II OZ 1528/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1091/17 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. M. Z., pismem z dnia 7 czerwca 2017 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Opocznie z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi O. w części dotyczącej gruntów wskazanych po scaleniu pod pozycją rejestrową nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 1994 r., nr [...], zmieniających pierwotną decyzję o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów wsi O., gm. Opoczno. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dwóch egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie pouczono skarżącą, że odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. W wykonaniu wezwania M. Z. nadesłała do Sądu dwa egzemplarze kserokopii skargi z dnia 7 czerwca 2017 r. oraz trzy egzemplarze pisma datowanego na dzień 7 czerwca 2017 r., stanowiącego uzupełnienie skargi. Postanowieniem z dnia 4 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1091/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. Sąd uznał, że samo złożenie kopii skargi, nawet w liczbie wymaganej wezwaniem, ale bez ich jednoczesnego uwierzytelnienia, czy podpisania – nie może być uznane za przedłożenie takich dokumentów, których zgodność z wniesioną skargą została przez stronę potwierdzona. Pomimo wezwania oraz komunikatywnego pouczenia skarżącej o sposobie usunięcia braków formalnych skargi, w nadesłanych przez skarżącą kserokopiach skargi zabrakło poświadczenia ich za zgodność z oryginałem lub własnoręcznego podpisania. W konsekwencji Sąd uznał, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w terminie, a zatem konieczne okazało się jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania t j . art. 47 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. polegające na przyjęciu, że załączone 2 kserokopie skargi nie stanowią jej "odpisów" z uwagi na fakt, iż nie zostały przez skarżącą lub notariusza poświadczone za zgodność z oryginałem, co zostało uznane przez Sąd za brak formalny, który nie został uzupełniony w terminie, co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że kwestia poświadczania za zgodność z oryginałem odpisów pism procesowych nie była postrzegana jednolicie. Na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 1998 r., sygn. akt III CZ 107/98 (OSNC 1999/3/52) stanął na stanowisku, że kserokopie pism muszą być poświadczone za zgodność z oryginałem podpisem strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź pełnomocnika. Przeciwne zdanie zaprezentowano jednak w postanowieniu z dnia 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1830/00 (OSNC 2004/1/9; podobnie – postanowienia z dnia 18 października 2002 r., sygn. akt V CKN 1820/00; z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II PZ 37/08; z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt II UZ 48/11). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy, podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (por. postanowienie NSA 12 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 455/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne spory pojawiły się na gruncie prawa administracyjnego. Pierwsze stanowisko stwierdza, że z art. 47 § 1 P.p.s.a. wynika, że zarówno fotokopie, jak i wydruki z poczty elektronicznej wymagają uwierzytelnienia przez stronę (R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, str. 274 oraz H. Knysiak – Molczyk [w:] T. Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2011. Wydanie 4., s. 302). Zgodnie natomiast z drugim poglądem, skoro wedle art. 47 § 2 P.p.s.a. odpisami mogą być "uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej", to dopuszczalne jest traktowanie jako odpisów również innego rodzaju wydruków czy kopii, także nieuwierzytelnionych (G. Radecki [w:] R. Mikosz, G. Radecki, Ł. Strzępek. Pisma stron w postępowaniu sądowoadministracyjnej. Komentarz, orzecznictwo, wzory, Warszawa 2008, s. 31 – 32 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 137). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się z kolei pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym rygoryzmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w związku z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 133/05 i 8 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1676/15 oraz postanowienia: z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 84/12; z dnia 30 września 2012 r., sygn. akt II GZ 280/12 i II GZ 281/12; z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1848/15; z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OZ 157/15; z dnia 21 września 2015 r., sygn. akt II OSK 1953/15 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając ten pogląd, stwierdzić także należy, iż jego prawidłowości nie zmienia także stanowisko przyjęte w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSA i wsa 2014/3/39), odnoszące się do sytuacji niedołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków, a więc odmiennej od analizowanej. Skoro skarżąca wykonała w terminie wezwanie Sądu do nadesłania 2 egzemplarzy odpisów skargi, w ten sposób, że przesłała 2 kserokopie skargi, to nie było podstaw do odrzucenia skargi, z przyczyn powyżej wskazanych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.