II SA/Ol 893/17

WyrokWSA w Olsztynie2018-01-23

Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Katarzyna Matczak, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która uwzględnia adaptację istniejącej oczyszczalni ścieków, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności zasady sporządzania planu i ład przestrzenny, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego stwierdzenia nieważności poprzedniej uchwały w tej sprawie przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że rada gminy prawidłowo postąpiła, uchwalając nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego po zmianie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności poprzedniej uchwały przez sąd administracyjny nie wymagało powtórzenia całej procedury planistycznej, a jedynie dostosowania nowego planu do aktualnego studium. Uwzględnienie adaptacji istniejącej oczyszczalni ścieków w planie nie stanowi naruszenia prawa, a zarzuty dotyczące ładu przestrzennego i prognozy oddziaływania na środowisko uznał za niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżący zarzucił uchwale Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym niezgodność z ustaleniami studium, naruszenie ładu przestrzennego oraz przekroczenie władztwa planistycznego. Wcześniejszy plan został już stwierdzony nieważnością przez WSA z powodu niezgodności ze studium. Po zmianie studium, rada gminy podjęła nową uchwałę, którą skarżący również zaskarżył, podnosząc podobne zarzuty dotyczące m.in. adaptacji istniejącej oczyszczalni ścieków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W.D. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu "[...]", Gmina "[...]" oddala skargę. W dnia 28 maja 2013 r. Rada Gminy Gietrzwałd podjęła uchwałę nr XXXIII/327/2013 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Biesal, gmina Gietrzwałd. "[...]" (dalej jako: "skarżący") wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając, że uchwalony plan miejscowy jest niezgodny z ustaleniami zawartymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gietrzwałd i został uchwalony z przekroczeniem władztwa planistycznego, a ustalenia w nim zatarte naruszają ład przestrzenny. Stwierdził też, że w kwestionowanym planie zaakceptowano stan faktyczny rażąco naruszający prawo. W ocenie skarżącego, akt ten został uchwalony z naruszeniem przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi skarżącego na powyższą uchwałę, wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 684/14, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały; orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu i zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 300 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej uchwały wykazała bowiem brak zgodności ustaleń planu miejscowego z postanowieniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gietrzwałd, stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr IX/67/2011 z dnia 30 czerwca 2011 r. w zakresie dotyczącym funkcjonowania oczyszczalni ścieków w Biesalu. Sąd uznał za zasadny zarzut złamania zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego przez uchwalenie planu miejscowego niezgodnie z ustaleniami studium. Stwierdził, że zmiany przeznaczenia terenów w planie miejscowym, nieprzewidzianej w studium, gmina może dokonać dopiero po uprzedniej zmianie studium z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że przy uchwalaniu przedmiotowego miejscowego planu złamano zasady sporządzania miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Uchwałą nr XX/200/16 z dnia 13 września 2016 r. Rada Gminy Gietrzwałd zmieniła Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gietrzwałd. Następnie, Rada Gminy Gietrzwałd podjęła w dniu 27 października 2016 r. uchwałę nr XXI/216/2016 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu Biesal, gmina Gietrzwałd. Skarżący wezwał organ gminy do usunięcia naruszenia prawa w powyższym akcie i zarzucił, że uchwała nr XXI/216/2016 narusza: - art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm.), dalej jako "u.p.z.p.", przez naruszenie reguł sporządzania planu, - art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez przyjęcie, że podstawą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego adaptacji oczyszczalni mogą być okoliczności znajdujące podstawę w rażącym naruszeniu prawa, - art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. przez naruszenie ładu przestrzennego, - art. 10 ust. 3 u.p.z.p., polegającym na braku rzeczywistej prognozy oddziaływania, - art. 3 ust. 1 u.p.z.p., polegającym na przekroczeniu władztwa planistycznego. Rada Gminy nie ustosunkowała się do powyższego wezwania. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący podniósł, że posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, gdyż jest właścicielem nieruchomości siedliskowej, "[...]". Funkcjonująca od 17 lat oczyszczalnia ścieków spowodowała nieodwracalne, szkodliwe zmiany w środowisku, oddziałujące na nieruchomość skarżącego. Zmieniły się bowiem stosunki wodne, a zanieczyszczenia z oczyszczalni przedostają się do wód gruntowych. Ponadto z otwartych zbiorników emitowane są skażenia bakteryjne i chemiczne oraz odory, co zagraża zdrowiu i życiu rodziny skarżącego. Skarżący zarzucił, że Rada Gminy uchwaliła zaskarżony plan miejscowy bez powtórzenia procedury planistycznej, czym naruszyła art. 17 u.p.z.p. Stwierdził, że Gminie nie przysługiwało prawo do zagospodarowania terenu pod oczyszczalnię, co powinno zostać uwzględnione przy sporządzaniu planu miejscowego. Wprowadzanie w tej sytuacji adaptacji oczyszczalni tylko dlatego, że została wybudowana, stanowi przekroczenie władztwa planistycznego. W granicach ustawowego upoważnienia do stanowienia planu miejscowego nie mieści się bowiem wyrażanie zgody na istnienie wcześniej wybudowanych obiektów budowlanych. Skarżący podniósł też, że uchwalony plan miejscowy narusza zasady ładu przestrzennego, to jest spójność i harmonię rozwiązań architektonicznych, gdyż podstawą dla adaptacji oczyszczalni był wyłącznie aktualny stan zagospodarowania działki rolnej, na której znajduje się oczyszczalnia, a nie te zasady. Ocenił, że usytuowanie oczyszczalni w strefie istniejącej zabudowy narusza ład przestrzenny, gdyż stanowi dysonans przestrzenny i nie jest zgodny z funkcją otoczenia. Zarzucił również, że prognoza oddziaływania na środowisko, z którą zapoznała się Rada Gminy przy uchwaleniu miejscowego planu oparta jest na ocenie oddziaływania na środowisko z 1996 r. Wywiódł ponadto, że niedopuszczalne są ustalenia Rady Gminy o adaptacji istniejącej oczyszczalni, gdyż prowadzi to do uznania, że możliwe jest stworzenie powszechnie obowiązujących źródeł prawa w celu legalizacji istniejącej oczyszczalni, pozbawionej prawa użytkowania na mocy wyroku Sądu z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt IV SA 547/02. W odpowiedzi na skargę organ gminy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po powyższym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Rada Gminy Gietrzwałd zmieniła zapisy w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Gietrzwałd i wprowadzono zapisy m.in. dotyczące planowanej rozbudowy istniejącej oczyszczalni w Gietrzwałdzie i skanalizowania miejscowości, które obsługują obecnie oczyszczalnie ścieków w Biesalu i Łęgutach, a w dalszej kolejności likwidacji oczyszczalni ścieków w Biesalu i Łęgutach. Po dokonaniu tych zmian w studium uchwalono zaskarżony plan miejscowy bez powtarzania procedury związanej z uchwalaniem planu, gdyż zastrzeżenia Sądu dotyczyły tylko niezgodności planu z zapisami studium. Organ gminy stwierdził, że oczyszczalnia w Biesalu jest inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkańców Gminy Gietrzwałd, a z uwagi na rodzaj inwestycji i postęp technologiczny może okazać się, że oczyszczalnia ta nie będzie spełniać wymogów i nie będzie mogła służyć celowi, dla którego została wybudowana. Za chybiony uznał zarzut braku aktualnej prognozy oddziaływania na środowisko sporządzonej na potrzeby przedmiotowego planu miejscowego i wskazał, że dokumentacja taka została wykonana. Zaznaczył, że żadna z instytucji zajmujących się ochroną środowiska nie stwierdziła przekroczenia przez oczyszczalnię ścieków w Biesalu norm dopuszczalnych w środowisku naturalnym. Rada Gminy stwierdziła, że nie przekroczyła granic władztwa planistycznego, gdyż oczyszczalnia w Biesalu zaspokaja potrzeby mieszkańców Gminy Gietrzwałd i stanowi istotny element wpływający na poprawę stanu środowiska naturalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej uchwały według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 684/14, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, orzekł, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu i zasądził od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 300 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są natomiast konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, CBOSA). Z powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (CBOSA), organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu ocena prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę po wydaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 684/14, organ gminy uwzględnił dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa materialnego i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w tym wyroku. W powołanym wyroku Sąd podzielił jedynie zarzut skarżącego dotyczący braku zgodności ustaleń planu miejscowego z postanowieniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gietrzwałd, stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały nr IX/67/2011 z dnia 30 czerwca 2011 r. W ocenie Sądu, wbrew przyjętym w Studium założeniom dotyczącym likwidacji oczyszczalni ścieków w Biesalu, Rada Gminy przewidziała w zaskarżonym planie miejscowym nie tylko dalsze funkcjonowanie tej oczyszczalni, ale także jej ewentualną "adaptację", którą można rozumieć jako przystosowanie do obowiązujących przepisów lub nawet rozbudowę, gdyż w § 10 w części dotyczącej jednostki 1K/Zl w pkt. 3 lit. b planu określono warunki realizacji nowych obiektów, a w lit. d zakazano lokalizowania nowych obiektów tylko w strefie ograniczonego użytkowania od linii energetycznej Sn. Sąd uznał za zasadny zarzut złamania zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego przez uchwalenie planu miejscowego niezgodnie z ustaleniami studium. Wskazał, że plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację czy całkowitą zmianę. Sąd stwierdził, że zmiany przeznaczenia terenów w planie miejscowym, nieprzewidzianej w studium, gmina może dokonać dopiero po uprzedniej zmianie studium z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane. Jak wynika z przedłożonej Sądowi dokumentacji planistycznej, zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Gietrzwałd uchwalonego uchwałą nr IX/67/2011 z dnia 30 czerwca 2011 r. (w granicach określonych w załączniku nr 1 do tej uchwały) zainicjowano uchwałą nr XXV/240/2012 Rady Gminy Gietrzwałd z dnia 8 listopada 2012 r. Następnie, po przeprowadzeniu procedury planistycznej, Rada Gminy podjęła w dniu 13 września 2016 r. uchwałę nr XX/200/2016 w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gietrzwałd. W pkt. 9.2 – "Kierunki rozwoju infrastruktury technicznej" Części II Studium – "Kierunki rozwoju przestrzennego i polityki przestrzennej", w zakresie gospodarki ściekowej, przyjęto zasadę skanalizowania docelowo wszystkich miejscowości gminy przez realizację systemów przesyłowych zbiorczych z przesyłem do istniejącej oczyszczalni w Gietrzwałdzie, po jej rozbudowie oraz rozbudowie systemów przesyłowych do Olsztyna. Wskazano, że wszystkie produkowane na terenie gminy ścieki bytowo - gospodarcze winny być oczyszczone w oczyszczalniach o odpowiednim stopniu redukcji zanieczyszczeń. Wskazano też, że istniejące zainwestowanie w infrastrukturę techniczną na terenie gminy, zrealizowane oczyszczalnie ścieków oraz podjęte działania w celu skanalizowania znacznej części gminy (wykonane projekty techniczne) pozwalają prognozować docelowo bardzo wysoki stopień skanalizowania gminy. Wymieniono 11 planowanych w latach 2014-2016 inwestycji dotyczących rozwoju urządzeń kanalizacji sanitarnych. Podniesiono, że przyszłości planowana jest też rozbudowa istniejącej oczyszczalni ścieków w Gietrzwałdzie i rozbudowa systemów przesyłowych do Olsztyna. Wyjaśniono, że oczyszczalnia ścieków w Gietrzwałdzie po jej rozbudowie i wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej na terenach obecnie obsługiwanych przez oczyszczalnie w Biesalu i Łęgutach przejmie ścieki z tych terenów. Gdy powyższa inwestycja zostanie zrealizowana powstanie możliwość likwidacji oczyszczalni ścieków w Biesalu i Łęgutach. Zaznaczono przy tym, że likwidacja oczyszczalni w Biesalu jest uzależniona od wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej na terenach, które obecnie obsługuje ta oczyszczalnia oraz od rozbudowy oczyszczalni ścieków w Gietrzwałdzie. W związku z powyższym dopuszczono jej dalsze użytkowanie, w sposób dotychczasowy, a także jej adaptację, rozbudowę, nadbudowę, modernizację w celu spełnienia warunków określonych w przepisach oraz w celu zapewnienia sprawnej gospodarki ściekowej na tym terenie. Zastrzeżono, że oczyszczalnia winna być dostosowana do zapewnienia możliwości przejmowania ścieków z terenów obecnie obsługiwanych i terenów, na których dopiero planuje się zainwestowanie (przepustowość oczyszczalni winna odpowiadać rzeczywistemu zapotrzebowaniu). Zastrzeżono, że należy również zachować pas zieleni izolacyjnej. W zaskarżonym planie miejscowym odnośnie do oczyszczalni ścieków w Biesalu, to jest terenu 1K/Zl, przewidziano w § 10: przeznaczenie podstawowe- oczyszczalnia ścieków wraz z zielenią izolacyjną, przeznaczenie uzupełniające - komunikacja, infrastruktura techniczna. W pkt. 3 § 10, określając warunki urbanistyczne, przewidziano m.in., że adaptuje się istniejącą zabudowę, obiekty budowlane i infrastrukturę oczyszczalni ścieków oraz pozostałą infrastrukturę techniczną; realizacja nowych obiektów budowlanych związanych z funkcją podstawową uzależniona jest od zachowania uciążliwości w granicach własnych działki; zakazano lokalizowania nowych budynków oraz nasadzeń drzew w strefie ograniczonego użytkowania od linii energetycznej Sn. Określono ponadto wysokość zabudowy, szerokość elewacji frontowej budynków, kształt dachu, parametry minimalnej powierzchni terenu biologicznie czynnego, wskaźnik intensywności zabudowy, nieprzekraczalną linię zabudowy i zasady podziału nieruchomości. Analiza treści powyższych zapisów pozwala uznać, że Rada Gminy nie naruszyła art. 20 ust. 1 u.p.z.p., stwierdzając, w zakresie dotyczącym spornej oczyszczalni ścieków, że zaskarżony plan miejscowy nie narusza ustaleń Studium. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, że zgodnie z art. 27 u.p.z.p. zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim samym trybie, jakim są one uchwalane. W konsekwencji, wszystkie zamiany planu miejscowego muszą być dokonywane z zachowaniem procedury planistycznej (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1980/10, CBOSA). Należy jednocześnie wyjaśnić, że w przypadku stwierdzenia nieważności aktu planowania przez organ nadzoru lub sąd administracyjny, rozstrzygnięcie takie powoduje usunięcie z obrotu prawnego tego aktu z mocą wsteczną (ex tunc), a więc od momentu jego uchwalenia. Powstaje sytuacja, tak jakby tego aktu nigdy nie było, co pozwala na dokończenie rozpoczętej procedury planistycznej z ewentualnym jej ponowieniem w niezbędnym zakresie. Natomiast w przypadku uchylenia aktu planowania przez radę gminy przestaje on obowiązywać najwcześniej z tym dniem (ex nunc). Akt taki pozostawał więc w obrocie prawnym i wywoływał skutki w okresie od dnia jego wejścia w życie do uchylenia (zob. wyrok NSA z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 567/15, CBOSA). Skutki stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w przedmiocie uchwalenia planu miejscowego nie oznaczają zatem przekreślenia całej przeprowadzonej procedury planistycznej. Stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego oznacza jedynie wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej jednej, choć najważniejszej, uchwały podejmowanej w procesie planowania. W obrocie prawnym pozostaje w szczególności uchwała rady o przystąpieniu do sporządzania planu, określająca obszar objęty planem i zobowiązująca do podejmowania kolejnych czynności planistycznych. Te zaś, przy założeniu niezmienionego stanu faktycznego i prawnego, pozostają aktualne. Mogą być zatem uznane za niewymagające powtórzenia, a gwarancją rzetelności w tej mierze stają się uprawnienia nadzorcze wojewody (wyrok NSA z 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 1628/98). Ponadto wynikająca z art. 28 ust. 2 u.p.z.p. dyspozycja ponowienia czynności jedynie w zakresie niezbędnym do doprowadzenia zgodności projektu z przepisami prawa oznacza, że zasadą jest uznanie czynności za niewymagające powtórzenia (zob. Z. Niewiadomski (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wydanie 6, Warszawa 2011, s. 272-273). Uwzględniając powyższe nie można podzielić stanowiska skarżącego, że w okolicznościach niniejszej sprawy, po stwierdzeniu wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 684/14, nieważności uprzedniego planu miejscowego, organ gminy powinien był powtórzyć całą procedurę planistyczną. Stwierdzenie nieważności tej wcześniejszej uchwały spowodowało bowiem - przez wyeliminowanie jej z obrotu prawnego - możliwość ponownego podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem, że będzie on zgodny z aktualnym w dacie podjęcia tej uchwały studium. Zaznaczyć przy tym należy, że w powołanym wyroku Sąd stwierdził wyłącznie naruszenie dotyczące podjęcia samej uchwały w sprawie miejscowego planu w zakresie braku jej zgodności ze studium. Nie jest zasadny zarzut braku podstaw prawnych do zawarcia w zaskarżonym planie miejscowym zapisów o adaptacji przedmiotowej oczyszczalni ścieków. Nie jest bowiem niedopuszczalne uwzględnienie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obiektów budowlanych wzniesionych przed datą uchwalenia tego aktu. Przyjęcie stanowiska skarżącego skutkowałoby brakiem możliwości zmiany przez organ gminy raz ustalonego przeznaczenia terenów objętych ustaleniami planu w przyszłości, nawet gdyby modyfikacja taka była uzasadniona, np. zmianą koncepcji rozwoju danej gminy, koniecznością dostosowania do zmienionych warunków społecznych, itp. Dodać należy, że zmiana zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może otwierać tryb legalizacji samowoli budowlanej, o ile samowolnie wybudowany obiekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Natomiast zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, która została wydana w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie orzekania o skutkach stwierdzonej samowoli budowlanej (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2010 r. sygn. II OSK 749/09; z dnia 3 września 2014 r. sygn. II OSK 519/13, CBOSA). Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia ładu przestrzennego, który zdaniem skarżącego osiąga się przez kontynuację istniejącej linii zabudowy na danym terenie, w szczególności nawiązanie do zlokalizowanych już na nim obiektów budowlanych. Należy zauważyć, że zgodnie z ustawową definicją, zawartą w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., pojęcie "ład przestrzenny" należy rozumieć jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Zabudowa działek sąsiednich stanowi punkt odniesienia do ustalenia, jakiego rodzaju inwestycję i o jakich parametrach (wskaźnikach) można zrealizować na danym terenie, tylko w sprawie administracyjnej z wniosku o ustalenie warunków zabudowy. W tym przypadku organ administracji orzeka bowiem na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., który wprowadza tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. O ile na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy wystarczające jest stwierdzenie w obszarze analizowanym zabudowy o takiej samej funkcji, to w planowaniu planistycznym, dotyczącym znacznie większego obszaru gminy niż jedna bądź kilka działek, jak ma to miejsce w przypadku ustalania warunków zabudowy, dochodzi do kształtowania ładu przestrzennego, zdefiniowanego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p. Wymagania ładu przestrzennego, podlegają zaś uwzględnieniu w równym stopniu, jak walory ekonomiczne przestrzeni, prawo własności oraz potrzeby interesu publicznego (art. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Zgodnie z koncepcją władztwa planistycznego, mającą umocowanie w art. 4 u.p.z.p., organom gminy przysługuje prawo władczego rozstrzygnięcia co do przeznaczenia terenu pod określone funkcje, nawet wbrew woli właścicieli gruntów objętych planem, przy czym przysługujące gminie władztwo planistyczne może być skutecznie zrealizowane, jeżeli jest uzasadnione interesem publicznym, który uzasadnia wprowadzanie ograniczenia. Bezpodstawny jest zarzut procedowania zaskarżonej uchwały w oparciu o nieaktualną prognozę oddziaływania na środowisko. W przedłożonej Sądowi dokumentacji planistycznej znajduje się bowiem m.in. prognoza oddziaływania na środowisko, obejmująca teren objęty ustaleniami zaskarżonego planu miejscowego, sporządzana w 2013 r. Zaznaczyć należy, że dokument ten był wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 3 do 24 kwietnia 2013 r. w siedzibie Urzędu Gminy Gietrzwałd. Ocena czy zaskarżony plan miejscowy jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego", którego zachowanie stanowi formalnoprawną przesłankę zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa – odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, a skończywszy na jego uchwaleniu. Natomiast pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego" – których uwzględnienie stanowi przesłankę materialnoprawną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa – należy wiązać z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08 i z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 215/08, CBOSA). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że nie stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego przeznaczenie w zaskarżonym planie miejscowym terenu oznaczonego symbolem "1ZI" pod zieleń izolacyjną i dopuszczenie lokalizacji masztu antenowego na terenie oznaczonym symbolem "1T", nawet gdy stanowi to akceptację stanu istniejącego, a nie ustalenia na przyszłość. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło