I SA/Kr 672/17

WyrokWSA w Krakowie2017-10-27

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Stanisław Grzeszek, Wiesław Kuśnierz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jeśli tak, czy sąd administracyjny może badać zasadność tego stanowiska?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny, który nie jest jednocześnie wierzycielem, jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów dotyczących istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Choć postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu lub jego stanowisko w sprawie zarzutu nie podlegają samodzielnemu zaskarżeniu, sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie organu egzekucyjnego może i powinien odnieść się do treści rozstrzygnięcia wierzyciela.
Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV, kwestionując istnienie obowiązku i brak doręczenia numeru identyfikacyjnego. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, opierając się na stanowisku wierzyciela (P. S.A.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. niezgodność z prawem wystawienia tytułu egzekucyjnego, długi czas rozpatrywania zarzutów i przedawnienie zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2017 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 18 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - skargę oddala - Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., po rozpatrzeniu zażalenia J. D., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze z dnia 7 kwietnia 2017 r. o nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Podgórze prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J. D. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] wystawionych przez wierzyciela - P. S.A. na należności z tytułu opłat abonamentowych RTV. W związku z doręczeniem zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, zobowiązany złożył zarzuty, kwestionując istnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. Podniósł w nich m.in. brak doręczenia numeru identyfikacyjnego. Organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela – P. S.A. celem zajęcia stanowiska w sprawie zarzutów. Wierzyciel wydał w dniu 8 października 2015 r. postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela i uznał wniesione przez zobowiązanego zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie wierzyciela zobowiązany złożył zażalenie, zostało ono jednak postanowieniem z dnia 28 marca 2017r. utrzymane w mocy. Dysponując ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny wydał w dniu 7 kwietnia 2017 r. postanowienie, którym uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany zarzucił przedawnienie zobowiązań objętych doręczonym mu tytułem wykonawczym. Ponadto zakwestionował stanowisko wierzyciela podnosząc, że po otrzymaniu upomnienia, zobowiązany skierował do wierzyciela pismo z informacją, że mieszka pod innym adresem, a odbiorniki użytkuje jego żona. Zobowiązany posiadał rozdzielność majątkową z żoną, a obecnie jest rozwiedziony. W 2003 r. zobowiązany podkreślił, że uruchomił postępowanie o przeniesienie na ówczesną żonę abonamentu RTV, a żona spełniała wymogi do zwolnienia z opłaty abonamentowej, z uwagi na niepełnosprawność oraz uzyskiwaną pomoc społeczną. Zobowiązany podkreślił, że informację o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego otrzymał w dniu 15 października 2015 r. i od tego czasu systematycznie opłaca abonament RTV. Zobowiązany zarzucił ponadto, że tytuły wykonawcze są niekompletne, gdyż brakuje w nich identyfikacji zobowiązanego (imię, nazwisko i adres nie są identyfikacją). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołując się na treść art. 34 § 1 oraz art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 z późn. zm.) wskazał, że opinia wierzyciela wyrażona w postanowieniu była dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów określonych w pkt 1 ww. przepisu wiążąca, co organ ten uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił ponadto, że naczelnik urzędu skarbowego działający jako organ egzekucyjny nie jest uprawniony, na podstawie art 29 § 1 cyt. ustawy, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i jest zobligowany w tym względzie opierać się na stanowisku wierzyciela, dlatego był pozbawiony możliwości zweryfikowania zasadności zażalenia w zakresie, w jakim kwestionowano w nim zasadność stanowiska wierzyciela. Powołując się na stanowisko wierzyciela organ wskazał, że rejestracja odbiornika RTV zgłoszona została na imię i nazwisko zobowiązanego. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat RTV nr [...], a po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U nr 187, poz. 1342) został zobowiązanemu nadany indywidualny numer identyfikacyjny 12243506. Zawiadomienie o nadaniu nowego numeru zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 27 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel nie posiada informacji, aby zobowiązany składał reklamację lub w jakiejkolwiek formie zgłosił w placówkach P. fakt nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpił o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Jednakże nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Odnosząc się do zarzutu zobowiązanego, że nie mieszka pod wskazanym adresem oraz nie posiada odbiorników umożliwiających odbiór programów wierzyciel wyjaśnił, że w takim przypadku należy zgłosić taki fakt w urzędzie pocztowym. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel powołał się na treść § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. (obowiązującego do dnia 21 maja 2014 r., a więc w okresie powstania zadłużenia) w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2001 r., nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), z którego wynika, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/2008. Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu, że odbiornik użytkuje żona zobowiązanego, która posiada uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych, organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel nie posiada żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie stosownych formalności, celem uzyskania zwolnienia z opłat. Co do zgłoszonego w zażaleniu dodatkowego zarzutu przedawnienia uznano go za niedopuszczalny, z uwagi na upływ 7-dniowego terminu do jego zgłoszenia. Organ po raz kolejny podkreślił, że opinia wierzyciela wyrażona w ostatecznym postanowieniu była dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów określonych w pkt 1 art. 33 ustawy egzekucyjnej wiążąca, co organ ten uwzględnił w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił ponadto, że naczelnik urzędu skarbowego działający jako organ egzekucyjny nie jest uprawniony, na podstawie art 29 § 1 cyt. ustawy, do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i jest zobligowany w tym względzie opierać się na stanowisku wierzyciela. Wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego i tylko on może orzekać o istnieniu lub braku istnienia obowiązku. Potwierdzenie powyższego stanowiska organu odwoławczego stanowi linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentująca pogląd, że za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której zobowiązany wykorzystując uprawnienia wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mógłby doprowadzić do ponownej weryfikacji i merytorycznej oceny sprawy. Cel postępowania egzekucyjnego stanowi wykonanie nałożonych aktem administracyjnym obowiązków, co determinuje zakres uprawnień organów egzekucyjnych, które zgodnie z art. 29 cyt. ustawy są wprawdzie zobligowane do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jednakże nie mogą badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Od powyższego postanowienia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił niezgodność z prawem, albowiem skarbowy organ egzekucyjny w sposób nieuprawniony wystawił tytuł egzekucyjny przywołując jego osobiste dane identyfikacyjne, które nie są spójne z tytułem wykonawczym P. S.A. Skarżący wskazał również, że jego zarzuty zostały rozstrzygnięte po 461 dniach, pomimo spoczywającego na organie obowiązku załatwienia sprawy w ciągu miesiąca. W konsekwencji skarżący zawnioskował o umorzenie tytułów egzekucyjnych. W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2017 r. podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych od niego opłat abonamentowych oraz wyraził niezadowolenie ze sposobu działania organów administracyjnych. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a co do długiego terminu rozstrzygnięcia sprawy wskazał, że nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do P. S.A. i nie miał wpływu na sprawność jej działania. Niemniej jednak długie prowadzenie postępowania przez wierzyciela nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1370 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zakreślając ramy prawne przedmiotowej sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 cyt. ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, zaś zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 tej ustawy – brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 cyt. ustawy. Stosownie z kolei do art. 34 § 1 cyt. ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był jednocześnie wierzycielem, dlatego obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i był stanowiskiem wierzyciela związany. Ten element procesowy eksponował w postanowieniu zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru. W tej sytuacji, ze względu na związanie tych organów stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 cyt. ustawy, nieodzownym było poddanie kontroli Sądu stanowiska wierzyciela. W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, gdyż mają charakter incydentalny. W pełni skuteczna ochrona praw jednostki w tym zakresie jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może zatem i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Mając w powyższy sposób zakreślone granice rozpoznania sprawy, Sąd dokonał analizy zapadłych w sprawie postanowień. Odnosząc się do zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku należy wskazać, że w dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 z późn. zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa o opłatach abonamentowych. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Analizując argumentację strony w przedmiotowej sprawie należy podkreślić, że głównym argumentem skarżącego jest brak nadania mu zaktualizowanego numeru identyfikacyjnego, który uniemożliwiał mu dokonywanie wpłat abonamentowych. Należy jednocześnie zauważyć, że skarżący nie zakwestionował faktu zarejestrowania odbiornika RTV oraz nie twierdził, że doszło do jego wyrejestrowania. Stwierdził natomiast, że w pewnym momencie się wyprowadził, a odbiornik zaczęła użytkować jego żona. Zwracał się w związku z tym z prośbą, aby P. wprowadziła odpowiednie korekty, a następnie prosił o udostępnienie nowego rachunku bankowego, bowiem dotychczasowy został zamknięty, jednak bez rezultatu. Skoro zatem skarżący nie zakwestionował faktu zarejestrowania w przeszłości odbiornika na swoje nazwisko, na który to fakt powoływał się wierzyciel, istniała podstawowa przesłanka spoczywającego na skarżącym obowiązku abonamentowego. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. nr 3, poz. 22, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Zatem jeśli fakt zarejestrowania odbiornika został w sprawie ustalony, to aby skutecznie podważyć ciążący na skarżącym obowiązek uiszczania abonamentu, powinien on wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki WSA w Gliwicach w sprawach I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14). Powyższe stanowisko znajduje oparcie w regulacjach zobowiązujących abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m.in. o zaprzestaniu używania odbiornika, a to w: § 4 obowiązującego do dnia 16 czerwca 2005 r. rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 70, poz. 338); § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r., poz. 1190); § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., poz. 1342); oraz § 11-12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Na ciążący na użytkowniku odbiorników obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce P. "Formularza zgłoszenia danych") m.in. o zaprzestaniu używania odbiorników zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z dnia 16 marca 2010 r. W przedmiotowej sprawie skarżący nie zdołał faktu wyrejestrowania udowodnić. Powoływał się wyłącznie w tym zakresie na nieudane próby skontaktowania się z P. S.A. w celu przerejestrowania odbiornika na jego żonę, jego twierdzenia są jednak w tym zakresie zupełnie gołosłowne. Kolejną przesłanką, z której skarżący wywodził fakt nieistnienia obowiązku abonamentowego był brak doręczenia mu nowego numeru identyfikacyjnego abonenta. Faktycznie, z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342) wynika, że operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu miał nadać posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny miał powiadomić użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia (ust. 2). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, wierzyciel wskazał, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej zostało wysłane skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Argumentacja ta nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, brakuje bowiem jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby, że zawiadomienie zostało skarżącemu rzeczywiście wysłane. Wobec jednak faktu, że skarżący nie zaprzeczył, iż zarejestrował kiedyś odbiornik, uchybienie to nie ma wpływu na ocenę, że skarżący był zobowiązany do uiszczania abonamentu. Jeżeli bowiem nawet zawiadomienie to nie dotarło do skarżącego, fakt ten nie anuluje wynikającego z ustawy obowiązku do uiszczania abonamentu. Jak wskazywał wierzyciel w swoim postanowieniu, abonenci, którzy nie zapoznali się z nowo nadanym numerem, mieli szereg możliwości, aby go ustalić, poprzez zasięgnięcie informacji w urzędzie pocztowym, poprzez infolinię lub w internecie. Skarżący wprawdzie twierdził, że poczynił ku temu kroki, jednak P. S.A. pozostawiała jego pisma bez odpowiedzi, a na poparcie swoich twierdzeń przedłożył rzekome kopie tych pism. Wobec faktu, że nie przedstawił jednak potwierdzenia ich nadania, jego twierdzenia nie są wiarygodne, tym bardziej, że argumenty te zostały przedstawione dopiero na późniejszym etapie postępowania, tj. w zażaleniu. Odnosząc się do zarzutu braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia należy wskazać na brzmienie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jednakże Sąd zwraca uwagę, że art. 15 § 5 cyt. ustawy stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż określone w § 3a należności pieniężne, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, kierując się celowością doręczenia upomnienia oraz potrzebą zapewnienia efektywności czynności wierzyciela zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie z obowiązującym w dacie wszczęcia egzekucji § 13 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 131, poz. 1541 z późn. zm.) - postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez jego uprzedniego doręczania, gdy "zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania". Ten przepis miał zastosowanie do opłaty abonamentowej (por. wyrok NSA z dnia 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15). Odpowiadając na sformułowany na etapie zażalenia oraz skargi zarzut przedawnienia należy wyjaśnić, że środek obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w postaci zarzutów jest środkiem sformalizowanym, a jego podstawą może być wyłącznie jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-10 cyt. ustawy. Przedawnienie stanowi przesłankę zarzutów wymienioną w art. 33 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Należy jednak podkreślić, że tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 cyt. ustawy przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 cyt. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10, z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1285/12, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 290/13, z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13 oraz z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Wobec powyższego w orzecznictwie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 603/11). Słusznie zatem organ odwoławczy ocenił podniesiony w zażaleniu zarzut przedawnienia jako spóźniony. Tym bardziej nie może on być przedmiotem oceny przed Sądem. W przypadku bowiem zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 cyt. ustawy. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10). Odnosząc się do długości kontrolowanego postępowania administracyjnego, należy wytknąć organom egzekucyjnym bierność i naruszenie zasady szybkości postępowania. Prawdą jest, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. nie jest organem nadrzędnym w stosunku do P. S.A. Skoro jednak rozstrzygnięcie sprawy zależało od postanowienia wydanego przez ten podmiot, organ miał możliwość oraz obowiązek ponaglenia wierzyciela tak, aby rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej mogło nastąpić w przewidzianym w prawie terminie. Zaniechanie takiego ponaglenia było niewątpliwie uchybieniem proceduralnym, nie miało ono jednak wpływu na merytoryczną poprawność finalnego postanowienia, dlatego też nie może być powodem jego uchylenia. Z tych względów skarga została oddalona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło