował się organ odwołując skarżącą ze stanowiska dyrektora Sąd uznał, że okoliczności wskazane w uzasadnianiu zaskarżonego zarządzenia pozwalają przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozwalającego na zastosowanie trybu określonego w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia wynika, że zasadniczym powodem odwołania skarżącej z funkcji dyrektora było zaniechanie działań, do których była zobligowana jako dyrektor szkoły w związku z pobiciem jednego z uczniów. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2016 r. w Gimnazjum nr [...] w K., doszło do pobicia jednego z uczniów tej szkoły. Dyrektor szkoły o zajściu powiadomiła rodziców oraz policję. Uczniowi nie została zapewniona profesjonalna opieka medyczna, pomimo że, jak trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu obowiązek ten wynikał z § 40 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Z przywołanego przepisu wynika, że pracownik szkoły lub placówki, który powziął wiadomość o wypadku, niezwłocznie zapewnia poszkodowanemu opiekę, w szczególności sprowadzając fachową pomoc medyczną, a w miarę możliwości udzielając poszkodowanemu pierwszej pomocy. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie jest, ze po omawianym zdarzeniu w szkole nie została udzielona uczniowi profesjonalna opieka medyczna, do szkoły nie wezwano również karetki pogotowia. Bez znaczenia dla oceny naruszenia § 40 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. pozostaje fakt, iż braku śladów urazów zewnętrznych. Niezmiernie istotnym jest bowiem, że dyrektor szkoły nie jest osoba posiadająca wystarczające kwalifikacje do oceny stanu zdrowia ucznia, w szczególności gdy dochodzi do urazu głowy. Podkreślić trzeba, że z protokołu powypadkowego nr [...] wynika, że pomimo braku widocznych uszkodzeń ciała, uczeń skarżył się na zanik słuchu w jednym uchu. Tak więc dyrektor szkoły posiadał informację o możliwych urazach wewnętrznych i mimo tego nie wykonała ciążących na niej obowiązków wynikających § 40 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Nie bez znaczenia dla oceny naruszenia obowiązków pozostaje fakt, że z protokołu powypadkowego wynika, że u ucznia zdiagnozowano krwiak zagrażający życiu i tego samego dnia poddano go operacji. W ocenie Sądu w pełni prawidłowa jest ocena Prezydenta Miasta, iż takie działanie świadczy o braku należytej staranności w wykonywaniu swoich obowiązków, a przede wszystkim jednoznacznym niewywiązaniu się z obowiązku wynikającego z § 40 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. Zdaniem Sądu uzasadnienia odstąpienia od wezwania fachowej pomocy medycznej nie może stanowić fakt zawiadomienia rodziców ucznia o zaistniałej sytuacji, a następnie oddanie ucznia pod ich opiekę. Ponadto Prezydent Miasta trafnie wskazał, powołując się na protokół kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratora Oświaty, że w pełnione podczas przerw dyżury nauczycieli nie zapewniały uczniom należytej opieki, co wskazuje na brak nadzoru dyrektora nad wykonywaniem przez nauczycieli obowiązków związanych z zapewnienia bezpieczeństwa uczniom. Przywołane w zaskarżonym zarządzeniu okoliczności związane z powyższym zdarzeniem w ocenie Sądu mogły stanowić szczególnie uzasadnione okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. i w konsekwencji być podstawą do odwołania ze stanowiska dyrektora. Wbrew zarzutom skargi w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano okoliczności stanowiące podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora, jak również wyjaśniono dlaczego okoliczności te stanowią przypadek szczególnie uzasadniony. W kontekście powołanych powyżej okoliczności w pełni uzasadniających odwołanie ze stanowiska dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. mniejszego znaczenia nabierają pozostałe argumenty przedstawione w zaskarżonym zarządzeniu. Sąd nie podzielił argumentacji organu zawartej w zaskarżonym zarządzeniu w zakresie pozostałych przesłanek mających stanowić podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska w trybie art. 28 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Okoliczności te nie mogą zostać bowiem uznane za przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w przywołanym przepisie. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonego zarządzenia, bowiem jak już wskazano powyżej bezpośrednią i wystarczającą przesłanką odwołania skarżącej ze stanowiska były uchybienia dyrektora związane ze zdarzeniem z dnia [...] października 2016 r. Bez znaczenia dla możliwości wydania zaskarżonego zarządzenia pozostaje podniesiona w skardze okoliczność dotycząca dotychczasowej pozytywnej oceny pracy skarżącej. Powodem odwołania ze stanowiska były bowiem stwierdzone naruszenia bezpośrednio związane ze zdarzeniem z [...] października 2016 r. Natomiast ocena pracy skarżącej dokonywana była przed wystąpieniem zdarzenia stanowiącego podstawę jej odwołania. Niezasadny okazał się zarzut braku udziału skarżącej w postępowaniu. Jak wynika z dokumentów nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę w dniu [...] października 2016 r. w celu wyjaśnienia okoliczności przedmiotowego zdarzenia w gabinecie Prezydenta Miasta odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyła skarżąca i miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Jako niezasadne Sad ocenił również pozostałe zarzuty podniesione w skardze. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło