II SA/Gd 457/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-12-06
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt gastronomiczny składający się z przyczepy i wiaty, który nie jest trwale połączony z gruntem, ale funkcjonuje na danej nieruchomości dłużej niż 120 dni, jest tymczasowym obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt gastronomiczny składający się z przyczepy i wiaty, który nie jest trwale połączony z gruntem, ale funkcjonuje na danej nieruchomości dłużej niż 120 dni, należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. W związku z tym, ponieważ okres jego funkcjonowania przekroczył 120 dni, wymagał pozwolenia na budowę, a jego budowa bez takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.Stan faktyczny
K. M. złożył skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane związane z budową obiektu gastronomicznego (przyczepa i wiata) i nakładające obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę, twierdząc, że nie jest to budynek ani budowla. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB, uznając obiekt za tymczasowy obiekt budowlany, który wymagał pozwolenia na budowę z uwagi na przekroczenie 120-dniowego terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Jadwiszczok WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
K. M. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2017 r.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
PINB postanowieniem z dnia 15 marca 2017 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), zwanej dalej p.b. oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w punkcie 1 wstrzymał inwestorowi K. M. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową obiektu gastronomicznego zlokalizowanego na dz. nr [..] obręb [..] w P. wykonywanej bez pozwolenia na budowę, w punkcie 2 nałożył na inwestora w terminie do 31 maja 2017 r. obowiązek przedstawienia dokumentów dotyczących przedmiotowego obiektu gastronomicznego:
- zaświadczenia Burmistrza Miasta o zgodności przedmiotowego obiektu gastronomicznego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego dotyczącego ww. budowy obiektu gastronomicznego (sporządzonego przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie), sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami potwierdzającymi wpis projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj. dz. nr [.] obręb [..] w P.).
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wskutek kontroli z dnia 20 czerwca 2017 r., a następnie dowodu z oględzin z dnia 1 lipca 2016 r. organ pierwszej instancji ustalił usytuowanie na działce nr [..] w P. obiektu gastronomicznego składającego się z przyczepy gastronomicznej o wymiarach 2,0 m x 4,0 m i wiaty z dachem dwuspadowym o wymiarach w rzucie 3,0 m x 4,0 m i wysokości 3,20 m. Obiekt ten nie posiada fundamentów, nadto przyczepa gastronomiczna jest pojazdem rejestrowanym i posiada przyłącze elektryczne. Powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 20 m2, obiekt jest usytuowany przy granicy z działką nr [..]. Ustalono, że inwestorem jest K. M., będący prezesem zarządu A., dzierżawiącej teren od właściciela działki - B., umowę dzierżawy zawarto na okres od dnia 10 grudnia 2015 r. do dnia 31 lipca 2017 r. Organ pierwszej instancji przyjął, że obiekt istnieje od 2016 r. i wymagał pozwolenia na budowę, wobec czego należało przeprowadzić procedurę określoną w art. 48 ust. 2 i 3 p.b.
Zażalenie na to postanowienie złożył K. M., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając organowi naruszenie prawa, art. 48 w związku z art. 3 pkt 1, 2, 3 Prawa budowlanego. Jak wynika z treści zażalenia inwestor podnosi, że przedmiotowe obiekty gastronomiczne nie są budynkami, budowlami ani innymi obiektami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę.
Po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r. WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 p.b. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej nałożonego obowiązku, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin na dzień 31 sierpnia 2017 r.
Organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji.
Przywołał WINB treść art. 3 pkt 1 odnoszący się do obiektu budowlanego oraz pkt 2 p.b. (w brzmieniu z daty wykonania przedmiotowego obiektu gastronomicznego, tj. przed dniem 1 stycznia 2017 r.) odnoszący się do budynku, a następnie art. 3 pkt 5 p.b. definiujący tymczasowy obiekt budowlany.
Wskazał, że zgodnie z zasada wyrażoną w art. 28 § 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady wprowadzają przepisy art. 29-31. Wyjaśnił organ, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Uznał WINB, że przedmiot niniejszego postępowania - obiekt gastronomiczny pełniący w całości jedną funkcję użytkową, nie jest budynkiem (nie posiada trwałego połączenia z gruntem), jest natomiast obiektem tymczasowym, posadowionym na działce powyżej 120 dni, skoro został wykonany w 2016 r., czego inwestor nie kwestionuje. Zdaniem organu posadowienie tego obiektu wymagało decyzji o pozwoleniu na budowę, której inwestor nie uzyskał.
Podkreślając, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora, stwierdził organ, że jeśli inwestor nie złoży wymaganych prawem dokumentów, nałoży to na organ nadzoru budowlanego obowiązek orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego.
Odnosząc się do argumentu dotyczącego klasyfikacji obiektu wskazał WINB, że katalog obiektów wymienionych art. 3 pkt 3 p.b., określającego obiekty budowlane, które są budowlą, nie zamknięty. Ułatwia on kwalifikację określonego obiektu do kategorii budowli w sytuacji, gdy obiekt posiada cechy tożsame lub znacznie zbliżone do jednego z wymienionych w tym przepisie oraz gdy stanowi całość techniczno-użytkową. Stwierdził organ powołując się na orzecznictwo, że zakresem pojęcia "budowla" objęte są również inne, niewymienione przez ustawodawcę obiekty budowlane, nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury.
Według WINB stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie stosowania art. 48 p.b. było prawnie uzasadnione, przy czym z uwagi na fakt upływu terminu przewidzianego na przedłożenie dokumentów, organ drugiej instancji uznał za konieczne jego zmianę.
Odniósł się też organ do możliwości przemieszczania, różniącą przyczepę od innych kiosków, w których prowadzona jest działalność handlowa, przyjmując, że cecha ta w żaden sposób nie wpływa na realizację podstawowej funkcji, jaką jest działalność handlowa (tak w wyrokach WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 268/16, WSA w Rzeszowie z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1398/13). Fakt zarejestrowania pojazdu w przypadku gdy jego rzeczywistym przeznaczeniem pozostaje użytek niemobilny, nie stoi na przeszkodzie wydania nakazu rozbiórki, (wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 151/11; WSA w Gdańsku z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 620/10).
W skardze na postanowienie WINB K. M. zarzucił:
1/ naruszenie art. 8 k.p.a. przez podtrzymanie fikcji organu pierwszej instancji rzekomo wstrzymującej prowadzenie robót budowlanych, których nikt nie prowadzi i nałożenie obowiązku wykonania projektu budowlanego na coś na co projektu budowlanego nie można wykonać.
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 3 pkt 7 Prawa Budowlanego określający czym są roboty budowlane, w związku z art. 3 pkt 6, 7a, 8,1 Prawa Budowlanego precyzującymi czego one dotyczą i co wchodzi w ich skład,
- art. 34 Prawa budowlanego i Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, które sprawiają, że spełnienie warunków zawartych w tych przepisach w rzeczonej sprawie jest niemożliwe.
3/ Naruszenie art. 48 Prawa Budowlanego przez błędne przyjęcie, że w przypadku obiektu gastronomicznego mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego i obiekt ten po przekroczeniu 120 dni od chwili zamontowania zgodnie z art. 29 ust. pkt 12 Prawa Budowlanego musi uzyskać pozwolenie na budowę.
4/ Naruszenie art. 7 k.p.a., który nakłada na organ administracji państwowej podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, a czemu przeczy sformowanie zawarte w zaskarżonym postanowieniu: "Umowa dzierżawy obowiązuje od 10.12.2015 r. do 31.07.2017 r. Wobec powyższego należy przyjąć, że obiekt istnieje od 2016 r." Pomijając sam fakt przyjęcia ustaleń polegający na domniemaniu, to organ nie zajął stanowiska, czy rzeczony obiekt istnieje w tej samej formie przez cały czas na tym samym miejscu.
5/ Naruszenie art 81 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się co przeprowadzonych dowodów, przez co nie mogą być uznane okoliczności podnoszone w zaskarżonym postanowieniu.
6/ Naruszenie art. 6 k.p.a. przez działanie organów nadzoru budowlanego "obszaru [..]" jako struktury przestępczej, co zaprzecza nałożonemu na nie obowiązkowi działania na podstawie przepisów prawa. Działalność ta miała na celu oczyszczenie wskazanego terenu ze znajdujących się na nim punktach handlowych.
Z treści zarzutów wynika kwestionowanie ustalenia jakoby obiekt gastronomiczny istniał przez 120 dni a jednocześnie zarzuca się organom, że oczekiwały z wydaniem postanowienia na upływ tego terminu. Skarżący twierdzi, że zastrasza się go opłata legalizacyjną i domaga się wyjaśnienia dalszych zachowań wobec pozostałych wynajmujących.
Wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje ustalenie organu, iż przedmiotowy obiekt gastronomiczny jest tymczasowym obiektem budowlanym, o czym miałby świadczyć opis obiektu dokonanego przez WINB i zawarcie umowy dzierżawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.
Kontrola legalności odbywa się na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066), zgodnie z którym sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie administracyjnej stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zaskarżone zostało postanowienie WINB z dnia 10 maja 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia 15 marca 2017 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. nakładające na K.M. opisane wyżej obowiązki dotyczące przedstawienia określonych dokumentów, uchylające w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i ustalające nowy termin do dnia 31 sierpnia 2017 r.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało w lipcu 2016 r., gdy przeprowadzono oględziny działki nr [..], poprzedzone wcześniejszą jej kontrolą. Tym samym właściwe w niniejszej sprawie jest stosowanie przepisów p.b. obowiązujących na dzień wszczęcia postępowania, niezakończonego wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem 1 stycznia 2017 r. Również zatem kwestia samowoli budowlanej podlega ocenie według przepisów z daty budowy przedmiotowego obiektu budowlanego.
Aktualny stan prawny od dnia 1 stycznia 2017 r., wywołany jest ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorcy (Dz. U. z 2016 r., poz. 2255). Jednak przepis art. 26 ust. 1 tej noweli stanowi, że w sprawach, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5 (tj. w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2016 r., poz. 290, 961, 1165 i 1250, przypis sądu) wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, w tym do zgłoszeń i zawiadomień, o których mowa w art. 30, art. 31, art. 54 i art. 71 ustawy zmienianej w art. 5, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie tej ustawy nie upłynął termin do wniesienia sprzeciwu, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepisy art. 48 p.b. mają brzmienie następujące:
1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo;
b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Samowola budowlana, o której mowa w przytoczonym przepisie dotyczy obiektu budowy obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego prawem – jak o tym mowa w art. 28 ust. 1 p.b., pozwolenia na budowę.
Sąd ocenia jako prawidłowe ustalenia organu drugiej instancji odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego pełniącego, jak wynika z okoliczności sprawy i ustaleń organu, funkcję obiektu gastronomicznego. Opis obiektu nie budzi wątpliwości, nie jest też przez skarżącego kwestionowany. Zatem jest to obiekt składający się z przyczepy gastronomicznej o wymiarach 2,0 m x 4,0 m i wiaty z dachem dwuspadowym o wymiarach w rzucie 3,0 m x 4,0 m i wysokości 3,20 m, nieposiadający fundamentów, a przyczepa gastronomiczna jest pojazdem zarejestrowanym i posiada przyłącze elektryczne. Powierzchnia zabudowy obiektu wynosi 20 m2. Inwestorem według niekwestionowanych ustaleń był K.M., jednocześnie pełniący funkcję prezesa zarządu A., która zawarła w dniu 10 grudnia 2015 r. umowę dzierżawy terenu ok 25 m2 na działce nr [..] z B., na cele działalności gastronomicznej w formie letniego ogródka, na czas nieokreślony. Funkcjonalnie opisany obiekt stanowi zatem całość, wobec czego wymagało ustalenia, z jakim obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1-5 p.b. możemy mieć w tej sprawie do czynienia.
Sąd podziela ocenę WINB, że przedmiotowy obiekt gastronomiczny należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., który wobec upływu okresu 120 dni wymagał pozwolenia na budowę.
Według ustawowej definicji zawartej we wskazanym przepisie tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Jak wynika zatem z treści art. 3 pkt 5 p.b. niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. kioski uliczne, barakowozy, obiekty kontenerowe), ale też redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącego barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z dnia 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niniejszy obiekt i jest to niesporne, realizuje cel gastronomiczny, natomiast okres funkcjonowania na dzień skarżonego postanowienia, ale też postanowienia organu pierwszej, instancji przekroczył okres 120 dni. Przedmiotowego obiektu nie obejmuje zatem wyjątek określony w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., według którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
Nie ma w sprawie dowodów wskazujących na dokonanie zgłoszenia przedmiotowego obiektu, strona skarżąca nie powołuje się na to ani w zażaleniu ani w skardze. Brak pozwolenia na budowę ustalony przez organ, jak też brak dokonania zgłoszenia też nie jest przez stronę skarżącą kwestionowany, wprost wynika z treści protokołu kontroli z dnia 20 czerwca 2016 r.
Sąd uznał zatem, że kontrolowane postanowienie organu nadzoru budowlanego zasadnie potraktowało przedmiotowy obiekt budowlany jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., a skoro obiekt ten nie został przeniesiony ani rozebrany przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, to nie miało zastosowania zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wynikające z art. 29 pkt 12 p.b. Istotnie, nie jest precyzyjnie ustalona data budowy tego obiektu, niewątpliwie istniejącego w dniu kontroli 20 czerwca 2016 r., co do tej daty nie złożył oświadczenia inwestor, który w protokole oględzin z dnia 1 lipca 2016 r. podał, że nie pamięta daty wykonania obiektu gastronomicznego, poinformuje o tym organ do dnia 8 lipca 2017 r. (zob. protokół z oględzin w aktach administracyjnych pierwszej instancji), czego jednak nie uczynił. Brak jest więc w aktach takiej informacji, niemniej obiekt musiał powstać przed dniem 20 czerwca 2016 r., skoro też umowa dzierżawy "ogródka gastronomicznego" zawarta została w dniu 10 grudnia 2015 r.
Stosownie do treści przepisów art. 48 ust. 1 p.b. samowola budowlana polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. W obowiązującym stanie prawnym nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązał organy administracji do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych warunków do legalizacji samowoli, organ może orzec rozbiórkę.
Nie ma przy tym znaczenia, że elementem przedmiotowego obiektu budowlanego jest zarejestrowana "przyczepa gastronomiczna", skoro w ramach opisanego obiektu obejmuje też wiatę wykorzystywaną na ten sam cel działalności gastronomicznej. Taki obiekt budowlany, wykorzystywany na cele działalności gastronomicznej, jako stacjonarny punkt gastronomiczny, spełnia pod względem konstrukcyjnym i funkcjonalnym warunki do uznania go za tymczasowy obiekt budowlany. Sama sporna przyczepa będąca elementem funkcjonalnej całości jest faktycznie wykorzystywana do prowadzenia działalności gastronomicznej jako kuchnia (zob. protokół kontroli w aktach administracyjnych pierwszej instancji), podłączona do instalacji elektrycznej, natomiast funkcję gastronomiczną spełnia cały opisany obiekt. Dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach administracyjnych wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, jaka jest funkcja przedmiotowego obiektu, czego nie zmienia okoliczność, że sama przyczepa gastronomiczna jest pojazdem zarejestrowanym i istnieje możliwość jej przemieszczenia. Cechy te jednak pozostają bez związku z funkcją, jaką pełni cały obiekt – stacjonarny punkt gastronomiczny. Innymi słowy cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz czas funkcjonowania tego obiektu, determinuje jego kwalifikację jako tymczasowego obiektu budowlanego. Zatem przyczepa o funkcji gastronomicznej, z jaką mamy do czynienia w niniejszym stanie faktycznym, stanowiąca funkcjonalną całość z wiatą gastronomiczną o podanych wymiarach, jest tymczasowy obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. (zob. też wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2622/16, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wydany w okolicznościach, w których za tymczasowy obiekt budowlany uznana została przyczepa, zarejestrowana, pełniąca funkcję handlową jako kiosk sprzedaży pieczywa).
Tym samym fakt zarejestrowania przyczepy nie stoi na przeszkodzie uznaniu opisanego obiektu wraz z wiatą, stanowiącego funkcjonalnie powiązaną całość, za tymczasowy obiekt budowlany. Generalnie nawet zarejestrowanie pojazdu mechanicznego i zawarcie umowy OC stanowi dodatkową cechę obiektu, która nie wyklucza uznania go za obiekt poddany regulacjom Prawa budowlanego. Takie też są poglądy sądownictwa administracyjnego w tej kwestii, które orzekający w niniejszej sprawie sąd w pełni podziela, wyrażone m.in. przez WSA we Wrocławiu (wyrok z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 574/09), WSA w Poznaniu (wyrok z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 151/11) oraz NSA (wyrok z dnia 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 39/12, wszystkie dostępne w CBOSA).
Istota niniejszej sprawy wymaga też podkreślenia, że przedmiotowa przyczepa gastronomiczna wraz z wiatą stanowi funkcjonalną całość jako obiekt gastronomiczny będący obiektem budowlanym tymczasowym, a niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy całego istniejącego obiektu, stanowiącego funkcjonalną całość, składającego się obecnie z przyczepy i dobudowanej do niego wiaty.
Zarzuty skargi sąd uznaje w związku z powyższym za niezasadne. Organ nadzoru budowlanego nie naruszył zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 48 p.b., ani art. 3 pkt 6, 7a i 8 p.b., bowiem zasadnie przyjął obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy przedmiotowy obiekt gastronomiczny prawidłowo został ustalony jako tymczasowy obiekt budowlany, wymagający pozwolenia na budowę, gdyż upłynął okres 120 dni od jego usytuowania na działce nr [..]. Ponieważ skarżący nie zgłosił zamiaru zgłoszenia przedmiotowego obiektu do właściwego organu architektoniczno-budowlanego, chybione jest powoływanie się w skardze na orzecznictwo, które dotyczy budowy legalnego obiektu tymczasowego, zadeklarowanego w zgłoszeniu na okres 120 dni. Treść postanowienia z dnia 15 marca 2017 r. w pełni odpowiada ustawowej treści przepisu art. 48 ust. 2 i 3 p.b., wobec czego również zarzuty odnoszące się do nałożenia na skarżącego obowiązku wstrzymania wykonania prowadzenia robót budowlanych są nietrafne. Zarzut naruszenia art. 34 p.b. i przepisów wykonawczych – rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego jest również chybiony, zarówno z tej przyczyny, że postanowienie pozostaje w zgodzie z art. 48 ust. 2 i 3 p.b., jak i z tego powodu, że zarzucanych przepisów organ nie stosował.
Sąd uznał również, że organ nadzoru budowlanego nie naruszył wskazanych w skardze przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, uczestniczyła zarówno w czynnościach kontrolnych jak i podczas przeprowadzonego dowodu z oględzin, jak również składała poprzez swego pełnomocnika skutecznie środek odwoławczy w postaci zażalenia, do którego szczegółowo odniósł się organ odwoławczy. Sąd podkreśla, że zarzut skargi odnośnie ustalenia przez organ pierwszej instancji daty budowy przedmiotowego obiektu nie był w ogóle podnoszony w toku instancyjnego postępowania administracyjnego (por. zażalenie w aktach administracyjnych drugiej instancji), stąd organ odwoławczy uprawniony był do zaakceptowania ustalenia dokonanego w pierwszej instancji, tym bardziej, że żadnych wyjaśnień w tej kwestii odmiennych od ustalenia organu skarżący nie złożył, również w skardze.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał niezasadność skargi i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., według którego sprawa może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło