II GZ 547/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska – Florek po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. M. L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2017 sygn. akt III SA/Łd 371/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. M. L. S. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 27 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 371/17 odmówił W. M. L. S. wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 27 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z 27 stycznia 2017 r. Zarząd Województwa Łódzkiego utrzymał w mocy decyzję własną z 31 sierpnia 2016 r. określającą W. M. L. S. (dalej: skarżący) kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 767 054,64 zł wraz z odsetkami w związku z realizacją projektu pn.: "Platforma Internetowa Lionfitness.pl" na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 30 grudnia 2010 r., zmienionej aneksem z dnia 14 lipca 2011 r. Rozpoznając skargę na decyzję z 27 stycznia 2017 r. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że wstrzymanie wykonania wyłącza ustawa szczególna. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog pozytywnych przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia do których należą, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej jest realnie istniejące niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody w konsekwencji której nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Obowiązkiem skarżącego jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Zdaniem Sądu pierwszej instancji wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie spełniał wymaganych przez ustawodawcę wymogów. Skarżący w sposób ogólny powołał się na swoją "sytuację ekonomiczną", narażenie na "poważne dolegliwości finansowe", brak możliwości wykonania zaskarżonej decyzji "bez uszczerbku utrzymania siebie i najbliższej rodziny". Skarżący nie wskazał żadnych, konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji z 27 stycznia 2017 r. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, złożył skarżący wnosząc o jego zmianę, poprzez uwzględnienie wniosku, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. wyjaśniając, że wysokość określonej do zwrotu kwoty uprawnia do sformułowania wniosku, że wykonanie decyzji wiązać się może z dalej idącymi niż tylko zapłata dolegliwościami. W ocenie skarżącego prowadzić to może do wypowiedzenia kredytów, utraty płynności finansowej, egzekucji z nieruchomości i innych zdarzeń, w przypadku których zwrot należności nawet wraz z odsetkami, nie odwróci negatywnych skutków, ani nie naprawi wyrządzonej jej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu i prawidłowo stwierdzono w nim, że skarżący nie wykazał w należyty sposób zasadności wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego z 27 stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd jest formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania i stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadniły żądania wniosku. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem skarżącego jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża skarżącego. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełniało powyższych wymogów. Skarżący ogólnie powołał się na swoją "sytuację ekonomiczną", narażenie na "poważne dolegliwości finansowe", brak możliwości wykonania zaskarżonej decyzji "bez uszczerbku utrzymania siebie i najbliższej rodziny". Skarżący nie wskazał przy tym konkretnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji z 27 stycznia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość przypadającej do zwrotu kwoty wykorzystanej przez skarżącego w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich jest znaczna, jednak aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne jest przedstawienie przez skarżącego konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący takich informacji nie przedstawił. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag uznać należy, że skoro skarżący we wniosku zawartym w skardze w żaden sposób nie wykazał, że spełniona została choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak było podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.