II SA/Lu 960/17
WyrokWSA w Lublinie2018-01-11
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Jerzy Dudek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy W. C. był stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a jeśli tak, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, jako właściciel sąsiedniej działki, posiadał przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ jego nieruchomość mogła być potencjalnie oddziaływana przez planowaną inwestycję. Jednakże, sąd stwierdził, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania wznowieniowego i oddalenia skargi.Stan faktyczny
Skarżący W. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Jako podstawę wskazał, że mapa do celów projektowych nie uwzględniała wszystkich obiektów na jego działce sąsiedniej, a granica między działkami nie jest prawna ani uzgodniona. Starosta odmówił uchylenia decyzji, uznając skarżącego za stronę postępowania, ale stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie wznowieniowe, podzielając ustalenia organu I instancji co do braku legitymacji i terminu. WSA oddalił skargę skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Jerzy Dudek, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Starosta B. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. K. i W. B. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego z przyłączem elektroenergetycznym, wodociągowym i kanalizacji sanitarnej, z lokalizacją na działkach oznaczonych nr ewid.[...] i 787 położonych w miejscowości A. P.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu [...] września 2016 r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynął wniosek W. C., właściciela sąsiedniej działki nr [...], o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wspomnianą decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Jako podstawę wznowienia wskazano, że mapa do celów projektowych nie uwzględnia wszystkich obiektów znajdujących się na działce nr [...], które mogą mieć wpływ na lokalizację budynku na działkach nr [...] Ponadto granica pomiędzy działkami obowiązująca od [...] kwietnia 2015 r. nie jest granicą prawną i nie została uzgodniona między stronami. W piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. W. C. wskazał trzy przesłanki wznowienia postępowania. W jego ocenie dowody na podstawie których dokonano w sprawie ustaleń faktycznych okazały się fałszywe, w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne nie znane organowi, które istniały w dniu wydania decyzji, wobec czego wnioskujący nie został uznany za stronę postępowania zakończonego wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a ponadto granica między jego nieruchomością, a nieruchomościami inwestorów, wzięta pod uwagę przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie jest granicą zgodną z prawem, ani granicą uzgodnioną. Jako datę, w której dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania wskazał dzień [...] sierpnia 2016 r. W tym dniu zapoznał się z materiałem dowodowym i ustalił, że istniejący na jego działce drewniany budynek pokryty dachówką nie został ujęty na mapie użytej do celów projektowych. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Starosta B. na podstawie art. 145 § pkt 1, 4 i 5 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r.
Odmawiając uchylenia decyzji organ wyjaśnił, że W. C. nie jest stroną postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, zaś wniosek o wznowienie nie zawiera argumentów pozwalających na przyznanie mu tego statusu. Artykuł 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ogranicza pojęcie strony w sprawach pozwolenia na budowę do inwestora, właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Artykuł 3 pkt 20 tej ustawy określa, co należy rozumieć przez obszar oddziaływania obiektu. Jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W. C. jest właścicielem zabudowanej działki nr ewid.[...] położonej w sąsiedztwie działek nr ewid.[...], 787 objętych przedmiotową inwestycją. Dla terenu objętego inwestycją obowiązują ustalenia zawarte w Uchwale Nr XI/46/03 Rady Gminy A. z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy A.. Zgodnie z jego ustaleniami miejsce w którym inwestor zamierza realizować planowaną inwestycję położone jest w terenie zabudowy zagrodowej, oznaczonej na rysunku planu symbolem "MR". Uchwała nie wprowadza stref ochronnych, czy też stref wpływu na tereny przyległe. Projektowany obiekt nie został także objęty rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Z 2010 roku, Nr 213, poz. 1397). Przepisy dotyczące środowiska oraz obowiązujące prawo miejscowe nie stanowią źródła ograniczeń dla zabudowy terenów wokół spornej inwestycji. Zgodnie z §12 ust 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. Z 2015 roku, poz. 1422) usytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości mniejszej, niż 3,0 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej powoduje objęciem jej obszarem oddziaływania. W przypadku udzielonego pozwolenia na budowę budynek zaprojektowany został w odległości min. 4,0 m od granicy działki nr [...],35 m. od granicy działki nr [...]. Ponadto wzajemne odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego winny spełniać wymagania określone w § 271 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z analizy projektu zagospodarowania działki wynika, że budynek mieszkalny zaprojektowany został z zachowaniem wymaganych odległości. Jak wynika ze skali mapy zaprojektowany został ścianą zachodnią z otworami w odległości ok. 15 m od ściany drewnianego budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce [...], znajdującego się na wysokości projektowanego budynku mieszkalnego. W oparciu o powyższą analizę organ stwierdził, że brak jest wprowadzonych przez prawo ograniczeń zagospodarowaniu terenu, które wskazywać mogłyby na istnienie wykraczającego poza teren inwestycji oddziaływania obiektu. Oznacza to, że oddziaływanie obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę nie wykracza poza teren działek, na których został on usytuowany. W. C. nie wykazały również interesu prawnego, który uzasadniałby uznanie go za stronę w sprawie udzielonego pozwolenia na budowę.
Starosta nie podzielił poglądu wnioskodawcy, że mapa stanowiąca podstawę do celów projektowych w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. była sfałszowana. Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy zasadniczej, której zgodność została poświadczona z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wynika, iż wskazany przez W. C. budynek zlokalizowany jest częściowo na działce [...], stanowiącej własność odwołującego oraz częściowo na działce inwestora, przeznaczonej pod realizację planowanego zamierzenia budowlanego. Dokonując oceny tego, czy przedmiotowy budynek gospodarczy mógł mieć wpływ na wydane pozwolenie na budowę organ wskazał, że w myśl przepisu § 273 ust. 1 warunków technicznych, nie ustala się odległości między ścianami zewnętrznymi budynków położonych na jednej działce budowlanej. Wprawdzie na etapie prowadzonego postępowania wznowieniowego W. C. kwestionował uwidoczniony na mapach przebieg graniczy pomiędzy jego działką, a działkami inwestora, ale zgodnie z funkcjonującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw prawnych do kwestionowania treści dokumentu przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zakwestionowanie takiego dokumentu nie może jednak nastąpić poprzez samo twierdzenie odwołujących niepoparte jakimkolwiek dokumentem. Organy administracji architektoniczno-budowlanej ani organy nadzoru budowlanego nie są upoważnione do kontrolowania przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, a wątpliwości stron w tym zakresie, nie mogą stanowić przeszkody w wydaniu pozwolenia ani przesłanki do wstrzymania takiego postępowania. Poza tym zaznaczono, że na kwestionowanej przez odwołującego mapie do celów projektowych granica pomiędzy jego działką i działkami inwestora nie została oznaczona jako sporna. Nawet gdyby przyjąć za prawdziwe twierdzenie wnioskodawcy, iż przedmiotowa granica powinna przebiegać przy ścianie jego budynku gospodarczego, to w takiej sytuacji, stosownie do dyspozycji przepisu § 272 ust. 3 warunków technicznych, jego budynek od strony sąsiedniej działki, stanowiącej własność inwestora, powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, a w przywołanym wcześniej przepisie § 271 ust. 1 warunków technicznych określone zostały odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. Ponadto podkreślono, że odwołujący nie przedłożył żadnych dowodów (decyzji administracyjnej, czy orzeczenia sądu) stwierdzających inny przebieg granicy pomiędzy jego działką, a działkami inwestora oraz żadnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.
Starosta stwierdził też, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem terminu z art. 148 § 2 kpa. W toku postępowania na podstawie potwierdzenia odbioru przez wnioskującego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2016 r., w której wskazuje się decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., uwierzytelnionej kopii jego odwołania od tej decyzji oraz wydanej w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. ustalono, że o wydaniu przez Starostę decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. W. C. wiedział już w dacie sporządzenia odwołania skierowanego do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to jest w dniu [...] kwietnia 2017 r. Ponadto ustalono, że decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2016 r. wnioskujący otrzymał w dniu [...] kwietnia 2016 r. (doręczenie zastępcze). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 kpa). Ustawodawca początek biegu terminu z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) wiąże z dniem, w którym strona dowiedziała się o kwestionowanej decyzji. Zatem w sprawie niniejszej miesięczny termin, o którym mowa w przepisie art. 148 § 1 kpa z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa należy liczyć od kwietnia 2016 r.
Zdaniem Starosty okoliczności powyższe uzasadniają odmowę uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r.
Od decyzji odwołanie wniósł W. C.. Stwierdził, że nie może się zgodzić z jej uzasadnieniem, gdyż jest dla niego krzywdzące, a ustalenia, na których się opiera nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy. Mając to na uwadze zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy bądź jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Uzasadniając odwołanie podniósł, że stroną postępowania jest od dnia [...] września 2016 r., kiedy w dniu [...] sierpnia 2016 r. pozyskał wiadomość, iż wniosek o pozwolenie na budowę oparto na sfałszowanej mapie użytej do celów projektowych. O nowych dowodach w sprawie dowiedział się w dniu [...] sierpnia 2016 r. Wcześniej tylko przypuszczał, że projektowany budynek został usytuowany za blisko granicy z jego działką. Odwołujący podkreślił, że jego działka sąsiaduje z działkami nr [...] oraz, iż ściana wznoszonego budynku została w wyniku ocieplenia pogrubiona o 15 cm i tym samym przesunięta w stronę granicy z jego działką. Inwestor, geodeta, kierownik budowy, dokonując wytyczenia usytuowania budynku nie dokonali tego z uwzględnieniem granicy prawnej lub uzgodnionej. Okoliczności tej nie uwzględnił również Starosta B. wydając pozwolenie na budowę. Nie uwzględnił też istniejącego na jego działce budynku istotnego dla usytuowania budynku na działkach nr [...], a nie ujawnionego na mapie do celów projektowych. Umieszczono natomiast budynek, który nie istnieje od wielu lat. Podkreślił, że granica prawna będzie, jak biegły geodeta sądowy zakończy prace. Mając na uwadze użycie sfałszowanej mapy do celów projektowych oraz brak granicy prawnej między działkami inwestorów, a jego działką nie zgodził się z twierdzeniem, że nie ma interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne organu I instancji oraz ich ocenę prawną. Zaznaczył jednak, że w sytuacji, w której organ wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, mimo braku dopuszczalności takiego postępowania, co ma miejsce w sprawie niniejszej, zachodzą podstawy do umorzenia wznowionego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania występuje m. in. wówczas, gdy podmiot nieuprawniony do domagania się wszczęcia postępowania zgłosił inicjatywę w tym względzie. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy stwierdził, że wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Przepis art. 147 kpa. stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wobec braku możliwości uznania W. C. za stronę postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., a także stwierdzenia, że jego wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa zaskarżoną decyzję należało uchylić, zaś wznowione postępowanie umorzyć.
Skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł W. C.. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W obszernych wywodach uzasadnienia powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu.
Uzupełniając skargę zarzucił zaskarżonej decyzji, że wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 6 kpa z powodu braku obligatoryjnych elementów zaskarżonej decyzji, tj. podstawy prawnej oraz uzasadnienia prawnego; art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 151 § pkt. 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. odmawiającej uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2017 r., pomimo istnienia przesłanki wznowieniowej o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. oraz art. 8 kpa przez błędne przyjęcie, że nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Mając to na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2017 r., bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności podniesione w skardze nie wnoszą do sprawy nic nowego i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 kpa Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) następuje tylko na żądanie strony (art. 147 kpa). We wstępnej fazie postępowania organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej przesłance z art. 145 lub art. 145a bądź art. 145b kpa, czy został złożony przez stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 kpa (jednego miesiąca liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1), w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu liczony od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (§2). Dopiero po sprawdzeniu tych warunków organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, w którym bada, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 §1 kpa i art. 145a oraz art. 145b nie wpłynęły na treść decyzji. Gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, lub gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślić przy tym należy, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) może zakończyć postępowanie w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem, gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego stwierdzić można, że brak jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 933/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zgodzić należy się z organami, że w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących pozwolenia na budowę legitymację do występowania w postępowaniu wywodzi się z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.). W wyroku z dnia 28 marca 2007 r., ( II OSK 208/06 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 kpa zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę do inwestora oraz właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stronami, w rozumieniu art. 28 kpa., są osoby wymienione w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Tak więc inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany przez inwestora. Zgodnie z art. 3 pkt 20 prawa budowlanego pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to zarówno przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem, promieniowaniem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Pogląd ten jest dominujący w orzecznictwie. Stroną tego postępowania powinny być więc nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2347/15 i powołane tam orzecznictwo, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niedopuszczalne jest bowiem uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stroną takiego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony planowanym zamierzeniem inwestycyjnym, ale też takie, na których nieruchomości planowane roboty budowlane mogą potencjalnie oddziaływać (por. wyroki NSA: z dnia 1 marca 2012 r. II OSK 282/12, z dnia 21 sierpnia 2014 r., II OSK 449/13, z dnia 27 sierpnia 2014r., II OSK 451/13, WSA w Krakowie z 28 października 2016 r., II SA/Kr 876/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trzeba zauważyć, że nieruchomość skarżącego (działka nr ewid.[...]) bezpośrednio graniczy z działkami, na których realizowane będzie zamierzenie inwestycyjne objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 2015 r. (działki nr [...]). Oznacza to, ze skarżący jest stroną postępowania, tym bardziej, że organy administracji wskazały na grupę przepisów, które regulują oddziaływanie planowanych robót budowlanych na nieruchomości sąsiednie. Będą to między innymi przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. Z 2015 roku, poz. 1422), w tym i powołany przez organ odwoławczy § 273 ust. 1 tegoż rozporządzenia jak i przepisy dotyczące ochrony środowiska, których naruszenie organy obu instancji w przypadku spornej inwestycji wykluczyły ze względu na unormowania obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro zatem nieruchomość skarżącego bezpośrednio graniczy z nieruchomościami objętymi pozwoleniem na budowę i istnieją przepisy prawa normujące odziaływanie planowanych tam robót budowlanych na nieruchomości sąsiednie przyjąć należy, że skarżącemu przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 2015 r.
Zgodzić się jednak należy, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że to wnioskodawca jest zobowiązany wykazać, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia i udowodnić zachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Organ administracji, stosownie do art. 7 i art. 9 K.p.a., winien również poczynić ustalenia w tym zakresie celem weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów. Zgodnie z powołanym już art. 148 kpa termin do wniesienia podania o wznowienie postepowania wynosi jeden miesiąc liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1), a w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu liczony od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (§2). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się przy tym, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji, w tym jej daty, czy numeru. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Z kolei bez znaczenia z punktu widzenia zachowania terminu jest okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08 - Lex nr 574438; z 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97 - Lex nr 48730; z 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/09 - Lex nr 746450; z 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 2407/10 - Lex nr 1069058).
Z akt sprawy wynika bezspornie, że wniosek o wznowienie skarżący złożył 31 sierpnia 2016r. podając, że mapa do celów projektowych nie uwzględnia wszystkich budynków znajdujących się na jego działce, w tym budynku drewnianego przez który przebiega granica, ponadto granica nie jest prawna, ani uzgodniona, ponieważ jest po modernizacji. W piśmie z [...] listopada 2016r. dodatkowo wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu, a dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne polegały na wprowadzeniu Starosty w błąd. Podał, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia dowiedział się [...] sierpnia 2016r. po wezwaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie [...] do zapoznania się z jej aktami. Wspomniana decyzja wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt.1 i 2 prawa budowalnego odmawiająca nakazania inwestorom zaniechania dalszych robót budowalnych przy budowie budynku na działkach [...] oraz zamurowania otworów okiennych i drzwiowych w tym budynku od strony działki [...] została jednak wydana już [...] marca 2016r. Skarżący otrzymał decyzję [...] kwietnia 2016r., a [...] kwietnia 2016r. wniósł odwołanie. Jej treść nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa budowa realizowana jest na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015r. o pozwoleniu na budowę. Wskazano także, że budynek jest zlokalizowany zgodnie ze sporządzoną przez uprawnionego geodetę dokumentacją geodezyjną. Wynika z niej również, że [...] czerwca 2015r. skarżący żądał wstrzymania nielegalnej, jego zdaniem budowy i [...] lipca 2015r. oraz [...] marca 2016r. były przeprowadzone oględziny na nieruchomości inwestorów. Ponadto w piśmie z dnia [...] września 2015r. wnioskował o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości prowadzonego na jego wniosek przez Wójt . A.. Co więcej, już w piśmie z dnia [...] marca 2016r. adresowanym do Starosty [...] wnosił o podjęcie" skutecznych i zdecydowanych" działań wobec budynku mieszkalnego realizowanego na działkach [...] Wprost wskazał wówczas na pozwolenie na budowę oraz prowadzone postępowanie legalizacyjne. Zwrócił ponadto uwagę na niedopełnienie obowiązków organu oraz geodety w zakresie uzgodnienia granicy między działkami. W odpowiedzi Starosta w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. opisał przebieg postępowania w sprawie. Wspomniane okoliczności jednoznacznie wskazują, ze skarżący o podstawach wznowienia wskazanych w swoim wniosku wiedział co najmniej na 4 miesiące przed jego złożeniem. Tym samym w sposób oczywisty przekroczył ustawowy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, co obligowało organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Konsekwencją powyższego był brak podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W orzecznictwie uważa się natomiast, że jeżeli organ wyda postanowienie o wszczęciu postępowania i dopiero w kolejnej fazie postępowania dostrzeże, że zachodziły podstawy do wydania postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania, a więc, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych było niedopuszczalne, bądź gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, powinien umorzyć takie wadliwie wznowione postępowanie. Błędne wszczęcie postępowania uzasadnia bowiem jego umorzenie (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2306/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wszczęcie postępowania wznowieniowego w wypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest bowiem dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) wobec rażącego naruszenia przepisu art. 148 § 1 kpa., przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny.
Zaznaczyć ponadto należy, że żadnych podstaw nie ma wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na sfałszowanie map geodezyjnych, co miałoby stanowić przesłankę, o jakiej mowa w pkt.1 art. 145 § 1 kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wskazane powyżej unormowanie dopuszcza wznowienie postępowania także pod warunkiem, że zostanie wykazane: po pierwsze, istnienie związku przyczynowego między dowodami, które okazały się fałszywe, a okolicznościami faktycznymi sprawy, po drugie, że na podstawie sfałszowanego dowodu ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie, które wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, po trzecie, iż sfałszowanie nosi cechy oczywistości, a więc dotyczyć cech zewnętrznych fałszu i po czwarte, że organ zobiektywizuje prawdopodobieństwo wystąpienia określonego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Jednak w przypadku tej przesłanki, podobnie jak i wynikającej z art. 145 § 1 pkt.2 strona, która domaga się wznowienia postępowania musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany. W orzecznictwie jednoznaczne jest stanowisko, że wznowienie nie może nastąpić, jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji, a organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2017r. II OSK 1913/15 opubl. w CBOSA ). Aby zatem mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa organ musi dysponować wspomnianym orzeczeniem sądu lub innego organu. Jego rzeczą nie jest przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. Zdaniem orzecznictwa, które należy podzielić, odmienne stanowisko burzyłoby ład prawny, bowiem przyzwalałoby na to, aby kwestią ustalenia, czy zostało popełnione przestępstwo, zajmowałyby się organy administracji, które nie są do tego powołane, ani też nie mają do tego odpowiednich narzędzi faktycznych i prawnych. Ponadto doszłoby do złamania konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy, ponieważ organy administracji mogłyby w trybie art. 145 kpa weryfikować ustalenia sądów powszechnych, dotyczące kwestii związanych z faktem popełnienia przestępstwa. Co istotne w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 145 § 2 kpa według którego z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu postępowanie może być wznowione przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, ale tylko wówczas, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W orzecznictwie podkreśla się, że określony w tym przepisie wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 kpa (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy fałszerstwo dowodu jest bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu, ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie" (tak NSA w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. II OSK 678/12 opubl. w CBOSA). Z kolei przepis art. 145 § 3 kpa dotyczy sytuacji, w której organ wszczyna postępowanie wznowieniowe, kiedy postępowanie karne nie może być wszczęte, ponieważ nastąpiło przedawnienie karalności czynu lub inne okoliczności uniemożliwiające ściganie takie jak np. abolicja, amnestia, czy ograniczenia wynikające z immunitetu, ale jednocześnie istnieje przesłanka wskazująca, że czyn taki został popełniony. Organ, w toku postępowania wszczętego na podstawie art. 145 § 3 kpa sprawdza jedynie, czy istnieją orzeczenia potwierdzające zaistnienie czynu karalnego ( wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2006 r., . akt OSK 154/06 opubl. w CBOSA). Również w takim postępowaniu organ nie dokonuje samodzielnych ustaleń, które potwierdzałyby zaistnienie przestępstwa lub sfałszowania dokumentu (por.: wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1170/10). W rozpoznawanej sprawie skarżący nie przedstawił stosownego orzeczenia sądu, potwierdzającego jego przypuszczenia co do sfałszowania dowodu, nie zachodzą także okoliczności o jakich mowa w art.145 § 2 i § 3.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło