II OZ 795/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 maja 2017r. sygn. akt II SA/Gd 149/17 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 18 lipca 2016r. sygn. akt ... w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 maja 2017r., sygn. akt II SA/Gd 149/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił S. W., zw. dalej skarżącym, przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 18 lipca 2016r., sygn. akt ..., w przedmiocie wydania zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że w dniu 7 lutego 2017r. S. W., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 18 lipca 2016r., sygn. akt ..., utrzymującej w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 26 marca 2015r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zamierzenia budowlanego polegającego na budowie altany ogrodowej na działce nr ... położonej w obrębie R. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu geodezyjnego R. na terenie Gminy K. W skardze skarżący sformułował wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, albowiem uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Uzasadniając ten wniosek wyjaśnił, że skarżący prosił "wcześniejszego pełnomocnika nieprofesjonalnego" o wniesienie skargi. Dopiero w dniu 1 lutego 2017r. dowiedział się, że taka skarga nie została wniesiona. Według skarżącego powyższe uzasadnia przywrócenie terminu, ponieważ jego uchybienie nastąpiło bez winny skarżącego. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że w ocenie sądu podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji wskazał, że w aktach sprawy administracyjnej brak jest co prawda zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 18 lipca 2016r., jak również adnotacji o jej odbiorze osobistym, to jednak z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wynika, ażeby okoliczność skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 18 lipca 2016r. była kwestionowana. Również skarżący występując o przywrócenie terminu potwierdził fakt jego uchybienia. W tej sytuacji sąd uznał za bezsporny fakt doręczenia zaskarżonego postanowienia oraz wniesienia skargi z uchybieniem terminu i rozważył argumentację skarżącego, która według niego przemawia za brakiem jego winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, który obarczył odpowiedzialnością za uchybienie terminu pełnomocnika nieprofesjonalnego, który pomimo tego, że miał złożyć skargę, tego nie zrobił. Sąd wywiódł, że z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący działał samodzielnie w postępowaniu administracyjnym i nie był przez nikogo reprezentowany. Jednak nawet jeśli zlecił wniesienie skargi pełnomocnikowi, w tym również pełnomocnikowi nieprofesjonalnemu, to uchybienie tego pełnomocnika należy traktować tak jak uchybienie mocodawcy. W przypadku pełnomocnika za jego błędy i zaniechania konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Ustanowiony pełnomocnik bowiem nabywa uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Oznacza to, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej bądź nieprofesjonalnej pomocy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że we wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano żadnych okoliczności, które przemawiałyby za brakiem winy w uchybieniu terminu. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. W zażaleniu S. W. zarzucił błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, prowadzącą do wadliwego przyjęcia, że postanowienie SKO z dnia 18 lipca 2016r., sygn. akt ... zostało doręczone skarżącemu w takim terminie, że wniesienie na nie w dniu 7 lutego 2017r. skargi do WSA w Gdańsku nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia S. W. wskazał, że nie jest w stanie określić, czy i kiedy oraz ewentualnie w jakich warunkach otrzymał przedmiotowe postanowienie. Pamięta jedynie, iż po zapoznaniu się z mim w lutym 2017r. wniósł skargę do WSA w Gdańsku, wnosząc z ostrożności procesowej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do WSA. Wywiódł, że błędne jest ustalenie Sądu, iż z całą pewnością uchybił terminowi do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie 3 przesłanki: (1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, (2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, (3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, postanowienie NSA z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II GZ 516/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Sąd I instancji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Z akt sprawy wynika bowiem, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 18 lipca 2016r., sygn. akt ..., zostało dostarczone skarżącemu S. W. w dniu 2 sierpnia 2016r. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynikaj że skarżący osobiście potwierdził podpisem otrzymanie tego postanowienia. Oznacza to, że wniesienie przez skarżącego w dniu 7 lutego 2017r. skargi nastąpiło po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący działał samodzielnie w postępowaniu administracyjnym i nie był przez reprezentowany przez pełnomocnika o czym świadczy brak dokumentu pełnomocnictwa oraz sporządzanie pism przez samego skarżącego. Niezależnie od tego Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że za błędy i zaniechania pełnomocnika ustanowionego w sprawie odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Stanowisko, zgodnie z którym mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika, jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. postanowienia NSA: z dnia 11.1.2012 r., sygn. akt I GZ 231/11; z dnia 25.1.2012 r., sygn. akt II OZ 2/12; z dnia 13.9.2012 r., sygn. akt II FZ 689/12; z dnia 9.10.2013 r., sygn. akt II FZ 872/13; z dnia 18.7.2013 r., sygn. akt I OZ 584/13; z dnia 9.1.2013 r., sygn. akt I OZ 958/13; z dnia 19.12.2012 r., sygn. akt I FZ 566/12, CBOSA). Skoro zatem pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności, uznać należało, że to na skarżącym, jako mocodawcy, ciążyło ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4